00:00Hmm, kabang-abang!
00:02Samantalang sa pananalasa po ng Bagyong Opong noong nakarang linggo,
00:06isang Binyang Laguna sa lubang naapektuhan nito.
00:11At ang isang barangay nga roon, lubog pa rin sa baha,
00:14kaya 300 pangilya pa rin ang nasa evacuation center.
00:18Ngayong umaga, binisita natin sila para makapaghatid ng servisyong totoo.
00:23Naroon ngayon sina Suzy at Kaloy.
00:26Kumusta ang sitwasyon dyan?
00:30Magandang umaga mga kapuso, nandito pa rin tayo sa barangay Malaban, Binyan, Laguna,
00:34kung saan niya isa sa mga apektadong lugar nitong nagdaang Bagyong Opong.
00:39Ito po, kung napapansin nyo, lubog pa rin po sa baha yung kanilang barangay.
00:42Yung mga bahay po nila ay nilikasan ng mga residente dito
00:47dahil po sa taas ng tubig nung mga nakaraang araw.
00:50Tapos ngayon po, hanggang ngayon, lubog pa rin sa baha.
00:53Medyo mataas pa rin yung tubig, kaya hindi pa pa rin sila nakakabali.
00:56Ngayon, makakamusta natin yung isa sa mga residente dito na
00:59hindi po piniling lumikas at tumigil muna po dito sa bahay nila.
01:04Pangalan nyo po, Mami.
01:06Nanay Natividad,
01:08kamusta po ang kalagayan nyo ngayon?
01:10Ganito pa rin kataas yung tubig ng baha dito sa lugar nyo.
01:14Hirap na hirap po kami kasi hindi makababa, hindi makatungtung, may alip po nga.
01:19Yung po ang problema, nagkakaali po nga pag ano, no?
01:23E paano po ang pamumuhay nyo for the past days?
01:26May relief naman po kami natatanggap.
01:28Pero kayo po, paano yung mamamaleng kayo, bibili po kayo ng pangulam sa araw-araw?
01:32Po, nakikinihingi ng tulong para makalabas.
01:35Hirap po talaga.
01:37Kaya lang, simpre, kakayanin pa.
01:39Ano naman, ayaw mo namin pumunta muna at bahay iiwanan.
01:43Ayan mga kapuso.
01:44Yung sitwasyon nga po nila dito ay dulot nung nasa likod natin.
01:47Ito po ang Laguna de Bay.
01:48Ito pag umuulan po ng walang tigil,
01:51ito mataas po yung tubig dun, umaapaw,
01:53at umaabot dito sa barangay Malaban, Pinyan, Laguna.
01:56Kaya po, nandito ang unang hirit para magatid ng servisyon totoo.
01:59Babalik tayo sa Evacuation Center with Ms. Suzy.
02:06Kaloy, maraming salamat sa iyo dyan.
02:08Dito nga tayo sa Malaban Elementary School
02:10kung saan may mahigit tatlong daang pamilya ang narito ngayon.
02:13They're occupying 39 classrooms po dito.
02:17At dahil nga po, nandito sila dahil na-evacuate sila dito,
02:21ay yung mga estudyante naman na dapat nga pong pasok dito ngayon
02:25ay modular na lang kanilang pag-aaral lately.
02:28So, nandito po tayo ngayon,
02:29maikita po natin na ang ginagawa na lang nila
02:31na pag-separate ng mga lugar-lugar nila
02:34yung mga upuan, yung mga classroom chairs nila
02:37para lang magkaroon sila ng kanilang sariling area
02:40para sa pamilya na magkaroon ng konting privacy.
02:42Ginagamit nila yung kanilang mga gamit sa bahay
02:45ng mga tuwalya o mga bedsheet at sinasabit nila
02:47para meron silang kumbaga area na personal naman para sa kanila.
02:51At syempre, may mga ilan dito tayo mga kasama
02:53na mga kasama na every year na lang
02:55maraming beses sa isang taon
02:56ay nararanasan nila ang paglikas
02:58mula sa kanilang lugar dyan at bahain
03:00papunta dito sa Malaban Elementary School.
03:02Kaya naman,
03:03nakikita po ninyo may kanya-kanya silang mga area dito
03:06at least yung iba,
03:07very fully tag dito na separated siya
03:10kumbaga dahil meron silang mga dividers
03:13pero yung iba medyo bukas-bukas din
03:15Hello po ate,
03:17magandang umaga po.
03:18Umaga naman po.
03:19Ano po pangalan nila?
03:20Merly Castillo po.
03:22Merly.
03:24Ilang pang ilang beses na ngayon taon na kayo ay nailikas dito?
03:27Dalawang beses po.
03:28Dalawang beses.
03:29So hindi naman lahat ng bagyo ay kayo lumilikas dito?
03:33Hindi naman po.
03:34Okay.
03:35Ngayon lang po.
03:36Ngayon lang ulit.
03:37Kamusta naman ang kalagayan nyo dito?
03:38Ilang araw na kayo?
03:39Siguro pa mga tatlong araw lang po kami dito.
03:42Tatlong araw.
03:43Talagay po ninyo sa lugar ninyo anong balita nyo
03:45nagbabalita sa inyo kung kailan kayo makakauwi?
03:48Sabi po daw eh, mga dalawang linggo lang po.
03:50Dalawang linggo?
03:51Pero sabi mo lang po.
03:53Ibig sabihin mas matagal kayo na nanunuluyan dito dati?
03:56Opo.
03:57Matagal po.
03:58Maabot po sila dito na Pasko.
04:00Ilang buwan?
04:01Opo.
04:02Kasi po mataas po sa amin eh.
04:05Paano po ang buhay ninyo pag gano'n na kayo ay hindi makauwi dun sa inyong bahay?
04:10Opo.
04:11Sama-sama kayo sa ibang mga pamilya?
04:13Naghahanap buhay naman po mga anak ko.
04:15Ah, okay.
04:16Suportado po kami ang mga anak ko.
04:18Oo.
04:19Asawa ko.
04:20Oo.
04:21Nagdadagat po kami.
04:22Nagdadagat kayo.
04:23Pero ano bang panawagan ninyo para maging permanente ng hindi bahayin yung inyong lugar?
04:29Sana naman po hindi na po bahayin.
04:30Gawin nila ng mga ayos.
04:32Pero yung lugar ninyo ay bahayin talaga dahil kayo katabi nung Laguna di Be.
04:36Oo.
04:37Dagat po talaga.
04:38Dagat talaga siya.
04:39Dapat yata ilikas ang kayo sa ibang lugar permanently.
04:42Ilipat pala hindi ilikas.
04:45Kung sa akin man po, kung tabla na kami, kasi ano na po yung hindihan po hanap po yung mister ko eh.
04:51Dagat po talaga.
04:52Ah, kasi kayo ay nangingisda.
04:53Dagat po talaga.
04:54Okay.
04:55So mahirap talaga gawa ng solusyon pala yung gano'n.
04:57Kasi kung baga, kombinyente na doon kayo nakatira.
04:59Kasi kung lalayo po kami, hanap buhay po na yung mag-asawa.
05:02Eh, ayun lang po ang alam ng mister ko.
05:04Okay.
05:05May mga konsiderasyon na kailangan pag-isipan ng mas magandang long-term na solusyon.
05:10Ma'am, salamat po.
05:11Maraming salamat po.
05:12Sana po makauwi na kayo agad sa inyo.
05:14Samantala ngayon naman mga kapuso eh.
05:16So eh, syempre nandito tayo ngayon para magbigay ng konting tulong.
05:19Servisyon totoo.
05:20Wala po yun sa Unang Kirit at sa GMA Kapuso Foundation
05:23kung saan hinanda na po ng mga kasama natin sa Kapuso Foundation
05:27ang ating mga relief goods
05:28para meron naman na makain for the long term
05:31at least for the next couple of days
05:32yung mga kapuso natin nandito ngayon sa evacuation center.
05:35Nandun na.
05:36I think baka magkikita kami doon ni Kaloy
05:39dahil tayo ay mamimigay din po ng almusal.
05:42Meron tayong lugaw na inihanda para sa kanila dito
05:46para ngayong umaga.
05:47Hindi na nila problemahin.
05:48Ay, yun si Kaloy!
05:49Hindi na nila problemahin ng kanilang almusal.
05:51Hi Kaloy!
05:52Yes, Ms. Suzy.
05:53Ito na nga kanina pa naghihintay
05:54ang ating handdog sa mga kapuso natin
05:57nandito sa evacuation center
05:58dito sa Malaban Elementary School.
06:00Meron tayong paalmusal at tubig
06:04para naman habang iintay sila sa pila
06:06ay meron silang laman sa tiyan.
06:08Ito na.
06:09At kapeunahin namin ng mga baguets
06:11pero ito naman na ibibigay natin sa mga kapuso natin
06:13dun sa mga heads of the family
06:15ang ating mga relief goods from Kapuso Foundation.
06:18Ayan, si Kaloy bahala dyan.
06:19Thank you po.
06:20Ito na nga.
06:21Nagsimula nang pumila dito yung mga bata.
06:22Ayan.
06:23Yes.
06:24Dahil hindi sila pwedeng kuwanan yata ng video.
06:26Ano ba?
06:27Pwede ba?
06:28Dito.
06:29There you go.
06:30Good morning sa inyo.
06:31Sige, kuha tayo.
06:32Opo ay kukuha nito po yung ticket.
06:34Ayan.
06:35Oh, you're welcome po.
06:36Mainit-init na agad para sa inyo.
06:43Ito po ay para sa inyo.
06:46Ayan.
06:47Lugaw para mainitan yung tiyan natin.
06:50Ito.
06:51O.
06:52Pakabusog.
06:53Pakabusog.
06:54Salamat.
06:56Huh?
06:57Ode?
06:58Ode?
06:59Ode?
07:00Ode?
07:01Ay, oo nga ka pa.
07:03Ay, oo.
07:04Arida daw.
07:05May tubig dyan.
07:06Kapag kukuha ng tubig po ha.
07:07Dyan sa gilid po.
07:08Dito ka lang.
07:09Ate, dito ka lang.
07:10Thank you po.
07:11Thank you din po.
07:12Ate, dito ka lang.
07:13Opo.
07:14Dahan-dahan.
07:15Dahan-dahan.
07:16Thank you po.
07:18Alright, kasama naman natin ngayon isa sa mga evacuees din dito habang nakapila sila dito sa Pamimigay ng Kapuso Foundation Relief Goods.
07:31At ano po pangalan nila?
07:32Lourdes Valdimoro po.
07:34Lourdes.
07:35Pang ilang beses mo nang na-evacuate dito?
07:37Ano po, pang bilang ko po, mga apat na beses na po ako naka-evacuate dito.
07:41Apat na beses?
07:42Simula?
07:43Mula noong 2022.
07:46Okay.
07:47So, Nanay, kapag ganitong umuulan, talagang madalas matik pumupunta po kayo din sa evacuation center?
07:53Opo.
07:54Hindi naman po. Pagka umuulan at hindi pa naman malaki ang tubig, nasa bahay pa po kami.
07:57Kaano po kahirap yung sitwasyon nyo na every time umuulan, expected na parang may chance na pupunta kayo po dito?
08:02Mahirap po.
08:03Kakaba ka ba po kami na ano na mahirap talaga po ang sitwasyon namin.
08:06Para sa gamit nyo, para sa sarili nyo kung buhay?
08:08Opo. Opo. Opo.
08:09At syempre issue ngayon, syempre yung mga flood control projects, makorapsyon.
08:13Opo. Opo. Yung nga po yung problema.
08:14Sana po tigilan naman po nila yung kasi nakakaawa nang buwan kabindaga.
08:18Opo.
08:19Kaya ang mga senior po, nakakaawa katulatulang.
08:21Totoo.
08:22Katulat po nang asawa ko, senior, nagkasakit pa po dalawang beses na med stroke.
08:25Opo.
08:26E paano po kami tutulay?
08:27Ang tulay pa mga bata.
08:28Ang mga bata po e ano, natumutulay, nahuhulog na po sa tulay.
08:33Ano ba naman?
08:34Opo. Maskit tingnan nyo po, talagang totoo po yung sinasabi ko.
08:37Ang tubig po sa amin, nanggang dito po sa loob.
08:39Opo.
08:40Tapos po, may tulay namin mataas pa po.
08:42Opo.
08:43E paano po kami tutulay doon?
08:44Opo.
08:45Opo.
08:46Opo.
08:47Opo.
08:48Opo.
08:49Opo.
08:50Opo.
08:51Ano po mensahe nyo sa naging sityasyon nyo po dito?
08:54E ano naman po.
08:55Opo.
08:56Opo.
08:57Nakaano naman po kami dito kasi nakakalakad lakad po kami mga senior dito.
09:00At okay naman po ang kapitan nito.
09:04Mga mga istaf ng mga...
09:07Ito po sa gobyerno?
09:08Opo.
09:09Pero sana hindi na kailangan mangyari to sa kahit sino sa mga kababayan natin.
09:11Opo.
09:12Opo.
09:13Opo.
09:14Opo.
09:15Opo.
09:16Opo.
09:17Opo.
09:18Opo.
09:19Opo.
09:20Opo.
09:21Opo.
09:22Opo.
09:23Opo.
09:24Opo.
09:25Opo.
09:26Opo.
09:27Opo.
09:28Opo.
09:29Opo.
09:30Opo.
09:31Opo.
09:32Opo.
09:33Opo.
09:34Opo.
09:35Opo.
09:36Opo.
09:37Opo.
09:38Opo.
09:39Opo.
09:40Opo.
09:41Opo.
Comments