00:00Ben Aydın Süt Üreticileri Birliği Başkanı Servet Başkaya.
00:14Şu anda süt üreticilerinin pek çoğu maliyetlerin altında süt
00:21satmaktadır. Sütün kütüklükteki maliyeti yaklaşık on yedi
00:25liradır. Ama biz sütü bırak on yedi liraya on beş lirayı
00:31satmakta zorlanıyoruz. Yılbaşından beri süt fiyatları
00:36yaklaşık aynı fiyatta devam etmekte. Süt konseyi Nisan,
00:42Mayıs, Haziran ayları için on dört altmış beş artı soğutma
00:48ve nakliye bedeli olmak üzere fiyat açıkladı. Sanayici bu
00:54fiyatları fiyatlara uymadı. Uymadığı gibi Haziran, Temmuz
01:00aylarında da bu fiyatlara uymadı. Aynı şekilde ta
01:05yılbaşından beri süt on üç buçuk, on dört, on iki buçuk
01:10gibi rakamlarla üretici süt satmaya mecbur kaldı. Ağustos
01:16ayında da bir sanayicimiz on dört liranın üzerinde süzünüzü
01:20almayacağız gibi bir süt toplayıcısına bildirimde
01:25bulunmuş. Şu anda ne yapmamız lazım? Nasıl yapmamız lazım?
01:29Birlik Başkanı olarak düşünüyorum. Işin içinden
01:33çıkamıyorum. Girdi maliyetlerimiz elektriğe yüzde
01:38otuz tarımdaki elektrik tahmin ediyorum yüzde otuz yüzde otuz
01:42sekiz civarında zam geldi. Mazot fiyatları artışı devam
01:47ediyor. Girdi maliyetlerinin artışları diğer girdi
01:51maliyetlerin artışları devam ediyor. Bu sektör bu şartlarda
01:55sürdürebilir olmaktan çıkmış durumda. Ve üreticilerimizin
01:59pek çoğu bilhassa küçük üreticilerimiz süt üretmekten
02:04ve bu ııı işi yapmaktan vazgeçmeye başladılar. Bunun
02:08en güzel örneği Aydın Süt Üreticiler Birliği olarak
02:13yaklaşık beş bin üyemiz varken şu anda son yaptığımız
02:17icmalde süt desteği vermesinden istifade edecek üye sayısı üç
02:23bin dört yüzlere düşmüştür. Devletimiz süte otuz kuruş,
02:27kırk kuruş, elli kuruş gibi ııı efendim işte ııı küçük
02:33üreticiden çiftlik bazlı sütlere ya soğuk süte elli
02:36kuruşa kadar destek vermekte. Ama bu verilen destekler hem
02:41zamanında ödenmemekte hem de hem de yeterli olmamaktadır.
02:46Aslında desteğin gayesi sütün maliyeti ve ııı üretim maliyeti
02:53hesaplanarak ııı daha yüksek bir rakamlarla verilmeli.
02:58Bugünkü rakamlar artık kuruşlar ııı konuşulmaz oldu.
03:04Onun için süt desteklerinin yükseltilerek ödenmesi lazım.
03:09Ocak süt desteklemeleri böyle ödendi. Şimdi şu anda Nisan
03:14Mayıs Haziran destekleri için icmaller Tarım İl Müdürlüklerine
03:17teslim edildi. Rakamın ne olacağını bilmiyoruz. Bu
03:21desteğin asgari iki TL civarında olmasını bekliyorum.
03:26Çünkü üretici belli bir şekilde rahatlamalı. Artı destekler
03:32zamanında ödenmeli. Bu mevsim kış hazırlığı yapılacak olan
03:36mevsim. Efendim sıra alacak üretici o yonca alacak efendim
03:42diğer kaba yemlerini temin edecek ama şu anda hali hazırda
03:47iki bin yirmi üçün buzağı destekleri ödenmedi. Diğer
03:51destekten geç kalıyor. Zamanında ve yükseltilerek
03:56ödenmesi lazım. Bu desteklerin asıl faydası sütün veyahut da
04:01ürünün kayıt altına alınması vakamından çok önemli. Bugün
04:06ülkemizdeki tarım ürünlerinin pek çoğu kayıt dışı satılmakta.
04:10Süt sanayicisi fiyatları aşağıya çekerken uydurduğu
04:16bahane ben efendim ürettiğim malları satamıyorum. Efendim
04:23ııı nedir? Tüketemiyorum. Elimde stoklar birikti gibi
04:27bahaneler uydurmakta. Benden çıkan süt on beşli TL. Ama
04:31rafttaki fiyatı bakıyorsun otuz beş TL, kırk TL, peynirin
04:36kilosu iki yüz seksen üç yüz TL olmuş. Eee nasıl oluyor da bu
04:43bir üretici fiyatıyla tüketici fiyatı arasındaki bu açık bu
04:48kadar fazlalaşıyor. Buradaki asıl sebep gıda sektöründeki
04:52kar maaşlarından kaynaklanıyor. Bunun yapılması gereken şey
04:56gıda fiyatlarında eee kar maaşlarını bakanlık olarak
05:01belirleyelim. Herkes yüzde yirmi kazansa on beş liralık
05:06ürün en fazla satılsa satılsa otuz lirayı satılması lazım.
05:10Nasıl kırk lirayı satılıyor? Şimdi Türk tarımının önündeki
05:14en büyük sorun Tarım Bakanlığımız ve tarımsal
05:19örgütler. Bu iki kurumlar iyi bir şekilde çalışmıyor.
05:23Örgütlerimiz ürettikleri veyahut da efendim üreticiden
05:27topladıkları ürünlerin kalite yönünden efendim ııı fiyat
05:32yönünden üreticinin hakkını tam şekilde savunamıyorlar. Tarım
05:38Bakanlığımız da tabandaki sesi iyi dinleyerek kararlar
05:41almıyor. Şimdi iki bin yirmi dört, iki bin yirmi beş, iki
05:45bin yirmi altı, iki bin yirmi yedi yıllarına ait yeni bir
05:49destekleme modeli çıkardılar. Çıkarlan model daha çok büyük
05:53işletmeler ve şirketleşmiş ııı şirketlerine az da imkan
05:59tanıyor. Küçük üreticiyi sağlanan imkanlar yeni
06:03aldıkları yeni çizdikleri destekleme yol haritasında bence
06:08yanlış. Örneğin bir ağrıyı işletme bir buzağı desteğinden
06:13on bin lira civarında destek alacak diye açıklama yapılıyor.
06:18Küçük üreticinin alacağı para bin lira, bin beş liraya bin
06:22beş yüz liraya geçmeyecek. Aile işletmeleri yavaş yavaş
06:27tamamen tarım sektöründen çıkmak zorunda kalacak diye
06:31düşünüyorum. Iıı ben iki bin iki yılına kadar pamukçılık
06:35yapıyordum. Pamukçılık Aydınova'sında bitti. Ondan
06:38sonra sebzeciliği başladık, saraycılığı başladım. Bir
06:41müddet onu devam ettik. Ondan da para kazanamaz küçük çiftçi
06:46küçük şeyci olurlaktan. Iıı onu da bıraktık. Hayvancılığı
06:51başladık. Hayvancılık vardı bu arada öbürlerinin yanında.
06:54Bunun üzerine olduk. Bu sefer süt parası bizi tatmin etmiyor.
07:00Yemimize karşılamıyor. Evleri süt satarak ben ayakta duymaya
07:06çalışıyorum. Üç yüz süt duysam yarın satmam lazım hepsini.
07:09Yemine otunu kendim tedarik etmeme rağmen aile işletmesi
07:14olmamızı rağmen biz hanımla beraber yirmi dört saat
07:17buradayız. Birey askeri ücret toplamda kalmıyor bizim. Bu
07:21işin sonunu biz de bırakacağız. Zaten küçük işler köylerde
07:24bütün birey ekşi hayvan besleyenler hepsi bıraktılar.
07:28Orman yangınları da çoğaldı onun esnasında. Adam bağındı
07:32bahçen götürüyordu. Iki inek, üç inek. Temizliyordu hayvanlar
07:36arazileri. Yangın olayı azalıyordu. Bitirdik. Sonuna
07:40nasıl kapatacaksak onu da ben bilmiyorum artık. Iki bin yirmi
07:45üç yılbaşından beri yirmi dördü bari yılbaşından beri
07:49Türkiye'de zam gelmeyen tek ürün süt ürünleri. Süt ürünü
07:53derken müstesnilin bizim sattığımız süt. Hatta geçen ay
07:58ııı Ulusal Süt Konseyi'nin on dört kusur açıkladığı rakama
08:03rağmen süt alan firmalar birileri daha kesip ölü
08:07teslim ettiler vatandaşa. Yani bu demek yapman bitin ölün.
08:11Markette kırkları da aşağı süt yok. Yarım yağlı, çeyrek
08:15yağlı diyor. Biz tamamen gidip de bunun üzerine yağ mı
08:19katıyorlar? Alıcı mı kazanıyor, firma mı kazanıyor? Vatandaş da
08:24ucuz yemiyor. Ha et ithal ediyoruz. Kasapta bir kuruş
08:28açığa et yok. E biz satarken ucuz. Adam beslilik hayvan
08:33besliyor. Yem maliyeti bilmem kaç para. Bugünün fiyatında
08:36et eti göre hayvanını alıyor. Yemine hesap ediyor. Yarın yeme
08:41geliyor fiyat yükseliyor. Adam hayvan satacağı zaman et ithalı
08:46geliyor. Kesimler düşüyor. Ama kasapta vatandaş ucuz et yiyor
08:50mu? Hayır. E gidip de bir kasapta bu inen kesimini benden
08:54iki yüz seksen lira alıyorlar. Iki yüz yetmiş lira alıyorlar.
08:56Iki yüz altmış lira alıyorlar. Dananınki üç yüz, üç yüz yirmi
09:00lira şu anda. Ama kasaba giden bir vatandaş inek eti eee beş
09:06yüz, dört yüz lira dana eti beş yüz lira diye duyanınız var
09:10mı? Hiçbir kasap inek eti satıyorum ben diyor mu? Benden
09:14alırken iki yüz seksen satarken süt dana. Bu ineği
09:18kestireceğim. Bu inen danadan ne farkı var bilmiyorum. Alırken
09:23benden iki yüz seksen. Siz aldığınız zaman süt tane diye
09:26alacaksınız kasaptan. Maliyetler aşırı yükseldi. Eee şu
09:30kanallarda eskisi gibi barajlardan verilmiyor. Su yok
09:33diyorlar. Motorla elektriğiyle suluma kalktığın zaman maliyet
09:38çok yüksek. Hatta geçen eee ben olmadık Mısır'a dikkat da
09:44sulumamak, elektrikli tasarruf ve emek için sileş edip kalkmış
09:47olduk. Kendimiz eee üretmişsek bunları parayla alma alanı hiç
09:52vermeyiz, yem fiyatları devamlı çıkıyor. Elektrik bu ay yine
09:56yüzde otuz, yüzde kırk yine geldi.
Yorumlar