- 2 saat önce
- #ilic
#iliç
13 Şubat 2024'te Çöpler Altın Madeni'nde yaşanan liç kaymasında 9 işçi toprak altında kalarak hayatını kaybetti.
Peki İliç maden faciasına giden süreçte neler yaşandı? Madende daha önce hangi uyarılar gündeme geldi? Facianın ardından yürütülen soruşturma ve 43 sanıklı davada neler yaşandı?
2026’da sahadaki bazı faaliyetler için geçici faaliyet belgesi düzenlenen Çöpler Altın Madeni kime ait?
Facianın öncesi, olay günü ve sonrasında yaşananları olayın tanıklar ve avukatlar T24’e anlattı.
T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join
T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
13 Şubat 2024'te Çöpler Altın Madeni'nde yaşanan liç kaymasında 9 işçi toprak altında kalarak hayatını kaybetti.
Peki İliç maden faciasına giden süreçte neler yaşandı? Madende daha önce hangi uyarılar gündeme geldi? Facianın ardından yürütülen soruşturma ve 43 sanıklı davada neler yaşandı?
2026’da sahadaki bazı faaliyetler için geçici faaliyet belgesi düzenlenen Çöpler Altın Madeni kime ait?
Facianın öncesi, olay günü ve sonrasında yaşananları olayın tanıklar ve avukatlar T24’e anlattı.
T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join
T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:02Nefesim gelmiyor.
00:05Çok üzgünüm.
00:07Yardımcı olun, kurtulmayın.
00:08Biz abimin bedenini göremedik.
00:10Ben morktaki kokusunu unutamayacağım ömrüm boyunca.
00:16İliç altın madene ilişkin bir kez işverenin adını duydukunuz mu?
00:21Kim buranın sahibi?
00:22İşçiye devlet gelip sorduğunuz zaman sus!
00:23Seni işten atarım diyorlar.
00:25Bu patron haberlerde bile geçmedi.
00:27301 tane madenci öldü ne oldu?
00:28Adam tekme yedi.
00:30Belki ben de şimdi bir tekme içim.
00:31Ve adamı tuttular, ateşi yaptılar.
00:33Bakanlık kusurunun hiçbir şekilde olmadığına dair yeni bir rapor düzenlendi
00:37ve bakanlık yetkilileri bu şekilde temize çıkarılmış oldu.
00:39Ölüyoruz, acı çekiyoruz, yas tutuyoruz.
00:43Adalet bile bize tecelli etmiyor.
00:47Fırat'ın kenarında bir mayın tarlası döşemişsiniz
00:52ve insanlara mayın tarlası üzerinde dolaşarak para kazanmaya mahkum etmişsiniz.
00:59Biz artık patronların yargılanmadığı davalarla karşı karşıya kalıyoruz.
01:19İzlediğiniz için teşekkür ediyorum.
01:28İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:34İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:34bir maden kazası olduğunu gördüm.
01:37Siyanür'den oluşmuş bir toprak parçası
01:39Fırat'a doğru akmaya devam ediyor.
01:41Dokuz madencimizin toprak altında kaldığı söyleniyor.
01:44Henan abimi aradım, ulaşamadım.
01:46Sonrasında annemi aradım.
01:48Annem de ulaşamadığını söyledi.
01:50Madeni arıyorduk.
01:51Abim iyi mi? Ulaşamıyoruz.
01:53Bize bilgi verir misiniz?
01:54Kesinlikle bir bilgi verilmedi.
01:56Biz de İstanbul'dan yola çıktık.
01:57Yeliş'e gittik.
02:04Babamlar oradaydı.
02:06Alana alınmamışlar.
02:07Kimse bilgi vermiyor.
02:09Ne olduğunu bilmiyoruz.
02:10Abim orada mı, değil mi, çıktı mı?
02:12Hala bunun bilgisi yok.
02:13Benim abim kamyonda seyir halindeyken,
02:16çalışırken toprağın kopmasıyla
02:18200 metrelik bir ocağın içine düşmüş.
02:25Nefesim gelmiyor.
02:30Çok üzgünüm.
02:31Yardıklı olun, kurtarın.
02:34Orada 53 kumayca abim çıkacak mı, çıkmayacak mı,
02:38burada mı kalacak mı, bir mezarı olmayacak mı,
02:40bedenim bulunmayacak mı diye düşündük.
02:43O kimse her toprağa vurduğunda
02:45acaba abime dair bir şey çıkacak mı diye korkarken
02:48bir taraftan da onun beklentisi var.
02:51Abim, hani çıkmalı.
02:53Çocuğumu bana versiniz.
02:55Ya ben anneyim.
02:56Kimse inanmazsa da ben anneyim.
02:57Kimse diyorum, benim yavrum Yaşir.
02:59Ben ne yazık ki
03:01öldüğünü tahmin ediyordum ama
03:03anneme düşkün boyunca hala yaşadığını düşünüyordum.
03:12Orası altın çıkarma faaliyetinde
03:15şirketin altın çıkardığı bölgelerden toplayıp getirdiği,
03:18siyanır kullanarak altını süzmek için oluşturduğu bir dağ yamacı aslında.
03:22Doğanın kendisinde bulunan bir toprak birikintisi değil.
03:24Teknik adı bir liç kayması.
03:26Buradaki altın üretme yöntemi şöyle.
03:28Doğanın içerisinde bulunan toprak bir bütün halinde toplanıp getiriliyor,
03:33bir bölgeye seriliyor.
03:34Onun üzerine kimyasal maddeler uygulanıyor.
03:36Bu kimyasal maddeler daha sonra altına tutunarak oradan bir direnaj yöntemiyle alınıyor.
03:41Geri kalan toprak ise orada üst üste birikerek devam ediyor.
03:45Bunu bir pasta dilimine benzetebilirsiniz.
03:48Temel kayma sebebi aslında
03:50projenin başlangıcında 22 kat olarak planlanmış olan bu pasta dilimlerinin
03:5533. kata kadar çıkmış olması.
04:00Öncesinde Türkiye Mimar Mühendisler Odası'nın açmış olduğu davalar vardı
04:04chat süreci ile ilgili olarak.
04:06Çünkü şirket her seferinde kapasitesini genişletiyordu.
04:09Bu davalarda da ısrarla şu söylendi.
04:12Buradaki Lid saha alanında kesinlikle ve kesinlikle çökmeler meydana gelecek.
04:17Altın madenin bulunduğu pozisyon hatalı bir yer.
04:19Çünkü Fırat kenarında bu kadar zehirli bir alanın, bir toplamın olması anlaşılabilen bir durum değil.
04:27Ama bunun dışında da öyle askın bir şekilde bir madencilik yapılıyor ki
04:31inanılmaz bir kar hırsıyla dağlar oluşmuş durumda.
04:36Bunlar çökecek diye söylemişlerdi.
04:38Sonrasında ikinci dahil oluşması hatırlayacaksınız bir boru patlaması yaşandı.
04:42Erzecan Ziraat Odası'nın vekaletiyle biz o boru patlamasından sonra yetkililer hakkında suç duyuyorsunuz.
04:49O soruşturma neticesinde de bilir kişiler raporunda şöyle bir hususunu altı çizerek söylendi.
04:57Burada Lid saha alanında iş yerinde gerekli güvenlik önlemleri alınmadığı, kazaların meydana gelebileceği ve bununla yaşamsal riskler oluşturabileceği de
05:07iş sağlığı, güvenliği bilir kişileri soruşturmada bilir kişi raporu olarak dosya koydu.
05:14Burada kovuşturmaya yanılmadığına dair karar verildi.
05:17İdari para cezası uygulandı.
05:20Bu para cezasını da zaten şirket yatırdığı için herhangi bir şekilde kovuşturmaya gerek olmadığına dair karar verdi.
05:27Bakın tonlarca Siyanür'ün Fırat'a karışmasına en somut, yani şirketin açık bir şekilde yakalandığı ilk vakalardan bir tanesiydi bu.
05:40T24'te de yayınlanan bir araştırma vardı İliç'le ilgili.
05:44Daha önce de olduğunu o rakorlarda öğrendik biz.
05:47Siz şirketin tonlarca Siyanür'ü Fırat'a akıttığı ilk vakada bilir kişilerin açık bir şekilde bu Lid saha alanında çökmeler
05:58beydana getirir,
05:59yaşamsar riskler oluşturur denen soruşturmayı her gün altın çıkaran para kazanan şirketin caydırıcı olması için para cezası uyguladınız.
06:08Onlarla hemen yatırır.
06:12Burada bakanlığın 2021 yılında vermiş olduğu kapasite artışı iznine gitmemiz gerekiyor.
06:182021 yılından önce de buradaki alanda problemler tespit edilmiş bu arada.
06:23Bakanlık bu problemlerin hiçbirisini görmeden ÇED olumlu raporunu onaylayarak kapasite artışına izin vermiş.
06:30Kapasite artışı yapıldıktan sonra şirketin üretim yönteminde de çok ciddi bir artış ve zorlama olduğunu görüyoruz.
06:38Kullanılan kimyasal miktarları bize bunu doğruluyor.
06:40Hatta şirket iç yazışmalarının bir kısmında üretimi arttırmanın şirket çalışanlarına yaratacağı faydalardan bahsediliyor.
06:48Hatta bir örnekte şantiye şefi yanlış hatırlamıyorsam o şantiye şefinin kullanılan malzemenin biraz daha az tutulması karşılığında çok ciddi bir
06:56prim aldığını yazışmalardan görmüş durumdayız.
06:58Çevre Bakanlığı sadece çevresel etkileri denetler.
07:02İşletmeye, çevreye, doğaya zarar veriyor mu, vermiyor mu buna bakar.
07:08Bakanlığımız döneminde bu işletmenin çevresel etki denetimleri çok sıkı bir şekilde yapıldı.
07:14Tam 135 kez denetlendi.
07:1721 Haziran 2022'de işletmeye çevre kanundaki en üst sınırdan idari para cezası verildi.
07:273 ay kapısına mühür bulundu.
07:29Dillerine doladıkları chat kararı da 21 kurum ve kuruluştan oluşan komisyon üyeleri tarafından onaylıdır.
07:36Şirket aslında temel olarak kapasite artışı sayesinde çok ciddi bir cesarete kavuşuyor.
07:43Bu cesaret sayesinde üretimi çok ciddi bir şekilde arttırıyorlar.
07:4622. katta durması gereken liç 33. kata kadar çıkıyor ve bunun sonunda da belli bir süre sonunda bütün uyarılar yapılmasına
07:55rağmen,
07:55bütün çatlaklar görülmesine rağmen,
07:57topraktaki oynamalar fark edilmesine rağmen,
08:00işçiler düzenli olarak bu konuda yukarıya doğru uyarılarını yapmış olmasına rağmen üretim durdurulamıyor.
08:05Ve nihayetinde de bu liç kaymasını yaşıyoruz ve dokuz insanımızı kaybediyoruz.
08:13İlk çıkan bir ilk kişi raporu büyük oranda yalnızca şirket çalışanlarının sorumluluğuna odaklanmıştı.
08:20Ancak ikinci raporda bir kısım bakanlık yetkilisinin de az önce bahsettiğim chat olumlu raporu sebebiyle,
08:26katlı yama giden yolda kusurunun olduğu tespit edildi.
08:29Fakat bu tespit açık konuşmak gerekirse biraz zayıf kaldı.
08:34Yani bakanlık yetkililerinin kusurlarını tespit etti.
08:37Fakat bunun içeriğini, olayla bağlantısını, illiyetini çok iyi bir şekilde kuran bir rapor değildi.
08:43Bunun üzerine savcılık makamı bu illiyetin kurulması için yeniden bir rapor istedi.
08:48Fakat bakanlığın kusurunun olduğunu tespit eden heyetten istemedi.
08:51Bakanlık kusurunun hiçbir şekilde olmadığına dair yeni bir rapor düzenlendi.
08:55Ve bunun üzerine Çevre İşleyicilik Bakanlığı yetkililerinin kusuru olmadığı gerekçesiyle bir takipsizlik kararı verildi.
09:02Bakanlık yetkilileri bu şekilde temize çıkarılmış oldu.
09:04Oradaki bilirkişi raporunda yer alan profesör, Anagolt ile zamanda ticari bir anlaşma yapmış.
09:10Bu insanlar üniversitede profesör, bu insanlar öğrencilere eğitim veriyor, eğitiyor, yetiştiriyor.
09:19Bilirkişi raporlarının temel olarak ortaklaştığı şey aslında kazanın kaçınılmazlığı.
09:24Temel olarak ortaklaşılan şey kazanın önceden öngörülebilir olduğu, hatta öngörülmüş olduğu.
09:31Gerek şirketin kendisini yapmış olduğu dış denetimlerde, gerekse işçilerin anlatımlarından biz bunu anlıyoruz ki bu olay artık bir kaza olmaktan
09:39çoktan çıkmış durumda.
09:43Alana verilen solüsyon miktarı çok yüksek.
09:47Solüsyon miktarı toprağın duraylılığını yani stabilitesini bozan bir şey elbette ki.
09:52Ve bu bazı çatlaklar yaratmış.
09:54Hatta o kadar yüksek bir noktaya gelmiş ki yüzeyde göllenme bile başlamış.
09:59Yani toprağın aldığından çok daha fazla solüsyon toprağa verilmiş.
10:02Belli bir aşamadan sonra da artık tamamen kaldıramaz hale gelmiş.
10:06Ve bunlar da aslında birikiş raporlarında büyük oranda tespit ediliyor.
10:10Birikiş raporları arasındaki fark yalnızca kimin ne kadar kusurlu olduğu konusunda, hangi şirket yöneticisinin ne kadar kusurlu olduğu konusunda yahut
10:18bakanlığın kusuru ya da kusursuzluğu konusunda farklılıklar ortaya çıkıyor.
10:22Ama raporlarını özetlemek gerekirse hepsinin ortak noktası şu ki bu olay öngörülebilirdi, bu olay engellenebilirdi.
10:30Şirketin aşırı kar hırsı ve devletin denetim mekanizmasının tamamen ortadan kaldırılmış olması bu olayın ortaya çıkmasındaki en temel sebepler.
10:42Bakanlık yetkililerini temize çıkaran, tırnak içerisinde temize çıkaran raporda aslında bu ÇED olumlu raporunun farklı farklı 11 kurumdan alınan görüşlerle
10:52verildiği,
10:53dolayısıyla onların da eğer bu mantık kabul edilirse onların da sorumlu olabileceği iddiasıyla bakanlık yetkililerini de temize çıkarmıştı.
11:01Aslında yapması gereken raporun, evet ÇED olumlu raporuna onay veren tüm kurum yetkililerinin sorumlu olduğuydu.
11:08En temeldeki kusurlu olarak iki temel bakanlığı gösterebiliriz.
11:12Bir tanesi çalışma iznini veren, orada altın çıkarma faaliyetini veren ve bir yapı yapılmasına, bu kadar yüksek ve tehlikeli bir
11:18yere,
11:19deprem belgesi olan ve Fırat Dehri'nin dibindeki bir noktaya, bu kadar tehlikeli bir altın faaliyetini,
11:25altın çıkarma faaliyetine izin veren Çevre İşleyicilik Bakanlığı'dır.
11:28İkincisi çalışma güvenliği açısından da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın buradaki denetimlerinin yeterli olmadığını,
11:34tamamen göstermelik denetimler yapıldığını, yalnızca alandaki uyarı, işaret levhalarıyla ilgilenilen tepkişler yapıldığını biliyoruz.
11:43Ancak bu kesinlikle dediğim gibi yalnızca bu bir iki bakanlıktan ibaret değil.
11:47Şirketin açgözlülüğünün, şirketin akıl almaz seviyede bir üretim baskısı yaparak bu olaya sebebiyet verdiğini biliyoruz.
11:56Bu hareket, jeotermal hareket aslında aylar öncesinden fark edilmiş.
12:01Yani olağan dışı bir hareket var burada.
12:03Burada yolunda gitmeyen bir şeyler var deniliyor.
12:05Ama insanlar hiçbir şey yapmamış.
12:07Aynı gün hareket çok daha fazla olunca mail trafiği olmuş burada bir şey olacak.
12:14Bu da sol tarafını kapatırken sağ tarafında çalışma devam etmiş.
12:18Görmüşsünüzdür o videolarda birden fazla kamyon var.
12:22Yani dağın o tarafa düşeceğini tahmin etmişler ama bu tarafı düşmeyeceğini, toprağın kaymayacağını düşmüşler.
12:29Yani o riski almışlar aslında.
12:30Dediğim gibi abim orada çalışırken öldüğü için günler öncesinden, aylar öncesinden görülen bu riski insanlar görmezden gelmiş.
12:38Neden? Daha fazla altın üretmek adına.
12:40Yani altın abimden, orada çalışan madencilerden çok daha kıymetliymiş.
12:46İlk kim ziyaret etti? Binali Yıldırım.
12:49Ne söyledi? Provokasyonlara geldi.
12:51Kitakon, küçük mevcutlarına, halevcilerine, ne yazık ki olumsuz propagandaları sörpüyorlar.
13:00Ne provokasyonu? Ortada var olan provokasyon ne?
13:03Yaklaşık 5 yıldır, 10 yıldır insanların burada bu maden olmaz, burada güvenlik önlemleri alınmıyor,
13:09burada insanlar kar hırsı ile beraber ölümle karşı karşıya gelebilir.
13:15Bunları söylemesi miydi? Bunlar zaten mahkeme tutanaklarında var.
13:1810,5 milyon ton malzeme vadiden kaldırıldı.
13:22İki tane baraj kuruldu.
13:23350 milimetre çelik bir boraptı döşendi.
13:27Dünyanın en büyük yığını yıkıldı dendi.
13:29Dünyanın en büyük yığın içinin muhtemelen 50'de biriyiz.
13:34İşte 285 metre yüksekliğinde yığındı dendi.
13:41Hayır öyle değil, 95 metre yüksekliğinde bir yığındı.
13:44Fırat'ın bu kadar kenarında insanların bir maden ocağına mahkum edilmemesi gerekli.
13:49Zaten beyanları da var.
13:51Zaten bilir kişiler çıkmış demiş ki, yığının iç alanı çökebilir demiş.
13:55Burada güvenlik önlemlerinin alınmadığını bahsetmiş.
13:58Dört kat olması gerekenlere sekiz kat çıkmışsınız zaten demiş.
14:05O olaydan iki sene öncesinde bir siyonur sızıntısı oldu.
14:10Sözde kapatıldı belli bir süre.
14:11Tekrar açıldı.
14:12İki sene sonra bu katliam yaşandı.
14:15Şu an Cengiz Holding'e devreni dildi.
14:17Şu anda geçici faaliyet belgesiyle Cengiz Holding üretim yapmaya başlamış.
14:27Biz abimin bedenini göremedik.
14:29Ben morgtaki kokusunu unutamayacağım en gün boyunca.
14:34İnsanları o hale getirip şimdi de yargı sürecinde kimseyi suçlu bulmuyorlar.
14:39Ya Anagold'un genel müdürü Cengiz Yalçın Demirci bir kere mahkemeye gelmez mi?
14:44Bir kere heyet ona bir soru soramaz mı?
14:46Bu kadar mı güçsüzsünüz yoksa bu kadar mı halktan kopuksunuz?
14:50Bu topraklarda yaşıyorsak bizim bir değerimizin olması gerekmez mi?
14:54Göz göre göre ölüme gitmek.
14:56Ben neden çalışırken ölüyorum?
14:57Neden devlet bunu denetlemiyor?
15:00Çalışım firma neden gerektirdiği gibi sürdürmüyor bu olayı?
15:03Ya da ben neden abimi kaybediyorum 32 yaşında?
15:06Neden eşi kaybediyor onu?
15:08Neden annesi babası bu acıyı yaşıyor?
15:10İki yıldır bu kaymanın olduğu söyleniyor.
15:12İki ay önce yine profesörün biri uzaktan kamerayla çekmiş.
15:14Bu yarıklar var, bu gidecek, bu ne malı adamı kovalamışlar.
15:18Biz de biliyorsunuz olay olur biter ondan sonra işte böyle başlarız.
15:21Yapıyoruz, çalışacağız, göreceğiz.
15:23Bu hepsi için geçer.
15:24Trafik kazasında da böyle, maden kazasında da böyle, deniz kazasında da böyle.
15:28Yani bile bile bile insanlara ölüme gönderiyorlar bu kadar.
15:31O toprağın oraya konulup da bir gün aşağı ineceği herkes tarafından bilir.
15:34Devlet gelip işçiye soracağız.
15:36İşçiye devlet gelip sordunuz ama sus seni işten atarım diyorlar.
15:39Hepimizi bir şekilde korkuttular.
15:40Hepimizi bir şekilde yıldırttılar.
15:41Belki yarım saat önce, bir saat önce oradaki çalışma durdurulsa, düğmeye basılsa, belki 9 tane insan ölmeyecekler.
15:50Kim işvereni?
15:51İliç, altın, madenine ilişkin bir kez işverenin adını duydukunuz mu?
15:56Kim buranın sahibi?
15:57Buradaki çıkan altından kim para kazanıyor?
16:00Tamam, yurt dışını biliyoruz.
16:02Kınadalı, Amerikalı, ortaklı bir şey söyleniyor, söyleniyor, devamlı duruyor.
16:06Türkiye'de kim ortağı?
16:07Türkiye'de bir gün bu ismin anıldığına tanıklık ettiniz mi?
16:11Bir gün mahkemeye çağrıldığına tanıklık ettiniz mi?
16:14Mahkeme önüne getirildiğine tanıklık ettiniz mi?
16:17Yargılanması, tutuklanması, sanık pozisyonu demiyorum.
16:21Yani bu patron haberlerde bile geçmedi.
16:24Ne olacak?
16:25Biz burada yargılan sanıkları en yüksek cezaya aldırdığımızda sorun çözülecek mi?
16:30Bakın, hiçbir şey olmamış gibi el değiştirerek devam ediyor.
16:34Ve il iç altın madenindeki insanlar, o çevredeki insanlar ne diyor biliyor musunuz bu el değiştirmeyi şu kulağımıza gülünce?
16:41Daha önce anakoltaydı, yabancılar vardı.
16:44Biraz daha bize bazı haklar veriyorlardı en azından.
16:48Şimdi Türkiye'de bir firmaya geçti.
16:50Bundan sonra o hakları da alamayacağız.
16:52Bu madem burada olmayacak, istemiyoruz demeli hüksü yok.
16:56Her hakarda mahkupsunuz.
16:57En başından beri dedik ki heyete, lütfen keşif yapılsın.
17:02Alanı bir görün.
17:03Burada ne olmuş?
17:04Bu dağ nerede?
17:05Nereye kopmuş?
17:06Yanında öresinde ne var?
17:07Açık ocak var.
17:08Bir kere o açık ocağa bakmadılar.
17:09Abimin katledildiği yere.
17:11Görmediler.
17:11Keşfi biz her duruşmada talep ettik.
17:14En son duruşmada şöyle bir açıklama aldık.
17:16Süreç bu aşamaya kadar geldi.
17:18Bundan sonra keşif yapılmasının bir anlamı yoktur.
17:21Tarzı bir beyanı açıklaması vardı.
17:23Ama biz bunu ilk duruşmadan beri istiyoruz.
17:25Siz gelmiyorsanız avukatlar gelsin.
17:28Kabul edilmedi.
17:28Bir kere o anlamı görmeyi tenezzül dahi etmediler.
17:36Bu duruşma başlamadan önce bize para teklif edildi.
17:40Kesinlikle ceza davasıyla alakalı değil.
17:43Maddi manevi tazminat davası.
17:45Bununla alakalı görüşeceğiz.
17:47Bununla alakalı size teklif sunuyoruz.
17:49Ceza davasından vazgeçmeyin.
17:51Sadece bunlarla uğraşmayın denildi.
17:52Biz görüştük.
17:54Ramazan Arı Türk'tü görüştüğümüz.
17:56Kabul etmedik sonrasında.
17:57Çünkü ceza davasından da vazgeçme kaydıyla diye bir ibare vardı.
18:02En son anda bunlar yazılıyor.
18:04Kabul etmedik.
18:05Sonrasında o kişi hem şirket adına bizimle görüşüyor.
18:08Sonrasında da sanırım avukatı oluyor.
18:11Yani şirketle sanıklar arasında da bir iş birliği var.
18:13Ve bu insan da yine üniversitede bir hoca.
18:16Öğrencilere eğitim veriyor.
18:17Çok çürümüş bir sistemin içerisindeyiz Emre Bey.
18:20Hele ki bizim gibi işçi sınıfı yoksul mahalleler hiç hükmünde ölse de yaşasa da bir hiçbir önemi yok.
18:26Ama vergimizi veriyoruz.
18:28Ne yapayım askere gitti.
18:29Devlet için yapmamız gereken her şeyi yapıyoruz.
18:33Ölüyoruz.
18:33Acı çekiyoruz.
18:35Yaz tutuyoruz.
18:36Adalet bile bize tecelli etmiyor.
18:38Peki hukuki süreci başlatacak mı?
18:40Başlatacağız da ne olacak ki?
18:42Yani bu ülkede hukuki süreçler hep olmuş.
18:44Kime ne oldu?
18:45Kime ne oldu?
18:46301 tane madenci oldu.
18:47Ne oldu?
18:47Adam tekme yedi.
18:49Böyle benim gibi konuşuyor diye tekme yedi.
18:51Belki ben de şimdi tekme içim.
18:52Ve adamı tuttular ateşi yaptılar.
18:54Böyle bir felaket Avrupa'da, Amerika'da, şurada, burada olsa bir sürü insan istifa etmişti ya.
19:00Soma katliamı, Çorlu tren katliamı, Hendek katliamı artık Türkiye'deki toplu ölümler diyebileceğimiz sınak içerisinde.
19:08Özellikle denetimin ve üretimin bir arada yürümesi gerektiği ancak bunlar birlikte yürümediğinde ortaya çıkan katliamlar bunlar.
19:16Hemen hemen hepsinde de duyduğumuz savunma birbirine çok yakın, birbirine benzer oluyor.
19:20Herkes sorumluluğunun kendisinde olmadığını, görev tanımı içerisinde olmadığını, kendisine yüklenen suçlamaların bir şekilde kendisini aştığını,
19:29bunu yapabilecek fiili ya da yasal yetkisinin bulunmadığını söylenen savunmalar yapıyoruz çoğunlukla.
19:34Burada herkesin yüreği yanıyor, bütün personel sıkıntılı, kolay bir şey değil bu.
19:38Ama yıllardır uyarıyor, siyasetçiler uyarıyor, aktivistler uyarıyor, çevreciler uyarıyor.
19:43Siz uyardınız mı efendim?
19:45Ben defalarca uyardım, bu konuda defalarca da açıklamalarım ve çalışmalarım oldu.
19:51Dua diyorum ki bu toprak inşallah bizim canlarımıza geliversin. Buna dua ediyorum.
19:56Bizim şaşırdığımız nokta özellikle iliş katliama açısından farklı diyebileceğimiz bir şekilde dosyanın esas sanıklarının hiçbir şekilde mahkeme önünde yargılanmamış olması.
20:08Yani Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesi sanıkların çok çok büyük bir kısmı açısından talimat yazdı diğer mahkemelere.
20:15Bulundukları yerlerde dinlenmelerini istedi.
20:17Ancak bunun esas problemi şuydu, biz o duruşmalarda bulunma şansını elde edemedik.
20:23Yani dosyanın bir numarası sanığı Anagol Türkiye sorumlusu diyebileceğimiz Türkiye operasyonunun başındaki kişi olan Cengiz Demirci mesela hiç önümüze gelmedi.
20:35Hiçbir zaman onu sorgulama, ona sorular sorma, bu yetkinin kimde olduğunu belirleme şansımız olmalı.
20:40Salonda yaşanan yargılama aslında bu meselenin, bu katliamın esasının ortaya çıkarılması, maddi gerçekliğinin ortaya çıkarılması için çok çok yetersiz kaldığını
20:50söyleyebilirim.
20:50Bakın farkında olmalı ki hiç altın madeni bir kerteliz, bir kırılma noktası.
20:54Biz artık patronların yargılanmadığı davalarla karşı karşıya kalıyoruz.
21:04Bırakın patronu Türkiye müdürü mahkeme önüne bir kez getirilmedi.
21:09Amerika'da ikamet eden Cengiz Yalçın Demirci hakkında mahkemenin ilk yaptığı refleks de oldu.
21:15Yurt dışı yasağının kaldırılması, bu kölelik düzeni içerisinde bıraktık tutuklanmasını, mahkeme önüne getirilmiyor.
21:23Daha vahimini söyleyeyim.
21:25Bu işin şüphelisi kim?
21:26Siz soruyorsunuz, diyorsunuz ki kim bunun sahibi?
21:30Anagol firması.
21:31Israrla söylüyoruz, diyoruz ki Anagol firması sanı sandalyesinde oturması gereken kişi.
21:38Çünkü buradaki insanların çalışırken meydanı getirdiği bütün o emekten karı orası alıyor.
21:47O düğmeye basmaması için 30 kişiye o talimatı veriyor.
21:50Oradaki görev dağılımlarını o belirtiyor.
21:53Mahkeme önüne gelmediği gibi mahkeme her seferinde rica, minnet, evrak istiyor.
21:59Kimden?
22:00Anagol'da.
22:01Biz daha bugüne kadar sahaya giremedik.
22:03Bilir kişiler dosya önünden inceleme yaparken daha sahayı görmediler.
22:07Olay mahallini kimse görmedi.
22:09Hakimler de dahil olmak üzere.
22:11Olayda patronlar yok.
22:13Olayda bölge müdürü yok.
22:15Olayda 3-5 kişi var.
22:16O 3-5 kişi de her seferinde ben sorumlu değilim, diyor.
22:21İliç Altın Madeninde insanlar yakınlarını kaybettikten sonra ertesi bir ne yaptılar?
22:28Yeni bir madene çalışmaya gittiler.
22:30Çünkü başka bir imkanı kalmamıştı.
22:32Onların hayatları bir anlamda tek bir şirkete mahkum edilmişti.
22:42O şirket oradan herhangi bir şekilde vazgeçtiğinde çıktığında geriye kalan şey sadece açlık ve yoksulluk olarak nitelendiriliyor onlar tarafından.
22:52Peki ceza davasını takip etmeme şartı nedir?
22:55Evrak geldi mahkemeye de sundu.
22:57Aile takip etmiyor.
22:59Aile baskı kuramıyor.
23:00Niye?
23:01Adalete güvenmiyor.
23:03Kölelik düzeninde bu olur zaten.
23:05Ne yapacağım diyor.
23:06Sonuçta gelecek bu insanlar ceza almayacak.
23:08Sonuçta gelecek mahkeme bana çok düşük bir tazminat verecek.
23:13En iyisi ben en başlarına alayım.
23:15Zaten bu kölelik düzeni içerisinde yapabileceğim en önemli olan şey budur.
23:19Bu olarak da ben buna razı olayım.
23:21Nasıl suçlayabiliriz?
23:23Bu işin sorumlusu sadece oradaki müdür, oradaki patron olabilir mi?
23:27Bu işin sorumlusu kendi yaşadığı ülkedeki insanını bir şirkete mahkum eden ne olur gitme, burada kal, ölsek de burada kal
23:37dedirtecek noktaya getiriyorsa bu işin sorumlusu sadece bir çevreşeciliğin bir yerdeki temsilcisi olabilir mi?
23:45Bu işin sorumluluğu bu kölelik düzenini cevaz verenler.
23:49Bu kölelik düzenini uygulamaya çalışanlar.
23:52Nisra Hanım'ın burada bir söylediği söz vardı.
23:54Ben bu ülkede kendimi güvende hissetmiyorum.
23:57Bu ülkede kendisini güvende hisseden hiç kimse olduğunu düşünmüyorum.
24:02Ben de hissetmiyorum.
24:04Nefes aldığımız hiçbir yerde güvende değiliz.
24:06Bugün hayatta kalmışsak bu cepte ama yarın ne olacağımızı bilmiyoruz.
24:12Uyurken ve uyanıkken dahi güvende değiliz.
24:15Tüm canlılar, bu ülkedeki tüm canlılar olarak biz güvende değiliz.
24:19Ağaçlarımız güvende değil.
24:20Hayvanlarımız güvende değil.
24:21Korkunç bir çökmüş sistemin içindeyiz aslında.
24:25Nasıl düzelir ben de bilmiyorum.
24:28Kimse hissetmiyor.
24:29Ona o kadar katılıyorum ki biz de hissetmiyoruz.
24:31Burada yaşanılabilir hayat olduğunu düşünmüyorum ben.
24:34Çocuğum olursa abimin başına gelenler ona başına gelmeyecek diyemiyorum.
24:38Yoksul bir aileden geldik.
24:40Babam olabildiğince hepimizi bir şekilde büyütmeye çalıştı.
24:44Helal parayla evimizi geçinirdi.
24:46Normal insanlardık ama başımıza gelenler.
24:49Fırat'ın kenarında bir mayın tarlası döşemişsiniz.
24:54Ve insanlara mayın tarlası üzerinde dolaşarak para kazanmaya mahkum etmişsiniz.
25:01Biz Erzincan'da duruşmaya girerken Erzincan Ticaret Odası açıklama yapıyordu.
25:05Erzincan ilemizin işe ihtiyacı var maden bir an önce açılsın.
25:09Madenimizin açılmasını istiyoruz.
25:10Evin ekmek götüremiyor.
25:11Herkesin aile yapısını bozmaya başladı.
25:14Halk madenin açılmasını dört gözle bekliyor.
25:16Dönemi Erzincan milletvekili il başkanını da yanına alarak Cumhuriyet Halk Partisi'nde.
25:22Maden açılsın insanlarımızın işe ihtiyacı vardı.
25:25Erzincan'ın spor başarısını bile madenin sponsor olmamasına bağlı.
25:36İliç, altın, madeni burada bir sistemdir.
25:39Bu sistemin adının kendisi de ve doğal olarak bu sistemi de yargılanması mümkün değildir.
25:46Bu inançsızlık da başladı bu yargılamalar.
25:49Diğer toplumsal davalarda gördüğünüz başka bir adaletsizlik ortaya çıktı.
25:53Hakimi reddettik.
25:54Hakim AKP milletvekiliyle mecliste fotoğraf çektirip sosyal medyada daha sonra AKP milletvekili paylaşıyor.
26:03Açıktan diyor ki İliç'te altın, madeni açılmalı bir an önce diyor.
26:08O zaman sorumlu başına verilir.
26:10Sorumlusu kim?
26:11Sorumlusu düzenin kendisidir.
26:13İliç'te patronun yargılanmamasına, patronun hiçbir mahkeme önüne getirilmemesine şaşırmazsınız.
26:19Oradaki ülke müdürünün Amerika'da ikamet ediyor olmasına rağmen yurt dışı yasağının kaldırılacak bir kez mahkeme önüne getirilmesine şaşırmazsınız.
26:28Ağır ceza reisinin bir siyasi kimlikle, bir milletvekille fotoğraf çekip daha sonra milletvekili sosyal medyada paylaşmasına şaşırmazsanız daha sonraki davalarda
26:38bunun daha ilerisini göreceksiniz.
26:40Şaşırmak önemli bir refleks ve her seferinde itiraz etmeliyiz.
26:44İtirazımızın sonucu ne olursa olsun itiraz etmeliyiz.
26:48Bir, patronun mahkeme önünde dinlenmesi bir hattıya gidir.
26:53Bir yükümlülüktür.
26:55Kanunen bir zorunluluktur.
26:56O kanun değişmediği sürece biz o kanunu hatırlatmaya devam edeceğiz.
27:00Umutsuz muyuz?
27:01Maalesef umutsuzuz.
27:02Çünkü Türkiye'deki yargı pratiğini biliyoruz.
27:04Bu tür olaylarda verilen yargı pratiğini görüyoruz.
27:07Gerek idarenin kendi personelini koruma refleksi.
27:10Burada özellikle idareyi de aşarak şirketin üst yönetimini koruma refleksinin de çok yüksek olduğunu da görebiliyoruz.
27:17Hiçbirine tek bir soru sormamıza dahi izin verilmeksizin yürütülen bir yargılama var.
27:21Yalnızca birkaç kişiyi günah yetişi olarak şirketle belirledi.
27:24Mahkemelerinde bu stratejiye hiçbir şekilde itiraz etmediğini, daha doğrusu bu stratejiye tamamen uyumlu bir yargılama faaliyeti götürdüğünü görüyoruz.
27:33Yargımanın sonunda bütün sorumluların gerçekten yargılandığı, cezalarına aldıkları bir yargılama maalesef beklemiyoruz açıkçası.
27:40Bu tür dava dosyaları hiçbir zaman yalnızca mahkeme savunmalarındaki savunmalarla, avukatların çabalarıyla yahut ailelerin kendi çabalarıyla bir yere kavuşmaz, bir
27:50sonuç almaz.
27:51Özellikle vurgulamak istediğim kısım bu tür dava dosyalarının kamuoyu desteğine çok çok ihtiyaç duyduğudur.
27:56Türkiye'deki çalışma güvenliği açısından İliç özelinde ise çalışma güvenliğinin yanında çok ciddi bir doğa katliamı olduğunu da ortaya koyarak İliç
28:05katliamı davasına duyarlı olmaya, destek olmaya, sesini duyurmaya, ailenin sesini duyurmaya davet ediyorum.
28:11İliç davası Türkiye'nin en büyük Çernobili çevre katliamı olmasının dışında da özellikle patronların yargılanmadığı yeni bir düzenin de ilk
28:24adımıdır.
28:24Eğer burada buna izin verirseniz, eğer burada buna itiraz etmezseniz daha sonraki davalarda göreceksiniz ki artık patronların olmadığı, zaten sorumluluğunu
28:35yerine getirmediği işçilerin yargılandığı büyük düzenle karşı karşıya koyacaksınız.
29:23İzlediğiniz için teşekkür ederim.
29:27İzlediğiniz için teşekkür ederim.