- 9 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00Biz bu dereleri bu suyumuzu kimseye vermiyoruz evladım.
00:38Alana, suyuna, koplarıma, dokunma.
00:44COP31'in 9-20 Kasım tarihlerinde düzenleneceği Antalya'da resmi iklim müzakerelerine paralel olarak gerçekleştirilecek halkların iklim zirvesinin programı kamuoyuyla paylaşıldı.
00:564 gün sürecek zirveye Mimar Sinan Kongre Merkezi ev sahipliği yapacak.
01:01Zirvede iklim krizinin yalnızca çevresel değil, ekonomik, toplumsal ve siyasi boyutları da ele alınacak.
01:07Program, ekolojik yıkımlara karşı doğanın hakları, fosilden çıkış ve enerji demokrasisi, demokrasi, antimilitalizm ve barış ile gıda egemenliği ve agroekoloji
01:18olmak üzere 4 ana eksen etrafında şekillenecek.
01:21Zirve öncesinde 14 Kasım Cumartesi günü küresel eylem günü kapsamında Yaşamı Savunuyoruz başlıklı yürüyüş ve miting gerçekleştirilecek.
01:30Katılımcılar saat 13'te Aydın Kanza Parkı'nda bir araya gelecek.
01:34Saat 14'te başlayacak yürüyüşün ardından Cumhuriyet Meydanı'nda miting ve konser düzenlenecek.
01:40Halklar Zirvesi programında yer alan bazı başlıklar şöyle.
01:4315 Kasım'da doğanın hakları ve ekolojik yıkım konuları öne çıkacak.
01:47Aynı gün iklim finansmanı ve küresel eşitsizlikler konuşulacak.
01:5116 Kasım'da fosil yakıtlarından çıkış ve enerji demokrasisi ele alınacak.
01:5617 Kasım'da ise iklim krizi ile savaş, militarizm, insan hakları ve demokrasi arasındaki ilişkiler gündeme gelecek.
02:0318 Kasım'da gıda egemenliği ve agroekolojiye odaklanılacak.
02:074 gün boyunca panellerin yanı sıra atölyeler, belgesel gösterimleri, sergiler, tiyatro ve çeşitli kültür sanat etkinlikleri de gerçekleştirilecek.
02:16Halkların iklim zirvesi 18 Kasım çarşamba günü saat 18'de sonuç bildirgesinin açıklanmasıyla sona erecek.
02:26İklim alanında çalışan 17 sivil toplum kuruluşunun oluşturduğu iklim ağı, COP31 öncesinde Türkiye'nin iklim politikalarına ilişkin değerlendirmesini açıkladı.
02:36Ağ, Türkiye'nin COP31 başkanlığı kapsamında ortaya koyduğu iklim liderliği iddiasıyla mevcut politikaları arasında çelişkiler olduğu değerlendirmesinde bulundu.
02:46İklim ağı, çevrim içi düzenlediği basın toplantısında 9 Kasım'da Antalya'da başlayacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı
02:57COP31 öncesinde Türkiye'nin iklim politikalarını değerlendirdi.
03:01Ağ, COP31'in inandırıcı bir iklim eylemine dönüşebilmesi için katılımcılık, emisyon azaltımı, kömürden adil çıkış ve yenilenebilir enerjiye dayalı elektrifikasyon
03:12alanlarında somut adımlar atılması gerektiğini bildirdi.
03:15İklim ağı'nın değerlendirmesinde ilk olarak sivil toplumun COP31 hazırlık ve karar alma süreçlerine katılımı gündeme getirildi.
03:23Ağ, COP31'in başkanı ile görüşme talebinin karşılanmadığını ve Türkiye tarafından COP31 kapsamında düzenlenecek yan etkinliklerde kendisine yer verilmediğini belirtti.
03:33Buna karşılık maden ve fosil yakıt şirketlerinin COP31 ortakları arasında yer aldığını kaydeden ağ, bu durumun sivil toplumun katılımına ilişkin
03:42verilen taahhütlerle çeliştiğini savundu.
03:45İklim ağı'nın eleştirdiği bir diğer başlık Türkiye'nin 2035 iklim hedefi oldu.
03:49İklim krizine karşı dayanıklılığın öncelikle sera gazı emisyonlarının azaltılmasını gerektirdiğini vurgulayan ağ,
03:56orman yangınları, seller, kuraklık ve tarımsal kayıpların etkilerinin giderek daha fazla hissedildiği,
04:02Türkiye'de daha güçlü bir emisyon azaltım politikasına ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.
04:07Ağın, iklim karnesinde kömür yatırımları ve madencilik politikaları, elektrifikasyon taahhütüne destek,
04:14kömür ve gaz uyarısı, sıfır atık gündeminde plastik ithalatı eleştirisi ve yeşil taksonomide şeffaflık çağrısı yer aldı.
04:249 Kasım'da Antalya'da başlayacak COP31 için dünyanın gözü Türkiye'ye çevrilecek.
04:29Devlet başkanları, bakanlar, şirket temsilcileri ve iklim müzakerecileri aynı salonda dünyanın geleceğini konuşacak.
04:36Peki o geleceği bugün madenlere, enerji projelerine, taş ocaklarına ve kıyı yapılaşmasına karşı savunanların sesi duyulabilecek mi diye sormuyorum bile.
04:46Zirveye günler kala Antalya'da yapılan ev baskınlarında İHADE ve Emeklisen Yöneticisi Mehmet Şerif Özdemir,
04:53KESK Dönem Sözcüsü ve TÜMBEL SEN Şube Başkanı İlhan Karakurt ile ÇEHADE Yöneticisi Avukat Kazım Yiğit gözaltına alındı.
05:00Gözaltı gerekçeleri her zaman olduğu gibi kamuoyuna açıklanmadı. Ne kadar şaşırtıcı ki dosyaya kısıtlı karar konduğu bildirildi.
05:08Bu gözaltıların COP31 ile bağlantılı olduğuna dair bir açıklama yok ama zirvenin hemen öncesinde hak savunucularının,
05:15sendikacıların ve bir avukatın gözaltına alınması yeterince açıklayıcı.
05:20Üstelik bu ne ilk ne de bu gidişte son olacak gibi duruyor.
05:23İnsan Hakları İzleme Örgütü COP31'e ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye'de çevre protestocularının gözaltına alındığını,
05:31para cezalarına ve ceza soruşturmalarına maruz bırakıldığını belgeledi.
05:36Akbelen'de kömür madenciliğine, Perşembe yaylasında altın arama faaliyetlerine karşı çıkan,
05:42barışçıl protestocuların zorla dağıtıldığını, gaz, tazrikli su ve biber gazı kullanıldığını aktardı.
05:48Protestolara çevrim içi destek veren kişiler de soruşturma ve kısa süreli tutuklamalarla karşılaştı.
05:54COP'lar iklim krizine karşı ortak adım atılması için kurulan uluslararası müzakere alanları
06:00ama müzakereciler o her yerde önümüze konan çıkar çatışması,
06:04belgelerinden önlerine koysak çarşaf çarşaf listeler yapmak zorunda kalacakları kadar sorunlu.
06:10İklim krizi yalnızca devletlerin hedef tablolarına ve şirketlerin yeni yeşil vaatlerine sığmıyor elbette.
06:16Bir ormanın kömür için kesilmesi, bir yaylanın maden aramalarına açılması,
06:21bir kıyının yapılaşmayla tahrip edilmesi,
06:24orada yaşayanların sağlığını, geçimini ve yaşam alanını doğrudan etkilerken
06:28bu zararı görünür kılanların susturulduğu yerde iklim adaletinden söz etmek mümkün olamaz.
06:34Zirvede iklim eyleme konuşulurken ülkenin dört bir yanında çevresini savunanlar
06:39kulluk müdahalesiyle karşılaşıyorsa dünya bu çelişkiyi de görecek.
06:43Üstelik yeni bir dünyanın adım sesleri son zamanlarda hayli güçlü yankılanırken,
06:48bir yandan iklim krizine çözüm aradığını iddia edip,
06:52öte yandan madenciliğin ve enerji projelerinin yarattığı yıkıma itiraz edenleri gözaltına almak,
06:58hak ihlallerini ay yuka çıkarırken,
07:00kimin konuşabileceğine ve kimin yaşam alanına feda edilebileceğine dair
07:04siyasal bir tercihi de hepimizin gözüne sokmaktadır.
07:07COP31'in başarısı Antalya'daki salonlarda kurulacak cümlelerle ölçülemez.
07:13İklim krizinden etkilenenlerin, toprağını ve suyunu savunanların,
07:17bilim insanlarının, emekçilerin ve gençlerin sesi gerçekten duyulduğunda,
07:21iklim adına verilen sözler itiraz edenlerin sesini bastıran,
07:25güvenlik düzeninin gölgesinde kalmadığında,
07:28durmadan hırpalanan bir dünyayı yeniden kurmak mümkün olabilir.
07:31İklim adaleti, önce sözü,
07:34yaşam alanı tehdit altında olanlara vermeye gerektirir.
07:37O sözün önüne gözaltı duvarı örülüyorsa,
07:40kürsüdeki vaatlerin inandırıcılığı da,
07:42o duvarın yüksekliğinin ne anlama geldiğini her seferinde,
07:46hatırlattığımız gibi bizlerin hakikati ile,
07:48sermayenin gerçekliği arasındaki uçurumun,
07:51nedenle derin olduğunu bir kez daha önümüze serecektir.
08:04Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çevre Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı,
08:10bu yıl 9-20 Kasım arasında Antalya'da düzenlenecek.
08:13İklim krizi derinleşirken düzenlenecek zirve,
08:16iklim politikalarının ne ölçüde çözüm üreteceği,
08:18ve alınacak kararların kimin çıkarlarına hizmet edeceği yönündeki tartışmaları da beraberinde getirdi.
08:24Polen Ekoloji Kolektifi üyesi Medine Açıkgöz,
08:27düzenlenecek konferansı Mezopotamya Ajansı'na değerlendirdi.
08:31İklim krizinin gerçek sorumlularının denetlenmediği ve hesap vermediğini söyleyen Medine Açıkgöz,
08:36tüm ülkelerin eşit düzeyde sorumluluk sahibi gösterilmeye çalışıldığına da dikkat çekti.
08:41Mesela kişi başına emisyon oranına baktığımızda,
08:46burada ABD gibi merkez kapitalist ülkelerin ön plana çıktığını görüyoruz.
08:51Ya da en çok hangi sektörler doğayı kirletmektedir diye baktığımızda,
08:56burada elektrik, sanayi ve ulaşımın özellikle ön plana çıktığını görüyoruz.
09:01Oysa bize diyorlar ki,
09:03işte biz yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneleceğiz.
09:05Bunlardan bir tanesi elektrik.
09:07Özellikle Türkiye'de de bu sene elektrifikasyon çok fazla öne çıkıyor.
09:12Ve deniyor ki, mesela Murat Kurumu'nda yaptığı açıklamada,
09:16elektrifikasyonu arttıracağız.
09:18Yani günlük hayatımızda artık elektrik enerjisini daha fazla kullanacağız.
09:22Bu herhangi bir şey olabilir.
09:24Yani çamaşır makinesinden tutalım da otomobillere kadar mesela.
09:30Herhangi bir şeyde elektriği kullanacağız.
09:33Ancak bu da doğaya ciddi miktarda zarar veriyor zaten.
09:36Bu tamamen göz ardı ediliyor.
09:38Çünkü o elektrik nasıl üretilecek mesela?
09:42Onun üretilmesi için mesela elektrikli otomobil deniyor.
09:45Ama elektrikli otomobil için nadir toprak elementlerine ihtiyaç var.
09:50Bu toprak elementlerinin çıkarılabilmesi için de madencilik faaliyetlerinin arttırılması gerekiyor.
09:56Dolayısıyla bu yine doğaya zarar veren bir döngü aslında.
09:59KOP'larda sömürgece ilişkileri devam ettirmek gibi amaçların da olduğuna dikkat çeken
10:04Medine Açıkgöz, iklim finansmanı denilen projeyle çevreyi kirleten ülkelere daha fazla
10:09yeşil pratik için kredi verildiğini ve yoksul ülkelerin daha fazla yoksullaşmasına neden olduğunu söyledi.
10:15Ama bunlar tamamen borç şeklinde gerçekleşiyor.
10:19Bu da aslında o yoksul ülkelerin borçlanmaya devam etmesi.
10:24Büyük şirketlere, emperyalist devletlere olan borçlarının, o bağımlılığının devam etmesi şeklinde karşımıza çıkıyor.
10:32Yani bu aslında bir yardım.
10:34Yani adil bir durum değil.
10:36Adil olan gerçekten de iklim krizinin sorumlusu olan, daha fazla payı olan ülkeleri gerçekten sorumlu bir şekilde denetlenip
10:45gerekeni yapmaları aslında.
10:47Bunun bir kredi şeklinde, borç şeklinde gerçekleştirilmemesi.
10:51Bir diğer boyutuysa zirvede ele alınan ve Türkiye'de de çok fazla öne çıkarılan bir diğer konu sıfır atık konusu.
10:57Hatta başkanlığını da Emine Erdoğan gerçekleştiriyor.
11:01Sıfır atık vakfı aracılığıyla da çeşitli etkinlikler gerçekleştiriliyor COP öncesinde.
11:06En son mesela Kahramanmaraş'ta bir etkinlik gerçekleştirildi.
11:11Burada da sıfır atık teması öne çıkarılıyor ve Türkiye'nin daha çok geri dönüşüme yöneleceği, daha az atık çıkaracağı söyleniyor.
11:20Ama biz gerçekten istatistiklere baktığımızda Türkiye'nin 2025 yılında Avrupa Birliği'nden tam 1,2 milyon ton plastik atık ithal
11:31ettiğini görüyoruz.
11:33Kapitalist ülkelerin kendi karbon emisyonlarını daha az göstermek için atıklarını yoksul ülkelere gönderdiklerini dile getiren Medine Açıkgöz,
11:41bu ülkelerin doğayı kirletecek Madin Hoca, atık imhası gibi uygulamaları başka ülkelerde yaptığını
11:46ve o ülkelerin havasını, suyunu ve toprağını kirlettiğini söyledi.
11:50Burada Türkiye'nin özellikle jeostratejik konumu, yani iki kıtayı birbirine bağlayan bir ülke olması,
11:57çeşitli geçiş yolları üzerinde yer alması önem taşıyor.
12:01Bu yolla, İsrail örneğinde olduğu gibi çeşitli emperyalist devletlere ham madde aktarılabiliyor.
12:08Özellikle Türkiye'nin bir ucuz ham madde ülkesi olarak konumlandırılmaya çalışıldığını görebiliyoruz.
12:14Türkiye'nin fosil yakıtlardan çıkılacağı söylemine rağmen bir adım dahi atmadığını belirten Medine Açıkgöz,
12:21sermayeye yeni kar alanları açıldığını ifade etti.
12:242023 ile 2025 arasında 60 ilde 266 alan mega maden projesi ilan edildi.
12:33Mega maden de aslında 1000 hektardan büyük bir alanı kapsıyor.
12:37Yani toplam mesela bu 2023 ile 2025 yılları arasında satışa çıkarılan alanlara baktığımızda
12:43bunların yüz ölçümünün Balıkesir'den daha büyük olduğunu ve hangilerinin satıldığına baktığımızda da
12:50satılan alanların yüz ölçümünün Tekirdağ ilinden daha büyük olduğunu görebiliyoruz.
12:57Yani hem fosil yakıtlardan çıkacağız deniliyor, hem de bir taraftan bu maden ocakları açılmaya devam ediliyor.
13:03Öyleyse nasıl çıkacağız? Hem buradan kar elde etmeye devam edip aslında asıl amaç,
13:09hem de yenilenebilir enerji kaynaklarını da yani mesela nükleleri, elektriği, rüzgarı
13:14bir yeni bir pazar alanı olarak kullanmak, sermaye için yeni bir kar alanı olarak kullanmak amaçlanıyor burada.
13:49RİHA EKOLOJİ DERNEĞİ
13:51Meraktaşların arazilerinin gez projesi yapılması amacıyla büyük şirketlere peşkeş çekildiğini söyledi.
13:56Bu proje, Halfeti Belediyesi'ne atanan Kayyum tarafından başlatılmıştır.
14:00Merayı kullanan köylüler yürütmenin durdurulması ve projenin iptali talebiyle dava açmıştır.
14:05Mahkeme, ÇED raporunun projenin bölge halkı ve ekosistem üzerindeki olası etkilerini yeterince değerlendirmediği gerekçesiyle
14:12hukuka uygun olmadığına hükmetmiş ve projenin iptaline karar vermiştir.
14:16Mahkemenin verdiği bu kararı beğenmeyen firma sahipleri konuyu danışlaya taşıyarak kararı bozmaya çalışmaktadırlar.
14:22Gez projesinin karbon emisyonunu azaltmak adına sürdürülebilir bir dünya için şart olduğunu ifade eden milli,
14:28doğru enerji yanlış yer anlayışının meraları tehdit ettiğinin altını çizdi.
14:32Çevresel sürdürülebilirlik açısından bu projenin mera, tarım ve orman vasıflı alanlar yerine
14:38verimsiz araziler, eski maden sahaları, çöp depolama alanları veya binaların çatıları gibi atıl alanlarda planlanması,
14:45ekosistem dengesi ve insan yaşama için kritik önem taşır.
14:48Bizler Urfa Ekoloji Derneği olarak böyle hukuksuz, hükümsüz, halkı ve ekosistemi dikkate almadan,
14:54onları yok sayarak yapılacak olan her türlü talan ve vurgun projelerine karşı olduğumuzu,
14:59bu Gez projesinden vazgeçilene kadar sizlerle birlikte mücadele edeceğimizin sözünü vererek bu projenin takipçisi olacağız.
15:08Ahmet'in Sur ilçesine bağlı Arzoli mahallesinde planlanan Zenkar 2 projesine ilişkin,
15:15Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı verdi.
15:18Mahkeme, proje alanının birinci derece arkeolojik sit alanı olduğunu ve chat raporunun arkeolojik açıdan yetersiz kaldığını belirtti.
15:26Zenkar 1 projesine dönük yapılan itiraz ise devam ediyor.
15:30Şirket birbirine sınır olan alandaki Zenkar 1 projesinin olduğu yerde asker korumasında çalışmasını sürdürdü.
15:38Mevcut çalışmaya karşı Arzoli mahallesinde başlatılan çadır nöbet eylemi ise 15. gününde yağışa rağmen devam etti.
15:45Çadırların altında nöbet sürdüren mahalleler, şirket çalışmalarını sonlandırana kadar mücadeleye devam edeceklerini belirtti.
15:52Direne, direne, direne!
15:56Umut demeden, kar demeden direniyoruz, direneceğiz. Allah'ın izniyle sonuna kadar direneceğiz.
16:05Amid'in Pasuri ilçesine bağlı Cihse Mahallesi'nde VBZ İnşaat Ticaret ve Limitet Şirketi tarafından 300 dönümlük arazide yapılmak istenen
16:14Güneş Enerji Santrali projesine karşı mahalle sakinlerinin başlattığı çadır nöbeti 96. gününde devam ediyor.
16:20Mahalle sakinleri, meraların hayvancılık ve geçim kaynakları açısından önemine dikkat çekerek projenin çevre köyleri de etkileyeceğini belirtti.
16:28Mezopotamya Ajansı mikrofonlarına konuşan mahalle sakinleri, hayvanlarını nerede otlatacaklarını sordu.
16:34Topraklarını terk etmeyeceklerinin altını çizen mahalle sakinleri, projeyi asla kabul etmeyeceklerini, topraklarına, meralarına ve yaşam alanlarına sahip çıkacaklarını kararlılıkla dile
16:44getirdi.
16:45Mahalle halkı direnişe destek çaresi yaptı.
16:48Agiri'nin Hamur-Hamur ilçesine bağlı Melika köyünün Komikeleş mezrası doğa harikasıyla dikkatleri üzerine çekiyor.
16:57Ancak Türk Altın İşletmeleri AŞ tarafından başlatılan Siyanürlü Altın Madeninin çıkarılmasıyla birlikte mezra yok olacak.
17:05Kent merkezine 70 km uzaklıktaki mezrada başlatılan sondaj çalışmasının ardından Siyanürlü Altın Arama çalışması başlatılacak.
17:13Siyanürlü Altın Madeninin çıkarılmasıyla birlikte bölge ekolojisi ciddi bir tehditle karşı karşıya kalacak.
17:20Sondaj çalışmasının yapılacağı alanda dereler, meralar ve onlarca canlının yaşam alanları bulunuyor.
17:26Çalışmalarla birlikte söz konusu alanlar büyük bir tahribatla karşı karşıya kalarak yok olacak.
17:31Sonbaharın gelişiyle birlikte sarı-kırmızı ve yeşil tonlarına bürünen bölgede kartpostallık görüntüler oluştu.
17:38Berrak akan derelerin kenarında yükselen bu etsiz güzellik, halkın piknik yaptığı hayvanlarını otlatıp su içirdiği bir yaşam alanı.
17:46Murat Nehri'ne akan bu dereler, Siyanürlü'n akması durumunda bölgedeki tüm canlı yaşamı tahrip olacak.
18:02Çevligin Kanireş ve Muş'un Gımgım ilçelerinde birbirine sınır köylerdi.
18:07Şöltarmer Enerji Santrali projesi hayata geçirilmek isteniyor.
18:11Amerika merkezi İKMİS H2 Enerji Aşığı tarafından planlanan projeye karşı yurttaşlar Nisan ayında Bingöl İdare Mahkemesi'nde hukuki süreç başlattı.
18:20Kroşenin iptali talebiyle başlatılan hukuki süreç kapsamında Temmuz ayında mahkeme bilirkişi raporu ve keşif karar verdi.
18:27Mahkeme kararı kapsamında Kanireş'te keşif yapıldı.
18:30Mahkeme heyeti, sondaj kuyularının belirlendiği elli çık, Çermi ve Şöli köylerinde inceleme gerçekleştirirken yurttaşlar da alana geldi.
18:38Keşif heyetini ayrıca DEM Parti İzmir Milletvekili ve Ekoloji Komisyonu Es Sözcüsü İbrahim Akın,
18:43Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Ahmet Baros'u avukatları, Kürdistan ve Türkiye'den ekoloji örgütleri de takip etti.
18:50Barto yeşili, yeşil kanalara, dünyaya, dünyaya, dünyaya, azalara dönürüz.
18:58Bunun sadece birkaç noktaya hedef alan bir proje olmadığını belirten Sümeyye Boz konuşmasını şöyle sürdürdü.
19:05Barto hem yüreğini koydu bu meseleye hem de emeğini sonuna kadar koydu.
19:10Hiç kimse Barto halkının burada emek sarf etmediğini, yürekten bunu istemediğini iddia edemez.
19:17Çünkü 180 günden fazla zamandır ki hepimiz takip ediyoruz.
19:23Burada ortaya çıkan görüntü işte yapay duygularla oluşturulmuş, para ilişkileriyle, sermaye ilişkileriyle çerçevelenmiş,
19:33şirketleri koruyan ruhsat beyannameleriyle etrafı kolaçan edilmiş o aklın soğuk duvarların karşısına işte yüreği, emeği, sıcaklığı binlik karşısında göstermiştir.
19:48Şimdi Kanireş'ten geliyoruz, Kanireş'teki keşif heyetine eşlik ettik.
19:54Orada da halk taleplerini ifade ediyor.
19:57Yerleşim alanlarının 60 metre, 100 metre ötesine yerleştirilmek istenen sondaj noktalarına karşı orada da itirazını dile getiriyor.
20:08Keşif heyetinin tutumunu arkadaşlarımız iletecektir sizlere nasıl bir tutum gerçekleştirmek gerektiğini.
20:15Ancak şu tablo ortaya çıkıyor.
20:16Gidilen her noktada eğer o hakkaniyetli, eğer kamunun halkın yararına karar verecek nebze kadar vicdani bir yaklaşım varsa,
20:28bu jesim burada katliam olduğunun altına resmi bir kararı da koymak zorundalar.
20:34Eminiz, inanıyoruz, umutluyuz, zafer var ki o halkın olacak.
20:39Sonra konuşan İbrahim Akın, keşfi, yerini takip ettiklerini ve halkın proje itirazının boğduğunu söyledi.
20:45Dingo'dan başlayarak Bartu'ya devam eden noktada keşifler yapılacağını belirten Akın,
20:50mahkeme heyetinin raporun halkın mevcut değerlerini korumaya yönelik olmasını umut ettiğini dile getirdi.
20:56Öte yandan mahkeme kararı kapsamında Kanireş'te keşif gerçekleşmeye devam ederken,
21:01Gımgım'ın Havari köyünde de yurttaşlar toplandı.
21:03Türkiye ve Kürdistan kentlerinden yüzlerce yurttaş alanı Akın etti.
21:07Alanda siyasi parti ve sivil toplumu örgütü temsilcileri basın açıklaması gerçekleştirdi.
21:12Keşfin ardından değerlendirmede bulunan dosya avukatı Barış Yıldırım,
21:16bölgedeki fay hattına dikkat çekerek CES projesinin hayata geçirilmesi durumunda yaşam hakkının ihlal edileceğini belirtti.
21:23Şirketin projeye ilişkin gerekli raporları ilgili kurumlardan almadığını ifade eden Barış Yıldırım,
21:28Türkiye'nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmelerinde ihlal edildiğini vurguladı.
21:32Gımgım halkının CES projesine karşı yürüttüğü direnişi selamlayarak konuşmasına başlayan Muş Baro Başkanı Kadir Karaçelik ise,
21:39yasal organlar tarafından yapılacak değerlendirmede Gımgım halkının yaşam çığlığına ses verilmesini umut ettiğini söyledi.
21:46Van Barış adına konuşan avukat Rojat Özgökçe de halkla birlikte direnişin bir parçası olacaklarını bile getirdi.
21:52Gımgım Ekoloji Platformu Gençlik Meclisi'nin 9 Nisan 2026 tarihinde başlattığı nöbet eylemi de devam ediyor.
21:59Keşif günü Mezopotamya Cansı mikrofonlarına konuşan halk proje iptal edilinceye kadar direnişi sürdürmekte kararlı olduklarının altını bir kez daha çizdi.
22:08Aslında biz aylardır mahkeme heyetine sesleniyoruz.
22:11Davayı açtığımızdan beri yürütme kararını durdurmasını, mahkemenin kararıyla bir iptal durumunun ortaya çıkmasını istiyoruz.
22:19Bu projeye karşı olduğumuzu 7'den 70'e Varto'daki herkes 8 aydır dile getirdik.
22:25Günlerdir de köylerde herkes bir araya geliyor, köy toplantıları yapıyoruz.
22:30Varto'da hiç kimse durmuyor.
22:31Herkes bunun için çalışmalar yürütüyor ve bugün de gerçekten muhteşem bir katılım var.
22:37Varto halkı burada sesini yükseltti.
22:39Hatta sonbahardayız ama ilkbahardayız gibi hava günlerdir.
22:44Her taraf yeşerde adeta.
22:47Sadece Varto halkı değil galiba doğa da bir cevap verdi.
22:51Biz bu projeyi istemiyoruz.
22:53Birsimler boyu devam eden çadır nöbeti büyük bir kararlılıklı devam ediyor.
22:57Varto yeşil, yeşil kararlılık!
23:11Muşun, Gımgın, Varto ve çevreğin Kanireşkarlova ilçelerine bağlı sınır köylerde planlanan
23:17Jeotermal Enerji Santrali, JES projesine karşı direniş sürerken 2 Kasım'da bölgede keşif yapıldı.
23:23Keşfi bölgedeki yurttaşların yanı sıra Özgürlükler İçin Hukukçular Derneği Genel Merkez Ekoloji Komisyonu üyesi avukatlar takip etti.
23:31Keşif sırasında bulunan şirket avukatları ise projenin yerleşim yerlerine olan yakınlığı ve dosyada projenin zararları ile güvenlik önlemlerine ilişkin bulunan
23:40eksikliklerine rağmen projeyi savunarak zararsız olduğunu iddia etti.
23:45Kanireşinlicik köyünde başlayan keşif sırasıyla Çermi, Şorik, Karbazar ve Gümgüm'ün Kavri köyünde sona erdi.
23:51Gümgüm'de topraklarını savunmak için alanda toplanan yüzlerce yurttaşı gören mahkeme heyeti yoğun önlemlerle keşfi gerçekleştiren basının da haber takibine izin
24:01vermedi.
24:02Basının çekim yapması halinde keşfin gerçekleşmeyeceğini belirten heyetin kamuya açık alanla ilgili tutumu dikkat çekti.
24:09Keşfi başından sonuna kadar takip eden ÖHD Genel Merkez Ekoloji Komisyonu üyesi Hülya Yıldırım projeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
24:17Kanireş'teki İYS'e karşı açılan davayı takip ettiğini belirten Hülya Yıldırım proje tanıtım dosyaları ve verilen izinlerin birbirine benzer olduğunu
24:26söyledi.
24:27Sadece bir yaşam alanını yok edecek olmasının dışında bunu sadece insanlar için söylemiyorum.
24:33Tüm ekosistem için, tüm habitat için, diğer tüm canlılar için söylüyorum.
24:39Hepsinin yaşam alanı için tehlike oluşturan bir arama projesinden bahsediyoruz.
24:43Bunun da dışında mevcutta chat raporuyla öngörülen ve istenen önleyicilik ilkesini taşıyan raporlarla karşı karşıya değiliz.
24:56Riskleri öngörülmesini bekliyoruz.
24:58İşte bu risklere ilişkin çeşitli önlemleri almasını bekliyoruz.
25:02Bunlara ilişkin taahhüt üstlerde bulunmasını bekliyoruz.
25:04Ama dosyada en basit idare tarafından verilen kurum görüşlerine rağmen yer almayan taahhütler var.
25:11DSE'nin mesela böyle bir talebi olmasına rağmen, böyle bir kurum görüşü dosyasında olmasına rağmen
25:17DSE'nin istediği taahhüt noter onaylı bir şekilde dosyaya girmiş değil bizim dosyanızda.
25:23Yine baktığınızda benzer bir şey Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından verilen kurum görüşünde de geçerli.
25:34Orada da ben sahayı incelemedim, kışın kar kalksın ondan sonra sahayı inceleyeyim öyle kurum görüşü vereyim diyor.
25:41Ancak o kurum görüşü alınmadan bir karar veriliyor, karar tesis ediliyor.
25:46İl Tarım Orman Müdürlüğü'nden aslında doğrudan mera alanları için olumlu görüş verilmiş değil, kesin görüş verilmiş değil.
25:54Ancak öyle bir rapor hazırlanıyor ki sanki bu mera alanlarına hiçbir etkisi yokmuş ya da olan etkinin hiçbir sonucu yokmuş
26:03gibi bir şey lanse ediliyor.
26:06Yine Karayolları Genel Müdürlüğü bu projede revizyon istiyor.
26:11Bu projede revizyon yapılmıyor mesela, revizyon yapılmadan bu proje tamamlanıyor.
26:14Yani tüm bunlar mevcutta hani kalkınmacı işte ya da yatırım odaklı anlayışın yarattığı problemlerin dışında bizim için mevcuttaki hukuki sistemi,
26:28pozitif hukuku bile uygulamaktan imtila ettiklerini gösteriyor.
26:32Çünkü şundan kaynaklanıyor bu da, yani ne yazık ki çok uzun süredir ekolojik yıkımlara sebep olan bu projelere alan açmak,
26:44daha da işlerini kolaylaştırmak üzerinden işler ilerliyor.
26:48Biz de bu yüzden bu hukuka aykırılıklarla ve böyle dosyalarla karşı karşıyayız diyebiliriz aslında.
26:54Uzun süredir ekolojik yıkımlara sebep olan projelere alan açıldığını anımsatan Hülya Yıldırım, dosyadaki hukuki eksikliklerin yurttaşların lehine sonuç doğurması gerektiğini
27:04belirtti.
27:05Ancak işimiz yerel mahkemeyle bitmiyor elbette ki.
27:08Yerel mahkemede olumlu karar aldıktan sonra Danıştay'ın ilgili dairesinde ne yazık ki kararlar bozuluyor.
27:14Son dönemde birçok yerde, birçok projeye ilişkin olumlu kararlar alınabilmesine rağmen Danıştay tarafından çok yersiz sebeplerle bozulduğunu görebiliyoruz bu kararların.
27:26Bu da bize biraz Danıştay kararlarını düşündürtüyor.
27:29Neden bu şekilde veriliyor diye.
27:31Çünkü tam tersine çok daha önceki zamanlarda Danıştay çok önemli çevre hukukuna dair iştihatlar oluşturmuş durumdaydı.
27:39Şu an bu durumun aksi bir yönde tavır sergilenmesi ve şirket lehine davranılması bizim açımızdan aslında hukukun araçsallaştırıldığını zaten biliyoruz
27:53ama çok açık bir şekilde bu durumun ayuka çıktığını da gösteriyor diyebilirim.
28:00Son olarak keşif sırasında şahit olduğu fiziksel koşulları ve projenin neden yapılmaması gerektiğini değerlendiren Hülya Yıldırım şöyle devam etti.
28:08Aslında bu projelerin hem bugünü hem geleceği nasıl etkileyeceği çok net bir şekilde ortaya konulduğu yani kuşaklar arası bir etkiden
28:18bahsediyoruz.
28:19O yüzden de bizim bu kadar netlikte ortaya koyduğumuz ve çok açık bir şekilde tüm belgelerle bilgilerle ortaya konulabilen bu
28:30durumun bilirkişilerce de tespit edilmesini bekliyoruz diyeyim.
28:43Kürdistan'da ekolojik tahribat giderek derinleşiyor.
28:46Gabardan Zilan'a Zaptan Dicle'ye Aras'tan Murat Nehri'ne kadar uzanan geniş bir coğrafyada doğa talanı farklı alanlara yayılıyor.
28:54Dağlar, ormanlar, meralar ve su kaynakları enerji, madencilik ve endüstriyel projelerin hedefi haline gelirken bölgenin en önemli yaşam kaynaklarından olan
29:04deriler, çaylar ve nehirlerce enerji şirketlerine peşkeş ediliyor.
29:08Zengin su kaynakları, akarsuları, gölleri ve gületleriyle önemli bir su havuzası konumunda bulunan Serhat bölgesinde HES projeleri giderek yaygınlaşıyor.
29:17Bölgedeki çok sayıda dere, çay ve nehir üzerinde hidroelektrik santral kurulurken yeni projelerle bu tahribat alanı daha da genişletilmek isteniyor.
29:26HES projelerinin en fazla yoğunlaştığı su kaynaklarının başında Cölemert'ten akarak, Güney Kürdistan sınırlarına kadar ulaşan ve Irak'ın Musulkendinin yaklaşık
29:3545 km güneyinde Dicle Nehri'ne akan Zapt suyu geliyor.
29:39Zapt suyu üzerinde 11 HES projesi bulunurken, Kars'ta Aras Nehri üzerinde 10, Ardahan'da Kura Nehri üzerinde 5, Erzurum'da Oltuçay'ı
29:47üzerinde 4 ve Agiri'de Murat Nehri üzerinde 4 HES projesi yer alıyor.
29:52Söz konusu veriler, bölgedeki su kaynakları üzerinde enerji projelerinin yoğunlaştığı alanlara dönüştürüldüğünü ortaya koyuyor.
29:59Bölgenin tamamında yapılması planlanan 46 yeni HES projesiyle birlikte Serhat'ın su varlıkları üzerindeki baskının artması bekleniyor.
30:09Amed'in Pasur ilçesine bağlı Tiyaks mahallesinden geçen Tal Deresi, Kasorda eteklerinden başlayarak Şekran çayına bağlanıyor.
30:17Çevresindeki ağaçlık alanlar ve bitki örtüsüyle birçok canlıya yaşam alanı sunuyor.
30:22Dere boyunca uzanan bitki örtüsü ve suyun oluşturduğu doğal görünüm bölgenin güzelliklerini ortaya çıkarıyor.
30:28Ağaçlar, kuşlara barınma ve yuvalanma alanı sağlarken kökleri toprağa tutarak erozyonun önlenmesine katkıda bulunuyor.
30:35Dere, çevresindeki bitki ve hayvan yaşamı için önemli bir su kaynağı oluşturuyor.
30:40Ancak bu doğal güzellikler dere yatağını ve çevresindeki yeşil alanlara bırakılan çöplerle gölgeleniyor.
30:46Plastik şişeler, poşetler, ambalaj atıkları, alkol şişeleri, evsel çöpler ve inşaat molozları geniş bir alana yayılıyor.
30:54Özellikle yaşlı havalarda çevreye bırakılan atıklar dere yatağına taşınarak suya karışıyor ve kirliliğin yayılmasına neden oluyor.
31:01Mahalle sakinleri atıkların toplanmamasının dere çevresinde beslenen hayvanlar için tehdit oluşturduğunu söylüyor.
31:08Birçok hayvanın yedikleri atıklardan dolayı zehirlenip ördüğünü belirten mahalle sakinleri atıkların bir an önce toplanmasını istiyor.
31:15Öte yandan hayvanların beslendiği alanlarda biriken plastik ve evsel atıklar canlıların yaşamını tehdit ederken suyun ve toprağın kirlenmesi de bölgedeki
31:24ekolojik dengeye zarar veriyor.
31:26Mahallede yaklaşık 3 yıl boyunca çöpler için vahşi atık kuyuları açılarak atıklar bu alanlarda yakaladı.
31:33Yaklaşık 3 ay önce ise mahalleye çöp konteynerları bırakılmasıyla yakma uygulamasına son verildi.
31:39Ancak atıkların düzenli toplanmaması nedeniyle çöpler birikmeye ve çevreye yayılmaya devam ediyor.
31:44Mahalle muhtarının verdiği bilgiye göre 6 çöp konteynerı bırakılmış ancak ihtiyacın karşılanması için 11 konteynera ihtiyaç duyuluyor.
31:53Muhtar çöp sorununun çözülmesi ve konteyner sayısının arttırılması için belediyeyi başvuruda bulunarak dilekçeler verdiğini belirtti.
32:00Belediye ise imkanların kısıtlı olduğu ve çöp toplama çalışmalarında zorluklar yaşandığını dile getirdi.
32:08Van'ın Begiri ilçesinde bulunan Muradiye Şelalesi sonbaharla birlikte kartpostallık görüntülere büründü.
32:15Doğanın sarı, turuncu ve kahvelengi tonlarının hakim olduğu bölgede şelalenin ihtişamlı görüntüsü ziyaretçilerine görsel bir şölen sunuyor.
32:23Dört mevsim boyunca yerli ve yabancı binlerce turistin ziyaret ettiği şelale doğayla bütünleşen görüntüsüyle ilgi çekiyor.
32:31Kent merkezinde yaklaşık 80 km, Begiri ilçe merkezinde ise 10 km uzaklıkta bulunan şelalenin suyu Tendürek Dağı'ndan beslenen Bendihmani
32:40çayından geliyor.
32:42Özellikle sonbahar aylarında oluşan renk cümbüşüyle ziyaretçilerin ilgisini çeken şelale bölgenin önemli doğal güzellikleri arasında yer alıyor.
33:08Dünyanın dört bir yanında doğa ile kentsel gelişim arasında sessiz bir mücadele yaşanıyor.
33:14İnsanların her geçen gün daha fazla toprağı ve yaşam alanını ele geçirmesiyle hayvanlar, ağaçlar ve diğer canlılar yaşam alanlarından geri
33:23çekilmek zorunda kalıyor.
33:24İnsanın ayak bastığı her yerde kuşların ezgisi susuyor.
33:28Yaban hayatının yaşam alanları giderek daralıyor.
33:31Ancak bu tabloya rağmen Kirmaşan eyaletinin kalbinde doğanın varlığını sürdürmekten vazgeçmediği bir köy bulunuyor.
33:38Bu köyde leylekler yuvalarını ağaçlara değil elektrik direklerine ve insan yapımı yapıların üzerine kuruyor.
33:45Hiçbir korku duymadan bu topraklardaki varlıklarını sürdüren leylekler dünyanın yalnızca insanlara ait olmadığını,
33:52yaban hayatının da bu büyük yuvada kendine ait bir yer olduğunu hatırlatıyor.
33:56Kirmaşan kentinin 32 km uzağında bulunan Huşinan Ulya köyü burayı güvenli bir sığınağa dönüştüren onlarca leyleğe ev sahipliği yapıyor.
34:05Bu kuşlar her mevsimsel göçün ardından yeniden kadim yuvalarına dönerek yaşam döngüsünün insan ile doğanın barışçıl birlikleriyle iç içe geçmesini
34:15sağlıyor.
34:15Şaşırtıcı olan ise köy halkının bu kanatlı misafirlere yaklaşımı.
34:20Köylüler onların varlığını değerli buluyor.
34:22Bazıları leylekleri kutsal canlılar olarak görüyor.
34:25Bazıları ise varlıklarını köy için hayır, bereket ve gelişmenin kaynağı olarak değerlendiriyor.
34:33Biz bu dereleri, bu suyumuzu kimseye vermiyoruz evladım.
35:07İzlediğiniz için teşekkür ederim.
35:14İzlediğiniz için teşekkür ederim.