00:00Nakatakdang isa ilalim sa State of Health Emergency ang Maynila-Bunsod ng napakaraming basurang nakatambak sa lungsod at kaugnay niyan.
00:06Mga kapanayan po natin ang nagbabalik ng Mayor ng Maynila na si Esco Moreno.
00:10Magandang umaga po sa inyo, Yorme. Si Maris po ito. Live po tayo sa Unang Balita.
00:15Hi Maris, magandang umaga sa iyo at sa mga manonood ng ating mga kapuso sa buong mundo.
00:22Magandang umaga. Welcome po dito sa Recto Divisoria ngayong umaga.
00:27Yorme, una sa lahat, kailan opisyal na idedeklara ang State of Health Emergency sa Maynila?
00:32Kahapon, in-announce niyo po ito. Pero kailan po ito officially magsisimula?
00:36I think yesterday, I talked to Vice Mayor Chi Atienzan at mga kusihal na today, kung po pwede, on their inaugural session,
00:49after that, kung po pwede, ipasa nila sa lalong madaling panahon na maabata natin yung mga malalaki pang masamang epekto ng pagtambak ng basura.
01:02And as we all know yesterday, bumitaw na yung dalawang kontraktor o rolling kontraktor ng basura na siyudad.
01:12And we cannot take it sitting down.
01:16At hindi rin naman kakayanin ng DPS at MMDA lang ang rolling ng basura.
01:21And that will kakalat ng kakalat.
01:25In fact, Marisa, since yesterday at 2 p.m., up to 12 midnight kagabi,
01:33kumakot na ang UNEL, DPS at MMDA, na humigit kumulang ng one-day volume ng siyudad ng Maynila.
01:45But there is still a lot since last night, up to 1 a.m., nag-ikot pa ako,
01:51katulad sa Rizalabino, Avenida, Hermosa, Juan Luna, at iba't ibang bahagi ng Sampaloc, Santa Ana,
02:01marami pa mga tumpukan na basura.
02:04So we will continue and it has to be today, hopefully, with the help of the leadership of Vice Mayor Chia Chesa in the City Council.
02:13So, Yorme, gaano pa karaming tonelada ang kailangang mahakot dyan sa buong Maynila?
02:21Sinasabi niyo po yung iba't ibang lugar na kailangan niyong puntahan within the day.
02:24Pero gaano pa karami po yun?
02:26Well, let's do this in simple mathematics.
02:30Kung halimbawa, apat na araw o tatlong araw o isang lingdo hindi na kukuha at nag-a-average tayo ng 2,000 to 2,500 metric ton every day.
02:44So just imagine na if we only collected yesterday about 2,500,
02:51meron tayong log na about 5,000 metric ton ng masura na nasa kalsada pa.
02:58Plus, of course, the daily production ng garbage sa mga household, araw-araw yan.
03:06So, more or less, may awa ang Diyos with the effort of MMDA, DPS, and hawkers, MTPB, Engineering,
03:17at of course, yung Lunel na napakiusapan natin,
03:22maglalas pa ito ng mga 3 to 5 days para mag-normalize yung garbage collector system.
03:31So, we are hoping before the end of the week,
03:35the garbage crisis will be done or finished by Saturday.
03:41Hopefully.
03:41At itanong ko lang po ano yung tungkol dito sa contractors sa paghahakot ng basura sa Maynila,
03:47sumulat sa iyo at voluntaryong nag-terminate ng kontrata ang Fileco at Metro Waste.
03:53Magiging liable pa po ba sila doon sa mga hindi nila na tugunan, na trabaho,
03:59at dapat po kasi hanggang end of the year yung kanilang kontrata?
04:02Well, that's the least of our problem now.
04:07We wanted to act based on facts.
04:10They stopped.
04:11We need to collect.
04:12May problemang mangyayari at may dulot na masama sa kalusugan ng taong bayan.
04:19Yun ang immediate concern namin ngayon.
04:21Now, whoever is responsible,
04:24whether former officials or members of the former administration,
04:28eh, sakako na yun na bibigyan ng panahon.
04:34Ngayon, ang mahalaga muna yung kaligtasan ng mga bata
04:38at kaligtasan ng mga matatanda,
04:41kaligtasan na may mga sakit dahil yung sani ay basura
04:46at masamang epekto ito sa kalusugan nila.
04:49So, tao muna, Maris.
04:52And we'll talk about it later,
04:55but for the meantime, we'll focus on the problem.
04:58Which is the garbage crisis.
05:00But yes, later on.
05:03So, mamaya po sa konseho,
05:05eh, hihilingin nyo sa council na magsimula na yung bidding.
05:10Paano po ba ang magiging proseso nito?
05:12Dahil, hinilingin nyo na rin po yung tulong ng Leonel ngayon, eh.
05:16Hindi po ba parang medyo indebted na kayo sa kanila?
05:21Well, it's the other way around, no?
05:23I called yesterday, sabi ko,
05:27Hoy, Leonel, for old time's sake,
05:30o baka naman pwedeng tulungan nyo kami.
05:33Eh, nakuha naman natin ng TY.
05:35But, again, you are right with your question
05:38that we have to put things in right order,
05:42legally and technically.
05:44So, we will do the process,
05:46and we need to pass or resolution or ordinances
05:51kung kinakailangan para legal lahat at tama
05:55para mas matibay at mas matatag
05:58at saka efektibo yung magiging pagpasok
06:02ng pamahalaan ng kontrata
06:05sa mga kanyang servisyong kinukuha para sa tao.
06:08So, we will follow all the necessary rules
06:12ng ating procurement or services na kinukuha.
06:16Eh, paano po mababayaran yung utang naman nila LGU
06:19na sinabing million-million na po talaga
06:22at naipon na talaga yung utang
06:24dito sa iba't ibang mga contractor na ito?
06:28Mamaya, Maris, no?
06:30If I'm not asking too much,
06:32I will state the city's situation financially
06:36O, may mga alas dos.
06:39And you are right again,
06:41almost 950 million pesos na
06:45ang bayarin sa basura pa lang.
06:48Mind you, ah,
06:50950 million sa basura pa lang.
06:53Eh, siyempre, pangalawang araw ko to,
06:56eh, maririkis ako pa maya-maya
06:58yung iba pang mga bayarin.
07:00Pero, hindi naman para tayo magturo
07:03na magturo ng daliri
07:05sa muka ng ibang tao.
07:07O, kaya lang,
07:09kailangan malaman ng taong bayan.
07:11Ano ang nangyari at ano ang sitwasyon.
07:14But for the meantime, let me assure
07:16the people of Manila,
07:19all the things that is needed,
07:22especially those basic things,
07:24we will address it.
07:26And this, ah,
07:28recurring,
07:30existing, ah,
07:31fiscal problem
07:33or pananalapi
07:34ng lungsod.
07:35Eh,
07:36malaking problema yan.
07:38Totoo po.
07:38But we will not stop
07:40to find ways.
07:41That is an assurance
07:43to our viewers
07:44in the City of Manila.
07:45Now,
07:46to those businessmen
07:47who entered into
07:49contract,
07:50delivered services
07:51and goods
07:52in the City of Manila,
07:54which we owe you so much.
07:57Alam mo, Maris,
07:58ang tansya namin,
07:58kulang-kulang 11 billion na ito
08:00na bayarin.
08:02Pero ayoko lang pangunahan.
08:03Let me state that
08:05factually later,
08:06but as a matter of assurance
08:08to them,
08:09babayaran kayo
08:10ng lungsod ng Maynila.
08:12Pumanatag kayo.
08:12Hindi nga lang
08:13biglaan.
08:14But we will find ways.
08:16Alright.
08:17Maraming maraming salamat po
08:18sa informasyong pinagayin nyo
08:19sa amin.
08:19At sa inyo pong panahon,
08:21Manila Mayor Escomoreno.
08:23Samantala,
08:24sinusubukan pa rin po
08:25namin kunin
08:25ang pahayag
08:26ni dating Manila Mayor
08:27Honey Lacuna
08:27kaugnay sa problema
08:28sa basura.
08:29Una nang sinabi ni Lacuna
08:30noong Enero
08:31na walang utang
08:32na 561.4 million pesos
08:35ang Manila LGU
08:37sa dating garbage collector
08:38ng lungsod na
08:39Leonel Waste Management Corporation.
08:43Gusto mo bang
08:43mauna sa mga balita.
08:45Mag-subscribe na
08:46sa GMA Integrated News
08:47sa YouTube
08:48at tumutok
08:49sa unang balita.
Comments