• 2 gün önce
Merhaba, bu videoda Ateizm Felsefesi adı altında, Tanrı'nın var olduğunu ıspatlamak amacıyla ortaya atılan çeşitli argümanların çürütmesini yapıyoruz. İyi seyirler...

Zaman Damgaları:
00:00 Giriş ve Bilgilendirme
02:08 Birinci Argüman
03:00 Birinci Argümana Cevap
03:54 İkinci Argüman
05:57 İkinci Argümana Cevap
21:14 Üçüncü Argüman
21:54 Üçüncü Argümana Cevap
22:40 Dördüncü Argüman
23:37 Dördüncü Argümana Cevap
26:23 Beşinci Argüman
28:28 Beşinci Argümana Cevap
32:41 Altıncı Argüman
33:08 Altıncı Argümana Cevap
35:46 Yedinci Argüman
36:28 Yedinci Argümana Cevap
38:24 Sekizinci Argüman
41:35 Sekizinci Argümana Cevap
44:02 Dokuzuncu Argüman
45:16 Dokuzuncu Argümana Cevap
50:22 Onuncu Argüman
51:51 Onuncu Argümana Cevap
54:20 Videonun Sonu
Döküm
00:00Merhaba, bu videoda ateizm felsefesinden bahsedeceğiz.
00:03Ki daha önce bu kanalda bir de teizm felsefesiyle alakalı bir video paylaşmıştım ve orada
00:09''Tanrı'nın var olduğuna dair ispatlar'' başlığında bir sürü argümandan bahsetmiştim.
00:15İşte bu videoda da bunun devamını getirecek ve o argümanlara cevap vereceğiz.
00:20Ateizm, daha ziyade teist argümanlara cevap vermekle yetinen bir felsefe anlayışından ibaret olduğundan,
00:27önceki videoda aktardığımız argümanlar çürütülmek mecburiyetinde.
00:31Yani şöyle anlatayım, ateizm kalkıp da ''Tanrı yok, şu yüzden yok'' şeklinde bir argümanla ortaya çıkmaz.
00:38Daha ziyade eğer sen bu argümanla Tanrı'yı ispatlıyorsan bil ki bu argümanda hatalar var.
00:44E haliyle o zaman Tanrı yok demekle yetinir.
00:48Bu yüzden de ateizm temelde teizme bir eddiyedir.
00:51Ama şunu en başından söyleyeyim, ateizmin bir kutsal kitabı veya bir manifestosu olmadığından
00:58tam ateizm şudur veya budur diyemiyoruz.
01:01Yani mesela ateist olup da yine de cinler vardır veya bizim ne olduğunu bilmediğimiz metafiziksel varlıkların var olması muhtemeldir.
01:10Ya da uzaylı varlıklar belki de bize cin gibi görünmüşlerdir demek de mümkün.
01:16Yani ateist olduğunuzda bütün metafiziği ve bilemediğimiz her şeyi reddetmeniz gerekmiyor.
01:21Yani olay tercihe bakıyor.
01:23Mesela diyelim ki gerçekten de bizim anlayamadığımız, bilmediğimiz ruhani veya başka boyutlardan gelme bir takım varlıklar var.
01:30E bu varlıklar her zaman vardı.
01:32Haliyle millet bunlara bakıp da bunları kendi dinine koymuş da olabilir.
01:37Yani İslamiyet'te buna cin denmesi veya başka bir dinde başka bir isim verilmiş olması o dinin Tanrı anlayışını kanıtlamış olmaz.
01:45Ama tabii bu kişisel bir şey.
01:47Bu yüzden de hayır ya ben ateistim ve ateizmde böyle bir şey yok.
01:51Gibi tepkiler vermenize gerek yok.
01:53Zira ateizm bir din değil.
01:55Bu yüzden de ateizm şudur ve şöyle olmak zorundadır diyemiyorsunuz.
02:00Ateizm temelde yalnızca Tanrı'ya inanmamak yani bir Tanrı inancını reddetmekten ibaret.
02:06Kalan kısımlar tamamen şahsi.
02:08Öyleyse ilk argümanla başlayalım.
02:11Şimdi teizme göre Tanrı bu evreni yaratmakla kalmadı.
02:14Ayrıca bu evreni yarattığını bize ispatlayabileceği bir takım imzalar bıraktı.
02:20Yani evrene bakan, doğaya bakan veya Tanrı'yı arayan biri mutlaka ve mutlaka Tanrı'yı bulacaktır.
02:27Hani diyor ya bazı insanlar.
02:29Ne öyle zamanında biri suyu ikiye bölmüş veya adam ayı ikiye yarmış, bir sürü mucize göstermiş, asa yılan olmuş falan.
02:37Biz böyle şeyler görmüyoruz.
02:39Dolayısıyla ben niye inanayım?
02:41İşte bir teist diyor ki sen zaten her an bir mucizeyle karşılaşıyorsun.
02:47Senin şu anda konuşabiliyor olman, vücudundaki kan akışı ya da DNA yapın, parmak izin her şeyin zaten bir mucizeye işaret
02:56ediyor.
02:56Dolayısıyla mucize görmüyor değilsin, mucize beğenmiyorsun.
03:00Şimdi temelde buna bir cevap vermek mümkün değil.
03:03Çünkü bu çürütülebilecek bir şey değil.
03:06Bu tamamen bir yargı.
03:07Yani sen dağ taşa baktığında bence bir yaratıcı var ya diye düşünüyor olabilirsin.
03:13Başkası da savaşlara, tecavüzlere veya sidiye, tere, pisliğe baktığında yaratıcı varsa bile yarata yarata bunu mu yaratmış yani diyebilir.
03:22Dolayısıyla bu tamamen senin dışarı baktığında ne hissettiğinle alakalı bir şey ve hissiyatını çürütecek de değiliz.
03:30En fazla şu söylenebilir.
03:32Diyelim ki bir yaratıcı var.
03:33Tamam.
03:33E bu niye senin inandığın dinin yaratıcısı olsun ki?
03:37Yani ben bir yaratıcıyı kabul edeceğim zaman niye illa da Allah'a veya İsa'ya inanmaya başlayayım?
03:44Bu bambaşka bir tartışma.
03:46Yani bir yaratıcıyı ispatlamakla bir dinin tanrı kavramını ispatlamak arasında fark var.
03:52Ve dediğim gibi bu bir ispat değil.
03:54İkinci argümanla devam edelim ki bu hassas ayar veya tasarım argümanı diye bilinmekte ve epey de meşhur bir argümandır.
04:02Kuşlara bakıyorum ve onların gözüme ne kadar güzel göründüğünü, bana ne kadar huzur verdiklerini fark ediyorum.
04:09Meyve sebzelere bakıyorum ve bunların beni ne kadar tatmin ettiğini, tatlarının dilime ne kadar güzel geldiğini anlıyorum.
04:16Doğaya bakıyorum ve eşsiz bir tasarım, eşsiz bir tablo görüyorum.
04:20Uzaya baktığımdaysa bir haşmet, bir kudret ve mükemmel bir intizamla karşı karşıya kalıyorum.
04:26Evrenin bu kadar büyük olması, her şeyin bu kadar uyum içinde hareket etmesi,
04:32doğada bir takım fizik kanunlarının bulunması ve bunların hayata elverişli olması gibi
04:36saymakla bitiremeyeceğim sonsuz sayıda şey var.
04:39Bütün bunların yanında düzen olan yerlerde bir düzenleyicinin de olduğunu bildiğim için
04:45evrene baktığımda da bütün bu mükemmeliyetin ardında bir güç olduğunu düşünüyorum.
04:49Yine örneğin içinde mutlu insanların bulunduğu çok güzel bir tablonun kendi kendine oluşamayacağını bildiğim gibi
04:56bunun bir tasarımcısının olduğunu bildiğim gibi şu evrene baktığımda da arkasında bir mimarın olduğunu biliyorum.
05:03Aksini düşünmek son model bir arabaya binip de bu arabanın doğada kendi kendine oluştuğunu,
05:09motorunun rastgele bilinçsizce tasarlandığını ve benzininin de yokluktan kendi kendine dolduğunu iddia etmek kadar gülünç olur.
05:17Yine İngiltere Kilisesi'nin kıdemli başpiskoposlarından Hugh Montefiore hassas ayarla alakalı şöyle diyordu.
05:25Bir atomun çekirdeğini bir arada tutan güç sadece %2 daha fazla olsaydı evren toptan infilak ederdi.
05:33Biraz daha zayıf olsaydı yıldızların yanmasını sağlayan nükleer fizyon gerçekleşmezdi.
05:39Yine Descartes'da Felsefenin İlkeleri kitabında şöyle diyordu.
05:43Bir şeyde ne denli olgunluk görürsek o şeyi oluşturanın da o denli olgun olduğuna inanmalıyız.
05:50Yani evren ne kadar mükemmelse bunun kaynağı da o kadar mükemmel olmalı.
05:55Hatta daha mükemmel.
05:57Şimdi epey bir argüman sıralandı peki ama bunlar yeterli miydi veya en başında kulağa mantıklı gelse de içinde bir takım
06:05problemler mi var?
06:06Şöyle anlatayım şimdi bizler her şeyimizin planlandığı bir hayata doğduk ve her şey hazır değil mi?
06:13Çoktan şehirler yapılmış okullar kurulmuş her taraf market kaynıyor gidip avlanmak zorunda değiliz.
06:19Hangi yaşta okula gideceğimiz, hangi yaşta işe başlayacağımız, aşağı yukarı hangi yaşlarda evleneceğimiz her şey belli ve şu anda mağaralarda
06:28yaşamıyoruz gayet düzenlenmiş, tasarlanmış bir hayatımız var.
06:32Bu yüzden de kalkıp da evrene veya hayata baktığımızda zaten her şeyi tasarlanmış bir şeyle karşılaştığımızdan dolayı bu evrenin de
06:42tasarlanmış olması gerektiği fikri gayet makul geliyor.
06:45İnsan binlerce yıl boyunca doğaya baktığında örneğin bir volkan patladığında veya bir şimşek düştüğünde cezalandırıldığına inanmıştı.
06:54Veya kolay bir ava denk geldiğinde oley bugün birisi bana iyi davranıyor bir ödül veriyor bugün herhalde şansım yaver gidiyor
07:01diye düşünmüştü.
07:03Yani başına gelen iyi ve kötü her şeyi sanki özellikle başka bir varlık tarafından kendisi için tasarlanmış gibi düşünmüştü.
07:11Ve bu yüzden de bu bilmediği varlığa kurbanlar vermeye, onu memnun etmeye ve şansım daha da yaver gitsin diye dua
07:18etmeye başlamıştı.
07:19Bilimin olmadığı dönemlerde bu varlıkla anlaşmak tek çareydi.
07:23Yani din hayatı kolaylaştırmak için ortaya çıkan bir şeydi.
07:27Ama zamanla buna gerek kalmadı.
07:29Yani yağmurun ne zaman yağacağı veya volkanların patlayıp patlamayacağı
07:34Ya da nasıl tarım yapılacağı, hangi mevsimlerde sel taşkınları yaşanabileceği, hangilerinde yaşanmayacağı
07:40Bunların hepsi öğrenilmeye ve bunlara göre plan yapılmaya başlandığında
07:44Bir tanrıya güvenmektense işini sağlama almak yaygınlaşmaya başladı.
07:49Ekim yapacağımızda hesap kitap yaptıktan sonra tanrıya gerek kalmıyordu.
07:53Fazla uzatmayayım varmaya çalıştığım şey şu
07:55Tasarım argümanı ve benzerleri modern dünyanın bir ürünü.
07:59Mesela hassas ayardan veya indirgenemez karmaşıklıktan bahsettiğinde
08:04Mutlaka bilimsel bir takım hipotezler sunman lazım.
08:08Veya bilimsel bilgiler verip de işte yıldızlar şu koşullarda oluşur
08:12Evrim şöyle meydana gelmiştir
08:14Dünyanın şu aşamalardan geçmesi şöyle şöyle zamanlar almıştır demen
08:19Ve insanları şaşırtman lazım.
08:21Yani baksana ne kadar zor bir süreçten bahsediyoruz.
08:24Öyleyse mutlaka bir tanrı yapmış olmalı.
08:27Ama eskiden tanrı dediğimiz varlık böyle bir varlık değildi.
08:31Bu yüzden de bu argümanlara cevap vermek biraz zor.
08:34Çünkü bu adamın yaşam şekli olmuş.
08:36Hayatının 24 saatini belirlemeye ve
08:39Nasıl yatacağına nasıl kalkacağına nasıl evleneceğine kadar
08:43Her şeyi yönetmeye başlamış.
08:45Haliyle kalkıp da adama bir tasarımcı yok
08:47Veya bu argümanlar saçma argümanlar dediğinde
08:50Yaptığın şey adeta sen bu yaşına kadar kandırıldın.
08:54Sen bu yaşına kadar enayi gibi böyle şeylere inandın.
08:57Ama tüm bunlar yalandı demek ve bir anlamda
09:00Anasına avradına sövmek demek.
09:03Dolayısıyla size tasarım argümanındaki hatalardan bahsetmeden evvel
09:07Acaba siz bu hataları kaldırabilecek raddeye geldiniz mi?
09:11Diye bir sormak lazım.
09:12Yeterince uzun bir giriş yaptım bence bayağı da bir anlattım.
09:16Şimdi kendi kitabımdan artık bu konuya verdiğim bir takım cevapları inceleme vakti.
09:21Ve ben bütün anlattığım şeyleri okumayacağım.
09:24Aksi halde video hem uzayacak hem de bir anlamı kalmayacak.
09:27Yani ben burada birkaç tane argümandan ve cevaptan bahsedeyim.
09:31Daha derinine inmek isteyenler kendileri de bakarlar.
09:35Sayfa 134'den itibaren şöyle bir bölüm var.
09:38Öncelikle indirgenemez karmaşıklık kuramında olduğu gibi
09:42evrende istatistiksel olarak anormal bir düzen bulunduğunu iddia etmek ve
09:46bu düzenin son derece mükemmel işlediğini
09:49haliyle bunca şeyin kendi kendine var olamayacağını
09:52mutlaka bir düzenliğinin olması gerektiğini düşünmekle
09:55bu şekilde Tanrı'ya ulaşmak daha büyük problemler doğurur.
09:59Çünkü Tanrı'yı öne sürmek için kullandığınız sebep
10:02bu evrendeki mükemmellikse
10:04bu durumda bu evreni bu kadar mükemmel bir şekilde tasarlayan bir Tanrı
10:09doğal bir şekilde bu evrenden kat be kat daha mükemmel,
10:12daha karmaşık ve var olması daha imkansız bir şey olmak zorundadır.
10:17Nasıl ki resmi çizen ressam resmi oranına daha mükemmelse
10:21çünkü o resmi çizebilmiş ve onu çizebilecek şekilde yaratılmışsa
10:25aynı durum Tanrı için de geçerli olur.
10:27Yani evrenin karmaşıklığı yoluyla ulaşılan Tanrı
10:31evrenden daha karmaşık olacağı için
10:33evren bile başka bir sebep olmaksızın oluşamıyorsa
10:36o halde Tanrı hiçbir şekilde sebepsiz değildir.
10:40Mutlaka Tanrı'dan daha karmaşık ve daha üstün başka bir Tanrı lazımdır ki
10:45bu evreni yaratabilmiş olan Tanrı'nın var olabilmesi anlam kazansın.
10:50Bu kısır döngü sonsuza kadar gider.
10:52Bu durumda evrenin kendi kendine oluşabilmesi yani bir düzenleyene ihtiyaç duymaması
10:58daha makul olur zira tersini kabul ettiğimiz zaman çözülmesi gereken problem daha da büyüyor
11:05ve Tanrı'yı kim yarattı sorusuna ulaşıyoruz.
11:08Fakat Tanrı tanımı gereği yaratılmamış olmak zorundadır.
11:12O halde tasarım argümanı bizi hiçbir sonuca ulaştırmaz.
11:15Çünkü nihayetinde tasarlanmadan var olabilen bir varlığa ulaşırız
11:19ve buna keyfi bir şekilde Tanrı adını veririz.
11:23Halbuki evren de diyebilirdik.
11:25Neticede Tanrı yaratılmamış olabiliyorsa
11:27yani kendi kendinin sebebi olabiliyorsa
11:30bu durumda kendi kendine olabilmek türünden bir vasfın mümkün olduğunu kabul etmiş oluyoruz.
11:36O halde evren de kendi kendine var olabilen bir yapı olarak varsayılabilir.
11:41Burada öne sürülebilecek tek bir itiraz vardır.
11:44Büyük patlama.
11:45Çünkü birçok teoloğa ve fizikçiye göre büyük patlama evrenin bir başlangıcının olduğunun ispatıdır.
11:52Öyle ki meşhur Anthony Flew'un ateizmi terk edip inanca dönmesindeki temel sebeplerinden birisi de buydu.
11:58Büyük patlama ve doğa yasalarının kökeni.
12:01Doğa yasaları nereden geliyor sorusu onu bu yasaların mimarı olan bir Tanrı'ya ulaştırmıştı.
12:06Lakin doğa yasalarının gerçekten de evrenin dışında bir yerden hatta metafiziksel bir varlıktan çıktığını söylememiz için hiçbir sebep yoktur.
12:16Ve bu iddia kanıtlanabilir bir iddiada değildir.
12:19Bununla beraber evrendeki yasaların bizzat evrenin kendi içinden gelmemesi için spesifik bir neden göstermek de mümkün değildir.
12:27Bu arada Big Bang'in bir defaya mahsus mu yaşandığı yoksa evrende bir döngünün mü olduğu da bilinmiyor.
12:33Belki de Big Bang'ler ve Big Crunch'lar sürekli birbirini takip ediyordur ve evren hem yok olup hem de
12:39var oluyordur.
12:40Ya da bozulup yeniden yeşeriyordur.
12:43Yani Big Bang bir defa yaşandı diye bir şey yok.
12:46Belki de binlerce defa kendi içine çöktü ve binlerce defa genişlemeye başladı.
12:50Nereden bileceğiz?
12:51Buna kalkıp da iyi de bu bir inanç, bunun bilimsel bir ispatı yok derseniz eğer Big Bang'in tek Big
12:58Bang olduğuna dair de bir ispatımız yok.
13:01O da bir inanç.
13:02Ve burada tek yolun teizm olmadığı belli.
13:04Big Bang'in Tanrı'yı ispatladığını veya tasarım ortaya koyduğunu iddia edenlere karşı Victor Stanger kendi kitabında şöyle diyordu.
13:12Dikkat çekici bir şekilde evrenin toplam enerjisinin sıfır olduğu görülmektedir.
13:17Ünlü kozmolog Stephen Hawking'in 1988 tarihli Zamanın Kısa Tarihi adlı Çok Satan kitabında dediği gibi.
13:25Uzayda yaklaşık olarak tek düze olan bir evren bulunması durumunda negatif kütle enerjisi ve maddeyle temsil edilen pozitif enerjinin birbirlerini
13:33tamamen götürdükleri gösterilebilir.
13:35Kısaca evrendeki madde ve enerjinin varlığı varsayılan yaratılış anında enerji korunumunun ihlal edilmesini gerektirmemektedir.
13:44Kısacası büyük patlamadan önce ne vardı diye sormak anlamsız.
13:49Çünkü önce diye bir şey yoktu.
13:51Ve eğer büyük patlama binlerce defa yaşanmışsa bile bizim tespit edebildiğimiz bu kadarı.
13:57Bir de evrendeki birkaç tane güzel şeyi gösterip de bak bu akıllı tasarımı örnektir demek o kadar da mantıklı değil.
14:04Zira mesela Richard Dawkins Kör Saatçi kitabında tüm omurgalılarda gözün tersine tellendiğini ama ahtapotlarda ve benzeri varlıklarda gözün daha oturaklı
14:15bir şekilde evrimleştiğini gösteriyor.
14:17Ya da Ernst Heckel nefes borumuzun yemek borumuzla aynı yere bağlanmasından hareketle bu becerikli bir tanrının yapacağı bir şey değil.
14:25Çünkü bu yüzden bu olan onlarca insan var.
14:27Yani akıllı ve mükemmel bir tasarım nasıl olup da bu kadar saçma hatalar barındırıyor diye soruyor.
14:33Şöyle anlatayım.
14:34Bir restorana gittiğimizde ve sipariş verdiğimizde eğer garson 10 defa üst üste yanlış bir sipariş getiriyorsa ve aşçı da yemeğe
14:44anormal tuz, anormal yağ falan koyduysa yani saçma bir yemek yaptıysa
14:49bu o aşçının veya o garsonun vahşiş hak ettiği anlamına gelmez değil mi?
14:55Hatta kalkar giderseniz yani bu ne böyle mi hizmet veriyorsunuz diye.
14:59E iş tanrı olduğunda niye farklı davranıyoruz?
15:02Eğer gerçekten bir tanrı varsa ve akıllı bir tasarımla, hassas bir ayarla, adeta böyle mükemmel bir ustalıkla bir şeyler yapmaya
15:10kalktıysa evrimsel süreçten kalma bin tane kusurumuzun olması bu tanrının bu işi pek de beceremediği anlamına gelecektir.
15:18Bir de dünya üzerinde şimdiye kadar yaşamış olan türlerin %99'unun yok olduğu, adeta tamamen ortadan kalktığı hesaba katıldığında bu
15:28hassas ayardan ziyade yanlış bir ayara benziyor.
15:32Yani eğer tanrı hassas bir şekilde bu kadarını ayarlayabildiyse pek de iyi ayarlayamamış ve her şey tek seferliğe mahsus yaşanmış
15:41gibi davranıyoruz.
15:42Mucizeyi mucize yapan şey de bu zaten.
15:44Yani bir mucize arka arkaya bin defa yaşandığında mucize olmaktan çıkar, sıradan bir şey olmaya başlar.
15:51Bu da şu anlama geliyor.
15:52Biz kalkıp da bir tek bu dünyaya bakıp bu dünyadaki canlılıktan hareketle bir tanrıya ulaşıyorsak eğer,
15:58yarın öbür gün canlılığın olduğu başka bir gezegen bulduğumuzda bu mucizenin birkaç defa yaşanmış olduğunu ve o kadar da böyle
16:06imkansız bir şeyle karşı karşıya olmadığımızı görmeye başlarız.
16:10Yani başka bir gezegen veya başka bir uzaylı varlıkla karşılaştığımızda bu durumda tanrı ölmüş olur.
16:17O halde her şeyi tek seferlik bir şansa bağlayıp da tanrıyı bununla ispatlamaya kalkmak o kadar da sağlam bir harekete
16:24benzemiyor.
16:25Ha elbette şu anda uzaylı bir varlığı veya canlılığın olduğu ve adeta insan benzeri bir takım türlerin meydana geldiği başka
16:33bir gezegeni keşfetmiş değiliz.
16:34Ve böyle bir şeye inanıp da tanrıyı reddetmek başka bir inanca döner.
16:39Ama en azından bu inanç öteki inanca göre daha rasyonel temellere dayanıyor.
16:44Zira bu koskoca evrende bir tek bizim var olduğumuzu ve bir tek bizim özellikle yaratıldığımızı ve koskoca tanrının da bir
16:52tek bizimle uğraştığını varsaymak fazla bencilce ve çocukça bir şey.
16:56Hani saat ve saatçi argümanından bahsediyorlardı ya hep ve şu şu olmasaydı bunlar olmazdı falan.
17:03Şimdi şöyle düşünmek lazım.
17:05Akrep olmasaydı saat saat olamazdı veya yel kovan olmasaydı saat saat işlevini göremezdi demek gibi bir şey bu.
17:13Hayır.
17:14Yel kovan yoksa yel kovanın işini görecek başka bir parça koyarsın.
17:18Veya şu anda dijital saatler var.
17:21Akrep ve yel kovana ihtiyacımız yok.
17:23Yani saatten şu parça çıkarıldığı takdirde o saat olmaktan çıkar veya hiçbir işe yaramaz demek tek taraflı bakmak demek.
17:31Örneğin eskiden cep telefonları baya telsiz gibiydi, kocamandı ve antenliydi.
17:36Ama şu anda ufaklar ve antene gerek yok.
17:39Yani varlık sürekli değişebiliyor.
17:41Bu yüzden de şu olmazsa şu garanti olmaz demek biraz ahmakça.
17:45Evrende bile, evrim tarihinde bile bakıldığında zaten bunun binlerce örneğiyle karşı karşıya geliyoruz.
17:51Şu şu koşullar sağlanmadığında şu şu türler yok olmuşlar.
17:56Ama o koşullarda başka türler meydana gelmiş.
17:59Bu konuyu fazla uzattım ama konu önemli.
18:02Yani 5 milyon defa karşıma bu argümanlarla geldiler.
18:05Haliyle ben de biraz geniş bir şekilde cevap vermek istiyorum.
18:10Ve sayfa 151'den itibaren şöyle diyorum.
18:13Kısacası evrende bir miktar düzenin olması Tanrı'yı kanıtlamaya yeterli değildir.
18:18Bilakis eğer her şey anormal saçma olsaydı inanmamız daha makul olurdu.
18:23Örneğin dünyanın yaşı insanların evrimleşmesi için yeterli olmasaydı ama buna rağmen Homo sapiens ortaya çıkabilmiş olsaydı,
18:31yani evrimsel sürecimizin tarihi aynı kalsaydı ama dünya 10 bin yaşında olsaydı bu durumda insanlığın başka bir gezegenden buraya yerleştirilmiş
18:42olduğuna ya da gökten ilahi bir elin her şeyi düzelttiğine inanabilirdik.
18:47Ya da ipince ayarlar ayarlamak yerine evrendeki tek gezegen dünya olabilirdi.
18:53Galaksimiz sadece güneş, ay ve 2-3 tane gök süsüyle donatılmış olsaydı bu durumda bir fanusun içinde mi yaşadığımızı yoksa
19:02gerçekten de tamamen bizim için yaratılan bir evrende mi olduğumuzu sorgulayabilir ve bunun ardındaki şahsı arayabilirdik.
19:10Örnekler çoğaltılabilir.
19:12Fark ettiyseniz burada kimsenin ayı ikiye bölmesini beklemiyoruz.
19:15Yalnızca bilimsel araştırmaların bizi tam anlamıyla anlamsız sonuçlara götürmesi ve bu sonuçların açıkça bir yaratıcıya işaret etmesi gerektiğini vurguluyoruz.
19:26Çünkü eğer bu türden açık seçik bir işaret bulabilseydik en katı ateistler bile inançlarından şüphe duyabilirlerdi.
19:34Şimdi eğer burası bir imtihan dünyasıysa ve ne yaparsak yapalım %100 bir ispat bulamayacaksak zira %100 bir ispat bulamayıp da
19:43iman etmemiz gerekiyorsa o halde şunu sorayım.
19:48Madem öyle kardeşim niye felsefi kanıtlarla, bilimsel kanıtlarla veya hassas ayarlarla veya bir takım şeylerle Tanrı'yı ispatlamaya kalkıyorsun?
19:56Zaten inancına göre burası bir imtihan dünyası yani ispatlama şansın yok.
20:01Yani bu kendiyle çelişen bir argüman zaten.
20:03Burası imtihan dünyası diyen bir adam hiçbir kanıt hiçbir ispat aramaz, hiçbir ince ayardan tasarımdan bahsetmez ve hatta mucizeye bile
20:13ihtiyaç duymaz.
20:14Zira o anca iman eder.
20:17Ama kanıt sunmaya çalışıyorsan bir şeyler ispatlamaya uğraşıyorsan bu durumda imtihan dünyası falan yok.
20:23Yani hile yapıyorsun.
20:24Ve eğer burası imtihan dünyasıysa bu durumda senin inandığın Tanrı ya benim ona aklım ermez diyerek iman eden, düşünmeyen, sorgulamayan,
20:33adeta kendini kandıran bağnazlara kıymet veriyor demektir.
20:37Ki kabul yani teoride böyle bir Tanrı'nın da var olması mümkün ama böyle bir Tanrı tapılmaya değer değildir.
20:45Haliyle bir ateistin veya bir dinsizin kalkıp da bu Tanrı'ya imtihan dünyası yeğenin mantığıyla inanması zaten dürüst bir hareket
20:53olmaz.
20:53Çünkü bu Tanrı hiçbir kanıt olmadan, hiçbir delil ortaya koymadan tamamen katı bir inançla ona tapmanızı istiyor.
21:02Yani bu Tanrı hem bize bir akıl veriyor ve o akıl aracılığıyla onu bulalım istiyor hem de o aklı kullanmayalım
21:09istiyor.
21:09Yani adeta bizimle alay ediyor.
21:12İnanıyorsanız tabii inanmaya devam edin.
21:15Biz başka bir argümana bakalım.
21:16Çoğunluk argümanı.
21:17Dünyaya bakıldığında çoğunluk bir Tanrı'ya inanmış veya Tanrı'lara.
21:21Ama Tanrı inancı var.
21:23İsterse Hindu olsun, isterse Yahudi olsun fark etmiyor.
21:27Bunca insan yanılıyor mu?
21:29Yani bunların hepsi aptal da bir Tanrı yok diyenler mi akıllı?
21:33Newton'dan tut Einstein'a kadar birçok bilim adamı zamanında Tanrı'ya inanmışlar ve ister deist, isterse panteist olsun bir Tanrı
21:42'yı kabul etmişler.
21:43Ve bugün de ateizm dinlere kıyasla azınlıkta.
21:47O halde kalabalık buna inandığına göre, bunca insan Tanrı'yı kabul ettiğine göre en azından bir düşünmek lazım.
21:54Şimdi, bin sene önce bütün dünya dünyanın düz olduğuna inanıyordu değil mi?
21:59İster Müslüman, ister Budist, ister Hristiyan fark etmiyor.
22:03Bunca insan bir Tanrı'ya inanıyordu evet ama bunca insan dünya düzdür diyordu.
22:09Hatta dünyanın düz olmadığını söyleyenler idam ediliyordu.
22:13Öyle bir raddeye gelmiştik.
22:14Fakat bugün dünyanın düz olmadığını biliyoruz.
22:17Yani kaç milyar kişinin neye inandığı hakikati değiştirmiyor.
22:21Haliyle bu çok da kuvvetli bir argüman değildi.
22:24Ama işte insan tabiatı, her ne kadar koyun olmasak da kabile halinde yaşamak, kalabalığa güvenmek veya gizemlerden hoşlanmak, bilinmeyen şeylere
22:34ilgi duymak içimizde olan bir şey.
22:36Ki bu bir anlamda fıtrat deliliyle de alakalı.
22:40Bir de ona bakalım istiyorsanız.
22:41İnsan, doğası gereği Tanrı'yı arayan, bulmaya kalkışan bir varlıktır ve acizdir.
22:47Yani zora düştüğünde bir ihtiyacı olduğunda dua eder veya bir karşılık bekler.
22:52Kendinden daha yüksek bir kuvvete her daim içsel bir şekilde tapınır veya muhtaç olduğunun farkındadır.
22:59Bununla alakalı en meşhur söylem düşen uçakta ateist olmaz iddiası.
23:04Zira insan uçak düşerken her ne kadar inanmıyor olsa dahi kurtulmayı bekler.
23:10Yani bir şansa, bir Tanrı'ya veya kurtulma ihtimaline inanır ve içten içe dua eder ya da keşke kurtulsam umarım
23:18başıma bir şey gelmez falan der.
23:20Yani tabiatımız zaten Tanrı'ya yönelmekte.
23:23E o halde bizim tabiatımızda, içimizde zaten Tanrı'ya yönelmeye müsait bir şey varsa demek ki Tanrı da var.
23:31Yani bu özelliği bize O yerleştirmiş.
23:33Adeta mıknatıs gibi O'na çekilmemizi ve O'nu bulmamızı istemiş.
23:37Aslında bunun bayağı basit bir cevabı var.
23:40O da evrim.
23:41Yani evrimsel sürece bakıldığında insan hep muhtaç olan, hep kalabalığa sığınan, hep başkalarından kuvvet alan ve toplum halinde yaşayan bir
23:50varlık.
23:51Ve insan zora düştüğünde hep başkalarından yardım geleceğine inanmış veya doğaya güvenmiş.
23:57Yani muhtaç olduğunda onu kurtaracak bir şeye ihtiyaç duymuş ve bu çocukluktan itibaren görülen bir şey.
24:03Yani 4-5 yaşlarındayken anne, baba diye bağırıyorsunuz veya okulda kavga ettiğinizde, dayak yediğinizde öğretmenler veya insanlar ayırsın diye bekliyorsunuz.
24:14Yani hayatınız boyunca zaten hep bir varlık tarafından korunuyorsunuz.
24:18Zira insan bakıma muhtaç.
24:21Yani bebekliğinden beri sürekli ona bakan, onu inceleyen, koruyan, kollayan bir akraba çevresine sahip.
24:27Bu yüzden de büyüdüğünde artık anne babasından veya arkadaşlarından yardım alamadığında, daha büyük bir yardıma ihtiyaç duyduğunda ona göre bir
24:36varlık tasarlıyor.
24:37Ve insan kuvvet kazandıkça, yani muhtaciyeti azaldıkça Tanrı'ya tapınmaktan da uzaklaşıyor.
24:44Yani şöyle söyleyeyim, karanlık korkusu karanlık varken geçerli.
24:48Ama ışığı yaktığınızda veya aydınlığa çıktığınızda karanlıktan korkmaya gerek kalmıyor.
24:54Aynı şekilde insan muhtaçken dua ediyor.
24:57Yani fakir bir adam loto oynayıp da inşallah bana çıkar ya diye dua edebilir.
25:03Zira adam fakir ve bir ümidi var, ona bel bağlamış.
25:07Ama milyarder bir adam loto oynasa bile umarım bana çıkar diye düşünmeyecek.
25:12Çünkü çıksa ne olur, çıkmasa ne olur.
25:14Zaten zengin bir adamın loto oynamaya da ihtiyacı yoktur.
25:18Yani para gelsin diye dua etmeyecektir.
25:20Ya da kuvvetsiz bir adam kavga edeceğinde veya karanlık bir sokakta yürüdüğünde umarım başıma bir şey gelmez falan diye tırsabilir.
25:28Ama iki metre iri yarı Arnold gibi bir adam alayına gider modunda korkmadan yürüyecektir.
25:34Zira zaten kuvvetli, bir yardıma ihtiyacı yok.
25:38Kendi işini kendi görebiliyor.
25:39Bu yüzden de fakirler, zayıflar veya acizler tanrıya muhtaçlar.
25:44Hani Cem Yılmaz da alay ediyordu ya, adam Hint fakiri komple ibadet ediyor.
25:49Olsun bir dahaki hayatına kralsın be oğlum diyorlar.
25:52İşte bu insanı yaşama bağlayan bir şey.
25:55Yani umut fakirin ekmeği ya bu dünyada ya diğer dünyada karşılık almayı bekliyorsunuz.
26:01Zira hayatınız boyunca öyle öğretmişler.
26:05Sizi eyvallah çekmeye veya hayal kurmaya, eyleme geçmemeye, oturup da kaderinizi kabullenmeye alıştırmışlar.
26:13Dolayısıyla insanlığın çoğu tanrıya inanıyor.
26:16Çünkü insanlığın çoğu zayıf, insanlığın çoğu fakir ve insanlığın çoğu muhtaç.
26:22Olay bundan ibaret.
26:23Bir de ahlak delilinden hareketli ontolojik argüman vardı.
26:27O da şöyle diyordu.
26:28Kendisinden daha büyük bir şeyin düşünülemeyeceği yalnızca zihinde var olursa,
26:33kendisinden daha büyüğü düşünülemeyen şey, kendisinden daha büyüğü düşünülebilen şey olur.
26:39Fakat bu hiç şüphesiz imkansızdır.
26:42Öyleyse kendisinden daha büyüğü düşünülemeyecek bir şeyin var olduğuna ve
26:46bunun hem zihinde hem de gerçeklikte var olduğuna şüphe yoktur.
26:51Bu argümanı önermelere bölersek durum şöyle.
26:54Var olmak bir üstünlüktür ve tanrı üstün bir varlıktır.
26:59O halde tanrı vardır.
27:01Şöyle anlatayım.
27:02Ben bir masayı hayal edebiliyorum.
27:05Ve masa hem hayalimde gerçek olan hem de dışarıda var olan bir şey.
27:09Ve masa en üstün en mükemmel bir şey değil.
27:12Ve tanrı eğer her şeye gücü yeten, mükemmel, ezeli ve ebedi bir varlıksa yani hayalimde böyle bir tanrı varsa
27:20o halde bu tanrı gerçekte de var olmak zorunda.
27:23Zira bu tanrı bir tek zihnimde var olsaydı, gerçekte olmasaydı en üstün en mükemmel olmayacaktı.
27:30Bir masa bile ondan daha gerçek daha mükemmel olacaktı.
27:33Çünkü var olacaktı.
27:35O halde tanrı kavramı zaten kavramından hareketle kendi kendini ispatlayan bir şey.
27:40Descartes'da Anselmus'tan etkilenmiş bir şekilde meditasyonlar kitabında bu konuyu şöyle ilerletiyordu.
27:47Tanrı adıyla sınırsız, ebedi, değişmez, bağımsız, her şeyi bilen, her şeyi gücü yeten,
27:54eylemiyle kendinin ve diğer bütün var olan şeylerin yaratıldığı ve meydana getirildiği bir tözü kastediyorum.
28:00Şimdi, bu olumlu nitelikler o denli büyük ve üstün derecedeki,
28:05onları ne kadar dikkatle irdelersem, zihnimdeki onlara ait idelerin kaynaklarını sadece benden almış olabileceklerine o kadar az inanıyorum.
28:14Zira, kendimde bir töz olduğum için töz idesi bende aslen var olsa da,
28:20sonlu bir varlık olan ben, gerçekten sonsuz bir töz tarafından zihnime konmuş olmasaydı,
28:26sonsuz bir töz idesini edinemezdim.
28:28Epey uzun bir argümandı değil mi böyle arka arkaya?
28:31Ama merak etmeyin, ateizminde buna epey uzun bir cevabı var.
28:35Örneğin Pierre Gassendi, Descartes'in meditasyonlarına yazdığı cevapta şöyle diyor.
28:41Tanrı idesine eklediğimiz nitelikler konusunda, lütfen söyler misiniz bana?
28:46İdesinin onu bize ebedi, sonsuz, tüm güçlü ve her şeyin yaratıcısı gibi bir varlık olarak gösterdiğini nasıl bilebilirsiniz?
28:54Hakkında kurduğunuz ide, aslında onun hakkında daha önce edinmiş olduğunuz bilgiden,
29:00size birçok kez bu nitelikler içinde sunulmuş olmasından geliyor olmasın?
29:04Onun hakkında hiçbir zaman böyle şeyler işitmemiş olsaydınız, yine de onu böyle bitimler miydiniz?
29:10İnsan zihni sonsuzluğu tasarlayacak yetenekte olmadığı için,
29:15sonsuz bir şeyi temsil eden ideyi ne edinebilir ne de tasarlayabilir.
29:20Dolayısıyla bir şeyin sonsuz olduğunu söyleyen kişi,
29:23hiç anlamadığı bir şeye, yine anlamını bilmediği bir ad veriyor demektir.
29:29Anselmus'a cevap olaraksa, yine çağdaşı olan Gaunilo,
29:32benzer bir redaktio öne sürmüştü ve şöyle demişti.
29:36O zaman biz de, her şeyi gücü yeten sonsuz mükemmellikte bir ada hayal edelim.
29:41Şimdi, böyle bir ada gerçekte var mı?
29:43Dışarı baktığımızda yok.
29:45Ama demek ki, o kadar mükemmel ve sonsuz bir ada hayal etmemişiz.
29:49Zira, eğer gerçek anlamda sonsuz ve mükemmel bir ada hayal etseydik,
29:54bu ada bir tek düşüncelerimizde var olamayacağına göre, dışarıda da var olacaktı.
29:59Haliyle ontolojik argüman basit bir safsata.
30:02Çünkü bir şeyin sonsuz ve mutlak bir versiyonundan bahsedip de,
30:06işte bahsedebildiğime göre böyle bir şey var demek,
30:09bir tek tanrıyı değil, en mükemmel bir kediyi,
30:11en mükemmel bir çöpü, en mükemmel bir ışığı da ispatlıyor.
30:14E o halde tanrıya gerek kalmıyor zaten.
30:17Ve bu ispatlarla tam tersi, tanrının var olmadığı da ispatlanabiliyor.
30:22Mesela, bunu kafamdan anlatmayayım, zaten kitapta bayağı teferruatıyla anlatmıştım.
30:28Eksiksiz olması amacıyla direkt sayfasından okuyorum.
30:31Sayfa 174 ve devamı.
30:33Dünyanın oluşumu, aklın, hayalin alabileceği en harika başarıdır.
30:38Bir başarının erdemi, değeri, gerçek bir yeteneğin ürünüdür ve yaratıcısının gücüdür.
30:44Yaratıcının yetersizliği ya da güçsüzlüğü ne kadar çok olursa,
30:49başarı da o kadar çok etkileyicidir.
30:52Yani mesela 50 kiloluk, bir elli boyunda bir adamın 250 kilo squat yapmasıyla,
30:582 metre kaslı bir adamın aynı ağırlıkta bir squat yapması arasında fark var.
31:03İzbandut gibi bir adamın o ağırlığı kaldırması gayet normalken, zayıf, böyle çiroz bir çocuğun bunu yapması elbette daha şaşılacak bir
31:12şeydir ve daha mükemmeldir bu iddiaya göre.
31:15Bir yaratıcı için en heybetli engel, var olmamasıdır.
31:19O halde, eğer kainatın var olan bir yaratıcının ürünü olduğunu düşünürsek, ondan daha büyük bir varlığın olduğunu akla getirebiliriz.
31:28Bu, kendisi var olmadan her şeyi var eden bir yaratıcı olacaktır.
31:32Sonuç, o halde Tanrı var değildir.
31:35Çünkü var olmaması daha mükemmeldir.
31:38Yine devam ediyorum.
31:39Sayfa 176'dan itibaren şöyle ontolojik argümanlar var.
31:44Eğer Tanrı varsa mükemmeldir.
31:46Eğer Tanrı varsa evrenin yaratıcısıdır.
31:50Eğer bir varlık mükemmelse yarattığı her şey mükemmel olmalıdır.
31:54Ama evren mükemmel değildir.
31:57O halde mükemmel bir varlığın evrenin yaratıcısı olması mümkün değildir.
32:02Dolayısıyla Tanrı'nın var olması mümkün değildir.
32:05Ya da Tanrı vardır ama mükemmel değildir.
32:08Eğer bir Tanrı varsa aşkındır.
32:10Eğer bir Tanrı varsa aynı anda her yerde vardır.
32:13Aşkın bir varlık uzayda herhangi bir yerde var olamaz.
32:17Öyleyse Tanrı'nın var olması mümkün değildir.
32:20Ya da Tanrı öyle aşkın, ezeli ve ebedi, evrenden daha üstün bir varlık değil.
32:26Yani Tanrı varsa bile bu evrenle aynı seviyede.
32:30E o halde evrenle aynı seviyede olan bir Tanrı'dan bahsediyorsak
32:34hiç bahsetmesek de olur.
32:36Neyse biz başka bir argümanla devam edelim.
32:39İlahi adalet argümanına bakalım.
32:41Yani dünyada bunca kötülük var, cinayet var, tecavüz var.
32:45Eğer ilahi bir adalet yoksa, öldükten sonra bunun hesabı sorulmayacaksa
32:50o halde yaşamanın anlamı ne?
32:52İnsanları kötülük yapmaktan alıkoyan ne?
32:55Ki bu dinin sistematizasyon bakımından ne kadar önemli olduğuna da işaret ediyor.
33:00Yani din olmasa insanlar hayvan gibi birbirini doğurar, hırsızlık yapar ve hiçbir şekilde huzur içinde yaşayamayız.
33:08Şimdi buna verebileceğimiz bir takım cevaplar var tabii ki ama kabul etmek istemeyen etmeyecek.
33:14Yani şöyle söyleyeyim, iyi ve kötü bizim bakış açımızdan ibaret.
33:19Bir şeyin iyi ve kötü olduğunu bizler söylüyoruz.
33:22Ve bize göre iyi olan bir şey karşı tarafa göre kötü olabiliyor.
33:26Yani nereden baktığınız da önemli.
33:28Mesela bir aslan et yemeden yaşayamaz ve ceylanları avlaması lazım.
33:35Aslanın bir ceylanı öldürüp yemesi aslan için iyi bir şey çünkü hayatta kalmasını sağlıyor.
33:40Ama ceylan için kötü bir şey çünkü ceylan ölecek.
33:43Ve hayvanlar alemi hatta bütün doğa bir keşmekeşten, bir kaostan ibaret.
33:47Yani elbette bir düzen var ama bu düzen büyük balığın küçük balığı yemesine bakıyor.
33:52Ve evrende her daim iyi ve kötü var olmaya devam edecek ve bunu bir dine inanıp inanmıyor olmamız da değiştirmeyecek.
34:01Yani adalet arıyorsak bunu dinde aramak pek de mantıklı değil.
34:05Zira hapishanelere bakıldığında orada yatanların %90'ından fazlası muhtemelen bir dine inanıyor.
34:11Ve bir dine inanmış olmaları bu adamların tacize, tecavüze veya cinayete engel olmalarını sağlamıyor.
34:17Hatta bizzat tövbe etme hakkına güvenip Allah zaten affeder deyip bundan kuvvet alanlar bile çıkıyor.
34:24Yine din adına onca savaş yapıldığı veya din adamlarının orta çağda ve öncesinde de birçok defa doktoru, bilim adamını veya
34:32kendilerinden olmayanları idam ettiği adeta hayatıyla oynadığı bildiğimiz bir şey.
34:38Veya fetih, gaza, cihad, şehitlik kavramında bile gerektiğinde din adına ölmek veya öldürmek var.
34:45Demek ki din bu dünyadan kötülüğü kaldırmak bir yana çoğu durumda kötülüğün ana kaynağı.
34:51Haliyle kalkıp da ya bu dünyada kötülük var o halde her şey boşa mı gidecek?
34:56En iyisi öldükten sonra bir teraziyle her şeyin dengeleneceğini varsaymak demek.
35:01Kötülüğü körüklemeye devam etmekle aynı şey.
35:03Bu kötülük problemiyle alakalı zaten 2 saatlik bir felsefe videosu paylaşmıştım merak edenler bakarlar.
35:10Ben burada fazla uzatmayayım.
35:11Ama özetle bu dünyada kötülük var bu yüzden de Allah lazım demek tembellik yapmaktan ibaret.
35:18Eğer siz bu dünyada kötülük var deyip de öteki dünyaya yatırım yapmayı bırakırsanız ve bu dünyadaki kötülüğü engellemek için çaba
35:26göstermeye başlarsanız,
35:27bu durumda adaleti bu dünyada da sağlamaya başlarız ve öteki dünyaya güvenmeye gerek kalmaz.
35:33Ve din üzerinden ticaret yapan, din ile milleti kandıran, oy toplayan, din yoluyla kötülüğü saçan insanları desteklerseniz zaten bu dünyada
35:43adalet diye bir şey kalmaz.
35:44Neyse bu konu baş ağrıtır.
35:46Biz başka bir argümanla devam edelim.
35:48Huzur argümanı vardır.
35:50O da insan dua ettiğinde rahatlıyor.
35:52Bir tanrıya taptığında hayatın daha güzel gidiyor.
35:55Hatta yaşamak için kuvvet kazanıyorsun ve hatta öyle ki savaşta bile Allah Allah diye bağırıp ölebiliyorsun.
36:02Yani tanrı uğruna hayatını bile feda edebileceğin kadar kuvvetli bir şey ve insan belli ki tanrıya büyük bir saygı duymakla
36:10beraber büyük bir ihtiyaç duyuyor.
36:12En basitinden bir ibadet ettiğinde, namaz kıldığında ya da pazar günü kiliseye gittiğinde kendini iyi hissediyorsun.
36:19Yani bu rahatlama hissiyatı bile bu hissiyatı sağlayan bir varlığın olduğunu göstermez mi?
36:24Yani fıtrat delili dediğimiz şeyin başka bir versiyonu.
36:28Şimdi aslında bu argümana bir cevabımız yok.
36:31Zira bu tamamen içsel bir huzurla alakalı değil mi?
36:35Kişi namaz kıldığında veya dua ettiğinde veya kitap okuduğunda kendini iyi hissediyorsa hissediyordur.
36:42Ha bu tanrıyı ispatlayacak değildir ama bu fikrin bazen yardımcı olabileceğini ispatlar.
36:48Fakat şöyle bir şey de var.
36:50Tanrı fikri veya ibadet bizi iyi hissettiriyor ama yalanlar da iyi hissettiriyor.
36:56Eğer yalan olduğunu bilmiyorsak ya da sigara içmek, nikotin ihtiyacımızı karşılamak veya alkol tüketmek ya da uyuşturucu kullanmak bunlar da
37:06iyi hissettiriyor.
37:07Fakat bu bunların iyi olduğu anlamına gelmiyor değil mi?
37:10Yine psikopat bir kişi belki de insan öldürmekten veya hayvanlara işkence yapmaktan keyif alıyordur ve bunu yaptığında gerçekten de huzurlu
37:19hissediyordur.
37:19E bu durumda yapsın mı veya bu iyi bir şey mi?
37:22En basitinden çikolata yemek veya işte nutellaya abanmak tatlı yemek mutluluk veriyor.
37:28Bizde bir takım hormonları salgılatıyor ama aynı zamanda o kadar tatlı yemenin binlerce zararı var.
37:35İşte din de böyle.
37:36Dinin ve tanrı kavramının bizi rahatlattığı ve bazen yardımcı olduğu doğru ama hayatımızın birçok alanında bin tane problem çıkardığı ve
37:45yeri geldiğinde hayatı zehir ettiği de bir gerçek.
37:48Demek ki bu bir şeyin var olduğunu değil anca bu dünyada psikolojik bir takım yansımalarının olduğunu gösterir.
37:55Neticede öldükten sonra yok olmayacaksın merak etme daha güzel bir hayat var.
38:00Bu dünyada iyi şeyler yaşayamadın ama öldükten sonra çok güzel şeyler yaşayacaksın.
38:05Hatta bu uğurda öl ölürsen sana 70 bin tane huri gelecek.
38:10Bu dünyada yaşadığından bin kat daha iyi bir hayatın olacak.
38:13Yemişim bu hayatı boşver öteki hayata yatırım yap demek.
38:16Birçok insanı cezbediyor olabilir.
38:19Herhalde anlaşılır olmuştur.
38:21Biz bir de ilk neden argümanıyla devam edelim.
38:24Yine teist mantığa göre evrende her şey bir sebep sonuç zincirine bağlı.
38:29Yani sebebi olmayan bir sonuç yok.
38:31Ya da sonucu olmayan bir sebepten bahsetmek mümkün değil.
38:35Yani şöyle söyleyelim.
38:36Biz bugün buradayız çünkü zamanında anne babamız bir şeyler yaptı.
38:42Onlar da burada çünkü zamanında onların da anne babaları bir şeyler yaptı.
38:47Ve bu böyle sonsuza kadar gittiğinde ilk insana ondan önce işte evrimsel sürece dünyaya canlılığa ve ondan da önce gaz
38:55bulutlarına galaksiye ve en sonunda ta böyle big bang'e kadar dayandığımızda big bang'den önce ne vardı diye sormak gerekiyor.
39:04Çünkü her şeyin bir sonucu var.
39:06Öyleyse big bang'de bir şeyin sonucu olmalı.
39:09Yani big bang'den önce bir sebep lazım.
39:11Ve big bang'den önce de bir şey buldun diyelim peki ondan önce peki ondan önce.
39:16Bu sonsuza kadar gider ve bir cevabı olmaz.
39:19Yani A'nın cevabı B, B'nin cevabı C, C'nin cevabı D diye sonsuza kadar gittiğinde ve halen daha
39:25bir sonuca ulaşamadığında bir yerde pes etmen lazım.
39:29Çünkü bu durumda sebepleri, sonuçları ezeli ve ebedi hale getiriyorsun demektir ve bir cevabın yok.
39:36Öyleyse bu sonsuzluktan kurtulmak için karşımıza çıkan tek bir şey var.
39:41O da Tanrı yaptı.
39:43Yani Tanrı kendi sebebi olmayan ve yaratılmayan, kendinden üstün bir şey bulunmayan ve her şeye kaynaklık eden bir şey olmalı.
39:51Hatta Thomas Aquinas, Somma Contra Gentiles eserinde 5 kanıt şeklinde bu ilk neden ve Tanrı'ya ait olan diğer ilklik
40:00özelliklerinden bahsediyor.
40:02Şöyle yazıyor.
40:021- Her hareket edenin bir hareket ettiricisi olduğuna göre ve bir başka şeyin yardımı ya da iteklemesiyle hareket etmek
40:11bir acizlik göstergesi olduğuna göre,
40:13bunu sonsuza kadar takip ettiğimizde kendisi hareket etmeyen ama her şeyi hareket ettiren bir varlığa ulaşırız ve buna Tanrı deriz.
40:22Tamamen Aristoteles'in Unmoved Mover anlayışı.
40:262- Hareket eden her şey ya bir parçasıyla ya da bütün bedeniyle hareket eder.
40:32Fakat bir parçası hareket eden varlığın diğer parçası geride kalacağından bu durumda bütünüyle hareket eden bir varlık bir parçası ile
40:40hareket eden bir varlığa göre daha kuşatıcıdır.
40:43Tanrı bir eylemi gerçekleştirmek için hareket etmeye bile ihtiyaç duymayan bir varlık olduğuna göre o halde hareket etmeksizin her şeyi
40:52ve her yeri kuşatmaktadır.
40:54Yani bu da Tanrı'nın her yerde olduğuna, her an her yerde faal bulunduğuna bir ispat.
41:003- Fail nedenler sonsuza kadar devam edemezler.
41:04Her nedenin başka bir nedeni vardır ve her neden bir ara nedendir.
41:09Fakat fail nedenlerde sonsuza kadar devam edersek hiçbir şey ilk neden olamayacaktır ve eğer bir ilk neden yoksa ara neden
41:19olarak tanımlayabileceğimiz bir şey de yoktur.
41:21Ve ara neden yoksa neden de yoktur.
41:24Lakin evrende her şeyin bir nedeni vardır.
41:27O halde nedenler zincirinin sonunda ilk neden olarak bir neden bulmak gerekir ve ona Tanrı deriz.
41:35Bunun aslında baya basit bir cevabı var ve enteresan bir noktaya götürüyor bizi.
41:41Mesela bir şey eğer sadece nedense bu durumda o şeyin onu bilebileceğimiz bir yankısı yoktur.
41:48Yani bir tek neden olan bir şey bilinemezdir.
41:52Haliyle Tanrı yalnızca ilk nedense bu durumda biz Tanrı'nın var olduğunu değil varsa bile bilinemeyeceğini görmüş oluruz.
42:01Ama öyle bir şey yok.
42:02Zira Tanrı ilk nedendir demek tamamen bir yerde pes etmekten kaynaklanıyor.
42:07Yani sonsuza kadar nedenleri takip ediyorsun, bunun sebebi şu, şununki şu gibi ve bir yerde artık yorulup da ya kendisine
42:16bir sebep gerekmeyen bir şey bulalım da susalım bari diyorsun.
42:20Ama buna Tanrı demen şart değil.
42:22Yani ilk neden gayet doğal ve evrenle alakalı evrenin kendinden kaynaklanan bir neden de olabilir.
42:29Yani ilk neden madde üstü olacak diye bir şey yok.
42:32Kısacası ilk neden fikriyle Tanrı'yı ispatlamış olmuyorsun.
42:36Anca topu taca atmış oluyorsun.
42:38Tanrı kavramı gereği yaratılmamış olmak zorunda deyip de işin içinden çıkamazsın çünkü Tanrı'yı yaratılmamış yapıp da evrene yaratılmış diyen
42:48sensin zaten.
42:49E biz evren yaratılmadı diyoruz.
42:51Evren yaratılmadıysa zaten bir yaratana da gerek kalmıyor.
42:55Bu konu bayağı uzuyor.
42:56Tanrı'nın mahiyetiyle alakalı bir problemle karşı karşıyayız.
42:59Ama zaten hem kitapta bunu anlattım hem de bu kanalda ucundan böyle hafiften değindiğim bazı videolar olmuştu.
43:06Özetle teistler de ateistler de Tanrı var mı veya yok mu %100 bir şekilde bilmiyorlar.
43:12Ve teistler ilk neden argümanı ile ortaya çıktıklarında Tanrı'yı ispatlamış değiller.
43:18Ama ispatlamış gibi davranmayı veya bir şey biliyormuş gibi ahkam kesmeyi seviyorlar.
43:24Ki bu God of the gaps yani boşlukların Tanrı'sı diye ifade edilir.
43:28Yani bilmediğin her şeye Tanrı'yı koy.
43:31Nedenselliğin sonunda bir zinciri kırman lazım, bir varlığa ulaşman lazım ve o varlık Tanrı.
43:36Yaratılmamış bir şey düşüneyim, Tanrı.
43:38Ne olduğunu bilmediğim bir şeyden bahsedeyim, Tanrı.
43:41Yağmur niye yağıyor? Tanrı yağdırıyor.
43:43Depremler niye oldu? Tanrı bizi cezalandırıyor.
43:46Ya baya ilkel bir mantık.
43:48Ha tabii yağmurun nasıl yağdığını veya depremlerin nasıl yaşandığını bilmemiz,
43:53yani süreci öğrenmemiz, o sürecin ardında bir Tanrı'nın olmadığını ispatlamıyor.
43:59Ama bilmediğimiz her şeyin ardına Tanrı'yı koymak da bir şeyi ispatlamıyor.
44:03Bununla beraber bir de güzellik argümanı var.
44:05Yani her şeyin gözümüze güzel görünmesi, yediğimiz meyvenin bize iyi gelmesi,
44:10evrende bir ahengin, bir simetrinin olması ki bu işte hassas ayara veya tasarıma da dayanıyor.
44:17Kikero, Crisippus'a Denatora Deorum'da şöyle aktartmıştı.
44:21Crisippus kalkan için kılıfın ve kılıç için kının yapılması gibi evrenin dışında diğer bütün şeylerin başka şeyler için yaratıldığını zekice
44:31açıklar.
44:32Örneğin tohumlar ve toprağın meydana getirdiği ürünler hayvanlar için, hayvanlarsa insanlar için yaratılmıştır.
44:39At yük taşısın, öküz toprağa eşlesin, köpek avlansın ve bekçilik etsin diye insansa evreni incelemek ve taklit etmek üzere doğmuştur.
44:51Toparlarsak argüman şu.
44:52Eğer güneş bize güzel görünüyorsa, yediğimiz meyveler bize iyi tad veriyorsa, yaşamak güzelse, evren bu kadar ince bir ayarla ayarlanmışsa,
45:02bu durumda bunun ardında bir Tanrı aramayacağız da ne yapacağız?
45:05Yani bütün bunlar tesadüfen meydana geldi demek, bir milyon defa tavla zarı atmak ve bir milyon defa arka arkaya altıyı
45:14getirmek gibi bir şey.
45:15Evet, yediğimiz meyveler bize güzel geliyor. Bu doğru.
45:19Ama bizler zaten bize güzel gelen meyveleri yiyoruz.
45:23Yani olay burada.
45:24Bizi zehirleyen, bize zarar veren veya tadını beğenmediğimiz şeyleri yemiyoruz zaten.
45:29Ve yiyenler de eleniyor.
45:30Yani bize uygun olmayan şeylerle beslenmeye kalkışanlar zaten evrimsel süreçte yok oluyor.
45:37Ayrıca bizim gayet kolay bir şekilde yiyebildiğimiz elma gibi meyveler var ama bir yandan da kakao gibi,
45:44yani bin tane işlemden geçirmeden yiyemeyeceğimiz şeyler var.
45:48Veya kokonat, yani kırana kadar eben ağlıyor.
45:51Dolayısıyla evrendeki her şeyi bize göre bizim rahatımız için tasarlanmış değil.
45:56Tam tersi bizim rahatımıza, konforumuza hiç uymayan ve bize hiç faydası olmayan tonla şey var.
46:02Kardeşim doğada milyonlarca şey var.
46:05E bunlardan %95'i bize uymasa zaten %5'i uyacaktır.
46:10Yani illa ki bize uyan bir şeylerle karşılaşacağız.
46:14Zaten karşılaşmasak bugüne kadar gelmiş olmazdık.
46:17Tıpkı o bugüne kadar gelememiş olan milyonlarca tür gibi.
46:20En basitinden hayvanlar bizim yiyemediğimiz tonla şeyi yiyorlar ve bizim yiyebildiğimiz birçok şeyi de yiyemiyorlar.
46:27Yani burada bir mucize yok ve doğanın bize güzel gelmesi gayet anlaşılabilir bir şey.
46:33Zira bizler bu doğanın ürünleriyiz.
46:36Yani bizler bu doğada evrimleştik.
46:39Zaten bizler bu tabiatta yaşamaya alıştık.
46:42Böyle var olduk.
46:43Eğer mavi güneşli bir evrende doğmuş olsaydık,
46:46mavi güneş bize güzel gelecekti.
46:49Ya da hiç yeşilliğin olmadığı ve yeşilliğe ihtiyaç duymadığımız bir evrende var olsaydık,
46:54her taraf çölden ibaret olsaydı,
46:56bizi alıp da beton yığınına koyduğunda çöle gitmek keyif vermeye başlayacaktı.
47:01Çöl güzel gelecekti.
47:02Yani eğer bir tasarlayan varsa bile doğayı bize göre tasarlamıyor.
47:07Bizi zaten doğaya göre tasarlamış.
47:10Bu yüzden de doğada bize uyum sağlayan şeyler bize güzel gelmiş.
47:13Bize uyum sağlamayanlarsa tabiatımız gereği ilgimizin dışında kalmışlar.
47:19Neticede doğa bizlerden çıkmadı.
47:21Bizler doğadan çıktık.
47:22Haliyle doğaya uyum sağlamamızdan daha doğal ne olabilir?
47:26Özetle doğal seçilim zaten bu tasarım muhabbetini baya kökten yok ediyor.
47:31Ve dindar camialardaki evrim düşmanlığı da buradan kaynaklanıyor.
47:35Çünkü her şey doğal süreçlerle doğal bir şekilde açıklandıktan sonra
47:39Tanrı'ya gerek kalmıyor.
47:41Ama olur mu Tanrı yarattı ya.
47:43Tanrı bizi özellikle tasarlamıştı.
47:45Biz eşrefi mahlukattık ya.
47:47Hatta biz Tanrı'ya benziyorduk.
47:49Tanrı bizi kendi ruhundan veya kendi suretinden yaratmıştı.
47:52Öyle diyorlardı.
47:53E tabi böyle bir kompleksle büyüyünce tersini düşünmek zor geliyor.
47:57Bakın temelde evrim kuramı Tanrı yoktur anlamına gelmiyor.
48:01Hatta isteyenler Tanrı bizi yarattı ve bunun mekanizması da evrimdi.
48:06Yani evrim de zaten Tanrı'nın yaptığı bir şeydi diyebilir.
48:09Ama bu durumda kutsal kitaplardan vazgeçmek zorunda kalır.
48:13Ve şunu da kabul eder.
48:14Eğer Tanrı böyle bir Tanrı ise yani evrim yöntemiyle bizleri yarattıysa bu durumda epey uzun bir yoldan yaratmış demektir.
48:23Yani öyle bir anda kendi suretinden veya ol diyerek oldurmuş değildir.
48:28Zira biz bugüne gelene kadar binlerce başarısızlıkla karşı karşıya kaldık.
48:33Haliyle bu şeye benziyor.
48:35Tanrı ok atıyor, binlerce defa ok atıyor, bir türlü tutturamıyor ve en sonunda tutturmayı başarıyor.
48:42Bu durumda bu Tanrı ince ayarla, tasarımla veya mükemmel bir kudretle bu varlığı bina etmiş değil.
48:49Tam tersi Tanrı baya beceriksiz bir Tanrı.
48:51Çünkü dünya bilebildiğimiz kadarıyla evren yaratıldıktan veya meydana geldikten 9 milyar yıl sonra oluşmaya başladı ve canlılık da çok genç
49:01bir şey.
49:02Milyarlarca yıl boyunca koskoca evrende sayısız gezegende bir canlılık meydana gelmeyecek.
49:07Sonra şans eseri bir gezegende canlılık meydana gelmeye başlayacak.
49:12Ama tabi bu esnada kitlesel yok oluşlar, felaketler, göktaşları, yok olan türler, devamında bir şekilde ortaya çıkan insanlık ve insanlığın
49:21da binlerce yıl boyunca sayısız bebek ölümüyle, sayısız hastalıkla,
49:26adeta vahşi doğada korunmasız bir şekilde vahşi hayvanlarla mücadele ederken geçen binlerce yılı,
49:32yanlış dinler ve cahillik yüzünden onlarca insan kurbanı, onlarca din savaşı ve tanrı binlerce yıl boyunca oturup bunları izliyor ve
49:42son birkaç bin yılda öyle bir peygamber yollayayım da veya kitap yollayayım diyor.
49:47Ya da bunu bile yapmıyor.
49:48Tamamen deizmin tanrısı olmakla yetiniyor ve sadece bizleri izliyor.
49:52Bakın isterse ilk insandan beri din yollamış ve peygamber göndermiş olsun.
49:57Bu evren merhametli ve becerikli bir tanrının tasarlayacağı bir evrene benzemiyor.
50:03En azından ateizmin iddiası bu.
50:05Son argümansa ya varsa argümanıydı yani paskalın kumarı ki bununla alakalı zaten bir podcastim falan da vardı.
50:13O yüzden burada fazla uzatmak istemiyorum ama argümanı bir dinleyelim ardından da şöyle bir sayfa bir cevabını okuyalım ve videoyu
50:21sonlandıralım.
50:22Bu kadar kanıt sunduk, bu kadar şeyden bahsettik ama hala daha tanrı yok diyorsun.
50:27Peki ya varsa eğer tanrı yoksa ona inanmakla hiçbir şey kaybetmiyorsun.
50:32En fazla bu hayatında birkaç defa namaz kılmış olacaksın veya işte bir tanrı vardır demiş ve ona göre yaşamış olacaksın
50:39ki tanrı da senden iyi yaşamanı bekliyor.
50:41İyilik yapmanı bekliyor yani kötü bir hayat da beklemiyor.
50:44Ama eğer tanrı varsa ve sen ona inanmadıysan öldüğünde cehennemle, işkencelerle veya akıl almaz şeylerle karşılaşacaksın.
50:54Yani bu durumda zaten hele bir de bunca argümandan sonra ya varsa deyip inanman daha mantıklı.
51:01Yani kesinlikle kazanacağın bir kumar oynuyorsun yüzde yüz.
51:05Hatta bu bu yüzden paskalın kumarı diye bilinmekte ve paskal düşünceler kitabında bu konuyu şöyle anlatmakta.
51:12Tanrı ya vardır ya yoktur.
51:15Hangi tarafa meyledeceğiz?
51:17Aklın bu hususta tayin edebileceği hiçbir şey yoktur.
51:21Onunla bizi ayıran sonsuz bir kaos vardır.
51:24Bu sonsuz uzaklığın ucunda bir yazı tura oyunu oynanır.
51:28Hangisi için bahse gireceksiniz?
51:31Bahse girmek mecburidir.
51:33Bu isteğe bağlı bir şey değil.
51:35Oyuna dahil olmuş durumdasınız.
51:37Öyleyse hangi tarafı seçeceksiniz?
51:40Madem ki seçmek mecburi, hangi seçeneğin daha az kazançlı olduğuna bakalım.
51:45Kazanacak olursanız her şeyi kazanmış olursunuz.
51:48Kaybedecek olursanız hiçbir şeyi kaybetmezsiniz.
51:51Evet dediğim gibi ben zaten bu konuyla alakalı bir video yapmıştım ve kitabımda falan da bu konuyu bayağı geniş bir
51:58şekilde ortaya koymuştum.
51:59Bu yüzden de burada ufak bir alıntı yapmakla yetineceğim.
52:02Eğer bu mantıkla inanıyorsanız hiçbir şey kaybetmiyor değilsiniz.
52:06Bu durumda ilk önce dürüstlüğünüzü ve kendinize olan saygınızı sonra da Tanrı'ya olan güveninizi kaybetmişsiniz demektir.
52:14Her şeyden önce bu mantık ticari bir mantıktır ve bu düşünceyle Tanrı'ya inanan biri sadece kendini kandırıyordur.
52:21Kendini kandırıyordur çünkü Tanrı'ya inanmıyordur.
52:24Sadece inanıyormuş gibi yapıyordur.
52:27Ve olur da ölünce Tanrı'yla karşılaşırsa diye işini garantiye alıyordur.
52:31Yani bir nevi Tanrı'yı da kandırmaya çalışıyordur.
52:34Bu arada bu argümanı kullanan biri elbette ben inancımda samimiyim ama sadece başka insanların da inanmasını istiyorum.
52:42O yüzden bu argümanı farazi bir şekilde öne sürüyorum diyebilir.
52:46Fakat öyle derse bu durumda da kendi inanmadığı bir yöntemi başkasına satmaya çalışarak sahtekarlık yapıyor demektir.
52:53Zira karşısındaki kişiye gerçekten inanabileceği deliller göstererek Tanrı'sını savunmak yerine çaresizce onun aklını çelmeye çalışıyordur.
53:02Ayrıca bu kişi eğer Tanrı varsa lafebelikleriyle yalandan da olsa iman ettirdiği bir iki kişinin sayesinde sevap kazanmak ve bu
53:11sevaplarla cennete girmek niyetindedir.
53:14Neticede ödül ve ceza sistemi varsa burada kar ve zarar muhabbeti de vardır.
53:19Cennet sevaplarınızın karşılığında verilen bir ödüldür.
53:23Cehennem ise günahlarınızın karşılığında maruz kalacağınız bir cezadır.
53:27Ve ya varsa diyerek inanmak bir anlamda eğer cennet vaat edilmeseydi ya da cehennemden korkulmasaydı kimsenin inanmayacağını kabul etmek demektir.
53:37Bu sebeple bu imanda bir samimiyet bulamazsınız.
53:40Burada görülen şey sadece korku ve içten pazarlılıktır.
53:44Heyhat bu şekilde iman etmiş olanlar esasında içten içe ateist pozisyondadırlar.
53:50Tek fark ateistler Tanrı'ya inanmadıklarını açık açık söyleyebilecek bir cesarete sahiptirler.
53:56Ama ne yazık ki aynı samimiyeti paskalcı müminlerde göremiyoruz.
54:01Kaldı ki eğer gerçekten de merhametli ve adaletli bir Tanrı varsa bu Tanrı yalandan da olsa ona inanıp inanmadığınıza mı
54:09bakar yoksa iyi yaşayıp doğaya iyi davranıp davranmadığınıza mı?
54:13Yani sizin yaşam tarzınız mı önemli olacak yoksa ona öyle hikayeden tapıp tapmadığınız mı?
54:20Evet bu da uzun bir video oldu aslında ama temelde hani bir ateistin teist targümanları vereceği cevaplar aşağı yukarı bunlardı.
54:28Öyleyse şimdilik bu kadar arkadaşlar.
54:31Ben Diamond diğer videolarda görüşmek üzere.

Önerilen