00:00Good evening, Luzon, Visayas at Mindanao.
00:11Confirmadong sa mga tao ang ilan sa mga na-recover na buto mula sa Taal Lake.
00:18Sunod nang aalamin kung ilan sa mga ito ang labi ng mga missing sa bunger.
00:23Nagbigay na ng DNA samples sa ilang kaanak ng mga nawawala para maihambing sa DNA mula sa mga na-recover na buto.
00:32Nakatutok si Ian Cruz.
00:36Mula nung Webes, limang sako na mga buto ang natagpuan ng mga tauhan ng Philippine Coast Guard
00:41sa kanilang paghahanap sa mga labi ng nawawalang sa bungero matapos suriin ang PNP sa Kamkrami.
00:48Lumabas na meron itong kahalong buto ng tao.
00:50Na nakuha ay isa tao talaga or...
00:52May mga na-recover ng mga animal remains, may mga may human.
00:59Apat na sako ang nakuha ng mga technical divers sa ilalim ng Taal Lake kung saan sinabi ng whistleblower na si Julie Patidongan
01:06itinapon ang mga nawawalang sa bungero.
01:09Isang sako naman ang na-recover sa tabi ng lawa.
01:12Lugar na sabi ni Patidongan dinadala ang mga biktima bago itapon sa tubig.
01:17Halo-halo no? Kasi alam nyo naman na may farm yan dyan sa lugar na yan.
01:21Ang Taal ay farming yan. So, andyan na lahat na ang makikita natin.
01:26At mix-mix na ang ating mga tinitingnan ngayon na mga...
01:30Kaya kasama sa ating processing dyan, ang pag-differentiate kung ito ba ay animal origin or human origin.
01:3634 na sa bungerong nawala sa iba't ibang lugar sa Luzon mula April 2021 hanggang January 2022.
01:43Pero ang sinasabi ni Patidongan, maaari raw umabot ang bilang sa mahigit isandaan.
01:49Nagsasagawa na ang PNP ng cross-matching ng DNA samples ng mga kaanak ng missing sabongeros.
01:54I was informed na 12 po doon sa mga kaanak po na mga missing sabongero po ay nakuha na na po ng DNA profile.
02:02So we are just waiting for the official result to be issued by the forensic group.
02:07Kung may magmamatch po dito sa mga possible human remains na nakuha po natin.
02:12Ang cross-matching ng mga remains to the possible kins na nagbibigyan ng mga standards is madali lang.
02:24Mabilis sila naman yan pero hindi natin mabigyan talaga ng oras dahil hindi nga natin alam ang mga complications na mag-aarise.
02:35Kasi this is a technical process, very technical examination.
02:39Kabilang sa mga nakapagbigay na ng DNA sample, ang ina ng nawawalang sabongero na si Edgar Malaca.
02:46Nay, kayo ba nakuhanan na ng sample?
02:49Oo.
02:49Kailan po?
02:50Friday.
02:51Friday ng gabi.
02:53At ang kapatid ng biktimang si Michael Bautista.
02:55Nung narinig po namin na meron na pong narecover na sako and then ang laman niya ay buto,
03:01napakasaya po namin kasi doon po natin mapapatunayan eh, yung testigo namin hindi nagsisinungaling.
03:08Maasa pa rin po kami na marami pang makita at the same time meron po mag-positive pagdating po sa mga DNA para matuldo ka na po yung kaso na to.
03:17Kapag may DNA na nagmatch sa mga narecover na buto.
03:20Major breakthrough po yan because this will prove our earlier assumptions na talagang pinatay na talaga itong,
03:31at least we're talking about the 34 missing sabongeros na hawak po na cases na hawak po ng CIDG.
03:36Nananatili pa rin dito sa Camp Krami ang labing dalawang aktibong polis na isinasangkot sa pagkawala ng mga sabongero.
03:44Ayon sa PNP, mas maigi kung makikipagtulungan sila sa investigasyon.
03:48It will be a welcome development po kung any of these 12 PNP personnel under custody will really cooperate in the ongoing investigation po
03:59because at the end of the day, ang objective po natin dito ay bigyan po ng justisya ang mga biktima, pati na rin po ang kanilang mga pamilya.
04:08Para sa GMA Integrated News, Ian Cruz nakatutok, 24 oras.
04:12Gumating na ang mga remotely operated VGELO ROV na gagamitin sa paghanap sa mga nawawalang sabongero sa Taal Lake.
04:21Live mula sa Laurel, Batangas, nakatutok si Rafi Dima.
04:24E-mail ngayong nga, ikalimang araw ng search and retrieval operation ng Philippine Coast Guard para hanapin ang mga nawawalang sabongero dito sa Taal Lake.
04:35Ay nilawakan pa nila yung kanilang search area at naglagay ng mga boya bilang paghahandaan ng kanilang mas malawak na paggalugad dito sa lawa.
04:43Tulad kahapon, walang naiangat na kahinahinalang bagay ang mga diver ng Philippine Coast Guard ngayong araw sa pagpapatuloy ng search and retrieval operation para sa mga nawawalang sabongero.
04:56Naglagay na lang muna ng boya ang mga kawani ng PCG bilang palatandaan ng kanilang mas malawak na search grid.
05:03Base sa inilabas na underwater footage ng PCG, kita kung gaano kahirap ang paggalugad sa madilim at maburak na lake bottom.
05:09Bukod sa low visibility, kalaban din ng divers sa freshwater diving ang lamig ng tubig lalo pat 50 hanggang 70 talampakan ang kanilang sinisisid.
05:19Sa kabila nito, iginigit ng PCG.
05:21Maingat sila kapag nakakakita ng suspicious objects para mapangalagaan ng chain of custody ng mga nakikitang ebidensya.
05:28We need to be careful yung divers natin kaya linalagyan talaga namin yung fine mesh net kasi it's a challenge.
05:35Makakatuwang na rin ng mga divers sa pagsisid ang remote operated vehicle o ROV na dumating ngayong araw.
05:43Kaya nito mag-operate ng ilang oras ng tuloy-tuloy.
05:46Dahil inaasahang mahaba-haba pa ang operasyong ito, ayaw naman daw nilang sagari ng kanilang mga technical divers.
05:52Sa mga susunod na araw, inaasahang magiging puspusan ang gagawing search operation ng mga kawani ng Coast Guard.
05:57Gate ng Philippine Coast Guard.
06:27Para bukas ay posibleng magamit na yan dito sa kanilang search operation.
06:31Yan ang latest mula rito sa Laurel Batangas.
06:34Emil?
06:35Maraming salamat, Rafi Tima.
06:38Nagkita sa isang pagtitipo ng mga kaanak na mga nawawalang sabongero at whistleblower na si Dondon Patidongan.
06:47Ang kanilang iisang panawagan, justisya.
06:51Nakatutok si Dano Tingkungko.
06:53Ngayong kaarawa ni Carmelita Lasco, ina ng isa sa mga missing sabongero na si Richard Lasco,
07:02nakipagtipon siya sa iba pang kaanak na mga nawawala.
07:05Happy birthday! Happy birthday!
07:09Bumuus sila ng grupo para mapag-isa ang mga hakbang para makamit ang hustisya na anilay ilang taong naging mailap.
07:17Ito na ang regalo sa akin, yung makita na ang aking anak. Sana magkaroon na talaga ng hustisya.
07:26Masakit sa isang magulang. Ang ganito ang ginagawa ng mga taong mga may pera. Binibili ang tao.
07:38Kailangan natin siguraduhin. Kaya po nandito yung Justice for the Missing Sabongeros Network para siguraduhin walang whitewash, walang sacred cause, at lahat nung dapat managot ay managot.
07:49Masaya po ako at nalulungkot dahil sa tagal po ng ilang taon na paghahanap po namin sa mga mahal namin sa buhay,
08:06ngayon po nagkaroon na po ng linaw at pag-asa mula noong lumitaw si Alias Totoy.
08:19Nakaharap nila kanina si Dondon Patidongan alias Totoy, na nagpasabing hindi siya magtatagal sa preskon dahil sa banta o mano sa kanyang buhay.
08:27Mga taong umaasa sa akin para sa hustisya nila. Itong mga mag-anak nitong missing Sabongero.
08:37Sana doon sa taali may mag-positive na na kamag-anak nila para mabigyan na ng hustisya.
08:49Hindi nga namin in-expect itong si Dondon Patidongan eh. Alam na namin siya even before na right hand talaga.
08:56Binigyan kami ng tamang witness na nakakaalam ng likom ng bituka niya at sampu na mga kasamahan niya.
09:03Hindi naman tiyaksa ngayon kung ilan lahat sa mga kaanak ang makikipagtulungan lalo't may mga dati nang nag-atras ng kaso bago lumitaw si Patidongan.
09:12Para sa GMA Integrated News, Danutin Kungko Nakatutok 24 Horas.
09:17At kognay pa rin ang kaso ng mga nawawalang Sabongero.
09:21Kabilang ang isang retiradong hepe ng NCRPO sa mga sinampakan ng reklamong administratibo ng whistleblower na si Dondon Patidongan sa Napolcom.
09:29Target ng Napolcom na matapos ang pagdinig sa kanyang kaso sa loob ng dalawang buwan.
09:35Narito ang aking pagtutok.
09:39Labing apat na aktibo at dating pulis ang sinampakan ng reklamong administratibo ni Julie Dondon Patidongan alias Totoy sa Napolcom kanina
09:49na itinuturo niyang may kinalaman umano sa pagkawalan ng nasa 110 Sabongero.
09:55Kabilang dyan, ang retiradong hepe ng PNP National Capital Region Office na si Police Major General Jonel Estomo
10:03at ang mga aktibong opisyal na sina Police Colonel Jacinto Malinaw Jr.,
10:08Police Lieutenant Colonel Ryan J. Orapa at Major Mark Philip Almedilla.
10:14Kasama rin sa mga inereklamo ang mga non-commissioned officers na sina
10:17Police Chief Master Surgeon Arturo De La Cruz Jr.,
10:22Police Staff Master Surgeon Joey Encarnacion,
10:25Police Staff Master Surgeon Mark Anthony Manrique,
10:29Police Staff Master Surgeon Anderson Abari,
10:32Police Staff Surgeon Alfredo Andes,
10:35Police Staff Surgeon Edmond Munoz,
10:37Police Corporal Angel Martin,
10:40Dawit din ang tatlong polis na na-dismiss na umano sa servisyo,
10:43Sina Police Lieutenant Henry Sasaluya,
10:47Police Master Surgeon Michael Claveria,
10:49at Police Corporal Farvi De La Cruz.
10:52Itong mga polis na to,
10:54sila ang kumukuha ng mga missing Sabongero galing sa farm.
11:01Sila ang nagdadala doon sa taalik.
11:05Yung marami yan sila,
11:09hindi ko lang mapangalanan dahil kilalang kilala ko naman yan sila sa mukha.
11:16Dahil yung binigay sa akin,
11:17medyo kulang to.
11:19Pinaliwanag din na patidongan kung bakit dawit sa estomo.
11:22Si General Estomo,
11:25siya ay membro ng ALPA.
11:27Pag sinabing ALPA,
11:28kasama siya sa hatian na tag 70 milyon.
11:32Isa yan na nag-uudyok kay Mr. Atong Ang,
11:35na boss, patayin mo na si Dundun Patidongan
11:38para matapos na yung problema mo na yan.
11:42Sinusubukan pa ng GMA Integrated News
11:45na makuha ang panig ng mga inereklamong polis at ni Ang.
11:49Si Patidongan,
11:50naging emosyonal nang matanong
11:52kung may nagtutulak ba sa kanyang maimpluwensyang mga tao
11:55para gawin ito.
11:57Kahit sinong tao,
11:59pag ang pinag-usapan dito,
12:01pabilya,
12:02wala akong katasakotan sa kanila
12:07kung nga labdulag sa buong pabilya ko,
12:09papatay niya.
12:11Kasamang nagain ang kaso
12:12ang kaanak ng mga nawawalang sabongero.
12:14Ayon sa NAPOLCOM,
12:16i-verify nila ngayon sa PNP
12:17kung nasa kustodiyan na ba nila
12:19ang lahat ng mga polis na ito na kinasuhan.
12:22I-evaluate din namin muna
12:23yung mga kwentong nilalahad mo
12:26sa iyong affidavit.
12:27Hindi porkat sinabi mo na sa affidavit,
12:29kami maniniwala kaagad.
12:31Ibigyan natin ng due process
12:33ang lahat ng mga pinangalanan
12:36ni alias Totoy.
12:37Papatala natin sila ng summons
12:40o kaya ng order
12:41upang sila ay sumagot din.
12:44Target ng NAPOLCOM,
12:46sa loob ng dalawang buwan,
12:47tatapusin nila ang investigasyon
12:49at makapagpapalabas na sila
12:50ng desisyon
12:51kung anong kaso ang nararapat isampah
12:53laban sa mga akusado.
12:55Most likely na kaso
12:57e grave misconduct
12:58at conduct unbecoming
13:01of a police officer.
13:03Ang penalties noon,
13:05ang pinakamababa
13:05ay suspension,
13:07ang gitnang penalty
13:08ay demotion,
13:10ang pinakamabigat na penalty
13:11doon ay dismissal
13:12from the service.
13:13Panawagan ng pamilya
13:14ng mga nawawalang mga biktima.
13:16Sana ma-review nyo
13:18yung mga files
13:19nitong mga
13:20yung mga kapulisan.
13:22Kasi hindi kami naniniwala
13:24na 20 lang ito,
13:2515, 30.
13:27Marami ito.
13:28Sa mga nangyayari ho ngayon,
13:30pakatandaan po ninyo
13:32na meron po kayong
13:33maasa angustisya
13:34sa National Police Commission.
13:36Para sa GMA Integrated News,
13:38Emil Sumangil,
13:39nakatutok 24 oras.
13:42Iniimbisigahan na rin
13:43ang Justice Department
13:44kung konektado
13:46ang mga pumapatay
13:47sa mga sabongero
13:48sa mga sangkot noon
13:50sa drug war.
13:52Nakatutok si Salima Refran.
13:54Kasunod ng pagkakarecover
13:59ng mga sakong
14:00naglalaman
14:01ng mga buto
14:01sa Taal Lake,
14:03tumitibay raw
14:03ang case build-up
14:04ng Department of Justice
14:05kaugnay ng mga
14:06nawawalang sabongero.
14:08We're going about
14:10the narration of patidongan
14:12in the moves
14:13that we are asking
14:14the authorities,
14:16meaning the Coast Guard
14:17and the Navy,
14:18to search.
14:19Mukhang nakasanayan
14:21na magtapon talaga ro'n.
14:23It has already become
14:24a place for
14:26to dispose of human remains.
14:29Ang pagkakadiskubre
14:30ng mga sako,
14:31bunsod ng mga pahayag
14:32ng akusadong humaharap ngayon
14:34bilang whistleblower
14:35na si Julie Dondon Patidongan.
14:37Ayon kay Justice Secretary
14:39Jesus Caspin de Mulla,
14:41hihintayin ang resulta
14:42ng forensic examination
14:43sa mga buto
14:44at sa DNA matching
14:45sa mga kaanak
14:46na mga nawawala.
14:47Nagiging malinaw
14:48yung legal aspects
14:51na kinakailangan namin
14:53i-clarify within our ranks.
14:55Hindi pwedeng barabara.
14:56It can be murder,
14:57it can be kidnapping,
14:59it can be a violation
15:00of international humanitarian law,
15:02it can be a violation
15:03of 1851.
15:05So marami kami
15:05in-explore dyan
15:06na possibilities.
15:08Ipinagkibit-balikat
15:09naman ni Remulya
15:10ang mga lumalaba
15:11sa social media
15:12na umano'y tanimsako
15:14kasunod ang pagkakadiskubre
15:15ng mga ito
15:16sa taalik.
15:17Wala,
15:18ano yan,
15:18kalokohan yan.
15:19Alam mo yan,
15:21this country is full of politics
15:22and troll farms
15:24that they always want
15:25to spoil
15:26whatever good things
15:28that we can do
15:29as a country.
15:31Iniimbestigahan na rin
15:32ng DOJ
15:33ang koneksyon
15:33ng mga death squad
15:34na pumapatay
15:36sa mga sabongero
15:37at sa mga sangkot
15:38naman sa mga pagpatay
15:40noong drug war.
15:41May mga taong
15:42parehong involved
15:43sa pagpatay
15:44ng tao
15:45sa drug war
15:46at sa East Africa.
15:47That's as far as
15:49we can
15:51trace right now
15:52but we will have
15:54to establish
15:54clearer links
15:56to each other.
15:57Tinanong naman si Remulya
15:59kung mula
15:59sa mga umatras noon
16:00mga kaanak
16:01na mga nawawalang
16:02sabongero
16:03ay may nagpahiwatig
16:04ng muling pagnanais
16:05na ituloy
16:06ang mga kaso.
16:07Di man ito
16:08direct ang sinagot
16:08ng kalihim,
16:09sabi niya.
16:10The state is
16:11the interested party here.
16:13Kaya huwag natin
16:13sasabihin
16:14na porki
16:15may pamilyang
16:16tumahimik.
16:17Hindi na sila
16:18hindi na kakasuhan
16:20tungkol sa
16:20kamat-anak nila.
16:22Hindi po.
16:24This is the interest
16:25of the state
16:26and this is the interest
16:27of the people
16:28of the Philippines.
16:29Para sa GMA Integrated News
16:31sa Nima Refrain
16:32na Katutok
16:3324 Oras.
Comments