00:00Nedret Ersenel
00:01Şara Ankara'da, Netanyahu Washington'da
00:04Netanyahu ile Trump arasında gerçekleşecek,
00:07ki siz bu satırları okurken gerçekleşmiş olacak,
00:11buluşma vesilesiyle Orta Doğu'da mevcut duruma bakmak gerekiyor.
00:15Çünkü Orta Doğu haritasını değiştireceğiz diyen İsrail Başbakanı ile
00:19yeni çatışma istemeyen,
00:21eski çatışmaları söndürmek isteyen,
00:24en azından görüntü öyle,
00:25Trump bir araya gelecek.
00:27Böylece yeni Beyaz Saray yönetiminin şimdiye kadar
00:30Latin Amerika, Kanada, İrlanda, Ukrayna, Rusya, Avrupa, Çin üzerinden açılan portföyüne
00:36Orta Doğu, Batı Asya nihayet katılmış olacak.
00:40Amerika'nın sıralı işler dizisinde ilk maddesi Filistin.
00:44Amerika dış işlerinin ateşkesten sonra ne olacağına ilişkin
00:48en önemli sorusu Gazze'nin kontrolü, yönetimi kimde olacak?
00:52Kendilerine göre iki basit yanıtları var.
00:55Bir, savaşı başlatanlar olmasın, yani Hamas.
00:59İki, Hizbullah'ın etkisini yani İran'ı ezecek güçte olsun.
01:04Aslında bu domino taşlarını uygun biçimde dizmenin ilk adımları.
01:08Ardından Lübnan ve Suriye geliyor.
01:10Bu ülkelerin de Filistin çözümüne siz İsrail'e uygun formatta diye okuyun,
01:16dizilmeleri gerekiyor.
01:18Başka taşlar da var ama bu çekirdek.
01:20Tel Aviv-Riyad yolunu açacak.
01:23E zaten bu kadarı başarılırsa bölge dinamikleri zaten değişir.
01:28Değişir ama çözülür mü?
01:30Hamas yaşıyor, üstelik aranızda.
01:33Ateşkes ve rehine takaslarından dünyaya yayılan yörüntüler,
01:37Hamas gerçeğini ve İsrail'in vahşi saldırılarının ardından
01:41varlığını koruduğunu gösteriyor.
01:43İsrail de farkında.
01:45Basını bile serbest bırakılan kadın askerlerin
01:48Hamas'a yönelik övgü dolu açıklamalarını yayınlamaktan sakınamıyor.
01:52Altmış bin şehit ve neredeyse tamamen yok edilmiş şehirlerine,
01:57artık yerinde olmayan evlerine dönmek üzere
02:00azimli kalabalıklar oluşturan Filistinlilerin fotoğrafları
02:04İsrail'in zafer anlatısının imajını hayli çiziyor.
02:08Netanyahu'nun kırılgan hükümetini korumak yolunda
02:11bu görüntülerin verdiği mesajı hazmetse bile
02:14devamına razı gelmesi zor.
02:16Kabinesindeki iki koalisyon ortağı ve bakanlarının
02:20Smotric, Ben-Gvir, oyunda kalması için de bu şart.
02:24Smotric, ateşkes anlaşmasından sonra uzun süre uyuyamadım
02:28ancak Netanyahu ve Trump yönetiminin gerekirse güç kullanarak
02:32Hamas'ı Gazze'den çıkarmaya kararlı olduğuna ikna olduktan sonra
02:36hükümette kalmaya karar verdim.
02:39Filistinlilerin bir devleti olursa
02:41Hamas hemen ele geçirir,
02:43bölgedeki ılımlı güçler Hamas'ı yok etmemizi istiyor.
02:48İsrail'in Orta Doğu'daki yaşamsal varlığının gerçeği
02:52büyük planının bölgeye yedirilmesidir.
02:55Yeni haritanın özü bu.
02:57Suriye'de kaos lazım.
02:59Şam iktidarının el değiştirmesi
03:02İran'ın bölgedeki nüfuzunu öteledi ama
03:04İsrail için bu talih bir kazanım.
03:07Yetmez, istikrarsız bir Suriye
03:10Tel Aviv'in içine daha çok geliyor.
03:12Suriye ordusunun askeri donanımlarının
03:14imha edilmesinin bir anlamı buydu.
03:17PKK-YPG-SDG'nin yaşaması için de
03:20Suriye'nin dengesiz olması gerekiyor.
03:23Hizbullah'ın bölgeye eski gücüyle dönmesi zaten zor.
03:27Öyle olsa Şam düşmezdi.
03:29Kaldı ki Suriye'nin savrulması bölgeyi de etkileyecek durumda.
03:33Mısır'a kadar varan etkileri olacaktır.
03:36Bu da Filistin sorununda
03:38Mısır ve Ürdün gibi ülkelerin daha esnek davranmasına imkan verir.
03:43Önemli bir faktör de kuşkusuz Türkiye.
03:46Ankara'nın Suriye'deki etkisi.
03:48İsrail'in yutmakta en zorlanacağı lokmalardan biri.
03:52Çatışmalara batan bir Şam'ın
03:54Türkiye'nin işini zorlaştıracağını görüyorlar.
03:57Bu da bizi
03:58Yeni Suriye yönetiminin
03:59İsrail'le geçinebilecek hale getirebilir mi?
04:02Amerika bu konuda Şam'ı ikna edebilir mi sorularına sürüklüyor.
04:07Türkiye, Suriye.
04:08İsrail'in şapkasını uçurur.
04:11Hem bölgede hem batıda bir kesim
04:13Türkiye'nin Suriye'deki etkisinin görünenden daha az olduğunu savunurken
04:18bir diğer grup
04:19belli bir etkisi olduğunu ancak zamanla
04:21yani Amerika, Fransa, Almanya, belki İngiltere
04:24parayı verecek bölge, ülkeleri
04:26Suriye'ye müdahil oldukça bu etkinin azalacağını
04:30aslında sulandırılacağını iddia ediyor.
04:33Değişmeyecek jeopolitik bir gerçek bu okumalarda nedense hiç bulunmuyor.
04:38Türkiye'ye rağmen Suriye dengeleriyle oynamak imkansız.
04:42Türkiye'nin nüfuzu sıfır olsa bile ki asla değil
04:46rağmen iş yapılamaz.
04:48Şara'nın Ankara ziyareti bu iddialara da cevap olacak.
04:53Yine Reuters ve bölge Arap ülkelerinde dillendirilen iddialara haberlere bakarsanız
04:58Şara'nın ziyaretinde bir savunma anlaşması imzalanacak.
05:03Buna göre Suriye'nin ani bir tehditle karşılaşması halinde
05:07Türkiye yardım edecek.
05:09Bu zaten kâfi.
05:10Ama devamı da var.
05:12TSK'nın harekat bölgeleri dışında iki askeri üst kuracağı
05:16burada İHA, SİHA ve 50 savaş uçağı konuşlandıracağı da ileri sürülüyor
05:22ve bir kısmı Suriye Savunma Bakanlığı kaynaklarına dayandırılıyor.
05:26Anlaşma gerçekten bu başlıkları içerir mi bilmiyoruz.
05:30Malum bizim iddiamız değil.
05:32Ama olursa Türkiye'nin etkisi üzerine artık laf edilemez.
05:36Fakat İsrail'in şapkasının, kipasının uçacağı kesin.
05:39İsrail, Türkiye sınırları en yakın noktaya yaklaşacak hatta temas edecek.
05:45İran, Amerika.
05:47Trump'ın gönlündeki.
05:49Yeni Amerikan yönetiminin İran konusundaki diliyle
05:52gönlündeki arasındaki fark gözleniyor.
05:55İsrail nedeniyle İran'ın kımıldayamaz hale getirilmesi
05:59bir yandan Washington politikalarına etkilerken
06:02diğer yandan Tahran'ın hala kazanılabileceğine ilişkin görüş de etkisini sürdürüyor.
06:09İran'ın devasa enerji kaynaklarının dayanılmaz çekiciliği,
06:12Avrupa bağlamındaki rolü,
06:14Trump takımının ideal Orta Doğu planları içinde Körfez ve Suudi Arabistan'a biçilen rol,
06:20yine İran'ın Doğu etkisinden kurtarılması
06:23ki kısa süre önce Moskova-Tahran arasında imzalanan kapsamlı anlaşmanın amacı
06:29bunun önünü kesmekti.
06:31Devamında da Afganistan-Pakistan'a açılan
06:34Amerika'nın buralara dönüşüne kapı aralayacak olması
06:37Trump'ı ara formül bulmaya teşvik ediyor.
06:41Şahra ve Netanyahu'nun ziyaretlerinde bakalım bu merakların ne kadarı karşılanmış olacak?
Yorumlar