00:06Good morning guys, I'm Kuya Kim, and I'm going to give you a trivia
00:10on the trending news.
00:12There is a new 1B fight for protecting the wildlife
00:16that is going to be on the campus.
00:19It's native to the Philippines, but it's endangered.
00:26The latest buzz here at Ateneo de Manila University
00:28sa Quezon City.
00:29Hindi lang daw mga ibon ang makikitang migratory wildlife
00:32sa katilang campus.
00:34Meron din mga migratory na bubuyog.
00:36Yung flamboyant flame tree, sa mataas na branch,
00:40gusto nila doon magpahinga.
00:44Ayon sa Ateneo Wild, ang laksa-laks sa mga bubuyog,
00:47ang Apis Breville Gula o Philippine Giant Honey Bee daw.
00:51Sa palagay ko, dayo lang sila.
00:53Dito sa loob ng campus, wala kaming apiary.
00:55Nagkataon siguro na marami kaming matataas na puno,
00:59kaya nakakahanap sila ng spaces nila.
01:01Saglit lang sila, parang nagpahinga lang sila,
01:04and then after a few days, wala na kasi sila.
01:08So, sa palagay namin, ito yung example
01:09ng local migration ng Philippine Giant Honey Bees.
01:13Tindi daw ito ang unang beses na nag-swarm ang mga to sa kanilang campus.
01:17A few years ago, merong sighting.
01:19May paborito silang puno yung rubber tree na nandun sa may library.
01:23Usually, vermonts, bigla silang dadami doon.
01:26E ano naman kaya ang ginagawa ng pamunuan ng Ateneo?
01:29Sa tuwi nagsaswarm sa kanilang campus ang laksa-laks sa mga pokyutan.
01:32Kung nasa hindi mataong lugar,
01:35yung approach is pabayaan lang sila.
01:38Ang ginagawa ng facilities namin,
01:40nagpo-post lang ng sign na may visa lugar.
01:44May mga times na medyo mas mababa yung hives
01:46o kinocordon off yung area.
01:48Minsan, may cases din kasi na they do pose a risk,
01:52especially to younger students.
01:54Pag ina-assess ng administration na medyo mas mataas yung risk,
01:58yung approach natin is relocation.
02:00So, we contact the experts
02:03para may sustainable and humane relocation ng bees.
02:07Ang mga Philippine giant honeybee,
02:08nalating dito sa Pilipinas,
02:10mas malaki kumpara sa karangiwang honeybee.
02:13Humigit ko muna ng 2.5 cm sa kanilang body length.
02:16At hindi sila gumagawa ng mga pugad sa loob ng puno o cavities.
02:20Ang kanilang mga honeycomb nakabitin sa mga sanga
02:22o iba pang exposed na lugar.
02:25Gaya na nga lang sa Ateneo,
02:26marami ang natatakot,
02:28lalo na kung laksa-laksa na ang mga ito.
02:30Pero huwag natin silang sasaktan.
02:32Malaki kasi ang natutulong ng mga pokyutan sa kalikasan.
02:35Pollination.
02:36Kapag ito ay successfully magawa,
02:38maaaring magkaroon ng fertilization.
02:40At once mag-fertilize,
02:43matutuloy ang pagbunga ng bulaklak.
02:47Ang nakakalungkot lang,
02:49ang balita kamakailan na ang ilang mahalagang species ng pokyutan
02:52nilagay na sa endangered list
02:54dahil sa pagkaunti ng kanilang populasyon.
02:56Kung walang honeybees o walang mga pollinators,
03:00maaaring hindi maging successful ang pollination at ang fertilization.
03:05I suggest we let them be.
03:06However,
03:07kung nandun sila sa
03:08humbawa sa eskwelahan,
03:10ang suggestion natin ay tumawag tayo ng mga be professional.
03:13Pero ano nga bang maaaring mangyari
03:16kung ang mga insektong ito hindi natin maprotektahan
03:19at tuluyan silang ma-extinct at mawala?
03:22Kuya Kim, ano na?
03:27Kung tuluyan mawala ang mga pokyutan,
03:30malaki ang maaaring impact nito sa agrikultura at food security.
03:34Nasa 75-90% ng crop species ay dumindepende sa pollination
03:39ng mga hayop at insekto gaya ng pokyutan.
03:41Kaya mahirapan itong tumubo kung mawala ang mga pokyutan.
03:45Marami rin wild flowering plants na mahirapang magreproduce
03:48at makaka-apekto naman ito sa kanilang populasyon.
03:51Maring din mag-collapse ang food chain,
03:53lalo't maraming species na umaasa sa mga bulaklak
03:56bilang pangunahing food source.
03:58Samantala, para balaman ng trivia sa likod ng viral na balita,
04:01i-post o i-comment lang,
04:02Hashtag Kuya Kim, ano na?
04:04Laging tandaan, kimportante ang may alam.
04:07Ako po si Kuya Kim, at sagot ko kayo 24 horas.
04:11Nasa 3
04:13Na 41
04:15You
