00:00Madenimizin açılmasını istiyoruz.
00:05Açılmasına karşı değiliz.
00:08Nereden baksanız 5000 kişi rahat gitmiştir yani.
00:12Şu an çarşının halini zaten siz görüyorsunuz.
00:17Evin ekmek götüremiyor.
00:21Günde en az 50 kişi İliş Belediyesi'ne iş konusunda talepte bulunuyor.
00:26Belediyemizin kapasitesi ve gücü de belli.
00:28İliş'te hayat nasıl devam ediyor?
00:30İliş'te hayat madenden sonra bayağı sıkıntılı.
00:32Yani 2000 kişi işten çıktı, göç etti insanlar.
00:35Türkiye'nin en büyük altın madenlerinden biri.
00:38Erzincan'ın İliş'teki çöpler altın madeni.
00:41Maden'de 13 Şubat 2024'te kaza meydana geldi.
00:44Toprak kayması sonrası 9 işçi hayatını kaybetti, 2 işçi yaralandı.
00:49Kazanın üzerinden 19 ay geçti.
00:51Acı hala hafızalarda ama Erzincan ve ilçesi İliş'te derin bir sessizlikte hakim.
00:56Nedeni ise ilçenin en önemli ekonomik geçim kaynağı olan madenin kapalı olması.
01:01Gencimiz işsiz, ortada, iş bekliyor.
01:04Herkesin aile yapısını bozmaya başladı.
01:06Yani şiddetli geçimsizlikler, aile içi huzursuzluklar.
01:11Yani bunu çok tetikledi.
01:12İliş'te ve Erzincan merkezdeki ekonomik olarak büyük bir sıkıntı içerisinde özellikle 3 bin civarında çalışan ve onların aileleri muazzam derecede bir işsizlik yaşandığını ve bu noktada ekonomik olarak zorluklar içerisinde olduklarını bizlere devamlı iletiyorlar.
01:30Ekonomi olarak Erzincan'a çok büyük bir durgunluk getirdi.
01:34Yüzde 5 ile 10 arasında bir ekonomik destek sağlıyordu.
01:37O şu anda yok oldu.
01:39Hesaplamalara göre madenin 19 ayı aşkın süreleri kapalı olmasından dolayı ekonomiye kazandırılamayan ve üretilemeyen altının miktarı 700 milyon dolar civarında.
01:48Kapanma nedeniyle Erzincan'da ticari hareketlilik %60 azaldı.
01:53Esnafın ciroları %70 düştü.
01:55Birçok dükkan kepenk kapattı.
01:57Göç hızlandı.
01:58İlçede çay ocakları ve kahvehaneler işsiz kalanlarla dolu.
02:02Halk madenin açılmasını dört gözle bekliyor.
02:04Kimden nasıl siftahsız kapattığınız gün oluyor mu?
02:07Tabii sen mutlak oluyor. Şu an çarşı görüyorsunuz işte.
02:09Buradaki benim komşum, arkadaşım işimden olmuş, aşımdan olmuş, evin etmek götüremiyor.
02:15Bunları da tabii göz önünde bulundurmak lazım.
02:17Bundan dolayı da ben madenin açılmasından yanayım.
02:20Böyle iddialar vardı.
02:21Yani tarım yapılamıyor, meyve sebze yetiştirilemiyor, hiçbir şey olmuyor deniyordu.
02:26Böyle bir şey var mı?
02:27Yok.
02:28Yani ben de bu dükkanları duyuyorum ama ben buna inanmıyorum.
02:31Bu sene mesela hiç meyve yetişmedi ama bunun nedeni maden değil.
02:37Don vurdu. Bütün bölge gitti.
02:38Türkiye'nin hatta dörtte üçü gitti.
02:40Kamyonlarım şu anda boşta yatıyor.
02:43Vergi ödüyoruz. Bunları ödeyemiyoruz.
02:44Satamıyoruz. Para da etmiyor kamyonlar.
02:46Elimizde patladı.
02:47Sabırlı köy ve çöplak köyü bilhassa.
02:49Biz maden açılmasından yanayız.
02:51Maden kapanmasın yani.
02:52İşsizlik hat safhada ekonomi çöktü.
02:56İliç'te arkadaşlarımız işsiz.
02:59Şu anda işsiz kalma durumundan göç etme durumu oldu.
03:03İliç'teki altın üretimine baktığımız zaman da yıllara sahri 8-10-12 ton.
03:07Yani aslında ülkemizde üretilen altının yaklaşık dörtte birlik kısmı İliç'ten üretiliyor.
03:12Bu da haliyle ülkemizdeki ekonomiyi de direkt etkileyen bir faktör durumunda.
03:18Sadece aslında İliç'te de sınırlı değil.
03:19Erzincan genelinde de bölgesel olarak oraya çok ciddi katkılar sunan bir maden.
03:24Burada da bu kazayı geride bırakarak bundan sonraki süreçte kazadan çıkarılacak dersleri dikkate alarak
03:29önümüze bakarak bir yönetim planlaması, çevreye saygılı, iş sağlığı güvenliği öne alan bir yönetim anlayışıyla
03:37aslında madenin açılmasının önünde hiçbir engelli yok.
03:39Erzincan İliç'te bulunan çöpler altın madenindeyiz.
03:43Maden sahası 13 Şubat 2024 tarihinde gerçekleşen maden kazasından sonra yaklaşık 19 aydır üretimde değil.
03:51Yeniden üretime geçirmek isteniyor.
03:53Peki bundan sonra altın madeni nasıl işletilecek?
03:58İliç'teki çöpler altın madeni Türkiye'nin altın üretiminin %25'ini karşılıyor.
04:03Tesiste iki yöntemli altın üretimi yapılıyor.
04:06Süfürlü tank içi ve yığın içi.
04:08Bu arkamızdaki sistem şu anda Türkiye'de daha demin de bahsettiğim gibi
04:12sülfürlü cevherden altın üretimini sağlayan ilk otoklav tesisi.
04:20Yeniden üretime geçildiğinde madende sadece sülfit tesisinde üretim yapılacak.
04:25Kapalı sistemde yürütülen bu üretim sayesinde iş sağlığı ve güvenliği en üst düzeyde tutulacak.
04:30Çevre zararı riski de büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olacak.
04:33Bu sistem dünyada sayılı madende bulunuyor.
04:36Türkiye'de ise sadece çöpler altın madeninde yer alıyor.
04:40Yatırımlarımız tamamen oksitli cevheri üretim üzerine olacak olan çöpler genişleme projesi adı altında yeni bir tank içi yöntemiyle ilerleyeceğiz.
04:52Kazanın meydana geldiği madende yığın iç yani toprak yığımı artık olmayacak.
04:57Türkiye'de ilk kez uygulanacak olan sülfitli cevher zenginleştirme tesisiyle üretimini sürdürmeyi planlıyor.
05:03Sülfürlü tip cevheri oksitli forma döndürdüğümüz basınçli tanklar.
05:09Burada basınç, sıcaklık ve saf oksijenle beraber cevherin yapısını sülfürden, sülfürlü cevher tipinden oksitli cevhere döndürdüğümüz alan burası.
05:21Madende kullanılacak yeni nesil sistemin hem çalışan güvenliği hem de çevre için çok daha kontrollü ve güvenli bir üretimi mümkün kıldığı belirtiliyor.
05:29Yatırım maliyeti de güncel fiyatlarla yaklaşık 3 milyar doları buluyor.
05:34Tüm önlemleri aldıktan sonra çöpler altın madeninde yığın içi olmadan sadece güvenlik önlemleri arttırılmış olan kapalı tank içi yöntemi dediğimiz bu tesislerle devam edeceğiz üretimimize.
05:51Çöpler madeni sülfürt tesisi tamamen teknolojik imkanlarla donatılmış durumda.
05:56Yeni yöntemle risk en düşük seviyede tutuluyor.
05:58İşte arkamda bulunan bu yerde tesisin tek bir merkezden yönetildiği yer.
06:05İçeride belirli sistemler var.
06:08Peki bu sistem nasıl kontrol ediliyor?
06:11Dilerseniz ona bakalım.
06:13Tesis 3 bölgeden oluşuyor.
06:14Üst takım, ana akım ve alt takım olarak adlandırılıyor.
06:17Üst takım, ana akım ve alt takımın 3 bölgenin ayrı ayrı otomasyon olarak yönetildiği bölgedeyiz aslında.
06:25Burası bir önceki üretim tesisine nazaran çok daha mühendislik önlemlerinin üst düzeyde alındığı otomasyonlar sistemlerin kullanıldığı bir tesis.
06:38Tamamen bütün saha buradan yönetilmekte.
06:41Hem bilgisayar sistemiyle hem kamera sistemleriyle.
06:43Türkiye dünyada altın talebi en fazla olan 3 ülkeden biri.
06:48Cari açığın enerjiyle birlikte en büyük kalemini altın oluşturuyor.
06:52Maden sadece il iç ve bölgesi için değil, Türkiye ekonomisi için de önemli.
06:56Altın üretiminin yaklaşık dörtte birini çökler madeni sağlamıştı.
07:00Şirket ise güvenlik ve çevre önlemleriyle yeniden üretime 6 aydır hazır olduğunu söylüyor.
07:05Gözler şimdi madenin tekrar açılıp açılmayacağına çevrilmiş durumda.
07:09Kazadan gerekli dersleri çıkararak, önümüze bakarak, gerekli bütün iş sağlığı güvenliği emniyet tedbirlerini alarak,
07:15çevreye saygılı bir madencilik anlaşıyla il içteki madenin açılması pekala mümkün olabilir.
07:22Madenimizin açılmasını istiyoruz.
07:25Açılmasına karşı değiliz.
07:28Nereden baksanız 5 bin kişi rahat gitmiştir yani.
07:33Şu an çarşının halini zaten siz görüyorsunuz.
07:35En çok madenin açılmasını isteyen benim.
07:39Buradaki benim komşum, arkadaşım işimden olmuş, aşımdan olmuş, evine ekmek götüremiyor.
07:45Bundan dolayı da ben madenin açılmasından yana.
Yorumlar