00:00Muzika
00:30Në nëhien e lisave shekullor që mbulojnë në gërë madhat e kyteteve tonë antike, fshien shpesh monumentet rëndësishme kulturale.
00:46Arkeologve u bje dhe tyra të zbulojnë të rashëgimin e shtrejtë të farve tanë.
00:50Afrë konispolit ndodhe të quka e ajtojtë kyteteve lashti lire.
01:03Me gjithës të hitë e luftrave dhe të shekujve pjesërishti kanë rëzuar për tokë mure, ato të mahnisin për bukurin dhe teknikën e për sosur të nërtimit.
01:12Gurët janë skalitu regullisht në formë poligonale dhe lidhen me njërë tjetërin pa përdorim laci.
01:31Trashësie e këtyre mureve është refë dy mitra.
01:34Ujë i pishëm mere nga krojet jashtëmureve, po në ras nevoje përdorishën dhe pusët ju ushteshin në ujë shiu.
01:49Ja dhe një nga kanalet e kytetit.
01:56Zakonisht këto kytete ndërtoshin biteracat ndryshme.
02:04Ato lidhëshin një distyre me anë shkabështë ngušta.
02:28Portat vogla shieshin në drejtimet e ndryshme të kytetësës.
02:34Luginë e matit u qëfrydzua nga pikpami arkeologike,
02:46paraset përmbyte nga ujërat i lichenit hidrocentralit Karl Marx.
02:57Nga tumat e shumëta që gjëndeshi në këte lugin,
03:00unëzorën një aft objekte interesante.
03:04U pasurua një hurit tona bitisa dek të artizanatit kë u shtronin stërgjyshërit tan i lirët në periudhën e hekurit.
03:13I lirët ishën mjeshtër të njohur në nëzjerin e mineralit.
03:20Me kujdesin më të mafa të amerëshin me derdjen dhe përpunimin e metaleve.
03:35I lirët dini një vetën të skalit një veglatë mira pune,
03:42por u jepnin këtyre dhe format hishme.
03:45Sëpatët e tipi Dalmatu Shqiptar dhe Shkodran ishën të njohura dhe jashtë kufive të liris.
03:50Ky është në shekut e fundit para e rëson,
03:55lorimi tokës bëj me parmen të pajisur me pëllor të hekut.
04:01Një kujdesi veçant i kushtohi dhe armatimit.
04:06Për krenaret elegante të tipi të lirë,
04:09dalohen nga armët mbrojt se të këtilojt të botës tjetër antike
04:12dhe janë karakteristike vetën për dëndet i lire.
04:20Parëzmore pre fetë të holbronzi që mbronin gjoksin e luftetarve.
04:26Këto ishin të zbukuruara me ornamentet skalitura.
04:35Ja disa nga objektet me të cilat stolis e i grue e i lire.
04:43Diadema, varseari, ruoza preqelibari zbukuronin fetyrën e saj.
04:47Ndërsa trupi ishte istolisur me varse, stringla, sumbula dhe paftatë bukura.
04:59Këto punoshim prej bronzi, por nga njëher edhe prej argenti.
05:11Edhe enet prej balte i lirë ti punonin me shietë mirë artistike.
05:17Punimi i tyre bëj me kujdesin më të madhë.
05:23Këto en me vejet e lartët dalën bi gryk dalohen për formate tyre elegante.
05:28Trupi i tyre shpesherë zbukuroi me ornamentet geometrike të ngulitura ose të pikturuara.
05:41As presion i asimilus romak dhe as dëndit e barbarve, nuk qenë në gjendje këti gjdukni në këto traditat bukura i lire,
05:55të cilat kaluan derin mesiet dhe formuan bazën e kulturës herëshme shqiptare.
06:00Objektet e gjetura në komandë dukagjinit dhe në kruj,
06:07të rashëgojnë e format dhe motivet e tyre zbukuruse e shumë element të vjetër i lirë.
06:12Ja dhe Apollonia jonë, njën nga kytetet antike më të më dhata drejtikut.
06:20Për mësi një sheku, këvën tërhejt dhe mëndjen e studiosve dhe arkeologve të ndryshëm
06:24me monumentet e sajtë më regullushëm, arkitektonik dhe artistik.
06:28Këtu punon të anin një ekspedit arkeologike e Universitetit Shtetëror të Tiranës
06:38që ndimohat në këto dy vjetët e fundit nga djetartë Akademisë Shkencave të Bashkimit Sovjetik.
06:45Në kjendër të kytetit u zbuluan beturinat e një godin e zyrtarit e shekullit të tret të Erëson.
06:53Këtu të tërhejtjën vëmëndin veçanërisht një tokë skulptura shmermerik.
06:58Në kërkimit e vitit 1959, u zbuluan 5 skulpturat të tila
07:09që në parakesim funksionartë në altë të kytetit të lashtë.
07:24Mënyra dhe stili për punimit e fëtyrës dhe të flokve në këto punime,
07:28të regojnë se atoj përkasin një gjysmë së partë të shekullit të tret të Erës e Rek.
07:36Me kujdes, zbulohet një nga këto skulptura që është një aftë dëmtuar.
07:40Me gjithë se arti antikë në këtë kohët në përëndorinë roma këndodhe i në rënje,
07:56në Apolloni vrejt për kundra zi ende një farlulzimi në artin e skulpturës.
08:31Piesa me e madhe e skulpturave të zëbuluar aktu dhe në kytetet e tjera antike punoshin nga mjeshtër vendës.
08:47Prangodinës zyrtare të Apollonisë Lashtë u gjendën dhe mbeturinat e një tempullin.
09:00Edhe këtu dora e kujdeshme arkeologut në zorri vlerat rëndësishme që dëshmojnë bitë kaluarën.
09:14Ja një shtyl dhe një kapitel që zbukuronin tempull në dikurshë.
09:21Në njën nga lagjit e pasurat Apollonisë u zbulua një shtëpje madhe e shekullit të 23 që zinte një si përfakje për e rreth 3.000 m3.
09:30Dhe umat e kse shtëpje janë të shtruara me plaka mermeri dhe shumica me mozaik shumë gjyrshme.
09:46Në këto mozaike i paratitën motivet ndërlikuara geometrike, figurat dhe skenat të nëzjarë nga mitologie e pasur antike.
10:00Ja një mozaik i pasur në të cilin të regohet një ndjarëje nga mitologie antike.
10:09Lufta që greket e uthequn nga akili bëjnë kundra amazoneve që uthequn nga pentesila.
10:14Figura e një kalë deti.
10:21E bukura e detit në rejda hypur mbi delfin.
10:24Në jetën e kytetit të lasht të polonis, kjeramika luën të rolin kryesor në ekonomin shtëpjake.
10:47Kytetit ishte i pajisur me një sistem të përsosur kanalizimesh.
10:50Këtu zbulua një sistemi veçan të ngërohje për banjo.
10:57I pasur ishte kytetit dhe në skulptura me të cilat zbukoroshin shtëpijatet pasurve.
10:59Koke një fmije.
11:05I pasur ishte kytetit dhe në skulptura me të cilat zbukoroshin shtëpijatet pasurve.
11:12Koke një fmije.
11:15Torsi i Apollonit.
11:22Me këton skulptura zbukuroi koridor i shtëpis rreftë cilit ishen dhomat.
11:29Demosteni personalitetit qëtuar i kohës antike.
11:43Busti i një filozofi.
11:49Shtati vogli i Athinas punuar si pas originalit të skulptorit të mathë Fidia.
11:55Figura pëllot shprehi i atlasit.
11:57Të gjitha këto të regojnë dhe njëherë se Apollonia ka qenë një qendr e madhe kulture dhe arti.
12:06E bukur është dhe kjo godin monumentale që ka një qendr një basen të rethuar me një koridor të shtruar me një mozaik shumë gjyrësh.
12:13Jash të mureve të kytetit në luginin e bukur të kregjatës ishin varezat e Apollonis.
12:21Këtu u hapë kjo tume madhe me një diameter prej 30 metrash.
12:26Ajo përmban 126 vare të typeve dhe kohëve të ndryshme që shtrien nga shekull e jash dhe në shekull në e dytë para e rësëre.
12:43Në këto vare u djetën objektet ndryshme që u ishen dhën të ddekur dhe në vetit.
12:58Në kote vjetëra përdorish në dylloj varimish me kufom dhe me degi.
13:03Në rastin e dytë hiri futej në një vazo të posaqme.
13:06Ja një nga këto vazo prej Balke.
13:11Një pjesë tyre pikturohi bukur me figura njërzish ose skena mitologike.
13:32Në objektet që zbulohen nga vitin në vit, muzeume ton apasurohen me materialet reja dhe interesante.
13:41Në përmjet studimit këtyre objekteve hidhet drit akome më shumë
13:46bimjaft aspektet jetës dhe kumës banorve të lashë të venditon.
13:56Gjithë një më tepër pasurohen një hurit tona mbi të shkurën e lavdishmet atë dhe u ton,
14:02mbi traditat e mrekulushmet të të parve, të rashigim tartë të cilve jemi ne, shqiptarët.
14:11Në përmjet studimit këtyre objekteve hidhet drit akome më shumë
Comments