00:00Abala ang lalaking lumlawin o braminikite sa pag-ikot.
00:10Naganap ng materyales sa gagawin niyang pugad.
00:19Mano-mano niya itong binubuo.
00:23Kaya todo bantay rin ito.
00:25Huwag lang mahuhulog o masira ang pugad sa puno.
00:31Sa pagbuo ng kanilang pamilya, kailangan ng matibay na halili.
00:38Tinatanaw rin niya kung may banta sa kanilang tahanan.
00:43Katuwang niya rito ang kanyang may bahay.
00:47Ang pugad na ito, magsisilbing tahanan ng paparating nilang inakay.
00:52Excited na ang mag-asawang ibon.
00:57Nang biglang...
01:01Mabuo pa kaya ang ilang pamilya.
01:04Sa liblib na halamanan,
01:15sa muntin pangarap ang nabubuo.
01:18Ang soon-to-be parents ng mga ibon na chestnut munya.
01:26Asikasong-asikaso ang maliit nilang pugad.
01:32Nagtutulungan ang mag-asawa.
01:37May kumukuha ng materyales.
01:40At may nag-aayos ng pugad.
01:44Ang sweet...
01:46Sana all.
01:47Ang soon-to-be parents ng mga ibon na chestnut munya.
01:58Asikasong-asikaso ang maliit nilang pugad.
02:02Nagtutulungan ang mag-asawa.
02:07May kumukuha ng materyales.
02:12At may nag-aayos ng pugad.
02:16Ang sweet...
02:18Sana all.
02:22Ang mag-partner na yellow-vented bulbul gusto rin makitira sa puno.
02:28Pero wala ng space para sa kanila.
02:32Deadman naman ang sunbird.
02:35Dahil focus lang siya sa paglilinis ng katawan.
02:40Look at the beak.
02:42Pahaba siya.
02:43At yan yung pinapasok niya dun sa bulaklak para makakuha ng nectar.
02:51Ang ganitong eksena,
02:53malayang napapanood ni na Emily sa loob ng kanilang bahay.
02:56Mga ilang linggo pa lang na nagagawa yan.
03:01Yang nestnut.
03:05Di sinasadya.
03:06Gumawa sila ng design ng bahay na may salamin.
03:10Ang description ko dito is parang they have a live wild laboratory for birds.
03:16Dahil binibisita to ng mga iba-ibang species ng mga ibon.
03:21Nagsimulang dumating ang mga ibon sa kanilang mini-garden
03:25noong 2016.
03:28Mayroon kasi itong tanim na prutas gaya ng atis.
03:32Ano yung pinaka-naka-interesting na panoorin dito sa mga ibon dito sa bintana?
03:37Ang gawa nilang ng mga bugad.
03:39Iyon po yung interesting na pinaparod namin kung paano nila gagawin.
03:46Paano nila isesape yung itlog nila.
03:49Napansin nilang matalas dumalaw rito ang mga chestnut munya o mayang pula.
03:56Ang ibon na ito minsan ang naging pambansang ibon ng Pilipinas.
04:03Hanggang sa maipasa ang titulong ito sa Philippine Eagle taong 1995.
04:09Ito yung pinaka-common na ibon na buwibisita sa kanila, yung chestnut munya.
04:15At gumagawa sila ng pugad dahil pag-summer, yan yung peak ng kanilang breeding season.
04:22Naisipan ang may-ari na maglagay ng artificial nest
04:26bilang tulong sa mga ibon para doon sila mag-nest.
04:30Pero so far, nakita niyo na ba silang gamitin yung mga pugad na yan?
04:36Ang gusto nila yata ay yung sarili nilang gawa.
04:42Balitan yung sitwasyon ano, mga tao ay nakakulong tapos itong mga ibon ang nasa labas.
04:47Sila yung ating pinapanood from an enclosed area.
04:52Makikita mo yung lalaki, mas malaki ang pangatawan
04:57compared doon sa babae.
04:59But otherwise, parehong-parehong itsura nila.
05:02Oh, kita mo yung tuka niya medyo bluish gray.
05:06Yung ulo niya is black.
05:08Tapos yung katawan is parang chestnut
05:11kaya sila tinawag na chestnut munya.
05:14Munya is like a type of maya.
05:17Kahit ang alagang pusa na si Ash,
05:25hindi ito mahawakan.
05:27Sa munting hardin nakatira ang malilit na ibon.
05:31Pinaghahandaan ang pagsisimula ng pamilya.
05:35Hindi uso sa mga ibon ang single parent.
05:39Dahil kung wala ang isa, hindi maubuhay ang mga inakay.
05:43Paglabas ko ng bahay, napansin kong hindi pala kami nakikita ng mga ibon sa loob.
05:51Merong advantage and disadvantage ito.
05:53One, it makes it an illusion na parang malawak itong mga puno na ito, mga vegetation.
06:01Maraming na didisgrasya din ang ibon dito.
06:05Nakakala nila malalim sa paglipad nila.
06:09Sumasarpok sila.
06:11Nakakatulong itong mga barriers ng mga puno na ito.
06:13Dahil instead of them flying through and through, maglaland muna sila dito.
06:19Para maiwasan ang pagbangga ng mga ibon sa salaming, may bilin ang mga eksperto.
06:25Pwede po sila maglagay ng mga stickers, mga decals, mga mirrors.
06:29Nung mirror na nakaharap dun sa birds para ma-break natin yung reflection.
06:35Merong parang old nest dito.
06:37And look, kung gaano katsaga nilang wenevealed itong nest na ito.
06:43It's made of grass.
06:45Very cozy itong nest na ito.
06:47May talahib, may mga tambo.
06:51Ang chestnut mo niya, kayang mang-itlog ng hanggang itong itlog.
06:56Pero, hindi sa lahat ng pagkakataon, mabubuhay lahat ang mga itlog.
07:01Oh my gosh! May mga patay na fledglings, oh.
07:06Ayan, oh.
07:08Oh dear, look at the skull.
07:10So mukhang months old na.
07:13Siguro, gawa ng bagyo.
07:15Kaya nagkaganyan na matay, inabandon ng mga parents.
07:18So ganyan talaga ang buhay sa mga wild, sa mga buhay ilang.
07:23Survival of the fittest, elimination of the weak.
07:26Yung mga sadyang malalakas lang ang kayang mabuhay.
07:31Pero yung mga mahihina, may mga kapansanan,
07:33sila yung napupunta sa mga prey.
07:39Minsan, ang magkakapatid naman na ibon ang nagpapatayan para mabuhay.
07:45Nuhulog nito ang kapatid na ibon sa pugad.
07:50Ang nahulog na ibon, kadalatan na mamatay dahil sa gutom.
07:59Pikit matang, hinahayaan ito ng magulang na ibon para matira ang malakas na anak.
08:05Pero ang mas kinatatakutan daw ng bawat magulang,
08:16ang tunog na ito.
08:19Patay na nang makita ko ang white-eared brown dove na binaril umano gamit ang holen.
08:30Isang uri ng ibon, sa Pilipinas lang matatagpuan.
08:35Si June, hindi niya tunay na pangalan ang may-ari ng barili.
08:39Itong paghahunting, ano ba yan? Halap buhay niyo o libangan?
08:43Pangulam lang.
08:44May hila lang pangulam.
08:46Tsamba lang.
08:47Yung ginamit mong bala, natangay pa yung lamang.
08:52Sayang lang at hindi na ito makakabalik sa kanyang pamilya ng buhay.
08:56Bago kami umalis, ipinaliwanag ko kay June kung bakit importante ang mga ibon sa kanilang lugar.
09:05Pag hindi natin na-educate yung mga tao na huwag na natin i-hunt ang mga ibon na ito,
09:11mauubos din sila.
09:13Nangako naman si June na hindi na niya ito uulitin.
09:17Hirap daw na kasi makakuha ng pagkain sa kanilang lugar,
09:21kaya niya daw ito nagawa.
09:26Sa ngayon, the long wait is over para sa mag-asawang Brahminikai.
09:33Ang mahigit dalawang linggo nilang paghihintay,
09:38sulit na sulit na makita ang kanilang mga supling.
09:47Maraming mambanta sa kanilang buhay.
09:50Ang pagmamahal at pag-aalaga ng mga magulang na ibon,
09:55babaunin ng kanilang inakay.
09:58Hanggang sa pagtanda at pagbuo ng sarili nitong pamilya.
10:03Maraming salamat sa panunood ng Born to be Wild.
10:10Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
10:13mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube channel.
Comments