00:00İstediğim sosyal faydayı sağladığımı, insanların hayatına dokunduğumu hissediyorum ve bu beni tatmin ediyor.
00:15Bence üretmek hayata çok şey katıyor, değer katıyor.
00:21Üretmeye devam etmezsek bizim kurduğumuz bu hayatlar da devam edemeyecek sonuçta.
00:30Merhaba, ben Fırat Can Tokuri, peyzaj mimarıyım. Mikro eşlilikler ve yenebilir çiçekler yetiştiriyorum.
00:40Benim çocukluğum tarlalarda, hayvanların içinde, bitkilerin içinde, bostanlarda geçti.
00:46Küçüklüğümden beri hep bunun içindeydim. Daha sonra beni peyzaj mimarlığına yönlendiren annem oldu.
00:52Peyzaj mimarlığını bir 13-14 sene yaptım. Daha sonra beni meslek tatmin etmemeye başladı.
00:58Hem sosyal olarak, hem ekolojik olarak, içinde bulunduğum projelerden dolayı.
01:03Daha ekolojik bir iş yapmak istedim. Araştırmalara başladım.
01:07Önce permakültürle tanıştım. Permakültür, insan eliyle yaratılan doğal, sürdürülebilir bahçeler aslında.
01:13Yenilebilir bahçeler denebilir.
01:15Daha sonra bu permakültür uygulamalarını ve örneklerini araştırırken karşıma mikro eşlilikler çıktı.
01:21Mikro eşlilikleri ilk anda çok sevdim. Bana heyecan verdi.
01:25Bir şekilde evde denemelere başladım. Tohum çimlendirdim, yetiştirdim, çalıştım.
01:30Daha sonra tamamen bu işi yapmaya karar verdim. Mesleğimi bıraktım ve bu işe başladım.
01:42Yaptığım denemeler sırasında yetiştirmek de çok hoşuma gitti.
01:46O tohumların patlamasını izlemek, yaprakların açılmasını izlemek, o süreci takip etmek.
01:52Şehirde tarımla çok ilgili olduğum için mikro eşliliklerin şehirde tarım yapmaya çok uygun olduğunu orada gördüm.
01:59Ve kafamda aslında insanlara evlerinde tarım yapma imkanı sunmak geldi.
02:05İlk öyle başladı zaten. Özellikle çocuklara, şehirde yaşayan çocuklara.
02:09Birçok çocuk aslında gerçek gıdanın nereden geldiğini bilmiyor.
02:13Marketlerden, manavlardan alışveriş yaparak aslında onların nasıl yetiştiğini, ne zorluklarla yetiştiğini, oralara nasıl geldiğini bilmiyorlar.
02:21Ve o yüzden biraz çocuklara yönelik aslında kitler oluşturdum.
02:25Parça parça kurgulamaya başladım.
02:26İşte o balmumlu kumaşları, kenevir liflerini, tohumları bir araya getirdim.
02:31Bir kitapçık oluşturdum.
02:33Çocuklara yönelik böyle el çizimleriyle karikatürize ederek anlatan şeyler yaptım.
02:44Mikro eşlilikler aslında yenebilir bitkilerin, tahılların, baklagillerin olabilir.
02:50İlk bir hafta, on günlük sürede ilk yapraklarını verdikleri aşama, küçük halleri.
02:55Yeni araştırmalarla besin değerlerinin yüksek olduğu keşfedildi, anlaşıldı.
02:59Aslında tohumun içinde saklı olan bütün besini canlandığı zaman konsantre olarak almış oluyoruz.
03:06Şöyle bir alanda diyelim ki aslında büyük bir tarla yapacak kadar bir filiz var ve biz onu bir oturuşta yiyoruz.
03:13Toplu olarak bütün konsantre olarak besin değerlerini almış oluyoruz.
03:16Mesela brokolinin içerisindeki sülforafan maddesi var, bir etken madde.
03:21Bu kansere karşı geriletici ve koruyucu etkisi olduğu kanıtlanmış bir madde bilimsel çalışmalarla.
03:28Normal yetişkin brokolide de var bu sülforafan ama filizlerinde 50 ila 100 kata kadar daha fazla var, daha yoğun var.
03:36Yani aslında 1 kilo brokoli yiyeceğiniz yere ortalama 20 gram bir brokoli filizi yediğiniz zaman aynı etken maddeyi alıyorsunuz.
03:44Yine kırmızı lahanada çok öne çıkan beta karoten mesela, kırmızı lahanada beta karoten vardır ama filizinde tam 256 kat daha fazla beta karoten var mesela filizini yediğiniz zaman.
03:55Buna benzer birçok örnek var.
03:56Bu işi aslında anlamayanlar ya da ön yargılı olanlar olabiliyor.
04:09Ben onlara olabildiğince anlatmaya çalışıyorum.
04:13Mesela genetiği değiştirilmiş tohumlar olduğunu düşünenler oluyor.
04:16Tohumun şimdi doğal sürecini bilmediğimiz için hani bunlar bodurlaştırılmış bitkiler sanıyorlar ya da işte genetiğiyle oynanarak bu hale getirildiğini düşünüyorlar.
04:26Halbuki öyle değil.
04:28Aslında bu bitkinin doğal süreci yani mikro eşitliklerin her biri bir fide köküyle alıp diktiğiniz zaman büyütebiliyorsunuz.
04:37Türkiye'de çoğu insan yeni tanıyor, yeni yeni tanıyor.
04:41Dünyada biraz daha yaygın.
04:42İşinden dolayı kullananlar, şefler, profesyonel mutfaklar biliyorlar tabii ürünü.
04:48Bireysel kullanıcılar biraz daha yeni yeni tanıyorlar.
04:51Tanıyanlar genelde çok seviyor, çok ilgileniyor.
04:53Şu anda 20-25 kadar türü aktif olarak yapıyorum.
04:57İşte kırmızı pancar filizleri, brokoli, bezelye, turp, kırmızı lahana, fesleğen, roka, tere, mısır, ayçiçeği, kişniş.
05:07Çok fazla çeşit var aslında.
05:09Hepsinin aromaları kendine özgü ve yoğun.
05:12İnsanlar genelde sanki böyle tadı ot gibi olacak, tatsız olacak ya da acı olacak gibi düşünüyorlar.
05:18Ama öyle değil.
05:19Hepsi yetişkin hallerinin aromasını içeriyor aslında.
05:22Yoğun bir şekilde içeriyor.
05:24Yani yemeklerinize böyle birer tutam attığınız zaman hem aroma katıyor, hem lezzet katıyor.
05:29Hem görselini güzelleştiriyor, hem de besin değerlerini arttırmış oluyorsunuz öğünlerinizi.
05:34Bu işi tek başıma devam ettiriyorum.
05:40Genelde böyle benim gibi tek kişilik girişimlerde bir söz vardır, tek kişilik dev kadro diye.
05:46Her işi kendim yaparak başladım zaten.
05:49O yüzden kurumsal hayatta çalıştığımdan çok daha fazla çalışıyorum.
05:52Aralıksız çalışıyorum ama daha tatmin edici.
05:57Çünkü hayal ettiğim şeyleri yapabiliyorum.
05:59İstediğim sosyal faydayı sağladığımı, insanların hayatına dokunduğumu hissediyorum ve bu beni tatmin ediyor açıkçası.
06:06Güzel hissettiriyor.
06:12Hepimizin bildiği gibi toprağa dokunmak, elektriğimizi alır, bizi rahatlatır.
06:17Bana da çok iyi hissettiriyor.
06:23Sürdürülebilir malzemeler seçmeye çalışıyorum.
06:26Mesela işte bal mumlu kumaş saksılar yapıyorum.
06:29Atık kumaşları değerlendiriyorum.
06:31Yani buna ileri dönüşüm deniyor aslında.
06:33Atık kumaşları alıyorum, bal mumu emdirip saksı yapıyorum.
06:36Tohumları yerli tohumlar özellikle kullanıyorum.
06:39Çoğundan memnunum aromalarından, çimlenmelerinden.
06:43Kaliteli, iyi çimlenen tohumlar bulmak çok kolay değil.
06:46Bir sene iyi olan tohum ertesi sene iyi olmayabiliyor.
06:49Tekrar yeni bir araştırmaya girmeniz gerekiyor.
06:51Yine daha verimli, taze tohumlar bulmanız gerekiyor.
06:54Ama zaten severek yaptığım için o araştırmaları bile seviyorum yani.
06:59Bu iş aslında en başından beri benim için bir geçim kaynağı değil sadece.
07:08Aslında tam tersine hiç sermayem yokken bütün varımı yoğumu yatırdığım bir iş.
07:14Sadece böyle hayallerimi gerçekleştirebilmek için.
07:17Hatta peyzaj mimarı iken bir evim vardı.
07:19Onu sattım mesela.
07:20Bu işi yapmak için onun bütün parasını bu işe yatırdım.
07:24Öyle söyleyeyim.
07:24Ve uzun yıllarda çok bir para kazanmadım açıkçası.
07:28İlk başladığım zamanlar işte haftada 4 paket, 5 paket, 10 paket isteyenler oluyordu.
07:35Onları da götürüp kendim veriyordum.
07:37Daha sonra zamanla giderek katlanarak artmaya başladı.
07:40Artık şu anda zor yetişir bir hale geldim.
07:43Haftada 500 paket, 600 paket gibi satışlarımız oluyor.
07:47Çok hızlı büyümemeye çalışıyorum.
07:49Çünkü biliyorum ki girişimcilikte çok hızlı büyümek iyi bir şey değildir.
07:54Çok da büyümek istemiyorum.
07:55Çok büyümek de biraz, işi çok ticarete dökmek aslında.
07:59Endüstriyel hale getirmek.
08:01Hem işin kalitesini düşürüyor.
08:03Hem de o tatmin duygusundan artık uzaklaşıp daha çok ticari bir şeye dönüşüyor.
08:08Yani şu anda böyle ben hayatımı idareme ettirsin.
08:11Benim için yeterli diyorum.
08:15Konfor alanından çıkmak gerçekten çok zor bir şey.
08:18Yani ben mesela mesleğimi yaparken düşünsenize 13 yıl, 14 yıl yaptığınız,
08:23üniversitede okuduğunuz, bir tarafta da hiçbir şey bilmediğiniz tamamen yeni bir iş.
08:28Yani orayı bırakıp oraya geçmek gerçekten çok zor.
08:32Her şeye rağmen bu fikir beni o kadar heyecanlandırdı ki.
08:35Bence en önemli konu heyecan vermesi.
08:38Çünkü daha sonraki zamanlarda bu heyecan size itici güç olacak.
08:43Ve o enerjiyi verecek aslında.
08:45İhtiyacınıza olan enerjiyi verecek.
08:46Bu stresle alakalı, yaşadığınız stresle alakalı.
08:50Bu bitkilerde de böyle çok ilginç.
08:51Bitkilerde stres yaşadıkları zaman verimleri artar.
08:55Mesela meyve ağaçlarına stres yaşatırlar.
08:57Daha çok meyve versin diye, çiçek açsın diye.
09:00Bazı bitkiler strese girdiği zaman etken maddelerini daha çok salgılar.
09:04Tıbbi bitkiler etken maddelerini daha çok salgılarlar.
09:07Bazı bitkiler daha güzel görünmeye başlar.
09:09Renklerini değiştirir.
09:11Kızarırlar.
09:12İnsanlarda da bu aynı böyle.
09:14Biz birazcık stres yaşadığımız zaman bunu itici güç olarak kullanabiliriz.
09:23İçinde bulunduğumuz döngünün vazgeçilmez bir parçası üretim.
09:27Doğada da olduğu gibi üretim sürekli devam ediyor.
09:31Doğa sürekli kendini yeniliyor.
09:33Ve sürekli bir şeyler üretmeye devam ediyor.
09:35Hem böcekler hem bitkiler.
09:36Üretmeye devam etmezsek bizim kurduğumuz bu hayatlar da devam edemeyecek sonuçta.
09:41Bazen karşı fikirler olabiliyor.
09:44İşte üretim artık bu devirde üretim yapılmaz.
09:46İşte üreterek kazanamazsın.
09:48Ticarete yönlendiren fikirler vesaire olabiliyor.
09:52Ben onlara her zaman karşı çıkıyorum.
09:54Bence üretmek hayata çok şey katıyor.
09:56Değer katıyor.
09:58Hem başkalarına hem kendimize.
09:59O yüzden bir şeyler üretebiliyorsak, bu hayata bir şeyler katabiliyorsak mutlaka yapmalıyız.
10:04Dolayısıyla ilk adım ne kadar zor olursa olsun, eğer o fikre gerçekten inandıysanız ve size heyecan veriyorsa en önemlisi,
10:12böyle kalbinizi çarptırıyorsa o fikir, bence peşinden gitmekte fayda var.
Yorumlar