00:00Lagpas 1 trillion piso ang nakita ng isang grupo na kaduda-duda o mga red flag umano
00:05sa panukalang 2027 national budget na ipinasan ng Kamara.
00:09Ang House Appropriations Panel sinabing na validate ang mga insertion
00:13at hinikayat ng grupo na tukuyin ang mga proyekto na kitaan ng mali.
00:18Saksi, si Mav Gonzalez.
00:23Distrito ni House Majority Leader Representative Sandro Marcos sa Ilocos Norte
00:28ang may pinakamalaking insertion sa panukalang budget sa 2027 para sa DPWH projects.
00:354.37 billion pesos iyan.
00:38Ayon sa pagsusuri ng People's Budget Coalition sa bersyon ng 2027 General Appropriations Bill na ipinasan ng Kamara.
00:45Sunod na pinakamalaking insertion ang 1.8 billion pesos para sa Misamis Occidental 2nd District
00:51at 1.7 billion pesos para sa Davo de Oro 2nd District.
00:55Nadagdagan din ang pondo ng mga distrito ni House Speaker Bojie D.,
00:59House Appropriations Committee Chair Rep. Micaela Swan Singh
01:03at House Lead Prosecutor Jerval Luistro.
01:06Hindi po namin sinasabi na katiwalian ang lahat ng ito.
01:08Kailangan po natin ng infrastrukturang ito.
01:11Pero sana maayos.
01:12At ang panawagan po namin, kung walang published na dokumento,
01:17tanggalin ng Senado.
01:19I-veto ng Pangulo.
01:20Hinihingan pa namin ang reaksyon ang mga nabanggit na kongresista.
01:24Ang pananaw naman ng palasyo sa budget insertion,
01:27hindi masama, basta't napupunta sa tama at ikabubuti ng publiko.
01:31So, kahit sino pang kongresman niyan,
01:37kung ang pondo na ilaan sa kanyang distrito,
01:42ay tama ang paggamit.
01:45Walang ghost projects,
01:47walang substandard na mga materials na ginamit sa mga proyekto,
01:52hindi po ito magkakaroon ng problema.
01:54Dahil ang insertion,
01:57hindi po ito generally masama.
02:03Nagiging masama lang ang insertion
02:05kung ang pera ay i-insert sa bulsa ng politiko.
02:12Yun ang masama.
02:14Samantala,
02:15190 billion pesos naman ang halaga ng lahat
02:19ng mahigit 7,000 proyekto sa buong bansa
02:21na insertion o isiningit ng kamara sa budget.
02:24Ang mga ito,
02:25wala o man ang published project attachments
02:27sa ilalim ng budget ng tatlong ahensya.
02:30In the DPWH,
02:31the house inserted nearly 6,200 projects
02:34worth 172 billion.
02:36Many of them are multi-purpose buildings.
02:38In the DOH,
02:39the house inserted more than 180 new health facilities
02:43worth more than 2 billion pesos,
02:45but they cut the overall health facilities budget.
02:48In the Department of Agriculture,
02:49the house inserted more than 350 new farm-to-market roads
02:54worth nearly 6 billion pesos.
02:56Lampas 1 trillion pesos naman umano
02:58ang halaga ng red flags nilakita ng grupo.
03:01210 billion pesos sa soft pork
03:03sa anyon ng patronage-driven ayuda.
03:07695 billion sa hard pork
03:09which are politicized infrastructure.
03:12And 112 billion pesos po sa shadow pork
03:14o yung unprogrammed appropriations.
03:16Kaya ro'y kahit 369 million pesos lang
03:19ang hiningin pondo ng Pangulo
03:20sa ilalim ng National Expenditure Program
03:23ay lumobo sa 4.74 billion pesos
03:26ang ipinasambersyon ng budget ng Kamara.
03:28Gate naman ni House Appropriations Panel
03:30Senior Vice Chairperson Albert Garcia
03:32na validate ang mga insertion.
03:35Hinimok din niya ang koalisyon
03:36na tukuyan ang mga proyektong nakitaan ng mali
03:38at kailangang itama.
03:39Context changes everything.
03:43So maganda kung may mga nakikitang mga projects
03:45na mali yung mga coordinates
03:48maganda ma-identify natin
03:50para ma-check po natin.
03:51At kung kailangan i-rectify
03:53ma-rectify po natin.
03:56Maaring nagka-typographical error
03:59because of the voluminous documents.
04:03Paglilino pa ni Deputy Speaker Ronaldo Puno
04:06hindi Kongreso ang gumagawa ng budget
04:08kundi mga ahensya
04:09at nire-review lang daw nila ito.
04:11The Congress does not really create the budget.
04:13We're just reviewing
04:14what has already been submitted to us.
04:16All those things are submitted by the agencies
04:18even when the Appropriations Committee
04:21inserts the things there.
04:23They cannot do it without the clearance of the agency.
04:28Diba?
04:28And then after that
04:29there is even an additional safeguard
04:32that is created by the agency
04:33particularly public works.
04:35Bago pa niyan
04:36ay P266 billion pesos na halaga
04:39ng mga DPWH project
04:40na walang kaukulang dokumento
04:42ang napuna ng Senate Finance Committee.
04:44Of the 16,244 total projects
04:49under the DPWH operations budget
04:52only 1,418 projects
04:55or 8.73%
04:57were submitted
04:58with accompanying physical
05:00or digital documentation.
05:02Hinihinga namin ng reaksyon dito
05:04ang Department of Public Works and Highways,
05:06Department of Health,
05:07at Department of Agriculture.
05:09Ako si Mav Gonzalez,
05:10amin niyong saksi.
05:11Amin niyong saksi.
05:16Amin niyong saksi.
