00:00Dünyansal istikrar cephesinde de önemli ilerlemeler kaydettik.
00:04Geçtiğimiz dönemde kararlı politikalarımızla Türk lirasına güven güçlenmiş Merkez Bankası bürüt rezervleri 2023 yılı Mayıs ayında 98,5 milyar dolar seviyesinden 12 Eylül 2025 itibariyle 177,9 milyar dolara yükselmiştir.
00:29Niye önemli bu? Rezervleriniz güçlenince dış şoklara karşı dayanıklılığınız artıyor, riskleri daha kolay yönetiyorsunuz.
00:39Bununla birlikte küresel risklerin etkisiyle 379 bas puana kadar çıkan CDS risk birimimiz, ülke risk birimimiz 19 Eylül itibariyle 240 bas puan seviyesine gerilemiştir.
00:56Bu da önemli, cari açığımız düşüyor bir yandan, dış finansmana ihtiyacımız azalıyor, CDS'in düşmesiyle de dış finansmanın maliyeti gerilemiş oluyor.
01:09Gerek kamu için gerek özel sektör için.
01:12Dolayısıyla bu CDS'teki gerileme ülkemiz açısından, işletmelerimiz açısından son derece önemli.
01:18Bu süreçte Türk lirasına olan güven artmış, kurdaki oynaklık sınırlanmış, yabancı para mevduat talebi dengelenmiş ve 29 Ağustos 2025 itibariyle kur korumalı mevduat uygulaması kademeli şekilde sollandırılmıştır.
01:37Artık yeni hesap açılmayacak biliyorsunuz.
01:41Bir tarihlerde 140 milyar dolarlara kadar çıkan KKM bugün 8.4 milyara kadar gerilemiş durumda.
01:49Birkaç ay içinde tamamen bu KKM'lerin sona ereceğini öngörüyoruz.
01:56Bunu yaparken de finansal piyasalara zarar vermeden, kademeli bir şekilde, akılcı bir şekilde bu süreci yönettiğimizi ifade etmek isterim.
02:06Mali disiplinimizi de aynı süreçte kararlı bir şekilde sürdürdük.
02:11Depremin olağanüstü yüklerine rağmen bunu başardık.
02:16Bakın, 2024 yılında bütçe açığımızın milli geliri oranı %4.7 olmuş.
02:23Bunun 1.7'si tamamen deprem harcamalarından kaynaklanıyor.
02:28Onu düştüğünüz zaman bütçe açığımızın milli geliri oranı %3'ler civarında tutulmuş durumda.
02:362025'te ise bu açığın milli gelire oranla 3.6 olmasını tahmin ediyoruz.
02:43Deprem harcamalarını düştüğünüzde bu 2.8'e geriliyor.
02:48AB'nin Maastricht kriteri var biliyorsunuz.
02:50%3'ün altında olmalı diyor bu oran.
02:53Birçok AB ülkesi bunu sağlayamazken Türkiye depreme rağmen bir takım etkilere rağmen bunu başarıyor.
03:00Deprem harcamaları da öyle az buz değil.
03:033.6 trilyon lira bu yıl sonu itibariyle depreme ayırdığımız kamu kaynağı.
03:11Bunun dolar karşılığı 90 milyar dolar dile kolay.
03:15Bu ekstra harcamayı Türkiye güçlü ekonomisiyle bütçesiyle sağlıyor.
03:2211 ilimizi 14 milyon nüfusu ilgilendiren büyük bir hamleyi başarıyoruz.
03:28Şehirlerimizi geleceğe çok daha güvenli, çok daha dirençli bir şekilde hazırlıyoruz.
03:36Önümüzdeki yıllarda yavaş yavaş artık bu gündemimizden çıkacak inşallah.
03:40Sonuçta deprem harcaması geçici bir harcama.
03:43Bu harcamaların bütçemizde olan yükünün azalmasıyla bütçedeki alanımız da güçlenmiş olacak.
03:53Değerli arkadaşlar iki hafta önce yeni orta vadeli programımızı güncellenmiş orta vadeli programımızı hazırladık.
04:01Her zaman yaptığımız gibi iş dünyası başta olmak üzere tüm paydaşlarımız da istişare içinde hazırladık bu programımızı ve kamuoyu ile paylaştık.
04:12Programın merkezine makroekonomik istikrarı ve enflasyonla mücadeleyi yerleştirirken büyümeden ticarete, fiyat ve finansal istikrardan beşeri sermaye ve istihdama, yeşil ve dijital dönüşümden kamu maliyesiyle yatırım ortamına kadar uzanan geniş bir yelpazede öncelikli reform alanlarını tanımladık.
04:36Bu kapsamda iki bin yirmi sekiz yılı hedefimiz nettir.
04:40Enflasyonu kalıcı şekilde tekhaneli rakamlara indireceğiz.
04:47Cari açığı bugün bu sene sonu itibariyle bir nokta dört olmasını beklediğimiz cari açığı birler civarına indireceğiz.
04:56Önümüzdeki üç yılda iki buçuk milyon ilave istihdam oluşturacağız ve işsizlik oranını uzun süredir tekhanede olan işsizlik oranını yüzde sekizin altına ilk defa düşürecek bir perspektif ve hareket ediyoruz.
05:11İki bin yirmi sekize geldiğimizde mal ihracatımız üç yüz milyar doların üstüne çıkacak.
05:19Yetmiş beş milyar doları turizmden olmak üzere hizmet ihracatımız yüz elli milyar doları aşacak.
05:26Dolayısıyla dış ticaretimizde mal ve hizmet toplarsanız dört yüz elli beş yüz milyar dolar aralığında bir hacme Türkiye Cumhuriyeti olarak ulaşmış olacağız.
05:36Milli gelirimizin bir nokta dokuz trilyona yaklaşmasını kişi başına gelirimizin ise yirmi bir bin dolar seviyelerine çıkmasını hedefliyoruz.
05:49Bu kendiliğinden olmayacak tabii.
05:52Bütün bu süreçlerde verimliliği arttıracak, yapısal reformları hızlandıracak, üretim kapasitemizi enflasyonist baskı olmadan genişleteceğiz.
06:03Nasıl yapacağız bunu?
06:05İşte verimlilikle, toplam faktör verimliliğini arttırarak büyümenin kompozisyonunu tüketinden ziyade üretim, yatırım, ihracatla şekillendirerek başaracağız.
06:17Sanayimizi yüksek teknolojiye dayalı ve yenilikçi bir yapıyla dönüştüreceğiz.
06:23Arge ve inovasyon ekosistemini derinleştirerek yapay zeka, yarı iletkenler, savunma sanayi, biyoteknoloji ve uzay teknolojileri gibi stratejik alanlarda özel sektör yatırımlarını güçlü şekilde destekleyeceğiz.
06:40Yeşil ve dijital dönüşümü kalkınma sürecimizin merkezine almış durumdayız.
06:46Her alanda yeşil ve dijital dönüşümü başarmak zorundayız.
06:50Düşük karbonlu üretim, döngüsel ekonomi ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla hem verimliliği arttıracak hem de cari dengemizde kalıcı iyileşme sağlayacağız.
07:04Organize sanayi bölgelerinden lojistik merkezlere, ulaşım hatlarından enerji altyapısına kadar tüm üretim ve ticaret ekosistemini güçlendirecek, maliyetleri azaltarak rekabetçiliğe destek olacağız.
07:18Beşeri sermayemizi daha da güçlendirecek, mesleki ve teknik eğitimin kalitesini yükseltecek gençlerimizi kritik teknoloji alanlarına yönlendireceğiz.
07:31Özetle daha şeffaf ve öngörülebilir bir düzenleyici çerçevede kolaylaşan iş süreçleriyle, rekabetçi yatırım fırsatlarıyla ve yeşil dijital dönüşüm odaklı yatırımlarla Türkiye'yi nitelikli yatırımlar için çok daha elverişli bir ortama kavuşturacağız.
07:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
07:52İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar