00:00Milyonlarca çalışan ve emekli Ocak ayını bekliyor. Çünkü yeni yılda maaşlar ne olacak merak ediliyor.
00:06Tabi bir yandan da Aralık ayında da gözler. Öyle ki Aralık ayında asgari ücreti belirleme komisyonu toplanacak.
00:13Aynı zamanda emekli maaşları içinde rakamlar ön plana çıkmış olacak.
00:17Peki hangi rakamlar masada? Bunları uzman konuğumuzla konuşacağız.
00:21Sosyal güvenlik uzmanı Emin Yılmaz bizimle. Sayın Yılmaz hoş geldiniz öncelikle.
00:25Merhaba teşekkür ederim.
00:27İlk olarak dilerseniz şöyle bir asgari ücretten başlayalım. Senaryoları tek tek kalem yazdınız.
00:33Hangi senaryolar ön plana çıkıyor? Nasıl zam yansır maaşlara? Sizden dinleyelim.
00:39Evet biz 4 rakam üzerinde duruyoruz. Bununla ilgili sahtada birlikte değerlendirecek olursak
00:45burada başlangıç rakamı %25 üzerinden değerlendirirse şu anda güncelde 28.075 lira olan asgari ücretimiz 35.84 liraya denk gelecek.
00:55%30 olursa 36.498 lira, %35 olursa 37.901 lira, %40 olursa da 39.305 liraya.
01:03Şimdi burada en güçlü ihtimal ne olacak diye şöyle bir beyin cimnastiği yaparsak orada da %30'luk kıssasın geleceğini ben
01:12tahmin ediyorum.
01:13Burada 3 taraf üzerinden değerlendiriliyor. İşçi sendikası, işveren sendikası ve de Çalışma Bakanlığı bünyesindeki bürokratlar da toplamda 5'er kişilik
01:24komisyonda 15 kişi netliyor.
01:2715 kişilik komisyonun pazarlık usulü masada bir işçinin asgari günlük olarak yaşam maliyetlerinden tutun da her türlü ihtiyaçlarını kazanacak kadar
01:39olan fark olması lazım.
01:41Hocam peki beklenen enflasyona göre mi yoksa gerçekleşen enflasyona göre mi daha çok asgari ücret etkili olacak?
01:48Evet, orta vadeli poranda hatırlayacak olursak bu sene gerçekleşecek enflasyon %28.40.
01:54Hedeflenen yani bir sonraki yılda da %21'di.
01:57Geçen sene enflasyon ne çıkmıştı?
02:00%30 çıkmıştı.
02:01Bununla ilgili de %25 oranında yani orada da hedeflenen enflasyon üzerinde değerlendirilmişti.
02:08Bu mantıkla bakılırsa %20.000'in üzerinde bir tık olursa orada da rakam %25 bandında açıklanıp %30'a bağlanacağını ben
02:19tahmin ediyorum.
02:20Yani güçlü oran %30 diyebilir miyiz?
02:22Diyebiliriz çünkü başlangıç rakamını %25, sonuç rakamını da %40 yazdık.
02:27Bunu 3 taraf olunca bunu veren bir el kısmı da var.
02:31Yani sadece işçi tarafı değil işverenleri de düşünmek lazım burada.
02:35İşverenleri de düşündüğümüz zaman onların maliyet kıstası var.
02:39İlk etapta net ücret 36.498 lira olursa biz bunu bürte çeviriyoruz 42.939 liraya.
02:47İmanet sektöründeyse orada teşvikler var.
02:50O bir işçinin maliyeti 50.990 lira.
02:54Hizmet ve diğer sektörde olanlardaki işveren maliyeti de 52.278 liraya tekabül edecek.
03:01Tabi şimdi %30 ihtimali üzerinde duruyoruz.
03:04Bir yandan da asgari ücretle birlikte birçok kalem de etkilenecek.
03:07Peki hangi kalemlere yansıyacak asgari ücret artışı?
03:10Şimdi toplamda 88 kalemi bu tetikliyor.
03:14Dolayısıyla da biz buraya birkaç tanesini yazdık.
03:18Bunlardan bir tanesi sizin prim gününüz eksikse emekli olmak istiyorsanız gidip doğum borçlanma, askerlikle 11 tane borçlanma var.
03:25Bunları değerlendirebiliyorsunuz.
03:26Diğeri işsizlik maaşını değiştirecek.
03:29Diğeri kıdem tazminatının en dip rakamı tabanı değiştirecek.
03:32Genel sağlık sigortası %6 üzerinden değerlendiriliyor.
03:37Birçok kesimi etkileyecek.
03:39Evet şimdi asgari ücrette %30 senaryosu dedik.
03:42Aynı zamanda borçlanmalar ve işsizlik maaşı gibi birçok kalemi de etkileyecek.
03:45Bir de bir yandan emekliler de tabi dört gözde bekliyor.
03:49Emekli maaşları ne olacak dilerseniz bir de sizle ona bakalım.
03:52Emekliler için tabi iki senaryo da konuşuluyor.
03:54Bir yandan taban aylık bir yandan da Refah Bay'ı seyyan enzam olacak mı?
03:59Hepsinin detaylarını da sizlerle bakalım dilerseniz.
04:02Şöyle emekliler için hazırladığımız tabloya da bakacak olursak.
04:06Enflasyon farkı artık oluşmaya başladı.
04:09Ekim ayının da açıklanmasıyla birlikte önümüzdeki aylar içinde bekliyorsunuz.
04:13Emeklilerde hangi tabloyu görürüz?
04:15Aslında bir ekonomik olaraktan şu anın bir fotoğrafını çekmemiz lazım.
04:20Bununla ilgili de enflasyon verileri ne oldu ne olacak ilk önce ona bakalım sonra da alternatifiyle beraber değerlendirelim.
04:27Ekim ayı enflasyonu geçtiğimiz hafta açıklandı ve orada da rakam 2.58 oldu.
04:32Şu ana kadar kesinleşen son dört aylık enflasyon verimiz yüzde 8.28.
04:38Geriye dönük olarak on aylık enflasyon 27.53'e tekabül etti.
04:43Kasım ve Aralık ayı ne çıkacak?
04:44Merkez Bankası'nın piyasa katılacağı anketindeki tahmin doğrultusunda Kasım ayını 1.18, Aralık ayında 0.97 çıkacağını düşünüyoruz.
04:53Bu veriler ışığında yeniden bir hesaplama yaptığımız zaman
04:582026'nın son 6 aylık dönemindeki enflasyon rakamı yüzde 10.62, yıllık rakam ise yüzde 30.28'e denk gelecek.
05:10Burada iki rakam öne çıkıyor.
05:138.28 ve 10.62.
05:14Neleri ifade ediyorsun?
05:16İşte emeklilerimizin şu anda kesinleşen enflasyon rakamına göre maaşı ne olur?
05:22Yıl sonu ne olur?
05:23En düşük emekli maaşını hesapladığımız zaman 23.502 lira.
05:27Kesinleşen son dört aylık enflasyonla beraber 25.502 lira.
05:31Yıl sonunda eğer yüzde 10.62'lik kıstası tutturursak o zaman da 26.053 liraya gelecek.
05:38Şunun altını çeşitelim.
05:39Şu an için herhangi bir refah payı veya seyahan enzam olmazsa tahmin edilen enflasyon tuttuğunda
05:45emeklilerin cebine girecek aylık 26.053 lira olacak değil mi?
05:49Çok doğru.
05:51Bunun üzerine diğer alternatifler var.
05:53Onları da konuşacağız ama sadece burada Seska Balkur Emeklisi değil,
05:57enflasyonu etkileyen, ona bakan memura memur emeklimiz var.
06:01Onlardan olacak.
06:02Oraya da bir bakalım.
06:03Burada toplu sözleşme devreye giriyor.
06:07Toplu sözleşmede 2026'nın ikinci döneminde %7, ilk döneminde ise %5'lik bir rakama imza attılar.
06:16Şimdi çok basit bir hesaplama tekniğiyle 7 ile 5 arasında kaç puan var?
06:202 puan var.
06:21Dolayısıyla %10'luk bir enflasyon verisi çıkarsa bunu da %10'dan çıkardığımız takdirde kabaca 8 puan diyebiliriz.
06:34İşte buradaki 8 puan yıl sonunu işaret ediyor diye söyleyebiliriz.
06:38Tabii özellikle en düşük emekli aylığını alanlar merak ediyor.
06:42Seyyahen enzam veya refah payı olacak mı?
06:44Yine verilen mesajlara baktığımızda son olarak Cevdet Yılmaz Cumhurbaşkanı yardımcısı açıklamalarda yapmıştı.
06:50Açıklamalarını da aslında pozitif olarak yorumlayabilir miyiz?
06:53Ne düşünüyorsunuz?
06:55Bunun başını yaklaşık 2 hafta öncesinde sen cumhurbaşkanı kabine toplantısı sonrasında emeklilerimizi ve çalışan kesimi heyecanlandıran bir çıkış yaptı.
07:05Hakkaniyet ve adalet uğrunda şeklinde değerlendirdi.
07:09Sonra hem çalışma bakanımız hem maliye bakanımız keza ekonomiden sorunlu cumhurbaşkanı yardımcımız Senceret Yılmaz da buna benzer açıklamalar yaptı ama
07:19biz hep o aradaki ipuçlarını çekip onun üzerinden ne olur diye bir beyin cimnastiği yapalım.
07:27Seyanen zam diye konuşuluyor birinci alternatif.
07:31Orada da her emekliye 10 bin lira veya 15 bin liralık bir fark var.
07:36Yalnız burada yine kafalarda soru işareti var.
07:39Buradaki 10 bin ve 15 bin ikisinden biri veya arada bir rakam da olabilir.
07:44Onu tek kalemde mi olacak?
07:47İki kalemde mi olacak?
07:48Niye iki kalem?
07:49Çünkü emeklerimiz yılda iki de bazen alıyor.
07:52Biri Temmuz ayında biri Ocak ayında.
07:54Dolayısıyla bunun yarısını Ocak maaşını diğer yarısını da Temmuz maaşına da eklenti olabilir.
08:01Onu ayrı değerlendirmek lazım.
08:03Ayrıca refah payı konuşuluyor.
08:06Orada da %5 ile %20 arasında bir fark olacak.
08:09%10'luk enflasyonun üzerine %5, %10, %15 veya %20'lik bir fark gelebilir.
08:15Son olarak aslında şunu da altını çizelim.
08:17En düşük emekli aylığının bu verilere göre aslında 26.053 lira olmasını bekliyoruz.
08:22Bir yandan da seyyanen zam ve refah payı da gündemde.
08:25Aslında emekliler şunu merak ediyor.
08:27Aylığımız 30 bin lira olur mu?
08:29Seyyanen zam ve refah payı bu ihtimali güçlendiriyor mu sizce?
08:32Güçlendiriyor.
08:33Çok basit bir hesaplama yapabiliriz.
08:35Şu anda kesinleşen zam üzerinden yani 23.552 liraya da %10.62 kıstası eklediğiniz zaman
08:4326.053 liraya denk geliyor.
08:47Burada refah payı olarak yine örnek verelim.
08:51%10'luk bir kısım verilirse 26.053 çarpı 1.10 dediğimiz takdirde bu rakam 28.658 liraya denk geliyor.
09:03Veya %20 olarak hesapladığınız takdirde yine 26.053 lira çarpı 1.20 dediğimiz takdirde bu rakam 31.263 liraya denk
09:15geliyor.
09:16Görüldüğü üzere 30.000 liraya yakın bir rakama erişeceğini ben de tahmin ediyorum.
09:21Evet sosyal güvenlik uzmanı Emin Yılmaz teşekkür ederiz.
09:24Tek tek kalem kalem hem asgari ücrette hem de emekli aylığında olan beklentileri sizlere aktardık diyelim.
09:30Özellikle asgari ücrette 30.000 lira aylık ihtimalinin ön plana çıktığının altını çizelim bizlerde ve sözü tekrar size bırakalım.
