- 6 ay önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Azerbaycan'la Ermeysistan'ın barışını, bu imzanın ne anlama geldiğini ve Zengezur Koridoru'nun akıbetini Azerbaycanlı Akademisyen Dr. Ahmet Şairoğlu ile konuşacağız.
00:12Ahmet Hocam hoş geldiniz.
00:15Merhaba Resul Bey, hoş bulduk. Memnun oldum sizleri görmeye.
00:19Teşekkür ederim. Biz de memnun olduk Ahmet Hocam.
00:22Şimdi bu Zengezur Koridoru'nun akıbetini aslında bu anlaşmayla birlikte merak ediyoruz.
00:30Amerika mı yönetecek, tamamen Amerika'ya mı devredildi orası yoksa bir kısmı Azerbaycan'da mı kaldı?
00:40Evet Resul Bey ben de tüm Akitli izleyicilerini Washington'dan selamlıyorum.
00:44Dün Beyaz Saray'da gerçekleşen bu zirvede bizler de yakından takip ediyorduk.
00:50Ve bu aslında uzun süren savaştan sonra Güney Kafkasya'da iki ülke arasında barışın sağlanmasında çok önemli bir tarihi olaydı.
01:01Çünkü 2020-ci İkinci Karamaz Savaşı'nın ardından hatırlıyorsanız Azerbaycan ile Ermenistan arasında çeşitli ülkelerde, şehirlerde görüşmeler oldu.
01:12Özellikle de 10 Kasım 2020 anlaşması üçlü bir anlaşmaydı Rusya, Ermenistan, Azerbaycan arasında.
01:18Ve o yüzden Rusya'nın başkendi Moskova'da, Sankt Petersburg'da görüşmeler oldu.
01:23Daha sonra Avrupa'da, Bruksel'de, Çekkiyada, Prağı'da hatta Washington'da belə görüşmeler oldu.
01:29O zamanki Biden döneminde.
01:31Amma heç biri olumlu olmadı, bir sonuca varılmadı.
01:35Hatta o görüşmelerin həmən ardından liderlər ülkəyə geri döndükdən sonra yine Ermenistan tarafından bazı kışkırtmalar oldu.
01:43Amma prezident Donald Trump, Cumhurbaşkanı Donald Trump veya saraya geldikdən sonra,
01:49artıq şubat ayından itibaren sessiz bir görüşmelerə başlatıldı.
01:54Yani bu Trump'ın şahsi bir inisiyatibiydi.
01:58Çünki seçim öncesində de, ben buradaydım Amerika'da,
02:01Trump seçim öncesində verdiği vaatlerden en önemlisi dünyada barışa sağlayacağını,
02:07savaşları durduracağı ilə bağlıydı.
02:10Ve Donald Trump veya saraya geldikdən sonra,
02:15Tayland ə Kamboca arasında, Rıbanda ələ Uqanda arasında,
02:18Pakistan ə Hindistan arasında bu çatışmaları durdurabildi.
02:20Ve bir sonraki aşama, tabi ki Güney Kapkasya'daydı.
02:24Ve şubat ayında Trump'ın özel temsilcisi Steve Bidkov Baku'ya geldi,
02:29Aliyev'le görüştü daha sonra,
02:30Elivan'da Paşinyan'la görüştü.
02:33Daha sonra nisan-mayıs aylarında bir heyet yine geldi Baku'ya.
02:36Ve birkaç hafta bundan önce Abu Dhabi'de,
02:39İlham Aliyev'le Nikol Paşinyan'ın son görüşü bile,
02:43Amerika'nın inisiyatibiyle oldu.
02:45Ve final sahnesi dün Beyaz Saray'da gerçekleşti.
02:48Ve bu çok önemli tarihli bir anlaşmaydı.
02:51Ve burada iki ülke arasında artık bu şimdi yekün nihai bir belge değil.
02:58Ama ona götürecek bir yol haritası seviyesinde,
03:03niteliğinde bir önemli bir senettir belgeli.
03:06Çünkü artık hem Azerbaycan hem Ermenistan kendi aralarında olan tüm soruları çözmüşler.
03:13Yani barış anlaşmasının şartlarının hepsi anlaşıldığı,
03:18yani iki ülke birbirinin toprak bütünlüğünü kabul ediyor,
03:21sınırlarının dokunulmazlığını.
03:23Hem içte hem dışta, uluslararası mahkemelerde,
03:26uluslararası platformlarda birbirine karşı arazi iddiaları,
03:30toprak iddiasından vazgeçiyorlar.
03:32Daha sonra Agit Minsk grupu, ki son 30-35 yılda bu iki ülke arasında bu Karabağ sorununun çözülmesinde
03:40ara buluculuğu misyonunu üstlenmişdi.
03:43Onun ara buluculuğundan imtina edildi ki, buna gerek yok.
03:47Çünkü barış artık sağlanmış durumda.
03:50Ve tüm bu süreci ABD'nin patronajlığı altında ve kontrolü altında.
03:56Ve sizin sorunuza gelince, en çok konuşulan konu Zengezur koridoru dediğimiz,
04:01oysa Ermenistan bu koridor konusunda biraz rahatsız bunu siyasi bir terminoloji olarak görüyor.
04:09Ve özellikle de Zengezur adlandırılması onları rahatsız etmiş.
04:13O yüzden Ermenistan ile ABD arasında bu koridorun Ermenistan arazisinden geçen kısmının
04:20birlikte işletilmesi, birlikte altyapının oluşturulması ve kontrol edilmesi için
04:26bir ikili anlaşma imzalanmış.
04:28Ama burada çok dikkat etmemiz lazım.
04:30Bu Ermenistan ile ABD arasında imzalanmış bir anlaşmadı.
04:34Kendi aralarında bir işbirliği anlaşması imzalanmışlar.
04:37Ve Ermenistan arazisinden geçen kısmına Trump yolu ismi vermişler.
04:41Yani bu Ermenistan'ın kendi seçimini, egemen bir ülkedir.
04:45Kendi azap seçimini etmiş.
04:47Kimlerle isterse de o işbirliğini yapabilirler.
04:50Yani Amerika'nın kontrol edeceği kısım Ermenistan arazisinden geçecek kısımdı.
04:57Azerbaycan kendi arazisinden geçen koridorun kısmını kendisi altyapını oluşturuyor.
05:04Finanse ediyor, kontrol ediyor, menedjment, lojistik tüm işleri kendisi yapıyor.
05:08Hatta birkaç hafta bundan önce Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev, Şuşa'da, Karabağ'da düzenlenen bir global media forumda açık şekilde söyledi ki,
05:17Azerbaycan güçlü bir ülkede.
05:19Yani siyasi, diplomatik, ekonomi açıdan.
05:22Ve biz kendi arazimizde hiçbir ikinci veya üçüncü ülkenin ne şirketini, ne hükümetini, herhangi bir mevcutluğunu kabul etmiyoruz.
05:29Biz kendimiz, kendi gücümüze o koridorun Azerbaycan kısmında olan parçasını kendimiz kontrol edeceğiz, kendimiz idare edeceğiz.
05:39Bizim potansiyelimiz de var, gücümüz de var.
05:41Şimdi o potansiyel veya güç Ermenistan'da yoktu.
05:44Yani muhakkak ki onlar ABD ile bunu müşterek olarak yapmak kararı almışlar.
05:50Ve dün Beyaz Saray'da Ermenistan ile ABD arasında bununla bağlı bir anlaşma imzalandı.
05:55Bu ikisini bağlayan bir konudur.
05:56Ve Ermenistan arazisinden geçeceği kısmına Trump-Root diye isim verdiler.
06:02Ve birlikte 100 yıl süre boyunca birlikte oranı idare edecekler.
06:07Ama bu koridorun açılması genel olarak baktığımızda bu tabloya tabii ki Azerbaycan için çok önemlidir.
06:14Çünkü yıllardır biz Azerbaycan'ın ana toprağı ile Nakçıvan arasında bir kara yoluna sahip değildik.
06:21Ya İran arazisinden geçiyordu, bu dağda uzuyordu veya uçakla gidiyordu.
06:26Tabii ki bu aynı zamanda Türkiye ile de kara yolumuzun sağlanması demekti.
06:31Şimdi Türkiye ile Nakçıvan üzerinden kara yolu var ama Azerbaycan'ın ana toprağı ile diyelim Bakü'den gelip biz Türkiye'ye direkt olarak arabayla gidemiyorduk.
06:41Şimdi bu koridorun açılması, şimdi buna koridor biz diyoruz, Ermeniler buna Trump yolu diyorlar.
06:47Yani ismin ne olması önemli değil.
06:49Bu koridorun açılması, gidiş gelişin sağlanması, buradan ulaşımın, enerji yollarının, boru hatlarının geçmesi.
06:58Tabii ki bu Azerbaycan için de önemli değil.
07:00Ermenistan için de önemli değil.
07:01Ve dünya ülkeleri de Çin'den başlayıp, Hazar bölgesinden gelip, Azerbaycan'dan o koridordan geçip, Türkiye'ye oradan da Avrupa'ya kadar uzanması çok önemli değil.
07:10Ama bizim için özellikle Azerbaycan için ve bir de kardeş Türkiye için bunun bir de bir manevi önemi var.
07:18Çünkü biz artık Türkiye ile direkt kara yoluna sahip olacağız.
07:23Artık Hazar bölgesindeki Türk kardeşlerimizle birlikte bizim hayalimizde olan o Turan birliğine götürecek bir yoldu bizim için.
07:30Bunun çok bir manevi bir önemi de var.
07:33Yani o yüzden dün Beyaz Saray'da Azerbaycan diplomasi kazandı diyebiliriz.
07:39Yani 2020 Savaşı'nda sahada kazanan Azerbaycan, bugün barış masasında Beyaz Saray'da kazandı.
07:47Ama genel olarak Güney Kafkasya'da barış sağlandıysa tüm ülkeler kazandı.
07:53Azerbaycan kazandı, Ermenistan kazandı.
07:54ABD'de tabi ki buradan kendi çıkarları var.
07:58Yani Donald Trump şahıs olarak, lider olarak kendi ülkesinin çıkarlarını özellikle de ekonomi ticari çıkarlarını öne çeken Amerika First sloganıyla Beyaz Saray'a gelen bir şahıstı.
08:10Tabi ki 100 yıllık boyunca Amerika şirket olarak veya hükümet olarak fark etmez.
08:14Eğer Ermenistan arazisinden geçen o koridoru yönetecekse oradan milyonlarla dolar kazanacak.
08:21Ama bu Ermenistan'ın belinden kazanacak.
08:23Bunun Azerbaycan'la bir ilişkisi yok yani.
08:26Ama yine Amerika'da burada kazanıyor.
08:28Bir de Donald Trump'ın dünyada barış getiren bir lider olarak bir sonraki aşamanı kendisi aşmış oldu.
08:36Yani Pakistan, Hindistan, Tayland, Kamboja, diğer sorunlu ülkelerden sonra evet Güney Kafkasya'ya başı kim getirdi?
08:46ABD getirdi, Donald Trump getirdi.
08:48Yani bu tabi ki Güney Kafkasya'daki diğer komşularımızı, Rusya'yı, İran'ı rahatsız etmeye bilmez.
08:53Çünkü özellikle de Rusya, Güney Kafkasya'da artık söz sahibi olmaz, olmuyor yani olamıyor.
09:01Yani 2020 savaşından sonra üçlü anlaşma artık suya düşmüş sayılır.
09:06Yani bir gücü kalmadı.
09:09Çünkü Kremil aslında ben bunu kendi şahsi fikrimi söylüyorum.
09:14Kremil samimi değildi o barış görüşmelerinde.
09:18Sadece Aliye ve Paşinyan'ı Kremil'e Moskova'ya davet etmekle kendi etkisini yani büyük ülke etkisini Güney Kafkasya'da koruyup saklamaya çalışıyordu ki
09:30koruyu tutmaya çalışıyordu.
09:32Evet Rusya'sız siz anlaşamazsınız yani.
09:35Rusya olmazsa bölgede Güney Kafkasya olmaz gibi bir naratifleri, bir tez hisleri sızdırmaya çalışıyordu.
09:42Ama gerçeklik onu gösterdi ki evet Rusya'sız da Güney Kafkasya'da barış olabilir.
09:46Yani bugün Bakü ile Erivan arasında direkt bir diyalog var.
09:51Bu çok önemlidir.
09:52Artık şimdi ilkin aşamalarda tabi ki ABD'nin patronajları altında.
09:57Ama olsun yine Bakü ile Erivan arasında direkt diyalog var, temas var.
10:03Tabi ki bu ABD'nin Güney Kafkasya'ya hızlı şekilde şu şekilde gelmesi bölge ülkelerinin bazı Rusya, İran dediğimiz ülkelerin hatta Ermenistan içinde bile revansiz ülkeler, güclər var.
10:17İster muhalif olsun ister Ermeni kilisesi olsun.
10:19Burada ABD'de bulunan güclü Ermeni lobisi bile çok rahatsız.
10:24Çünkü onlar uzun yıllardır Azerbaycan ve Ermenistan arasında barışın olmasını ve bir sonraki aşamada Ermenistan ile Türkiye arasında normalleşme sürecinin olmasını istemiyorlardı.
10:35Onlar hep savaşı kışkırtmak, Ermenistan'ı böyle mazlum bir ülke olarak, Ermeni halkının mazlum bir ülke olarak güye savaşlardan zarar görmüş, güye sözde soykırımlardan zarar görmüş bir millet olarak bunun avantajını kazanmaya çalışıyorlardı.
10:53Ama bugün onların hayali suya düştü.
10:56Bugün ben dün 12 saat boyunca Beyaz Saray'daydım, önündeydim.
11:00Oradan televizyonlara konuşuyordum.
11:02Orada bir tane bile Ermeni revansiz, Ermeni lobisi temsilcisi yoktu.
11:08Oysa önceki yıllarda gelip Beyaz Saray'ın karşısında bağırmakla, sloganlar atmakla, protestolar yapmakla, güclü eylemler yapan Ermeni lobisi bugün yokuydu.
11:18Çünkü o güvendikleri ABD bile, o arkasında hissettikleri Beyaz Saray bile bugün barış için kollarını çırmalamış.
11:27Ve o yüzden Ermeni lobisinin gelip orada herhangi bir provokasyon yapmasına imkan bile, fırsat bile vermeyecekler.
11:35Ama bu genel olarak tabii ki Güney Kafkasya'da barış demekti.
11:38Ve sizin de az önce söylediğiniz mi, kardeş Türkiye'mizin Dışişleri Bakanlığı da bunu çok olumlu karşıladı.
11:45Çünkü 2020 Savaşı'ndan sonra Azerbaycan istediğine ulaştı.
11:49Yani bizim toprak bütünlüğümüz sağlandı.
11:51İnsanlarımız Karabağ'a göçüyor artık.
11:53Bugün Han Kendi'de Karabağ Üniversitesi var.
11:55Yani insanlar, öğrenciler orada eğitim alıyorlar, aileler evlerine geri dönüyorlar.
12:01Şimdi biz Ermenilerle, Ermenistanla sonsuza kadar savaş halinde olmak istemiyoruz.
12:09Yani düşman olmak istemiyoruz.
12:11Biz de sivil bir dünyanın bir parçası olarak tabii ki komşularımızla iyi geçinmek ve Ermeniler de bir sivil dünyanın parçasıdır.
12:19Onlarla komşu olmak ileride büyük elçilikler, konsolosluklar açılabilir.
12:24Ermeniler rahat şekilde gelip gidebilirler.
12:27Ve az önce ben Al-Cezirya kanalında konuştum.
12:30Orada bir Ermeni söyledi ki, yüz binlerce Karabağ Ermenisi bugün evlerinden uzakta falan.
12:36Söyledim ki aslında yüz binlerce değil, 40 bina civarında bir Ermeni, yani savaşa kadar Karabağ'da yaşamış bir Ermeni vardı.
12:44Onlar bugün tabii ki rahat şekilde Karabağ'a geri dönebilirlər.
12:462020 Savaşının ardından biz hiçbir Ermenini oradan kovmadık.
12:50Sadəcə kendileri bir gerçekliyi anladılar ki, evet 30 yıllık savaşdan sonra biz nasıl Azerbaycan arazisinde,
12:59Azerbaycan vatandaşı olarak nasıl yaşayabiliriz?
13:01Amma yine onu kabul eden bazı Ermeni aileler var bugün Han kendinde.
13:06Belki de bunu çokları bilmiyor.
13:07Şutuşa'da Han kendinde ona yakın Ermeni ailesi var ki, onlar kaldı.
13:12Evet, biz buranın sakinleriyiz, biz 10 yıllardır burada yaşadık ve biz Azerbaycan vatandaşı olarak kalıp yaşamaya devam etmek istiyoruz.
13:22Bizim Ermenistan'a gidecek bir yerimiz yok ve Azerbaycan devleti onların güvenliği, onların tüm teminatını teçhiz etmiş.
13:29Bugün onlar çok rahat şekilde Han kendinde yaşıyorlar.
13:32Kimse onlara bir şey söylemiyor.
13:33Ama diğer Ermeniler ki, Karabağ'dan göçmüşler gönüllü olarak, Azerbaycan vatandaşı onların güvenliğini de sağladı ki, onlar rahat şekilde her şeyini, eşyalarını da taşıyabilsinler.
13:46Onlar geri dönebilirler tabii ki.
13:48Ama bu Karabağ Savaşı'na kadar, 90. yıllara kadar orada yaşanmış Ermeniler ve onların aileleri olabilir.
13:55Yani sonraki dönemde Ermenistan'dan, Suriye'den, Livan'dan göçmüş Ermeniler değil, onlar oranın sakinleri değil, oranın vatandaşları değil.
14:09Ama bir de Azerbaycanlılar var, Batı Azerbaycanlı diyoruz biz, Zangezur'dan, 90. yıllardan kovulmuş Azerbaycanlılar var ki, onlar da kendi dede baba yurtlarına, evlerine geri dönmek istiyorlar.
14:22Yani bugün Ermenistan'la barış anlaşması imzalıyoruz.
14:25Bir sonraki aşamada tabii ki etnik, Karabağ'da yaşamış etnik Ermeniler kendi köylerine geri dönmek isterlerse, Azerbaycanlılar var ki, on binlerce Azerbaycanlı var ki,
14:38onlar geçen 50 yıl boyunca Karabağ'dan, Ermenistan'dan kovuldu, Zangezur'dan kovuldu.
14:45Biz Batı Azerbaycan diyoruz, onların da kendi evlərinə geri dönmək haqqı var və biz Azerbaycan və Ermenistan barış içində yaşıyorsak.
14:53Artıq Ermenistan'da 5 Azerbaycanlı var, 100 Azerbaycanlı var və ya Bakü'də, Azerbaycanda nə qədər Ermeni var bunun hesabını sürdürməyəcəz.
15:03Yəni biz artıq barış içində yaşayan bir komşu ülkəyiz, dostuz, hatta müttefik də olabiliriz.
15:10Biz artıq bu konuları konuşmamalıyız, Azerbaycan için bu sorun deyil, biz artıq o sorunu çözdük, o savaşı bitirdik və biz tolerant bir ülkeyiz.
15:21Bizim ülkədə, Azerbaycanda bugün 40 bin Ermeni var, Bakü'də, Sumqayt'də, Gəncədə, Ermeni kilisəsi var, Azerbaycan televizyonlarında, Ermeni dilində proqramlar yayınlanıyor.
15:31Bizim üçün bu sorun deyil, təpki Türkiyə gibi bizdə də çox milletli bir ülkeyiz.
15:37Ama bakın, bugün Ermenistan'da bir tane bile Azerbaycanlı varmı, Erivan'da bir Azerbaycanlı çıxıbı da böyle sinesini övərək,
15:46ben Azerbaycanlıyım dəyə bilir mi, onu hemen orada döverlər, katledərlər.
15:50Bu Ermeni kamuoyununda hala revanşist, intikamçı bir düşüncənin olduğunu gösteriyor və onlar baskı yapıyorlar Nikol Paşın yana ki,
16:00bu savaş, bu barış imzalanmasın, savaş devam etsin Azerbaycan'a, yine saldıralım, toprağımızı geri alalım falan gibi bir intikamçı güclər var və çox çiftliklər Ermeni kilisəsi tarafından da desteklərlər.
16:13Amma onların hayalleri artıq bitti.
16:15Beyaz Saray'da imzalar atıldı və ABD'nin patronajlığı, kontrolü altında bu barış süreci başarılı şəkildə sonlandırılacaq.
16:28Şimdə bundan hangi güclər, hangi ülkələr rahatsızlarsa onların yapabileceği hərhangi bir provokasiyona kışkırtmaya karşı,
16:35yine az önce dediyim kimi Baküvə Ermen arasında bizzat diyalog var, temas var.
16:40olası bir provokasyonu anında belirlemek, kaynağını ortaya çıkarmak veya karşısına almak gücündeyiz.
16:50Evet. Zengezur koridorunun Türk devletleri için önemi nedir Ahmet Bey?
16:57Tabii ki az önce söylediğim gibi ilk önce bir manevi önemi var.
17:01Yani Hazar bölgesinde yaşayan bizim Türk kardeşlerimiz, Türk devletleri teşkilatı üyesi olan ülkeler
17:08artık Azerbaycandan gelip keçip Zengezur koridorundan Nahçıvan'a, oradan Türkiye'ye, oradan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne,
17:17tüm Türk coğrafyasına rahat şekilde gelip gidebilirler.
17:20Bir de bu Türk devletleri teşkilatı, daha sonra Turan Birliği dediğimiz o formülün oluşmasında çok önemli bir projedi.
17:29Bir de bir kuşak, bir yol, Çin'den başlayan bu yolun özellikle de gelip Azerbaycandan, Zengezur koridorundan,
17:37Türkiye'den geçmesi bu Türk devletlerine, o arazisinden geçecek o Türk devletlerine milyarlarla dolar gelir kazandıracak, para kazandıracak.
17:48Ama bunun en önemi tabii ki manevi önemi çok önemlidir.
17:52Ve o yüzden Zengezur koridoru tek Azerbaycan için değil, aynı zamanda Türkiye için de büyük bir fırsattı, şanslı.
18:00Bizim yıllardır hayalini kurduğumuz bir projedi ki, şimdi tarih öyle getirdi ki, bugün bunu Washington'da, Beyaz Saray'da imzalar atıldı.
18:11Ve Türkiye'nin de buna yaklaşımı çok olumludur.
18:14Türkiye, Azerbaycan'ın tüm başarılarının arkasında duran gücü bir devletti.
18:20Burada Türkiye, ABD ilişkilerinin de önemi var.
18:23Burada Türkiye Cumhuriyeti lideri Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın bir siyasi lider olarak dünyadaki karizmasının, gücünün, etkisinin de çok büyük bir önemi var ki,
18:36dün Washington'da, Beyaz Saray'da Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Alev'in karşılanması,
18:41Beyaz Saray'a girişi, orada Donald Trump'la diyaloğu.
18:44Bu hepsi Azerbaycan'ın gücüdür.
18:48Azerbaycan'ın dostlarının, kardeşlerinin, özellikle de Türkiye'nin desteğidir ki,
18:53artık ABD'de, Beyaz Saray'da, Washington'da Azerbaycan'ın bölgedeki önemini görmekteler.
19:01Azerbaycan'ın dünyadaki, uluslararası platformdaki gücünü, dostlarının gücünü, kardeşlerinin gücünü görmekteler.
19:08O yüzden Azerbaycan'la hesablaşıyorlar.
19:11İlk aylarda savaşın hemen ardından Karabağ'ın statüsü falan bu konular konuşuluyordu.
19:19Ama Azerbaycan ısrarlı şekilde, Türkiye'ye, Pakistan'a güvenerek ısrarlı şekilde sonuna kadar direndi.
19:26Karabağ'ın Azerbaycan toprağı olduğunu söyledi.
19:29Ve hiçbir halde bu şartlardan geri adım atmadı.
19:35Ve nihayet 5 yıldan sonra dünyanın süper gücü olan ABD nihayet ki bu gerçekliği kabul etti.
19:43Yani bu uzun gelinen, katledilen bir yol oldu bizim için.
19:50Yoksa 2020 savaşının ardından Rusya'da varılan anlaşmalarda, ne bileyim Karabağ'ın statüsü nasıl olacak,
19:57Karabağ nasıl yönetilecek gibi bazı konular vardı.
20:03O konuların hepsi artık bitti.
20:05Yani Karabağ Azerbaycan'dır, Azerbaycan bağımsız ülkede.
20:09Toprak bütünlüğü tüm dünya tarafından kabul ediliyor.
20:11Ve özellikle de Beyaz Saray'da bu anlaşmanın imzalanması tüm dünyaya bir mesajdı.
20:17Belki de Rusya'da benzeri bir anlaşma imzalansaydı birçok ülkeler bunu kabul etmeyeceklerdi.
20:22Ama Beyaz Saray'da imzalandıktan saatler sonra, hatta dakikalar sonra Avrupa Birliği ülkeleri,
20:30Birleşik Milletler, tüm diğer Avrupanın önünde gelen, hatta zaman zaman Azerbaycan'a düşman pozisyonda bulunan Fransa bile
20:37bu anlaşmayı desteklediklerini açık şekilde beyan etti.
20:41Yani Azerbaycan böyle diyelim diplomatik sahada da, diplomatik masada da artık avantajlı çıktı, kazandı diyebiliriz.
20:49Evet, Türk Devletleri Teşkilatı'ndan bu konuya ilişkin açıklama geldi.
20:54Azerbaycan ve Ermenistan arasında varılan tarihi anlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz.
20:59Türk Devletleri Teşkilatı, Başikman'da imzalanan barış bildirisi ve Agit Minsk sürecinin sonlandırılması çağrısını
21:08önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.
21:11Şimdi Zengezur Koridoru'nu konuşuyoruz ya, Zengezur Koridoru'nda inşa çalışmaları son olarak ne durumda?
21:21Aslında Resul Bey, Azerbaycan, Zengezur Koridoru'nun Azerbaycan kısmında,
21:27yani Ermenistan sınırına kadar olan kısmının %90 işleri tamamladı.
21:32Altyapı, hem karayolu, asfalt yolu, devir yolları hepsi tamamlandı.
21:37Ve diğer Azerbaycan'dan, yani Nahçıvan bölgesinden, bizim Nahçıvan bölgesinden olan kısım da tamamlandı.
21:44Ve bugüne kadar iki ülke arasında sınırlar tam şekilde belirlenmemiş dedi ya,
21:49tamamen Ermenistan sınırına direnen bölgede işler kalıp ki bu da birkaç ay içinde bitecek.
21:57Ama Ermenistan hiçbir şey yapmadı, yani yapamadı, gücü yok.
22:00Yani bütçesi, parası, maliyesi yok onu yapmaya.
22:04Öyle bir tecrübesi de yok, yani Azerbaycan'ın Karabağ'da inşaat işleri, özellikle de Türk şirketlerinin desteğiyle çok hızlı şekilde biliyorsunuz.
22:13Neredeyse her ay yeni binalar, yaşayış binaları, okullar, uluslararası, havalimanları,
22:20liderlerin, Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın, İlham Aliyev'in ziyaretiyle, katılımıyla açılışı yapılan uslahası
22:29və modern havalimanları, daha sonra evlər, diğer altyapılar, her şey hazır.
22:35Azerbaycan'ın burada büyük bir tecrübesi var.
22:37Ermenistan maalesef böyle bir tecrübeye malik olmadığı için ABD'yle birlikte kendi arasından geçen hissesinde altyapı yapacak.
22:45Ve bu yol 5 km eninde olan bir yoldur.
22:48Yani buradan kara yolu geçecek, yani yolu geçecek, boru hatları gelecekte geçebilir.
22:54Azerbaycan'dan gelen enerji projeleri Ermenistan'dan geçecek.
22:58Bu Ermenistan için milyarlarla dolar gelir demek.
23:01Yani boş evde oturup sadece o boru hattının arasından geçtiğine göre para kazanacak yani Ermenistan'dan.
23:08Belki de bugün o revanşist gücüler bile, intikamçı Ermeniler bile 10 yıldan sonra bugünün ne kadar önemli olduğunu,
23:15yani bu koridonun açılmasının onların gelecek rifahi için ne kadar önemli olduğunu anlayacaklar yani.
23:22Ama bugün Nikol Paşinyan bunu anlıyor, Ermenistan devleti bunu anlıyor ve imzalarını attı.
23:27Yani bu koridorun tabii ki buradan insanlar arabayla, otobüslerle rahat şekilde gidip gelebilecekler.
23:37Azerbaycan vatandaşları Nahçıvan'a oradan Türkiye'ye gelecek.
23:41Ermenistan vatandaşları Azerbaycan'a oradan İran'a, Rusya'ya, Hazar bölgesinden Orta Asya'ya gidip gelebilecekler.
23:49Buradan demir yollu hatları karşılıklı şekilde gelip gidecek.
23:53Buradan geləcək perspektivdə enerji projeleri geçecek ki, bu artıq dünya güclərinin də ekonomi borsalarda,
24:02pazarlarda önəmli yerə sahib olan şirkətlərin də dikkatini çekecek ki,
24:06bugün için 5 km enliyində olan bu koridonun geləcəklə daha da genişlətlə bilmə imkanları var ki,
24:14bu artıq zamanla büyük ülkələrin, büyük şirkətlərin diqatini çekecek.
24:18Yani bu çok büyük bir avantajdı.
24:20Yani bugün Çin'den başlayan o bir kuşak bir yol, en optimal, en avantajlı yolu,
24:27özellikləri de Galip Azerbaycan'dan ve Zengizu kardoru Ermenistan'dan geçir,
24:31Nakçıvan, Türkiyə, oradan da Avrupa'ya gitmeli olan bir yoldu.
24:36Yani bugüne kadar İran kendi arazisini defalarca teklif etdi.
24:40Ama İran'ın bugün Batı dünyasında Avrupa'da o kadar da olumlu karşılanmıyor.
24:47Kendi güvenliğini, iç istikrarını tam şəkildə sağlayabilmediği için
24:52oradan uluslarası projələrin geçirilməsi olumlu karşılanmıyor.
24:56Əgər şirkətlər milyarlarla dolar para yatırıyorlarsa,
24:59o ülkənin, o arazisinin güvenli olduğunu istiyorlar ki,
25:02onlar ora yatırdıkları para kaybolmasın.
25:07Ötə yandan Rusiya kendi arazisini teklif etdi.
25:11Ama Rusiya da bugün tüm Batı dünyasıyla savaş halində,
25:15kendi arazisinde bile o güvenliyi sağlayacak bir durumda değil.
25:19O yüzden tüm dünyanın, tüm büyük şirkətlərin tiqqəti bugün Azerbaycan'da,
25:25özellikle de bu koridordan, Zengizu koridorundan geçen bu projeya yönelib.
25:30Ve özellikle de ABD'nin kontrolü altında olduğu için artık bütün Batı ülkeleri,
25:37Batı şirkətləri buna çok olumlu bakıyorlar.
25:40Ve ABD de güclü bir devletti.
25:42Yani aslında bu gerçekliyi kabul etməmiz lazım ki,
25:45yani imzasını attığı tüm projəlerin güvenliyi için,
25:49havadan, yerdən tüm güvenliyi sağlamak iktidarında.
25:54Evet, Zengizur koridorunun Ermenistan içində kalan qısmı 5 km mi daha mı fazla?
26:04Eni 5 km idi, eni 5 km idi.
26:07Ama uzunluğu gelip bu Ermenistan'ın güney tarafından geçecek.
26:11İran sınırına yakın, neredeyse bitişik bir yer, İran sınırına bitişik yerden geçecek.
26:17Eni 5 km idi.
26:18Ama uzunluğu yani Ermenistan'ın...
26:22Eni 5 metre mi, kilometre mi?
26:245 metre gayrı.
26:255 km, hayır hayır, kilometre.
26:28Kilometre yani bu 5 km'lik koridor enliğinde olan bu koridordan,
26:34kuru yol geçecek, asfalt yoru, demir yolları,
26:37oradan projeler, borular yani büyük bir alandı.
26:42Yani 5 km'lik enliğinde bir alandı, koridordu.
26:46Uzunluğu ise yani Ermenistan'ın sağından soluna kadar,
26:49yani güney kısmında olan bir noktasından diğer noktasından,
26:53giriş noktasından, çıkış noktasından olan neredeyse 52 km olmalı yani yanlış bilmiyorsam.
27:00Ama eni 5 km olacak ve bu tamamen İran sınırına yakın bir bölgede olacak ki,
27:07en kısa yani Ermenistan haritasını şimdi ekranlarda görüyoruz.
27:10Güney tarafında en kısa yol Ermenistan'ın güney topraklarından geçmekle,
27:18yani İran sınırından bir çift bölgeden geçecek.
27:20Eni 5 km uzunluğu ise şimdi 52 falan olmalı, 52 km.
27:25Yani orada tekçe yol olmayacak.
27:29Tüm altyapı inşa edilmeliydi.
27:31Eğer oradan otobüsler geçiyorsa, demir yollar geçiyorsa,
27:34orada istasyonlar inşa edilmeliydi, hoteller.
27:37Yani o bölge bayağı bir kalkınacak yani.
27:40Ermenistan için yeni ekonomi bir avantajdı, yeni iş yerleri, insanlar rifahi için.
27:46Ama bizim için önemi kat kat daha çoktu.
27:49Bizim 44 günlük savaşımız, Karabağ Savaşı'nda almadığımız toprak kaldı mı Ermenistan'dan?
28:00Ermenistan'dan demeyelim.
28:01Yani Ermenistan'ın değildi, o bizimiydi.
28:04Yani Ermenistan'ın işgal altında tuttuğu tüm arazileri geri aldı.
28:09Yani Karabağ ve diğer 7 bölge hepsi geri alındı.
28:13Bizim bir toprağımız kalmadı değil mi Ermenistan'ın işgali altında?
28:16Kalmadı, kalmadı, kalmadı.
28:18Şükürler olsun ki kalmadı.
28:19Ve bir de 8 köy var idi.
28:22Bu Karabağ'a ait değil.
28:24Ama Karabağ Savaşı'ndan önce bu Sovyetler Birliği'nin çökmesi anlarında Rusya Ermenistan'a ciddi bir destek verildi.
28:34O zaman Azerbaycan ordusu diye bir şey yok idi.
28:37Yani sadece birkaç silahlı gruplar vardı.
28:40O zaman Rus ordusunun desteğiyle Ermeniler Karabağ dışında bizim Kazak bölgesinde və etraf bölgelerde 8 köyü işgal etdiler.
28:52Bu köylər enklav gibidir.
28:55Yani Ermenistan'ın içindeydi.
28:57Yani 4 tarafı Ermeni toprağı idi.
28:59Yani aldılar kendilerine kaldılar.
29:02Ama bu Sovyetler döneminden Azerbaycan köyləri idi.
29:05O köyləri bilə Azerbaycan geri aldı.
29:07Yani düşünün o köy dört tarafı Ermenistan arası.
29:10Yani Ermenistan'ın içərisində bir Azerbaycan köyü.
29:13Yani bir Rusya'nın Kaliningrad bölgesi var ya Avrupa'nın həmən içərisində.
29:18Dört tarafı Avrupa'dır.
29:21Amma Rusya ora su yoluyla gidiyor.
29:24Yani aynı bir senaryo oldu ki dört tarafı Ermenistan toprağı olan ama Azerbaycan'a ait Sovyetler döneminden.
29:35O zaman biz bir aileydik.
29:37Sınır konusu yokuydu.
29:39Yani evet biz Sovyetler ailesiyiz.
29:42Ne sınırı?
29:42Biz hepimiz büyük bir ülkeyiz.
29:45O zaman bu sınırlar çizilmedi.
29:48Ama Sovyetler dağıldıktan sonra, sınırlar çizildikten sonra
29:51evet biz gördük ki bizim orada köylərimiz var Ermenistan içərisində.
29:55Amma Ermeni ordusu diyəlim, yəni Rusya'dan desteği alan Ermeni birləşmələr gruplar.
30:03Hayır, bu bizimdir.
30:04İşgal ettiler.
30:05Və bundan birkaç yıl sonra, evet Karabağ savaşı başladı.
30:09Bizim tüm fikrimiz, düşüncəmiz Karabağ'a odaklanmışdı.
30:12O köyləri unutmamıştık.
30:14Amma onu geri almak gücündə deyildik.
30:16Amma 2020 savaşının ardından Karabağ geri alınıqdan sonra o köyləri təhlil təslim aldık.
30:23Yəni o köylər için savaş olmadı.
30:25Sadəcə Ermenistan mağlub olduğu için Azərbaycanın irəli sürdüyü şartlar var idi ki,
30:31evet biz haritaları çok iyi biliyoruz.
30:33Çünki 2020 savaşının ardından iki ülke arasında harita tartışması başladı.
30:37Ermenistan bir başqa harita göstərdi.
30:39Rusya dedi ki, gəlin Moskova'ya benim arşivlərimdə daha eski haritalar var.
30:44Amma Azərbaycan gerçəyə dayanan 1970 yıllarında tüm özel cümhuriyyətlər var idi.
30:52Sovyetlər dönemində 15 tane, Azərbaycan, Ermenistan digərləri.
30:56Onların haritalarını ortaya qoydu.
30:58Dedi, evet bu tarihi, siyasi belge budur.
31:01Sınırlar burada çizilməlidir.
31:03Ermenistan artıq bir şey söyləyemedi.
31:05Və o köylər bilə Azərbaycana geri verildi.
31:08Yəni askeri bir operasyon olmadı.
31:10Sadəcə Erivan o köyləri geri verildi.
31:13O yüzden bugün bizim Azərbaycanın, Ermenilərin elində herhangi bir toprağı yok.
31:19Evet, Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu arada Azərbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ilə telefonda görüştü.
31:26Anlaşmanın memnuniyet verici olduğunu ifade etmiş Sayın Aliyev ilə, Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan.
31:34Şimdi şöyle, ben o yolun açılmasını dört gözle bekliyorum bir Türk vatandaşı olaraq.
31:41Trump yolu dediler ya, ben aslında o yola Türk yolu diyorum açıkçası.
31:47Turan yolu.
31:47Turan yolu.
31:49Öyle demesini daha doğruluyor değil mi?
31:50Turan yolu.
31:51Arifle başlıyor.
31:51Onlar Trump yolu desin, biz Turan yolu diyelim.
31:55Yani farkındalığı da oluşturmamız lazım Ahmet Hocam.
31:58Yani kendi hem Azərbaycan tarafından hem Türk tarafında Turan yolu dememiz lazım yani ona.
32:05Aynen, aynen.
32:06Son olarak süremizin de sonuna doğru yaklaşıyoruz.
32:11Tarihler 26 Aralık 2024'ü gösterdiğinde Rusya'nın Grozny şehrine iniş yapmak üzere alçalan Azerbaycan havayollarına ait uçak.
32:22Rusya tarafından düşürüldü.
32:25Bilerek mi düşürüldü o uçak?
32:28Şimdi bu çok bir hassas bir konudur.
32:31Maalesef artık 7-8 ay geçti o acı olayın üzerinden.
32:35Rusya hala resmi şekilde bir özür dilemedi.
32:38Bir kompensasyon diyelim yani onun tazminatını ödemedi.
32:46Ve bu Rusya-Azerbaycan ilişkilerinde bir dönüş noktasıydı.
32:49Rusya düşündü ki evet Azerbaycan küçük bir ülkedi.
32:53Hiçbir şey olmayacak falan ama Azerbaycan bunu affetmedi.
32:55Hala biz onun hakkını talep ediyoruz.
32:58Belki de bugün Washington'da, Beyaz Saray'da Amerika'nın desteğiyle barışın imzalanması Azerbaycan'ın hem halk olarak devlet olarak Rusya'dan tüm umutlarını kesmesi değil.
33:10Eğer sen benim sivil uçağımı vuruyorsan, yanlışlıkla olsa bile özür dilemiyorsan, bunu itiraf etmiyorsan, komisyonlar çalışıyor, araştırıyoruz falan diye yıllarca uzatmaya çalışıyorsun.
33:22Sen benim dostum olamazsın, müttevim hiç olamazsın yani.
33:26O yüzden Azerbaycan ile Rusya arasında 2022 yılında strateji müttefiklik anlaşması vardı.
33:33Yani bu ne müttefikliğe, ne komşuluğa, hiçbir insanlığa yakışmayan bir hareketiydi.
33:38Maalesef o olaydan sonra Azerbaycan tüm uluslararası soruşturma heyetlerini, komisyonlarını bu işe celb etti.
33:48Ve sonuç ortaya çıktı gerçekler, belgeler ki, evet Rusya havadan savunma sistemleri bu uçağı vurmuşlar.
33:56Şimdi bilerek mi vurmuşlar, Rusya tarafı diyor ki, bazı Rus uzmanlar söylüyor ki, o zaman Ukrayna dronları Çeçenistan üzerinden,
34:06Grozny şehri üzerinden şey yapıyordular, yani saldırı yapıyorlardı.
34:13Biz o saldırıyı önlemek için havadan savunma sistemleri işe salındı ama bu böyle olmuyor ki, yani bir savaş tecrübesi var.
34:22Eğer sana saldırıya olasa havadan, sen sinyalleri vermelisin ki, hiçbir sivil uçağ yola çıkmasın, o, yani hava sahasını kapatmalısın yani.
34:32Bu tecrübe var. Ama sen hava sahasını kapatmadan artık 40 dakikadaki havada olan ve geldiğini bildiğin, yaklaştığını bildiğin uçağı vuruyorsan
34:43ve bunun ardından Azerbaycanlı pilotlar sana mesaj veriyor ki, bizim uçağımız sorun yaşıyor.
34:51Çünkü vurulduğunu ilk dakikalarda bilmediler.
34:54Bir havada kuş kitlesine mi rast geldiler neyse ama inmeye, yani düşmeye başlıyor uçak.
35:03Ve yardım istediler ki, tamam Grozny havalimanına inemezsek, yakınlıkta bir havalimanı varsa oraya inelim.
35:12Tam 15 dakika havada bekletmişler.
35:15Bekleyin size haber edeceğiz diye, belki kaza geçirir diye.
35:20Ve daha sonra düşünün, 15 dakikadan sonra onu Aktau şehrine, yani deniz üzerinden, Hazar'ın üzerinden geçerek Kazakistan'a yönlendirmişler.
35:30Ve düşünmüşler ki, evet düşer suya, bunun kalıklarını bulmak zor olur.
35:38Yani söyleriz ki, evet kaza geçirdi havada, bulutla mı tok kuştu, ne bileyim, kuşlarla mı, göçeri kuşlarla mı karşılaştı, neyse suya düştü Hazar'a.
35:50Gidin bulun yani.
35:51Yani bizim, bir Allah korudu bizi, bir de Azerbaycanlı pilotların profesyonelliği sayesinde,
35:57Aktau havalimanına yakın bir bölgede, denizin kıyısına, kuruya, böyle bir kazalı da olsa iniş yapabildi.
36:07Maalesef onlarla kişi hayatını kaybetti ama tamamen yarısı, yolcuların yarısı kurtulabildi.
36:16Yani pilotlar şehit oldu.
36:17Yani ondan sonra bile Rusya tarafı Kazakistan'a, bizim kardeş ülkemize baskı yapmaya çalışıyordu ki,
36:25Azerbaycan'ı veya Azerbaycan'ın önerdiği uluslararası heyeti sahaya bırakma.
36:30Biz birlikte, çünkü Rusya-Kazakistan çok yakın ilişkilere sahip müttefiği ülkelerdi.
36:36Biz birlikte bunu araştıralım, bir formal bir resmi bir açıklama verelim.
36:39Azerbaycan bununla yetinir.
36:41Ama Azerbaycan yetinmedi.
36:42İlham Aliye bunu hem şahsi hem de milli qururu olarak sonuna kadar talep etti
36:48ve birçoklarının beklemediği halde Rusya'nın ünvanına sert bir mesajlar verdi ki,
36:55biz bunu unutmayacağız, bunu araştırmalıyız, bunu itiraf etmelisiniz,
36:59tazminat ödemelisiniz ve bunun suçları cezalandırılmalı.
37:04Ama hiçbir şey yapılmadı.
37:06Ama biz yine unutmadık.
37:07Biz uluslararası mahkemelerde, teşkilatlarda bu süreci sürdürmekteyiz.
37:13Ve yine kaybolan kim oldu?
37:15Rusya.
37:16Yani sen bir uçak kazasını itiraf etmek, bir yanlışlığı itiraf etmek istemiyorsan,
37:22ama sonuçta Azerbaycan'ı da, Ermenistan'ı da, yani Güney Kafkasya'nı da kaybediyorsun.
37:28Senin artık burada mevcutluğuna bir gerek kalmıyor.
37:30Sensiz de Baku ve Erivan artık anlaşabiliyorlar.
37:34Yani büyük anlamda Rusya kazandı.
37:36Oysa bir centilmenlik yapıp bunu itiraf etmeliydi.
37:39Çünkü 2020 Savaşı'nda, o zaman aktif askeri operasyonlar döneminde bir Rus askeri helikopter bizim sınıra yaklaşmıştı.
37:47Azerbaycan havadan savunma sistemleri onu vurmuştu.
37:50Üç tane pilot ve onun yardımcıları ölmüştü.
37:55Bunun ardından bir saat düşünebiliyor musunuz?
37:58Bir saat sonra Azerbaycan resmi şekilde özür diledi.
38:01O helikopterin iki katında, parasının iki katında tazminat ödedi.
38:06Orada hayatını kaybeden o üç pilot ve onların asistanına, yardımcılarına, onların ailelerine tazminat ödedi.
38:14Ve Azerbaycan resmi şekilde özür diledi.
38:16Hem Dışişleri Bakanlığı olarak, hem Cumhurbaşkanı olarak ve biz aktif savaş halindeyiz.
38:20Yani bizim sınırlarımıza haber vermeden bir helikopter yaklaşıyor.
38:24Bu Ermeni helikopter de olabilir, İran helikopteri de kimse olabilir.
38:28Biz onu vurmak zorundayız. Tüm dünyada böyle bir tecrübe var.
38:32Ama sen biliyorsan ki sivil uçak geliyor.
38:34Orada senin de vatandaşların var Rusya, Kazakistan'dan da var.
38:37Çünkü Bakü'den Grozny'e giden, Çeçenistan, Özel Cumhuriyeti'nin sakinleri var, vatandaşları var.
38:44Yani sen bir ateşle onu düşürüyorsun ve hiçbir özür dilemeden, hiçbir sessiz şekilde bu konuyu kapatmaya çalışıyorsun.
38:52Azerbaycan bunu asla hazmedemez ve hazmetmedi.
38:56Evet. Aslında Rusya kendi ayağına sıktı.
39:00Azerbaycan'ı kendinden uzaklaştırdı.
39:03Rusya'nın özür dilemesi gerekiyor mu?
39:05Özür dilemesi gerekiyor.
39:06Resmi olarak özür dileyip ayrıca tazminatlarını da ödemesi gerekiyor.
39:11Hayatını kaybeden vatandaşların yakınlarına ödemesi gerekiyor.
39:16Tazminatları Ahmet Bey sizle aynı fikirdeyim.
39:19Bu arada süremizi tamamladık. Güzel değerlendirmeler yaptınız.
39:24Azerbaycan'la Ermenistan barışını değerlendirdiniz.
39:27Çok teşekkürler Ahmet Hocam.
39:29Ben teşekkür ederim. Memnun oldum. İyi yayınlar. Kardeş canımız Türkiye'mize selamlar, saygılar.
39:34Kardeş Azerbaycan'a selamlar, saygılar, hürmetler.
39:37Turan yolundan inşallah geçerek Allah nasip ederse Azerbaycan'a geliriz.
39:42Evet, değerli izleyenler. Azerbaycan'la Ermenistan barışını Azerbaycanlı akademisyen Dr. Ahmet Şairoğlu'yla konuştuk.
39:52Bültenimizi tamamladık. Akit TV'de kalın. Hoşçakalın.
Yorumlar