00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Tekstilde, tarımda, inşaat sektöründe, emek yoğun işlerde, Suriyeliler her yerdeydi.
00:35Ancak Suriye'de iç savaş bitti, geri dönüş başladı.
00:39Tabi bulışıkçımız vardı mesela o gitti. Sonra diğer ailesi olanlar gitti. Tabi etkiliyor.
00:45Mutlaka son olacak. Sonuçta burada hani söyledilen resimde 3 milyon, 2 milyon gibi insan çıktı zaman ve bunlar hepsi emek ağırlıklı insan olduğu için tabi ki bu çok büyük bir boşluk olacak.
00:55Herkes her işi yapmıyor. O arkadaşlar yapıyordu. Bizim de elimiz ayağımız ya.
01:00Kimisi bir kişinin yanında çalıştı, işverenin yanında çalıştı. Kimisi de işveren oldu ve Türkiye ekonomisine katkıda bulundu.
01:06Bursa'dayız. Tekstilin kalbinin attığı yerde Vişne Caddesi'ndeyiz. Burada tekstile dair, tekstil piyasasına dair her ürün mevcut.
01:16İşte görüyorsunuz cadde boyunca birçok dükkan var. Son zamanlarda buradaki işletmelerin eleman sorunuyla ilgili bir sıkıntısı da söz konusu.
01:28İççi sorunu var. Bizim gençlerin hiçbiri çalışmıyor. Şu an hep yabancılarına, Suriyelilerin anlamına idare ediyor millet.
01:34Suriyeliler geri dönüyor ama.
01:36Yapacak bir şey yok. Artık bizim planını şeyden çıkaracağız, kafelerden çalıştıracağız.
01:44Suriye İç Savaşı'nın başladığı 2011 yılı sonrasında Türkiye yoğun göç aldı.
01:49Suriyeliler yaklaşık 15 yıl içinde özellikle emek yoğun sektörlerde işçi açığını kapattı.
01:55Olumsuz bir propaganda yapılan Suriyeli kişiler şu anda keşke gitmeseler diye sesleniyor.
02:01Neden? Çünkü Suriyeli kişiler özellikle tarım sektörü ve inşaat sektörü başta olmak üzere ve tekstil sektörü başta olmak üzere birçok sektörde ara eleman olarak kullanıldı.
02:11Suriyelerin bize çok faydası vardı aslında.
02:13Şu andaki bizim içimizdeki yerli haklı bu durumda zor. Bizim biraz da halkımız tabii bu işleri yapmıyor artık.
02:19Aslına bakarsanız Suriyelilerin pamuk toplayamadığı bir ortamda emin olun Türkiye'de pamuk yetişmez.
02:25Çünkü toplayacak kişi yok.
02:27Kendi çalışacak. Patronsa işin başına geçecek, işten anlıyorsa direksiyona geçecek. Yavaş yavaş toparlayacak.
02:32Bana eleman sıkıntısı yoktu Suriyelilerin hepsi buradayken zaten alttan yetişen Türk genç yok dokunmacı.
02:39Onlar açığı kapatmışlardı.
02:40Suriyelilerin ülkelerine geri dönmeye başlaması bazı işletmelerde işçi sorunu oluşturdu.
03:00Suriyelilerin geri dönüşü hangi sektörleri etkiledi?
03:03Şu an için dokunma, tekstil bütün sektörleri etkiler. Bütün sektörlerde varlar çünkü. Bütün işçi olarak şu an %50'si hepsi onlarda.
03:10Adam bak diyorlar, biz gideceğiz diyorlar. İşte okullar bitsin falan diyorlar bize şu anda.
03:15Biraz olursa düzelsin, gideceğiz durmayacağız diyorlar.
03:17Suriyelilerin dönmesiyle eleman sıkıntısı baya tabii o yaşanır.
03:19Türkiye'de bir işçi sorunu oluşur mu?
03:21Olacak. Çok büyük sorun oluşur. Çok büyük sorun oluşur ki o zamanlar dokunmacılar nasıl denirsen mühendis gibi aranan bir meslek olur yani.
03:29Karşı komşun bebe giyim imalatı olurmuş. Kendisi Suriyeli. Bütün akrabaları geri yöndü. Adam üretimi küçülttü.
03:36Kendisi de burada bir şekilde iş yapmaya çalışıyor. Yani onların gitmesi de iyi olmadı bir açıdan.
03:41Herkes gitsin istemiyorlardı vesaire vesaire ama şu an herkes Suriyelileri pişman yani gittiklerine.
03:47Suriyeli Ahmet Halep'ten 2013 yılında Türkiye'ye geldi ve burada bir tekstil atölyesi kurdu.
03:55Yanında da çok sayıda Suriyeli çalıştırmaya başladı. En son sayısı ona ulaştı. Fakat o Suriyeliler Suriye'deki yeni gelişmelerle birlikte ülkelerine döndüler.
04:10Suriyeliler kalmadı yani eleman çok zor şimdi bulacağım.
04:13O şimdi burada işletmeci olarak kaldı.
04:16Çalışıyorum.
04:16Çalıştırabileceği Suriyeli bir akrabası dahi yok burada. O da kara kara düşünüyor.
04:24Önce bende 10 eleman var. Şimdi 3 tane sürdüler kaldı.
04:28Bakacağız bakalım hocam.
04:29İşverenler Suriyelilerin dönüşüyle işçi maliyetlerinin artabileceğini söylüyor.
04:33Açık söyleyeyim maliyetler biraz daha yükselebilir.
04:36Çünkü azaldıkça fiyatlar yükseliyor ustaların bakımından doğrusu.
04:41Ondan dolayı ben elemanlarımı kaybetmek istemem. Açık söyleyeyim.
04:45Gençler çok sıkıntı. Şimdi bu gençler çalışmaz. Hep yaşlı olur. Ama gençler bu meslek bizim.
04:51Dışarıda yani şurada gezip iş arayan bir tane Türk ben daha görmedim dokunmacı.
04:55Suriyelilerin gidişiyle Orta Evçukhan işçi açığı Türk işçiler tarafından kapatılamıyor.
05:01Bu da üretimin yavaşlamasına neden oluyor.
05:03Peki gönüllü geri dönüşlerin üretim sektörlerini sekteye uğratmaması için neler yapılmalı?
05:08Suriyelilerin de ülkesine dönerken belli bir planlama dahilinde ve iş hayatını ve sektörleri
05:15riske artmayacak şekilde bir planlama yapılması lazım ki bizim burada hem tekstil sektörümüzü ayakta kalabilsin,
05:21hem tarım sektörümüzü ayakta kalabilsin, hem inşaat sektörümüzü ayakta kalabilsin,
05:25hem de kaybolmaya yüz tutmuş olan mesleklerde işte inşaat işçiliği, elektrik teknisyenliği,
05:32su tesisatçılığı, terzilik gibi faaliyetlerde bulunması ile birlikte Türkiye'deki bu açığı ciddi bir şekilde kapatmaktalar.
05:40O yüzden Suriyelilerin de ülkelerine dönerken belli bir planlama dahilinde bulması elza.
Yorumlar