00:01We were 100 kilometers away from Baho Dimashinlok.
00:03We were in the Baho Dimashinlok.
00:04We were in the Baho Dimashinlok.
00:05But we were close to the Baho Dimashinlok,
00:07they were close to us.
00:09We were close to the point where we were at our left.
00:11And we were close to them.
00:13So we were close to them.
00:15I was close to them.
00:16Because it was a bit difficult situation.
00:20The way we were scared,
00:22we were scared.
00:24So the noise that we were scared,
00:26the noise was scared.
00:30But at that time,
00:34I didn't feel the danger.
00:36I observed what happened.
00:37I saw what happened to the Chinese Coast Guard.
00:40I prepared myself in terms of getting more information
00:45about what could happen.
00:46And then personally,
00:47the use,
00:48that's what I prepared for.
00:49Because the worst thing can happen
00:51is that you don't have an incident.
00:57The West Philippine Sea Coverage is huge.
00:59Usually.
01:02So, yun.
01:03Expect and unexpected.
01:04First time ko ma-expiration.
01:06Kasi usually sa mga coverages ko sa Baho Dimashinlok
01:09at sa Pag-asa Island,
01:11malayo eh yung PLA Navy.
01:14Malayo sila.
01:15Pero this time,
01:16first time na nakita kong,
01:17dumikit talaga sila.
01:18Well, basically kasi yung mission ng Coast Guard
01:21dun sa trip na yun
01:23is yung regular patrol nila
01:24sa Baho Dimashinlok.
01:25And,
01:26mag-i-escort din sila
01:27nung mga BFAR ships
01:28na magsasagawa ng operasyon
01:30na magbibigay ng ayuda
01:31sa mga fishermen
01:32na nandun sa area.
01:33Pero habang palapit kami ng palapit
01:35sa Baho Dimashinlok,
01:36palapit din sila ng palapit sa amin.
01:38Nung tuloy-tuloy pa rin kami,
01:39at nagmamaneuver na yung kapitan ng BRP Suluan,
01:42dun na dumikit yung Chinese Navy.
01:45Dumating sa point na nasa,
01:46likuran na sila namin.
01:48At magkadikit na magkadikit sila.
01:49So, para kaming iniipit.
01:51Doon ako medyo kinabahan
01:52kasi potentially na maging delikado yung situation.
02:04Yung banggaan mismo,
02:06nagulat talaga kami.
02:07Lahat kami nagulat.
02:08Nalumusot dun sa kaliwa namin
02:10yung marco ng TLA Navy.
02:12Lahat talaga kami nagulat.
02:13So, yung sigawan na maririnig nyo,
02:15sigaw yun ng gulat.
02:17Pero nagulat din kami,
02:30natuloy pa rin yung paghabol
02:31nung Chinese Navy sa amin
02:33at mas naging aggressive pa lalo.
02:35Pero nung time na yun,
02:37hindi ko na-feel eh yung danger.
02:39Ina-observe ko kung ano nangyari,
02:40tinitinan ko kung ano nangyari dun sa
02:42Chinese Coast Guard.
02:43Ang unang pumasok sa isip ko,
02:45ang galing nung kapitan.
02:46Kasi ito yung mga
02:47kinag-uusapan namin before
02:49with analysts,
02:50with military strategists.
02:54Siguro yun din ang difference
02:56kapag kasanay ka na.
02:57Ready ka na kung ano yung pwede mangyari.
02:58At medyo mas relax ako.
03:00Kahit na considering na
03:01first time ko ma-experience yung gano'n
03:03na talagang super aggressive yung dalawang marco.
03:05Yung danger nung situation na yun,
03:07hindi pa nag-dawn talaga sa akin.
03:09Ano naman ako sa lahat ng coverages.
03:19Sa scenario building ako.
03:21Para kapag nangyari na yung incident
03:24o kaya may mangyari,
03:25eh automatic na yung gano'n ko.
03:27Siyempre,
03:28ipiprepare mo yung sarili mo
03:29in terms of
03:30getting more information
03:31kung ano yung pwede mangyari.
03:32And then personally,
03:33yung gamit,
03:34yun ay prepare ko.
03:35Kasi pinaka worst na pwede mangyari,
03:37eh may incident
03:38at hindi mo nakunan.
03:40Multiple cameras
03:41para kahit isa man lang dun
03:43makakuha at maka-capture
03:44ng isang magandang video.
03:45Multiple cameras din
03:46para pag nag-fail yung isa
03:49meron ka pang backup.
03:50And then,
03:51prayers
03:52sa start ng coverage
03:53at habang nag-cover
03:54na sana
03:56maging ligtas kami
03:57sa pag-cover.
03:58Naranasan ko ng
04:00mapagitnaan ng barilan.
04:02Naranasan ko
04:03matutukan ng tanke ng Amerika.
04:05Sa direction mo,
04:06binabaril ka
04:07at maririnig mo yung balang
04:09humahaging sa ulo mo.
04:10Mahirap kasi pag nagdadalawang isip ka,
04:11doon ka mas magiging
04:13delikado eh.
04:14You put yourself in danger
04:15pagka nagdadalawang isip ka.
04:17Pagka malayo yung kuha,
04:19anong gagamitin ko?
04:20So nilabas ko na yung aking
04:21600mm na lens.
04:24Ang disadvantage kasi noon naman,
04:25hindi ka na makakuha
04:26kasi masyado malapit.
04:28So doon naman,
04:29papasok ngayon yung
04:30cellphone camera ko.
04:31And then,
04:32ang pinaka-pang-capture ko
04:34sa lahat ng yun
04:35ay yung 360 camera.
04:36So nakamount dito sa kamay ko.
04:37Free yung kamay ko
04:38para kumuha ng video.
04:40Ito yung mga rason
04:41kung bakit nadadagay.
04:42Kasi alam ko yung need ko.
04:43At tulad na yun,
04:44kung magsosolo ako ng coverage,
04:46pag mga ganito situation
04:47na alam kong significant
04:50at malaki yung coverage,
04:52tinataas ko lahat ng quality
04:54ng kuha.
04:55Ibig sabihin,
04:56naka-8K ako ng recording,
04:57naka-4K ako sa cellphone.
04:59Kasi alam ko naman,
05:00may time naman ako
05:01para mag-edit.
05:02So kahit na-zoom in ko yun,
05:03maganda pa rin yung quality.
05:05Siguro mga 2023,
05:07sumama ko sa Bifar ship.
05:09Nagawa naming mag-resupply
05:11doon mismo
05:12sa tabi ng bahaw ni Basinlok.
05:13Significant yung una kong coverage doon
05:16kasi ito yung time na
05:17na-discover
05:18na may nakaharang
05:20na net doon sa
05:21mouth ng
05:23Carborosholl.
05:24Delikado yun.
05:25So ang ginawa nung kasama namin
05:27na Coast Guard at Bifar official,
05:30eh pinutol niya
05:32yung net.
05:33Tapos kinuha pa yung angkla.
05:35Significant din yung first time
05:37na na-experience pong mabomba
05:38ng water cannon.
05:40Papalipad ako ng drone
05:41nung time na yun.
05:42Tapos bigla silang bumomba.
05:43Hindi naman ako tinamaan
05:44pero nabasa ako
05:45dahil sa water cannon.
05:46Dapat alam natin,
05:47unang-una kung anong nangyayari
05:48sa ating paligid.
05:49Issue kasi ito
05:50ng soberenye eh.
05:51Teritoryo natin ito.
05:53So dapat lahat ng Pilipino
05:55meron itong,
05:56meron tayong pakialam.
05:57Kasi kahit na siguro
05:58anong paniniwala mo,
05:59kahit na sino yung sinosuportahan
06:00mong politiko,
06:01Pilipino ka pa rin.
06:02Mahalaga na
06:03ma-cover namin yun
06:04at meron mga
06:05journalist talaga
06:06na nando doon
06:07at nakakakita
06:08para accurate
06:09yung informasyon
06:10na may ibabahagi namin
06:11sa mga taong
06:12nanonood sa amin.
06:13May issue rin ito
06:14ng food security.
06:15Kahit na siguro
06:16malayo ka sa West
06:17Pilipinsi,
06:18malayo ka sa Zambales,
06:19apektado ka pa rin
06:20dahil
06:21nagagaling din doon
06:22yung mga pagkain natin.
06:24So dapat may pakialam tayo
06:25bilang Pilipino.
06:27Isa sa mga lessons dito ay
06:29kahit na matagal na itong coverage na ito
06:32meron at meron pa rin
06:33bagong pwede mangyari.
06:34So dapat
06:35paghandahan mo yun
06:37bilang isang mamamahayag.
06:38Kailangan ipagpatuloy natin
06:40yung usapan,
06:41yung debate
06:42at yung pagbibigay ng linaw
06:44doon sa issue nito.
Comments