- 9 ay önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Değerli izleyiciler şimdi Ankara'ya gidiyoruz. Arkadaşımız da Oğuzhan Gültekin'in değerli bir konuğu var.
00:05Son gelişmeleri değerlendirecekler. Ve söz sende Oğuzhan.
00:11Ziya Kaplan teşekkür ediyorum. Şimdiden sizlere de tekrar kolaylıklar diliyorum.
00:15Tabi ki Orta Doğu'da özellikle 2026 itibariyle yeni dengeler oluşmaya başladı.
00:22Tabi ki Suriye'nin kuzeyindeki YPG güçlerine karşı Suriye ordusunun harekatları yine İran'da devam eden iç karışıklıklar.
00:32Ve özellikle Filistin'de tabi ki kurulan barış masasıyla birlikte tabi ki uluslararası bir denetim mekanizması başlatıldı.
00:43Bu özellikle konulara ilişkin önemli detaylar, önemli bilgiler var.
00:48Bunlar ilişkin de yanımızda kıymetli konuğumuz Uluslararası İlişkiler Uzmanı Damla Taşkın var.
00:54Bizlere özellikle Orta Doğu'daki yeni bu oluşumlara yeni denklemler ilişkin önemli detaylar verecek.
01:01Kıymetli hocam hoş geldiniz.
01:02Hoş bulduk çok teşekkür ederim.
01:03Hocam dediğimiz gibi 2026 yılı itibariyle tabi ki Orta Doğu'da yeni olaylar oluşmaya başladı.
01:11İsterseniz Suriye ile bir başlayalım.
01:13Tabi ki Suriye'de yeni bir yönetim var. Henüz taze bir yönetim.
01:17Biliyorsunuz orada 2011'den itibaren yaşanan iç savaşla birlikte Ahmet Eşşar'a tabi ki söz konusu yönetime karşı bir ayaklanma başlatıp Suriye yönetimini tekrar özellikle Suriye halkını tekrar refaha kavuşturmak için ülkesinden göç eden insanları tekrar memleketlerine, ülkelerine döndürmek için büyük bir adım attı.
01:39Tabi ki şu anda da bu adımın devamı geliyor.
01:42Özellikle Suriye'nin kuzeyinde YPGS unsurlarına karşı da birkaç gündür önemli operasyonlar vardı.
01:50Gelinen operasyonlardaki gelinen son durumu siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
01:54Neler söylersiniz?
01:55Tabi ki Amerika söz konusu bu operasyonlara bir sessiz.
01:58Rusya yine aynı şekilde sessiz.
02:01İran kendi iç karışıklıkları ile uğraştığı için operasyona karşı sessiz.
02:05Ama Türkiye bu operasyonları yakından takip ediyor.
02:08Türkiye açısından iki dost kardeş ülke açısından bu operasyonların önemi nedir?
02:12Siz nasıl yorumlarsınız?
02:14Elbette öncelikle sözlerime şuradan başlamak istiyorum.
02:17Suriye bizim tarih boyunca kardeş ülke olarak adlandırılmış bir ülke.
02:22Zira Osmanlı topraklarında hep birlikte yıllar boyu yaşamış olduğunuz bir medeniyetin bir parçası.
02:29Dolayısıyla Suriye dediğimiz zaman yani Osmanlı'yı da hatta tarihi de anlamız hatırlamamız gerekir.
02:36Dolayısıyla süreci bu şekilde okursak eğer şu an yaşanan dinamikleri ve içerideki aktörleri anlamamız çok daha rasyonel olacaktır.
02:45Şimdi tabi ki siz 2011'den söz ettiniz çok doğru bir yerden aslında başladınız.
02:51Aslında bakarsınız 2010'da diyebiliriz çünkü Tunus'ta başlayan Arap Baharı süreciyle birlikte özellikle Libya daha sonra Suriye'de zaten son bulan büyük bir protesto süreci vardı.
03:04Ve burada tabi ki maalesef ki bazı sokak eylemleri protestolar çok fazla can kaybına sebep oldu.
03:12Akabinde tabi bazı rejimler değişti devrildi ve maalesef bunun sonucunda da büyük göç hareketleri gerçekleşti.
03:19Tabi burada temel aktör olarak Beşer Esat'ın varlığını görüyoruz.
03:24Çünkü Beşer Esat zaten babası Hafız Esat'tan da gelen bir ideolojik bir geleneğin bir parçasıydı.
03:32Ve burada tabi ki yapmak istediği Suriye'yi parçalı ve etnik grupları kendini entevi edecek bir şekilde daha batı yanlısı daha seküler odaklı bir devlet yaklaşımı modundaydı.
03:46Tabi burada Beşer Esat'ın da özellikle destek olduğu Alevi kesimin ve tabi ki Şam'ın diğer bölgeleri yani Suriye'nin diğer bölgelerine göre daha fazla önem arz etmesi.
03:57Ve Alevi nüfusun diğer nüfusları özellikle işte Araplara ve bölgedeki bazı Kürtlere, Nusayri'lere, Ezidi'lere, Türkmenlere özellikle uygulamış olduğu bu ayrımcılık ve şiddet elbette ki toplu olarak bölgenin ne kadar ciddi bir göç akınına neden olduğunu biliyoruz.
04:18Çünkü bu saldırılarla çoluk çocuk demeden, kadın yaşlı demeden herkese ciddi anlamda bir savaş saldırı söz konusu oldu.
04:28Bu baskıyı çok ağır bir şekilde gösterdi.
04:31Şimdi Suriye'de tabi ki bir rejimin yani tarihi köklerinden beri gelen bir rejimin günümüz yüzyılında yani 2010 yıllarında, 11 yılında böyle bir savaşa alet edilmesi sadece Suriye'yi değil Suriye gibi bölge ülkelerini de olumsuz yönde etkiledi.
04:47Şimdi o süreçten başlayan bir sürecin bugüne yansımasını görüyoruz.
04:53Çünkü bu bir otorite boşluğu doğurdu.
04:56Otorite boşluğundan dolayı da devlet, Beşer Esad gibi iktidarda olan bir rejimin devleti yönetemediğini düşünerek tabii ki de karşı harekatlamalar ve kendini savunma refleksi geliştirmeye başladı.
05:09Bunları da zaten biz çok yakından takip ediyoruz ki zaten Suriye'den en fazla göç alan ülkede Türkiye biliyorsunuz.
05:17Yani oradaki insanları kucaklayan, burada yaşamalarına razı olan ve destekleyen tek ülke yani dünyada Türkiye'ydi.
05:26Şimdi akabinde yine sınır komşumuz olduğu için de bölgede işte Barış Pınarı Harekatı, Fırat Kalkanı gibi güvenli bir bölge oluşturma amaçlı Türk Silahlı Kuvvetleri'ne destek olduğu operasyonlar gerçekleşti.
05:38Çünkü şu an SDG olarak konuştuğumuz terör yapılanmalarını bölgemizi tehdit eden bir misyonda hareket ettiği süreçleri yaşadık biz.
05:48Şimdi bundan dolayı da hem sınırımızı korumak için hem de Suriye'deki mazlum halkı koruyabilmek için Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye tabii ki de elinden gelen hem diplomatik hem askeri hem de operasyonel harekatları kullandı ve uyguladı ve başarılı da oldu.
06:05Şimdi tabii ki güvenli bölge oluşturmasının ardından Suriye'de hala değişmesi gereken en önemli şeyin idari yapı olduğu kanaati zaten dünyada hakimdi.
06:16Akabinde zaten sizin de bildiğiniz gibi geçen senenin Aralık ayında Beşer Esad rejimi devrildi ve Rusya'ya kaçtı.
06:25Şimdi burada şuna bakmak lazım. Böyle bir rejimin yani uzun yıllar süren ve halkına zulmeden bir rejimin daha sonrasında bu toplumu yeniden bir araya getirecek bir lidere ihtiyacı vardı.
06:39Şimdi burada da tabii ki Ahmet Eşşar'a bu yönetimin lideri olarak seçildi.
06:45Akabinde Şar'a zaten geldiğinde şunu söylemişti.
06:49Bakın biz bunları yaşadık dedi biraz önce benim de size anlattığım gibi bu yaşadıklarımızdan hem ders alalım hem de onun yaptığı gibi ayrımcılık yapmayalım.
06:58Buradaki tüm grupları tüm insanları kucaklayalım birlikte Suriye olarak yeniden bir inşa sürecine gelelim dediler.
07:05Ve yeniden yapılanmak için ilk adım olan diplomatik hamleleri yaptılar.
07:09Yatırımları kaldırdılar.
07:11Biliyorsunuz yaptırımlar çok ciddiydi.
07:13Özellikle Amerikan yaptırımları çok ciddi boyuttaydı.
07:16Evet evet ve yaptırımları kaldırdıktan sonra da yapacakları en önemli adım olan güvenliği sağlamak oldu.
07:23Şimdi güvenliği sağlayabilmek için de tabii ki kendisine destek olacak güçlü ve gerçekten bu konuda kararlı dürüst bir ülkeye ihtiyaçları vardı.
07:31Ki zaten en başından beri Türkiye vardı ve Türkiye ile bu yola girmiş oldular.
07:36Tabii stratejik olarak ilim ilim işlediler bu süreci.
07:39Yani geçen hafta görmüş olduğumuz bu operasyonlar ve konular olaylar yeni olan bir şey değil.
07:47Dolayısıyla Şarı'nın Türk devlet taklığı ile birlikte stratejik ve yavaş yavaş ilmek ilmek işlediği bir stratejinin artık yansıması olarak gördük.
07:55Şimdi burada aslına bakarsanız yapılmak istenen şu bahsetmiş olduğumuz SDG yani PKK terör yapılanmasının Fırat'ın doğu kuzeyinde yani doğusunda yer alan bir yapı bir alan oluşturduğunu düşünürsek eğer burasını sadece bir merkez üssü olarak düşünelim.
08:16Çünkü Fırat'ın batısında işte Halep, Humus, Hama gibi bölgelerde özellikle işte adı sürekli geçen biliyorsunuz El Maksut bunlar zaten buradaki büyük mahallelere verilen isim.
08:28Yani bir il olarak düşünmeyin.
08:30Şimdi bu bölgelerde hala SDG'ye ait olan işte teröristlerin, eylemcilerin yer aldığı bölgelerde.
08:39Şimdi bu bölgelerde hem aynı zamanda Esad döneminden kalan artıklar da var ve aynı zamanda üstler ve mühimmatlar da vardı.
08:47Şimdi bu durum tabii ki terörün bir yere sıkıştırmasına engel oluyordu.
08:52O yüzden dediler ki en başta bizim güvenli olarak insanları getiririz yani yaşadığımız gerçek alanı temizleyelim ki sonrasında Fırat'ın doğusuna gelelim.
09:02Çünkü geçen sene 10 Mart mutabakatı imzalanmıştı.
09:06Ancak bu mutabakat sadece masada kaldı.
09:08Yani sahada uygulanamadı.
09:10Hocam özür diliyorum burada araya gireceğim.
09:12Tabii ki 10 Mart mutabakatı imzalandı.
09:15Söz konusu gerçekleşen bu operasyonlar sonrasında da Suriye yönetimiyle YPG-SDG yönetimi yeni bir anlaşma imzaladı.
09:22Şu anda da zaten arkadaşlarımız da KJ'de veriyorlar.
09:2514 maddelik bir anlaşma imzalandı.
09:28Şimdi 10 Mart mutabakatıyla dün akşam imzalanan bu 14 maddelik anlaşma arasında ne gibi farklar var?
09:34Evet öncelikle şu var aslına bakarsanız.
09:3710 Mart mutabakatı aslında geçici bir ateşkes niteliğiyle taşıyordu.
09:40Çünkü adı üstüne zaten maddelerinden dolayı da biz SDG tarafını yani mazlumatlı tarafından bunun uygulanmama olasılığının olduğunu zaten o zamanlarda fark etmiştik.
09:54Ve bunun tabii ki de sahada yansımasının olabilmesi için de biraz zaman geçmesi için de aslında bakarsanız aralık sonuna kadar zaman tanınmıştık bildiğiniz gibi.
10:02Fakat bu gerçek anlamda sahaya uygulanmadı çünkü SDG'nin yani terörün kendini lağvetmesi ve mevcut meşru hükümetin yani şare yönetiminin tanınmasını gerektiriyordu.
10:15Ve tabii ki de silahların da aslında bırakılması ve lağvetilmesi gerekiyor.
10:19Yani aslına bakarsanız bu olması gereken bir şey zaten.
10:22Hani ülke içinde ülke olur mu?
10:23Ya da ülke içinde mevcut hükümeti tanınmayan bir terörist unsurunun orada yer alması tabii ki de bölgeyi yeniden inşa sürecinde ciddi anlamda etki eder, engeller.
10:36Şimdi peki SDG ve SDG arasındaki bu 14 maddelik anlaşmayı konuşacak olursak yani bu madde yani bu anlaşma artık şunu gösterdi bence.
10:4410 Mart'ta imzalanan anlaşmanın sahadaki gerçekliğinin yapılması için sadece diplomasi değil Suriye gücünün yani Suriye ordusunun sahada da ne kadar başarılı olabileceğini göstermesi gerekiyordu.
10:58Yani belki SDG için bu korkunun verilmesi ve bu darbenin indirilmesi gerekiyordu.
11:04Çünkü amaçları şuydu zaman uzatsın uzattıkça uzatalım bu anlaşma bizim uluslararası alanda masaya oturabileceğimiz izlemini versin diye kurnazca bir taktik uyguladılar.
11:16Bekletmeyi aldılar ve aynı zamanda da İsrail'in Suriye'nin işte güneyini alması için hem zaman oluşturmuş oldular çünkü devleti oyalamaya çalıştılar.
11:26Ki Süveyda bölgesi maalesef bildiğiniz gibi İsrail'in kontrol altına geçti işgal etti yani.
11:31Ve aynı zamanda da biraz önce bahsettiğim bu Halep, Humus, Hama bölgesi yani Türkmenlerin de yoğun olduğu ve zaten Esad'dan en çok hani kaçan ve savaşı...
11:41Çeken kısım.
11:42Evet çeken kısım o bölgeydi.
11:44Şimdi burayla SDG'yi yani merkez üst dediğim Fırat'ın doğusundaki bölgeyi bağlayacak bir koridor yapmaya çalışıyorlardı.
11:53Ve bu başarılı operasyonla aslında bu köprü yıkılmış oldu.
11:56Yani Suriye ordusu bunu yıktı ve artık SDG'di şunu görmüş oldu.
12:02Sadece masada değil aynı zamanda sahada da başarılı olan bir Suriye ordusu var.
12:07Yani aslında tam anlamıyla artık bir ülke olmuş bütünleşmişte bir Suriye mesajı da verilmiş oldu yani.
12:13Kesinlikle öyle.
12:14Ve artık burada şunu da görmüş oldular bence.
12:17Amerika'dan bekledikleri desteği almadıklarını gördüler ve köşeye sıkıştıkları için de bu anlaşmanın yapılmasına artık ezem olduğunu görmüş oldular.
12:28Çünkü burada her zaman arkalarına dayandıkları ve istedikleri gücü İsrail ve Amerika bir şirketleri sağlıyordu.
12:34Çünkü bildiğiniz gibi SDG'nin olduğu bölgede zaten Amerikan işleri ve askerleri de var.
12:40Şimdi bekledikleri hamleyi alamadılar.
12:42Alamadıkları için artık oyalayamıyorlar.
12:45Bu yüzden de bu anlaşmayı yapmış oldular.
12:46Evet bu şunu da gösteriyor.
12:48Resimlerde de görsellerde de görüyoruz yani oldukça ilginç gelişmeler yaşandı.
12:53Ve bunun karşılığında artık uluslararası toplumda da büyük bir tepki uyandı.
12:56Ve bunu yapmaları kendi yaşam alanlarının devam ettirebilmesi için de 10 Mart gibi değil ama yine geçici bir ateşkesi sağlayabilme niteliğinde.
13:08Fakat tabii ki bir terör örgütüne güven olur mu?
13:11Ya da masada yaptıkları anlaşmanın gerçek anlamda sahadaki yansımasını görebilecek miyiz?
13:17Bunu zaman gösterecek elbette.
13:19Çünkü biz bunun benzerini yaşadık.
13:21Yine bunu yaparlar mı?
13:23İşte bunu sakin bir şekilde takip edip görmek lazım.
13:26Ama bu çok güzel bir mesaj oldu.
13:29Bu operasyon çok başarılıydı.
13:31Ve aynı zamanda şunu da söylemek isterim son olarak.
13:33Buyurun hocam.
13:34Ahmet Eşar'da'nın onaylamış olduğu Kürtlerle ilgili bir anlaşma var.
13:38Yani artık onları hani vatandaş olarak tanıyacağını, kimitlendireceğini yönelik.
13:42Bu da son derece önemli bir kırılım oldu SDG için.
13:45Çünkü onları etnik olarak desteyebileceğini düşündükleri bir grubu kısmen de olsa ellerinden kaybetmiş oldular.
13:54Bu da onların sıkışmalarından bir etken oldu.
13:57Peki hocam şunu da sormak istiyorum.
13:59Tabii ki bu iç savaşta özellikle Suriye'nin kendi içinde yapılan savaşta biliyorsunuz bölgede çok sayıda Rus ve İran nüfusu da vardı.
14:08Evet artık Suriye tam olarak az önce de bahsettik aslında hem sahada hem de masada varlığını hissettiren bir devlet konumuna da geldi.
14:16Yine tabii ki özellikle Suriye'nin güneyinde bir İsrail tehdidi vardı.
14:21Burada da yine güney güvenlik hattı dedikleri bir durum söz konusu.
14:26Bundan sonraki süreçte özellikle Rusya, İran nüfusu ve İsrail'le aralarında gerçekleşen güney güvenlik hattı konusunda nasıl adımlar atılacak?
14:36Bu bahsettiğimiz iki ülkenin bölgedeki nüfusu kırılacak mı? Siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
14:42Açıkçası evet bu konu aslında bakarsınız biraz dondurulmuş bir konu.
14:46Çünkü Esad döneminde Rusya oldukça güçlüydü Suriye üzerinde biliyorsunuz.
14:50Yani egemenliği ve hegemoniyası oldukça aktifti.
14:54Fakat Esad'ın gitmesiyle birlikte elbette ki ciddi anlamda onun da gücü kırılmış oldu.
14:59Fakat hala Rusların desteklediği bazı etnik gruplar ve kilikler, aktörler Suriye'nin belli yerlerinde yaşıyor.
15:08Ve onlara yönelik de aslında bu operasyonun yapılması oldukça anlamlı ve önemliydi.
15:13Fakat burada bir de unutmamamız gereken Fransa faktörü var.
15:16Çünkü limanların olduğu yerde yani Laskiye limanlarının olduğu yerde Fransa'nın da artık güçlü bir etkisi olduğunu söyleyebiliriz.
15:24Çünkü buradaki limanların yani yaklaşık olarak 100 yıla yakın bir kiralık, kiralanması söz konusu.
15:30Şimdi Fransa da tabii bölgedeki gücünü koruyabilmek için, çıkarlarını koruyabilmek için bu sürece dahil olacaktır.
15:37Ki zaten olmuştur da.
15:39Fakat burada hemen aşağıda da İsrail var.
15:42O da bu limanları istiyor.
15:43Dolayısıyla burada bir çıkar çatışması olacak.
15:46İsrail ve Fransa arasında.
15:48Ve bunun haricinde de yine aynı şekilde Rusya dediniz.
15:51Rusya zaten İran'la birlikte biliyorsunuz zaten stratejik ortaklık anlaşması yapmıştı.
15:56Stratejik ortaklık anlaşması ne anlama geliyor?
15:59Hem ekonomik olarak ortak olmak hem de askeri ve mevcut çıkarlarını korumak için birlikte hareket edebilmeyi gösteriyor.
16:07Yani bu anlaşmasına bakarsanız uluslararası ilişkilerde en üst seviye stratejik ortaklık yani ortaklık anlamına geliyor.
16:14Şimdi burada o yüzden İran'da zaten sınır olduğu bölgeyi de düşünürsek ki İran'da olanları da düşünürsek eğer.
16:19Burada mevcut olan sınırını koruması için sınır ötesi bir operasyona da girişebileceği ihtimali var.
16:27Tabii bunu yaparken de Rusya ile hareket edebileceğini düşünüyoruz.
16:30Çünkü dediğimiz gibi stratejik olarak ortaklıkları var.
16:33Yani özellikle bu bölgedeki çıkarlarını korumak hele de sınır komşusu olan bir yerle olan çıkarını korumak için elbette ki bu faktörü kullanacaktır.
16:41Bir de şu var.
16:42Bildiğiniz gibi artık Suriye'nin doğalgazı da Azerbaycan üzerinden gidiyor.
16:48Evet.
16:48Yani artık burada Rusya'nın da etkisi kırılmış oldu bu konuda da.
16:52Keza yine İran'ın da.
16:53Çünkü artık Rusya ve İran burayı doğalgaz ihraç edemediği için de elbette ki Suriye'nin ne kadar önemli bir yer olduğunu ve ekonomik açıdan da aslında bakarsanız onları sekteye uğratan bir gelişme olduğunu da farkındalar.
17:05Evet burada konu şu ve burada tabii ki devletlerin çıkarlarından ziyade yeniden yapılanmaya çalışan bir ülkeyi düşünmeleri gerekir.
17:14Yani burada yeniden inşa edilmeye çalışan ve tabii ki bu konuda da Türkiye ve Azerbaycan'dan destek isteyen bir yönetim var.
17:20Dolayısıyla burada şunu da düşünmeleri gerekiyor aslında.
17:24Bu bölgedeki istikrarsızlığın kendilerine yansıyacağını düşündükleri için ki öyle olacaktır.
17:29O yüzden şu an ciddi bir gelişim ya da operasyon düzenlemiyorlar.
17:33Ki zaten iki tarafta yani hem Rusya Ukrayna savaşıyla hala mücadele ediyor bir taraftan Çin'le diğer taraftan bakarsak İran zaten kendi içindeki sorunlarla uğraşıyor.
17:44Peki hocam Amerika buraya çok sessiz şu anda.
17:49Yani şu mu oldu hani Amerika evet dünyanın en büyük petrol rezervleri olan Venezuela'daki petrolü ele geçirdi artık Orta Doğu'daki petrol onun umrunda değil bu mu oldu yani?
17:59Yok hayır kesinlikle öyle değil.
18:01Burada Amerika Birleşik Devleti şunu yapmak istiyor aslına bakarsanız hem İsrail'le olan ilişkileri biliyorsunuz zaten yani şunu yapmaya çalışıyor biliyorsunuz İran savaşında da 12 günlük savaşta da İsrail'e şunu söylemişti.
18:13Ben hem varım hem yokum yani yapabilirsin yapma demem ama ben varmayayım bunu söyleyemem.
18:20Yani bir kırmızı çizgi çekiyor bu çizginin ötesine geçersem bundan sonraki süreç beni ilgilendirir mi diyor.
18:25Evet kesinlikle öyle öyle de oldu hatırlayın işte 12 günlük savaşta son 10. günde Amerika'da dahil oldu sürece çünkü artık onu da etki eden bir süreç söz konusu oldu ve barışı da aslında sağlanmasını sağlamış olan yer yine Amerika Birleşik Devletleri'ydi.
18:41Çünkü burada o kadar ince bir çizgi var ki yani İsrail'i Suriye konusunda da bir vekil aktör olarak görüyor ve diyor ki hani benim yerimi sen burada eylem yapabilirsin buradaki faaliyetleri Amerikan çıkarları odağında yürütebilirsin ve fakat Amerika Birleşik Devletleri'nin askerleri sana yardıma gelmeyecek diye bir söylemi var.
19:01Fakat yine Amerikan askerlerinin desteğini görüyoruz.
19:04Neden? Burada şu var Donald Trump maalesef ki yani bir söylediği diğer söylediğiyle sürekli çeliştiği için daha çok Rusya gibi bir devlet aklıyla ilim ilim ya da Çin gibi yavaş yavaş hamle yapmaktan ziyade hızlı refleksler geliştiriyor.
19:20Burada İsrail'in olması tabii ki Amerika'nın bizzat burada bulunmamasının sebeplerinden bir tanesi.
19:25Yine aynı şekilde Amerika Birleşik Devletleri vatandaşları artık hani Venezuela'dan önce dahi Orta Doğu'da Amerika'yı görmek istemediklerini söylediler.
19:34Çok açık bir şekilde yani Amerika neden ta dünyanın diğer tarafında Orta Doğu'da var bizi neden ilgilendiriyor diye.
19:42Çok ciddi bir tepki var.
19:44Seçim kampanyalarını kazanırken de bunu zaten söylemişti.
19:47O yüzden barış diyor ama tabii ki de var.
19:50Yani karıştırdıktan sonra zaten barış getirme misyonu taşıdıkları için hep.
19:54Bunu da İran'da zaten açık açık görüyorum.
19:56Evet bunu da göstermiş oluyorlar.
19:57Peki hocam İran'a bir isterseniz girelim konuya.
20:02Özellikle 2022'den bu yana İran'da tabii ki ekonomik zorluklardan baskılardan yılan halk artık yani yönetime karşı ayaklanmış durumda ama tabii ki özellikle Amerikan vasıtasıyla Amerika vasıtasıyla bu ayaklanmalar destekleniyor.
20:18Trump'ın açıklamaları var işte dayanın Amerika desteği gelecek vesaire.
20:24Şimdi burada asıl amaç İran'ın bölgedeki askeri varlığını sonlandırmak mı yoksa gerçekten İran'daki yönetime karşı beslenen bir düşmanlık mı?
20:34Aslında bu konu birazcık karışık çünkü burada farklı aktörler de kullanılıyor.
20:40Mesela Rıza Pehlevi gibi yani biliyorsunuz sürgündeki eski başkanın torunu oluyor.
20:47Şimdi Pehlevi'yi de burada kullanmaları şunu düşündürüyor açıkçası burada tamam bir ekonomik çıkar zaten her zaman Amerika'nın ilk önceliğidir.
20:54Amerika'nın buradaki bu karışıklıktan sağlamak istediği en önemli şey birincisi limanlardaki hakimiyet ikincisi petrol doğalgaz gibi nadir toprak elementlerin ve rezervlerin enerji rezervlerinin kendisine geçmesini istemesi.
21:10Tabii ki üçüncüsü de bölgede hem İsrail'in kazançlı çıkması için destek veriyor olması politikalarına hem de aynı şekilde Çin ve Rusya gücünü de bölgede azaltmak ve dengelemek istemesi.
21:22Şimdi Amerika'nın listeyi buyurken İsrail'in listeyi ise hala arzım evut.
21:28Yani hala bölgeyi kendisine alabilme gayreti İran'ın kesinlikle daha küçük düşmesi ve bölgedeki tek güçlü aktör olarak İsrail'in yer alması misyonu.
21:39Yani hala bu eskiden gelen bu dini ideolojinin uygulamasını yapmak istiyorlar gerçek anlamda.
21:45Bu yüzden de İran'ın şu anda hani İsrail'in kontrolüne geçebilecek bir seküler modele ideolojiye geçmesi için uğraş veriyorlar ve buna da devam edecekler gibi görünüyor.
21:56Bu sokak protestoları zaten biliyorsunuz hep böyle başlar.
21:59Yani Arap Baharı'nda olduğu gibi bir rejimini devirmek için veya kontrol altına alabilmek için ilk önce halkı kullanırlar sokağa dökerler.
22:07Fakat burada İran diğer ülkelere benzemez.
22:10Çünkü İran çok tarihi ve köklü bir ülke ve içerideki dinamikler ve aktörler daha farklı.
22:17Yani İran milliyetçileri aynı şekilde protestoları destek veren ama destek vermeyen kitleler de dışarı çıktı.
22:23Ve aynı şekilde de Tevriz bölgesinde de ciddi anlamda Türk ve Türkmen nüfusu var.
22:27Ki onlar hiç protestoya katılmadı.
22:30Yani İran'ın aslına bakarsanız Kuzey'i şu an güvendi.
22:32Fakat diğer kısımları için özellikle de İran'a yakın olan bölümlerde hala çeşitli eylemler, protestolar ve girişimlerin olduğunu görüyoruz.
22:41Bunu toplum üzerinde Rıza Pehlevi üzerinden de etkilemeye çalışıyorlar.
22:45Her ne kadar toplum üzerinde etkisi olmasa da yani belki yüzde beş yüzde onluk bir etkisi olsa bile bunu hala diri tutmaya, canlandırmaya devam ediyorlar.
22:54Yani ben kesinlikle Pehlevi'nin geleceğini ya da rejimin değişebileceğini düşünmüyorum açıkçası.
22:59Fakat bu bir baskı aracı olarak İran'ı İsrail ve Amerika ile anlaşmaya zorlayacak bir süreci yapmak istediklerini düşündürüyor.
23:09Ve bunu tabii ki de anlamamız için biraz daha zaman geçmesi lazım.
23:12Çünkü İran'daki model dediğim gibi diğer hiçbir ülkeye benzemez.
23:16Ve İran'ın unutmayın ki bir ikisi de ortakları Çin, Rusya, Hindistan gibi büyük ülkelerde var.
23:22Peki hocam dediğimiz gibi aslında İran'ın bölgedeki askeri konuşulanması da oldukça geniş çaplı.
23:31Bu iç karışıklıklarla bu askeri birliklerini geri çekmesi yani bölgeden geri çekip tamamen içine kapanmasına sebep olacak mı?
23:40Yoksa az önce de bahsettiniz İran köklere bakımından güçlü bir devlet, yayılmacı politikasına devam etme ihtimali de olacak mı?
23:49Ben şöyle düşünüyorum açıkçası.
23:51Şimdi burada Pezeşkiya'na örnek almak lazım.
23:54Çünkü kendisi bildiğiniz gibi zaten Türkmen kökenli bir aileden geliyor.
23:58Şimdi Pezeşkiya'nın diğer işte mesela Esad gibi diktatörler gibi olmak istemediğini biliyoruz.
24:03Zaten olmaz da.
24:05Şimdi böyle bir ideoloji ya da böyle bir baskı uygulamak istemediği için zaten şu anda sokaktaki eylemlerin, protestoların devam ettiğini görüyoruz.
24:13Çünkü toplum üzerinde bir saldırı veya bir baskı uygulamak istemiyor.
24:17Çünkü biliyor ki halkın açıkçası hani suçu yok.
24:20Bu dış güçler tarafından hareket ettirilen bir eylemi, bir operasyonun parçası.
24:26O yüzden biraz suların durulması için daha yumuşak bir dil ve diplomasi kullanmayı gayret ediyor.
24:31Fakat burada tabii bakarsak eğer işte devlet başkanı yani dini lider Ayetullah'ın da aslında buradaki rol çok önemli.
24:39Çünkü kendisi de bu yani ülkenin çok uzun yıllardır başındaki kişilerden bir tanesi.
24:46Ve İran içindeki işte Şiiler olsun, Sünniler yani bütün aynı zamanda Hristiyan da var.
24:53Şimdi buradaki dinin yapılarında aslında bakarsanız doğru yönetilebilmesi, karışmaması için sanıyorum elinden geleni yapıyor.
25:01Fakat tabii ki İran sadece dini açıdan değil dediğim gibi yani artık artan batı yanlısı görüşlerinin de bu kırılımdaki etkisi büyük.
25:11Çünkü biraz önce siz de bahsettiğinizde ekonomi.
25:14Yani insanları zaten hani 2009'dan beri başlayan aslında bir ekonomik açıdan protesto zaten oluyordu.
25:20Bu ilk kez değil. Yani uzun yıllardır işte ekonomi çetiyor.
25:24Ekonomiye düzeltini yönünde zaten ayaklanmalar oluyordu.
25:28Fakat bunun da yine temel sebebi yaptırımlardı.
25:31Yani İran'ın üzerindeki yaptırımlar buna sebep oldu.
25:34Yani tabii ki içeride işte başka işte yolsuzluklar olabilir, hırsızlıklar olabilir.
25:39Yani bunlar da elbette ki etkilidir.
25:40Fakat İran gerçek anlamda dediğim gibi yeraltı ve yeryüzü kaynakları çok güçlü, çok zengin bir devlet, köklü bir devlet.
25:47Ve bunun tabii ki de ekonomik açıdan halka yansımasının bir sebebi de Sinepbek dediğimiz bir mekanizma.
25:52Yani Avrupa ve Amerika tarafından başlatılan yatırımlar, şey yaptırımlar.
25:56Bu yaptırımların kaldırılması da şu anda söz konusu değil.
26:00Yani şu an İran'ı hem ekonomik açıdan, hem diplomatik açıdan, hem işte protestolar açısından bir kıskaca alınma gayreti olduğunu görüyoruz.
26:09Ve bu nasıl durulur diye sorarsanız eğer tabii ki de bir diplomasi, bir ara buluculuk faaliyetinin araya girmesiyle,
26:16örnek veriyorum Türkiye gibi devletlerin yine ara bulucu bir model olarak araya girmesiyle, bir itidalle, yeni bir anlaşma ile bitebileceğini düşünüyorum açıkçası.
26:27Teşekkür ediyorum hocam.
26:28Tabii ki süremiz de azalıyor.
26:30İsterseniz Gazze konusuna da bir değinelim.
26:32Tabii ki Gazze'de bir ateşkes, Filistin'de bir ateşkes vardı.
26:36Bu ateşkes için ikinci aşamaya geçildi ve özellikle bölgede Gazze Barış Kurulu Trump öncülüğünde kurulmaya başladı.
26:45Tabii ki bu kurul içerisinde yine özellikle Filistin davasına, Gazze konusuna en çok destek veren, en büyük önem veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan davet edildi.
26:55Yine Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bu kurul içerisine davet edildi.
26:59Tabii ki birçok aslında sadece Türkiye'den değil, Mısır, Birleşik Ağabey, Arap Emirlikleri gibi aslında bölge aktörleri yer alıyor bu konu üzerinde.
27:09Sormak istediğim soru şu, tabii ki birçok birden fazla ülkenin yer alması, bir çeşitlilik olması, uluslararası vesayet modeli oluşturur mu?
27:19Yoksa bağımsız bir Filistin devletine giden yolu açar mı?
27:23Bir de İsrail'in özellikle Türkiye'nin bu sürece dahil edilmesi konusunda Netanyahu'nun ABD'ye karşı bazı itirazları oldu.
27:33En sonunda tabii ki ABD'den gelen cevapla Filistin konusu artık bizim sorunumuz, seni ilgilendirmez şeklinde bir cevap verildi.
27:41Bu iki soruyu siz nasıl değerlendirirsiniz?
27:43Yani özellikle verilen cevap ABD'nin konuyu kendi üstüne alması nasıl yorumlanır?
27:49Şimdi aslında şuradan başlamak lazım.
27:51İsrail'in buradaki itirazlarının pek bir artık anlamı yok.
27:55Çünkü neden?
27:56Hatırlayın anlaşmaya dahi yani işte Mısır'da yapılan Gazze'deki bu barış anlaşmasına dahi gelmesi engellendi.
28:04Şimdi yani burada bile aslına bakarsanız çok bir diplomatik açısından bir gücü yok.
28:09Sadece haydut bir devlet olarak hani askeri olarak insanlara soykırım yapan, saldırı yapan bir yapı aslında devlette sayınlar bir yapı.
28:18Sonradan yapılan bir yapay bir devlet diyebiliriz.
28:22Şimdi yani buradaki görüşmeleri dahi katılma gücü olmayan ve her yerde yakalama kararı olan birisinin elbette ki bu yöndeki çıkışları mümkün, doğru.
28:33Yani bu itirazları yapmasını zaten bekliyorduk.
28:35Fakat bunun bir anlamı olmayacaktır.
28:37Çünkü bakın barış anlaşması imzalanmış olmasına rağmen ve Trump hani Netanyahu'ya şunu söylemişti.
28:44Barış anlaşması olacağı zaman da artık yeter.
28:48Hani bu barış anlaşmasını kuracağım sen de artık durduracaksın bunu demişti.
28:52Tamam demişti.
28:53Ama olmadı.
28:54Hala orada insani yardımlar durduruluyor.
28:57Aynen öyle.
28:57İstenilen seviyede değil.
28:59Hala soykırımlar el altından devam ettiriliyor böyle gibi.
29:02Tabii tabii.
29:02Yani hala devam eden bir süreç var.
29:04Şimdi tamam Gazze'de yeniden bu işte kurul komisyon oluşturuldu.
29:09Hatta ben burada isimleri yazdım.
29:11Aklımda tutamadığım için.
29:13Aslında bakarsanız burada amaç şu olmuş.
29:15Dörde ayırmışlar.
29:15Birincisi Amerika Beşiklikleri Merkezi'yle bir yatırım.
29:19Yani Trump'lı çevresi için bir grup ayrılmış.
29:22Batı'da küme var.
29:23Zaten tonu biliyorsunuz zaten adı çok anıldı bu konuda.
29:27Ki kesinlikle hiç kimsenin istemediği birisi.
29:29İşte Kaak, Mladenov mesela yine aynı şekilde Batı'nın yani Avrupa'nın istediği.
29:34Ama yine de Siyonist lobinin içerisinde olan en önemli figürler üçte.
29:40Yani yine aslına bakarsanız İsrail tarafından tercih edilen insanlar seçilmiş.
29:45Şimdi bölgesel dengelerde de Katar var.
29:47Zaten biliyorsunuz en önemli.
29:48Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır var.
29:51Şimdi Mısır'ın zaten dahil edilmesi sebebi bildiğiniz gibi anlaşımlı doğru yapılmıştı.
29:55Hemen refahım olduğu yerden yani sınır komşusu.
29:58Ve aynı zamanda şu da var unutmamak gerekiyor.
30:00Gazelilerin maalesef sınıra yani Mısır'a gelmesini engelleyen de bir bölgesel aktör Mısır.
30:07Şimdi ve son olarak da finansal yapı bir sermaye grubu var.
30:11Ki en çok onlar var.
30:13İşte Rovan, Banga ve Gabal.
30:15Şimdi bunlar, bu yatırım şirketleri.
30:18Ağırlıklı olarak enerji yatırımları yapıyor.
30:20Ben inceledim.
30:21İnşaat yapıyorlar ciddi anlamda.
30:23Yani inşaat, enerji ve lojistik.
30:25Tam da aslında bölgenin ihtiyacı olan.
30:28Evet.
30:29Evet.
30:29Yani bölgenin ihtiyacı olan.
30:31Zaten şu an ülkede hiçbir şey yok.
30:33Evet.
30:33Yani hiçbir şey kalmamış.
30:34Kapı yok, barınak, barınacak yer yok, elektrik yok, su yok.
30:38Tabii hiçbir şey yok.
30:39Yani düşünün insani yardımlardan bir tanesi çadır değil mi kalmaları?
30:43Çadır giriş bile yok.
30:44Yani dolayısıyla şimdi tamam insani yardımlar girmiyorken hani bu kadar büyük denli yatırımcıların, sermayecilerin yer alması şunu düşündürüyor.
30:54Ne zaman başlayacak peki?
30:56Yani ilk önce soykırım bir durdurulsun, İsrail bir çekilsin, ondan sonra bunlar başlasın.
31:01Fakat burada tabii ki içimizi rahatlatan tek şey Türkiye'nin olması.
31:06Ve Donald Trump'ın işte sen cumhurbaşkanımızı davet etmiş olması ki zaten olması gereken bu.
31:10Ve aynı şekilde Dışişleri Bakanı'nın Salkan Fidan'ın da yer alması tabii ki bu kuruldaki içimizi rahatlatan tek şey, tek gelişme.
31:18Fakat tabii ki buradaki durum gerçek anlamda yine sahada nasıl bir yansıma gösterecek?
31:24Bunu da zamanla göreceğimiz bir süreç açıkçası.
31:27O yüzden hani bu stratejik vizyonda tabii ki İsrail'in yani daha doğrusu İsrail demeyelim Netanyahu diyelim.
31:35Netanyahu'nun geri plan atılması ama yine de İsrail yatırımcıların bu sürece yani bu komisyona dahil edilmesi tabii ki de kafalarda bazı soru işaretlerinde doğurmuyor değil.
31:46O yüzden burada biraz hani bekleyip görmek lazım.
31:49Yine bu kurul içerisinde ekleme ve çıkarmaların da olabileceğini bilmek lazım.
31:52Ve tabii ki bölgesel aktör olarak Türkiye, Katar gibi devletlerin de kurulda yer alması umarım ki Gazze'deki barışı getirecek ya da süreci daha doğru yönetmesini sağlayacak.
32:02Ve insanların orada yaşamaya devam etmesini sağlayacak bir sürece doğuracaktır umarım.
32:08Hocam son 50 saniyemiz falan var ama şunu da sormak istiyorum.
32:13Tabii ki özellikle biliyorsunuz Türkiye ara buluculuk rolünü en iyi üstlenen ülkelerden bir tanesi.
32:19Suriye'deki durumu tabii ki en iyi değerlendiren ülke oldu.
32:23Yine Suriye'de barışı sağlanmak için elini taşın altına koyan Gazze'de, Filistin'de İsrail'in uyguladığı soykırımı durdurmak için büyük çaba sarf eden bir ülkeydi.
32:31Burada özellikle Türkiye'nin ara buluculuk rolünü eksen kayması olarak değerlendirenler oldu.
32:36Bugün baktığımız zaman az önce bahsettiğimiz davet tabii ki Türkiye'nin bölgesel yapmış olduğu, üstlenmiş olduğu rolle birlikte.
32:45Artık Türkiye'nin vazgeçilmez, bölgede vazgeçilmez bir istikrar gücü olduğunu söyleyebilir miyiz?
32:50Kesinlikle, kesinlikle. Bu davet de bunu gösteriyor zaten.
32:53Yani Türkiye'nin artık olmadığı hiçbir anlaşmanın hayat bulamayacağı, mümkün olmadı.
32:59Bu denklemin en önemli parçasının Türkiye olduğunu artık Trump da dahil olmak üzere, tüm dünyadaki herkes öğrenmiş oldu.
33:05Düşünün artık bir görüşmeye de ara buluculuk olacağı zaman ilk önce Türkiye'ye geliyorlar.
33:10Buradan yardım istiyorlar. Hatta İstanbul'a geliyorlar.
33:12Bizzat Cumhurbaşkanımızla görüşmek istiyorlar.
33:14Dolayısıyla bu tarz anlaşmalar da artık uluslararası anlamda aslına bakarsınız sadece Orta Doğu'da değil.
33:19Yani düşünün Latin Amerika'da bile Türkiye'nin eskisini görebiliyoruz, desteğini görebiliyoruz.
33:25Dolayısıyla evet sözünüzün cevabı olarak özetle Türkiye'nin buradaki vazgeçilmez bir aktör olduğu ve NATO üyesi olduğunu da aslında ekleyerek
33:33tabii ki bu anlaşmalarda en temel kuruculardan yer almasını istediklerini söyleyebiliriz.
33:39Hocam çok teşekkür ediyorum. Ağzınıza sağlık.
33:41Çok önemli detaylar, çok önemli bilgiler verdiniz. Ayağınıza sağlık.
33:44Çok teşekkür ederim ben de.
33:46Kıymetli izleyicilerimiz 16 bülteninde yayın konumuz Uluslararası İlişkiler uzmanı Damla Taşkın'da özellikle Orta Doğu'da
33:532026 yılı itibariyle başlamış yeni yapılanma ilişkin çok önemli detaylar, çok önemli bilgiler verdi.
34:00Tabii ki haber bültenlerimiz önümüzdeki saat dilimlerinde devam edecek diyelim.
34:05Hoşçakalın. Allah'a emanet olun.