00:00Mga kapuso, ilan po sa mga mahalagang mga kasunduan pa na nabuo sa unang araw ng 49th ASEAN Summit ay
00:10yung ASEAN Digital Economy Framework Agreement.
00:14Isa po yan sa mga makakatulong daw sa mga micro, small, medium enterprises o MSME na bumubuo sa karamihan ng
00:22mga negosyo dito sa Pilipinas.
00:23Ito ay isang bubuo ng isang payment system, invoicing system, supply chain system na magpapalago sa mga malilita negosyo at
00:33magpapalawak sa kanilang market dito sa ASEAN.
00:36Yan po yung kasunduan pa lamang at siyempre lalagyan pa yan ng mga implementing rules, ika nga, para maging beneficial
00:44sa mga negosyo dito sa mansa.
00:47Isa pa sa mga nabuo kasunduan, yung ASEAN Declaration on Fair, Ethical and Sustainable Recruitment for Empowered Migrant Workers.
00:56Yan naman po ay para sa mga migranteng Pilipino.
00:58So pagkatutulungan po yan sa rescue and repatriation, halimbawa sa illegal recruitment at sa human trafficking kung saan nabibiktima ang
01:08ilang mga kababayan natin ng mga criminal elements na nagre-recruit at nilalagay sa mga scam hubs ang ating mga
01:16kababayan.
01:17Nariyan din ang pagtatatag ng ASEAN Maritime Center.
01:21Alinsunod po yan sa ASEAN Leaders Declaration on Maritime Cooperation.
01:25At yung nai-report kanina, dun sa ulat ni Chino Gasone, yung mga defense agreements sa pagitan ng Pilipinas at
01:31Australia.
01:32Yan naman ay tupol sa military and security masters, sa disaster response, sa military hardware procurement at gayon din sa
01:39joint military exercises.
01:42Isa pa yan, yung Canada, pinalawig o in-extend yung dark vessel detection system.
01:47Malaking tulong naman po yan sa pagbabantay ng ating mga karagatan, lalo na sa mga illegal na aktividad sa West
01:54Philippine Sea.
01:55Isa rin sa mga mahalagang paksa ng ASEAN Summit na ito, diyan na nagaganap dito sa Pilipinas,
02:01ang pagbubuo ng ASEAN Power Grid at pagtatatag ng isang ASEAN Oil Reserve.
02:08Yan po yung pinagkakasunuan pa pero ito ay layong mapalakas ang pagtugon ng ASEAN bilang isang regional block sa mga
02:18pagbabago sa oil supply,
02:20lalo na tulad na nangyari dito sa Iran War kung saan marami sa mga bansa sa ASEAN ang naapektuhan.
02:27Ang isang pinakamahalagang tanong na marami sa atin,
02:30ano na mangyayari sa Code of Conduct on the South China Sea na dekada na pong binubuo pero hanggang ngayon
02:36ay hindi mabubuo.
02:38Ang sinabi ng Department of Foreign Affairs kahapon, hindi pa rin yan mabubuo ngayong 49th ASEAN Summit.
02:43Ang sinabi ni Secretary of Foreign Affairs, Tess Lazaro, medyo kinulang ng oras pero nasa 80% na tapos na
02:53daw itong Code of Conduct.
02:54Pero syempre may mga contentious issues dyan, may mga wordings sa agreement na medyo nagtatalo pa ang ASEAN at ganyan
03:03din syempre ang China.
03:05Mamaya po magaganap ang ASEAN-China Summit at bukod sa mga maritime issues, isa sa mga inaasahan mapagkakasunduan dyan syempre
03:15ay ang mahalagang issue ng kalakalan.
03:18Dahil ang China po ang pinakamalaking trading partner ng bawat isa sa mga ASEAN countries kabilang na ang Pilipinas.
03:27Sabatala, pagkakataon po ang ASEAN Summit para talakayan ng iba't ibang hamon na kinakaharap ng Southeast Asia ayon kay Pangulong
03:34Bongbong Marcos.
03:35Sa opening remarks sa Philippine International Convention Center of PICC,
03:39sinabi ng Pangulo na prioridad ng Pilipinas bilang chair ng 49th ASEAN Summit ang pagtutok sa mga issues sa kapayapaan
03:47at seguridad.
03:48Tulad ng pagsugpo sa transnational crimes kabilang human trafficking at online scams,
03:54ang pagbuo sa Code of Conduct sa South China Sea na naayon sa international law,
03:59ganyan din ang pagpapalakas sa energy systems, infrastructure at technology,
04:03kabilang ASEAN Digital Economy Framework Agreement na target firmahan bago matapos ang 2026.
04:10Ipinakita rin sa opening ceremony na updated ASEAN emblem bilang pag-welcome sa Timor-Leste na bagong miyamburo nito.
04:18Kumunta rin sa bagong renovate na Coconut Palace ang ASEAN leaders para sa family photo.
04:23Doon din ang retreat kung saan tinalakay ang civil war sa Myanmar,
04:27gayo din ang pagtaasang presyo ng enerhiya at pagkain.
04:33When fuel prices rise, food prices rise.
04:37When electricity costs increase, we feel it in our lives.
04:41We therefore need to strengthen regional energy connectivity,
04:45diversify our sources, accelerate renewable energy development,
04:50and make our energy systems more reliable and affordable.
04:58Bukas nakatakdang dumating si U.S. President Donald Trump dito sa Pilipinas.
05:02Ayon kay Philippine Ambassador to the U.S. Jose Manuel Romualdez.
05:06Sasamahan si Trump ni U.S. Secretary of State Marco Rubio sa ilang mga pulong.
05:12Samantala ng kilos protest sa ilang grupo bilang pagtutol sa pagbisita ni Trump
05:16dahil kabilang sa mga inaasahang tatalakayin ang kontrobersyal na Pax Silica Initiative.
05:22Heer tos.
05:24Tomas.
05:27Tomas.
05:28Somebody up here with you for声.
05:29Anyway...
05:29Man.
