00:00ERGÜN DİLER
00:01KRİTİK MASA
00:03Aslında başka çok konuşulmayan ve ıskalanan bir meseleye el atacakken son dakika haberini görünce vazgeçtim.
00:10Haber Türk Devleti'nin çabalarını, istikametini anlatıyordu.
00:15İç içe geçmiş, pek çok sorun vardı, adım vardı, hamle vardı.
00:19Açarak ilerleyelim.
00:21Sanırım önceki gündü. Önemli haberdi ancak dönüp pek kimse bakmadı.
00:26Pekin ve Washington arasındaki jeopolitik gerilim birçok küresel şirketin konumunu, etkisini, duruşunu etkiliyordu, etkileyecekti, net.
00:37IBM de bunlardan biriydi. Önemliydi.
00:41IBM, Çin'deki araştırma-geliştirme faaliyetlerini durduracağını ve yüzlerce çalışanın işini kaybedeceğini açıkladı.
00:49Çok sayıda firma sessizce çalışanlarıyla vedalaştı.
00:53Bazıları da yer değiştirdi.
00:55IBM, Çin'den çekilen son batılı firma oldu.
00:59Çin'de uzun bir geçmişe sahip olan IBM, ilk olarak 1934 yılında başkentteki büyük bir hastaneye makine tedarik etti.
01:09Çin'in dünyaya açılmasının ardından 1984 yılında pazara yeniden girdi.
01:15Büyük potansiyelin peşinden koştu.
01:18Çekilme haberi yayınlanırken, arada önemli bir vurgu vardı.
01:22Üstüne basılmadan operasyonların Hindistan'a gidebileceği ileri sürülüyordu.
01:28Devam.
01:29Hindistan'da 1,5 milyar insan yaşıyordu ve bunun yarısı 25 yaş altındaydı.
01:34Büyük bir iş gücü bulunmaktaydı.
01:37Çin'in 1980'lerdeki hali gibiydi.
01:40Uluslararası Para Fonu'nun yayınladığı rapor, Hindistan'ın 2024 yılında da dev ekonomiler arasında en hızlı büyüyen ülke olacağını söylüyordu.
01:49IMF raporunda Hindistan'ın 2024'te büyüme tahminlerini %6,5'dan %6,8'e yükseltmesi de ilginçti.
01:58Devler Ligi'nde Hindistan'ı %4,6'lık büyüme ile Çin, 2,7 ile de Amerika takip edecekti.
02:062021-2022'de %8,7'lik bir büyüme yakalayan Hindistan, 2022-2023'te de %7,2'nin altına düşmüyordu.
02:17Narendra Modi'nin ülkesinde enflasyon da %4,6'lık seviyelerde olacaktı.
02:23Modi'nin ülkesi 2022'de İngiltere'yi geçerek dünyanın 5. en büyük ekonomisi oldu.
02:30Hindistan'ın uzun yıllar sömürge olarak hizmet verdiği İngiltere'yi geçmesi,
02:35hem ekonomik hem siyasi hem de stratejik olarak iyi bakılması, analiz edilmesi gereken bir sayfaydı.
02:43IMF'e açıkladığı raporuyla dünya dengesinin nasıl kurulmak istendiğini de ilan ediyordu.
02:49Raporda Hindistan'ın GSYH'sinin 2025 yılında 4.34 trilyon dolarlık bir ekonomik büyüklüğe ulaşarak,
02:584.31 trilyon dolarlık Japonya'yı geçeceğini işaret ediyordu.
03:042030'a kadar da 10 trilyon dolarlık bir ekonomik büyüklüğe ulaşacağının altı kalın çizgiyle çiziliyordu.
03:132027'ye gelindiğinde ise yani 3 yıl içerisinde,
03:17Almanya'yı sollayıp dünyanın en büyük 3. ekonomisi olacağının vurgusu yapılmaktaydı.
03:24Hindistan 10 yıl önce dünyanın 9. en büyük ekonomisi olarak yerini alıyordu.
03:292027'de 3. sıraya yükselecek olması altı basamak birden atlayacağını göstermekteydi.
03:37Bu da biraz kafası çalışanlar için yeni dengede nasıl bir öneme sahip olduğunu ortaya koyuyordu.
03:44Delhi'de yapılan G20 zirvesinde,
03:47Hint-Avrupa koridoru ortaya çıkıyordu,
03:50Çin'in ipek yoluna karşı.
03:52Amerika stratejik hesapları siyasi ve ekonomik soslarla bezeyip yeni oyunu sahneye koyuyordu.
03:59Binlerce kez yazdığım gibi bu nedenle Hamas'ı da Hizbullah'ı da bölgede yoluna taş koyacak şıkları da istemiyordu.
04:08Rusya'nın Ukrayna Savaşı Avrupa'yı çaresiz bırakıyor,
04:12Washington'ın kollarına itiyordu.
04:15Çin'i büyüten Amerika şimdi aynı formülü Hindistan için masaya getiriyordu.
04:20Tam bu denklem içine oturan gelişmeler devam ediyordu.
04:24Amerika, kırmızı listeyle arandığı söylenen mazlum Kobanikod adlı Ferhat Abdüşahin'le,
04:31Haseke'de yine bir araya geliyordu.
04:34Şahin Amerikan üstüne CH-47 Chinook helikopterle getiriliyordu.
04:39Bir önceki başkan Trump, başkan Erdoğan'a mektup yolluyordu.
04:43Mektupta,
04:44Mektupta,
05:01Bu nedenle Şahin'in Amerika üstünde görülmesi şaşılacak bir durum değildi.
05:06Daha önce de yazdığım gibi Amerika, Hindistan üzerinden kurduğu küresel oyunun,
05:11sağlığını korumak için Türkiye'yi tehditlerden biri olarak değerlendiriyor
05:16ve sınırımızın aşağısında kalabalık bir askeri güç bekletiyordu, hazırlıyordu.
05:23Bu gücün söylenmeyen asıl görevi,
05:25Hint-Avrupa koridorunu bozmaya kalkanlarla mücadele edecek olmasıydı.
05:31Delhi'de Hint-Avrupa koridoru projesi ilan edilince,
05:35Türkiye dışlandığını, yalnız kaldığını gördü.
05:39Hamle yaptı.
05:40Aradan bir hafta geçtikten sonra Dışişleri Bakanı Hakan Fidan,
05:43Ankara'da İngiltere Dışişleri Bakanı James Cleverley'e ağırlıyordu.
05:48Ortak basın toplantısında konu koridora geliyordu.
05:52Fidan, Delhi'deki karara gönderme yaparak,
05:54jeostratejik endişelerin ön planda olduğu görülüyor diyordu.
05:59Fidan, Delhi'de Başkan Erdoğan'ın kalkınma yolu projesi için bastırdığını da ekliyordu.
06:04Başkan Erdoğan, Irak'ı yanına alarak,
06:06Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'ı da işin içine çekerek,
06:10yeni bir soluk getirme gayreti içindeydi.
06:13Yıllar sonra Irak'a gidişi de bu nedenleydi.
06:16Amerika, Suriye'deki üslerinde mazlum Kobani'ye ağırlarken,
06:20İstanbul'da yazıya konu olan toplantı gerçekleşiyordu.
06:24Türkiye, Irak, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri Bakanları,
06:28kalkınma yolu projesi için masanın etrafında buluşuyordu.
06:34Yani Türkiye, Amerika'nın Avrupa'yı yanına alarak yaptığı projeye,
06:38alternatif bir güzergah çiziyordu.
06:41Hassas iki bölge vardı, Basra ve Hindistan.
06:45Stratejik olarak buraların kontrolü şarttı.
06:48İran bu nedenle uzun süredir dayak yiyordu.
06:51Devlet Başkanı ve Dışişleri Bakanı, havada patlayan helikopter içinde can veriyordu.
06:57Hamas liderini bile orada tasfiye ediyorlardı.
07:01Güçsüz ve oyun kurucu bir ülke olamadığını ilan ediyorlardı.
07:06Fidan'ın, misafiri Kleberle'nin yanında Ankara'nın hamlesini aktarması anlamlıydı.
07:13Türkiye'nin bölgede yalnız olmadığı böylece görülüyordu.
07:17Bu yeterli olur mu bilemiyorum.
07:19Ancak Çin'le yakınlaşmaya rağmen Ankara'nın Hindistan üzerinde durması
07:23ve uzun uzun düşünmesi gerekiyordu.
07:25Basra'dan kurulacak oyun için Delhi önemliydi.
07:29Ya yeni bir yol buluruz, ya yeni bir yol yaparız diyordu.
07:33Konu sıkıntılı, sancılı ve uzun solukluydu.
07:36İstanbul'daki toplantı Türkiye'nin tam gaz gittiğini gösteriyordu.
07:41Ergün Diler, Takvim
