00:012025 yılının artık sonuna yaklaşırken milyonlarca asgari ücretlinin gözü kulağı da yapılacak zam oranlarında.
00:09Peki masadaki rakamlar ne? Ekonomist Muhammed Bayram ile konuşacağız.
00:13Efendim hoş geldiniz CNN Türk yayınına.
00:15Hoş bulduk Yuburan'ın yayınları dilerim.
00:17Muhammed Bey enflasyon verileri açıklandı. Aralık ayına da yavaş yavaş gidiyoruz.
00:22Asgari ücretli de merak ediyor. Ne olacak zam oranları?
00:25Evet yani Türk iş ve hak iş gibi konfederasyonlar asgari ücretli toplantılarına katılmama kararı almıştı.
00:31Bakalım toplantıya katılacaklar mı?
00:33Ama katılsalar da maalesef son iki dönemdir toplantıdan kalkıyorlar karar alınmadan.
00:38Ve devletle işveren tarafı belirliyor rakamı.
00:42Yani aslında burada devletin pozisyonu işçiyle işveren kendi donelerini masaya yatıracaklar.
00:47İstegi taleplerini söyleyecekler.
00:48Ve devlet burada ara bulucu olacak.
00:50Ama maalesef işçinin hakkını konfederasyonlar, Türk iş ve hak iş gibi konfederasyonlar burada savunamadığı için maalesef masadan kalkıyor.
00:58Şimdi bu senede biraz daha telaşlı geçecek bu görüşmeler.
01:01Çünkü hedefleyen enflasyon mu olacak?
01:03Gerçekleşen enflasyon mu olacak?
01:04Bununla alakalı yabancı kuruluşların hedefleyen enflasyonun yapılması gerektiğini söyleyenler var.
01:09İşte Mehmet Şimşi'nin kafasından geçenlerin hedefleyen enflasyonun biraz daha üzerinde olması gibi durumlar var.
01:15Gerçekten karışık ama 1 Aralık itibariyle resmi olarak bu görüşmeler başlayacak Kübra Hanım.
01:20Ve Aralık'ın son gününe kadar bu karar verilmek zorunda.
01:24Ve 1 Şubat itibariyle bu zamlı maaşlar yansıyacak.
01:26İsterseniz bakalım.
01:28Şimdi 10 aylık gerçekleşen enflasyon farkımız var.
01:30%28.63.
01:32Ekim ayı enflasyon farkıyla beraber %28.63 oldu.
01:36Şimdi buna Kasım ile Aralık ayı da geldiğinde bu %31 ila %32 civarına artacak Kübra Hanım.
01:43Yani gerçekleşen enflasyon %30'un bir miktar üzerinde olacak.
01:47Yıl sonu hedefleyen enflasyon bu da gelecek sene sonu hedefleyen enflasyon.
01:52Bu sene 30'lar civarında kapattık.
01:54Gelecek sene de %19'lar civarında kapatmayı bekliyoruz.
01:57İşte zaten burada olay netleşmeye başlayacak.
02:00Hedefleyen enflasyon yapacak, gerçekleşen enflasyon yapacak.
02:03Ama ben kuvvetli tahminimize söyleyeyim.
02:06Burada bütçe görüşmelerinde %28'lik gibi bir rakam var.
02:12Bu %28'lik bir rakam.
02:14Sigorta prim gelirlerinin %28 artacağı yönde bir rakam.
02:18O yüzden %28 ile %30 arasındaki enflasyon farkı çok daha bana burada gerçekçi geliyor.
02:25Yani %20, %25 evet hedefleyen yapılabilir ama yüksek enflasyonuz ortamda.
02:31Evet dezenflasyon süreci devam ediyor.
02:32Vatandaşın kaybettiği enflasyonun önce yerine koyacağız gerçekleşeni.
02:36Daha sonra refah payı koyacağız.
02:38Yani tahmini yapılabilir.
02:39Tahmin yapılmasının zamanı gelecek sene.
02:41Yani gelecek sene 2026'nın bu aylarında Allah ömür verirse biz hedefleyen enflasyon şu olmalı.
02:47Yani %10'un altında buna göre yapalım diyebiliriz.
02:50Ama bunun zamanı şu an değil yüksek enflasyon var çünkü.
02:53Kira yenileme oranı bile %37'lerde Kübra Hanım.
02:56Yani %25 ile %30 arasında bir rakamı konuşacağını düşünüyorum.
03:00Tabii sadece oransal zamlar değil.
03:01Yani her dönem bunları konuşuyoruz.
03:03İşte işçi temsilcileri de ondan dolayı masada olmalı ve hakkı savunmalı.
03:07Birincisi vergi dilimi.
03:09Yani burada sadece %30'luk bir artış olursa asgari ücrette sadece asgari ücretler değil bütün çalışanları etkiliyor Kübra Hanım.
03:15Ve bu aylarda vergi diliminden dolayı herkes maaşını daha az almaya başladı.
03:20Çünkü bürüt olarak arttı.
03:22Kümülatif hesaplanan bir vergi var.
03:24Herkes bir üst vergi dilimine geçtiği gibi maaşları düşüyor.
03:27O yüzden vergi dilimi sorunu çalışanın burada bertaraf edilmesi lazım.
03:31Vergi dilimi ücretlerde sabitlensin.
03:32Yani %25 sabit alınsın.
03:35%40'a varan bir vergi oranı olmasın tavsiyemiz var.
03:38Yine asgari ücretteki sigorta primi biliyorsunuz devletimiz gerçekten reform niteliğinde bir yenilik yaptı.
03:45Bu reformda da asgari ücretten vergi almıyor.
03:47Ama sigorta primi hala alıyor.
03:49Şimdi işverenlerimiz diyebilir ya biz zor ayakta kalıyoruz.
03:52Ama baktığımızda Temmuz'da asgari ücrette zam yapılmamasına rağmen enflasyon hala artmaya devam etti.
03:57Yani azalışı var azalış hızındaki burada yavaşlama istediğimiz gibi değil.
04:03Ama gördük ki asgari ücretin artışının enflasyona karşı öyle doğrudan bir kolorasyonu yok.
04:10O yüzden burada asgari ücretteki sigorta primi de kaldırılırsa ki vergiler kaldırıldı.
04:14Burada işverene bir destek yapılabilir.
04:16Son olarak büyükşehir tazminatı farkı Kübra'nın.
04:19Bunu yine yıllardır konuşuyoruz.
04:21Yani İstanbul, Ankara, İzmir, Antep, Kocaeli gibi büyükşehirlerde yaşayanlarla, asgari ücretlerle diğer Anadoluşehirlerde yaşayanlar ve geçimini sürdürmek zorunda olanlar aynı alım gücüne sahip değiller.
04:32Yani büyükşehirlerde aldığınız para maaş yattığı gün belki bitiyor.
04:37Ama diğer Anadoluşehirlerinde kira daha düşük, gıda fiyatları daha uygun ondan dolayı biraz daha alım gücü yüksek.
04:42O yüzden burada büyükşehirlerde ya farklı bir asgari ücret belirlensin, bu zamanda yapılmış, anayasaya aykırı olduğundan dolayı iptal edilmiş ama ya da bir tazminat farkı.
04:52Yani İstanbul çalışanlara ayda 5 bin daha fazla bir para.
04:55Çünkü buradaki işverenler de çalışanını kaybetmemek pahasına aslında asgari ücret vermiyor.
05:00Yani şu anda, evet yılın onayı geçti, baktığımızda neredeyse asgari ücretle çalışan yok.
05:05O yüzden bu sene yani %25 ile %30 arasında bir rakamın konuşulacağı ve yanaklarında bolca konuşulacağı bir asgari ücret mevsimine geldik diyebiliriz.
05:13Net bir sayı söylemek mümkün değil şu anda anladığım kadarıyla hocam.
05:17Sadece oranlar, masada tartışılacak oranları söylediniz bizlere.
05:20Tabii Kübra Hanım burada yasal olarak bunu belirleme yetkisi Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun.
05:24Bu da sonra da kayanlaşacak.
05:26Evet bizim öngörülerimiz var.
05:28Yani hedefleyen enflasyon %19 çok düşük.
05:30Bu yapılmamalı.
05:31Bu yapılacaksa hedeflenen gelecek sene sonu yapılabilir.
05:34Gerçekleşen enflasyonu yerine koymamız gerekiyor ki vatandaşın alım gücü ocağa dönebilsin.
05:39Çünkü bu gerçekleşen artık üzerimize binmiş enflasyon.
05:42Yani burada %28 ile %30 rakamları oransal olarak daha ön plana çıkıyor diyebiliriz.
05:47Tabii son kararı Tespit Komisyonu.
05:49Eğer bir Refah Bey olacak da Sayın Cumhurbaşkanımız kararını verecektir.
05:52Peki çok teşekkür ediyorum verdiğiniz bilgiler için.
05:54Ekonomist Nuhamet Bayram ile birlikte asgari ücret zam oranlarını olabilecek tahminleri değerlendirdik.
06:02Söz stüdyoya bırakalım.
