00:23KUYA KEM
00:32Habang nagpapahangin kamakailan si na Faith, sa gitna ng isang palaisdaan sa Lala-Lanau del Norte,
00:37halos malunod daw sila sa kaba nang biglang umihip ang malakas na hangin.
00:43Kala namin yung dust lang nadala ng hangin, kaso pagtingin namin sa tubig,
00:48nangitim na para na siyang umiikot ng palakas ng palakas.
00:52Isa na pala itong namumuong ipo-ipo.
00:54Lord Jesus!
00:56At hindi lang isang ipo-ipong nabuo sa palaisdaan nung oras na yun.
00:59Meron din pong sa likod.
01:02Sa kamilang duno kasi, isang napakalakas na ipo-ipo ang nananalasa.
01:06Dito na ro'n ang takbuan si na Faith para magtago.
01:08Sabi nila, umuwi na tayo, sumakinag tayo ng pambot.
01:11Sabi namin, paano tayo uwi? Maabutan tayo niyan, taob tayong lahat.
01:18Ang pagpapasalamat ni na Faith, makalipas ang ilang minuto,
01:21kung saan na lang daw nawala ang mga ipo-ipo.
01:23Buti na lang po, hindi po papunta sa amin yun yung ipo-ipo.
01:27Lumayo siya, nang lumayo hanggang sa nawala na po siya.
01:30Tumagal po siya ng hanggang 7 to 8 minutes.
01:33Okay lang naman po kami nun.
01:34Wala namang aberya sa inisteha namin at nakauwi lang kami ng maayos at buo.
01:40Pero paano nga ba nabubuo mga ipo-ipo?
01:43Kuya Kim! Ano na?
01:45Maraming nalilito kung may pinagkaiba ba ang buhawi at ipo-ipo.
01:49Ang buhawi o tornado, sirkulasyon ng hangin na nabubuo sa lupa.
01:52Kapag ang buhawi ay nabuo sa tubig, tinatawag naman itong ipo-ipo o water spout.
01:57May dalawang kategory ng ipo-ipo o water spout.
01:59Ang una, ang tornadic water spout.
02:02Buhawi ito na nabubuo sa ibabaw ng tubig o di kaya lumilipat o gumagalaw mula sa lupa papunta sa tubig.
02:08Ito ang pinakabalakas at pinakamapaminsalang klase ng ipo-ipo.
02:11Ang pangalawa naman ang mga fair weather water spout na nabubuo naman sa surface ng tubig at tumalaki upward.
02:17Pero paano nga ba nabubuo mga ipo-ipo?
02:20There are two main ingredients.
02:21Warm temperature dun sa ilalim ng clouds at saka dapat mataas din yung halumigmig o yung humidity.
02:27Kung nagsimula siya as hangin at nahaluan na ito ng halumigmig or moisture, nagiging clouds na ito.
02:33Kaya yung nagsaswirl na naggagaling dun sa clouds, pababa dun sa katubigan, yun na yung parang itsurang clouds na umiikot.
02:40Alam niyo ba nung September 27, 2003 hanggang October 3, 2003, maygit 66 na ipo-ipo ang nabuo at namataan
02:47sa Great Lakes sa Canada.
02:49Tinuturing itong largest water spout outbreak in recorded history.
02:52Ano naman ang dapat gawin at tandaan kapag may namuong ipo-ipo sa inyong lugar?
02:56Ang tinatawag na fair weather water spout kung saan wala naman talagang mga malalakas at madidilim na mga ulap, relatively
03:02safe yan.
03:03So, if you see one, might as well, kung nasa malayo kayong distansya, wala naman kayong dapat ipangamba.
03:10Laging tandaan, sa oras na sakuna, kimportante ang may alam.
03:14Ito po si Kuya Kim at sagot ko kayo, 24 oras.
