- 55 dakika önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Teşekkür ediyorum. Hafta sonu haber kuşağımızın bu saat diliminde Ankara stüdyosundayız.
00:04AKİT TV'de değerli konuğumuz, Uluslararası İlişkiler uzmanı Dr. Sayın Sinan Demirtürk hocamızla
00:12geçen haftaya damga vuran dış politikadaki gelişmeleri.
00:16Önümüzde Siyonist İsrail'de gerçekleştirecek bir seçim var.
00:21Gelecek hafta öbür hafta Amerika'da ara seçimler var ama
00:26tabi Orta Doğu'da da hareketli bir zemin var.
00:31Cuma günü geride bıraktığımız gün İstanbul'da önemli bir zirve düzenlendi.
00:37Körfez ülkeleri, bölge ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla Avrupa'nın dört büyük ülkesi diyebileceğimiz
00:44Fransa, İtalya, Almanya ve İngiltere'nin dışişleri bakanları İstanbul'da
00:49Ara Bulucular Zirvesi diyeceğimiz bir konsepte bir araya geldiler.
00:53Orta Doğu'daki güncel konular, gelişmeler, Babil Mendeb, Hürmüz ve Yemen, Gazze'deki gelişmeler masaya yatırılmıştı.
01:03Tüm bu gelişmeleri Sinan hocamızla konuşacağız. Hoş geldiniz efendim.
01:07Hoş bulduk Orhan Bey, çok teşekkür ediyorum.
01:08Sağ olun efendim.
01:09Gerçekten dediğimiz gibi sizinle yaptığımız ara ara yayınlarda da hiç düşmeyen bir tansiyonun olduğu bir süreçten geçiyoruz.
01:17Baktığımız zaman Türkiye yine aktif dış politikasının siyasetini geçen hafta önemli bir zirveyle taçlandırdı yine İstanbul'da.
01:25Önümüzde bir COP31 zirvesi var.
01:27O evet iklim değişikliği konusunda ama NATO ile başlayan Türk Devleti'nin teşkilatı zirvesi yine olacak.
01:33İlerleyen günlerde inşallah onu da değerlendirir.
01:34Sizin daha spesifik uzmanlık alınız ama.
01:36Şimdi baktığımız zaman dilerseniz bu cuma günkü zirveden bunun yansımalarından başlayalım.
01:43Nasıl değerlendirirsiniz?
01:44Sayın Fidan'ın açıklamaları vardı Sayın Dışişleri Bakanı'nın.
01:48Avrupa'daki önemli başak aktör ülkelerin Dışişleri Bakanı'nın katılımı bu konsepti ilk defa zannedersem.
01:54Yine Körfez ülkelerinin Dışişleri Bakanı'nın olduğu.
01:58Aslında Mekke ittifakının genişleyeceğine dair Mısır'ın da olması belki hep konuşuluyordu ama
02:05nasıl değerlendirirsiniz?
02:08Evet bu Türk Dış politikasının çok yönlülüğünü gösteren Doğu ve Batı arasındaki önemli denge siyasetinin ve denge arayışının temel nüanslarından
02:18bir tanesiydi.
02:19Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı temelli tartışmalarda ve ABD'nin İran'a yapmış olduğu saldırılar ve müdahalesi çerçevesi içerisinde
02:26Avrupa bloğunun yani İngiltere gibi Fransa gibi önemli ülkelerin geriye düştüğü etki alanlarının daha da azaldığı ve bu anlamıyla
02:35Donald Trump politikalarının onları baskıladığı yönünde de önemli tezler söz konusu.
02:39Türkiye Orta Doğu'da oluşturmaya çalışmış olduğu bu yeni askeri ittifakı ben buna diplomatik bir pakt diyorum.
02:47Yani bunun içerisinde askeri işbirlikleri var, savunma altyapısı var, teknik işbirlikleri var.
02:55Arge ve inovasyonun geliştirilebileceği bir askeri altyapının inşası söz konusu.
03:00Ve özellikle Türkiye'nin bu batılı devletlerin dışişleri bakanlarına davetleri yoluyla özellikle Orta Doğu'daki hedefinin,
03:09Orta Doğu'dan merkezi Asya'ya doğru uzanan temel hedefinin hiçbir ülkeyle çatışmak olmadığını göstermek.
03:14Yani hiçbir ülkeyi hedef almayan ne merkezinde İran'ın askeri olarak hedef alındığı,
03:21ne merkezinde İsrail'in askeri olarak hedef alındığı,
03:24hiçbir şekilde temelde caydırıcılığı esas kabul eden ve bir anlamıyla da askeri işbirlikleri üzerinden de
03:32barışın inşasına katkı sağlayabilecek bir caydırıcılık rolü üstleniyor.
03:38Ve bu çerçeve içerisinde gelen özellikle Avrupalı Dışişleri Bakanlarının da aynı zamanda
03:44NATO'nun kurucu üyesi ülkeler olması, NATO'nun üyeleri olmaları da,
03:48bu yönüyle hem Mekke İttifakı hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde gündeme gelecek olan
03:54yeni bir anlaşma modeli olarak Bedir Anlaşması ya da Bedir İttifakı çerçevesinin
04:00bu ülke liderlerine ve Dışişleri Bakanlarının anlatılmış olduğu ve bu anlamıyla
04:06konunun Avrupa güvenlik dengesi içerisinde, Avrupa güvenlik mimarisi içerisinde
04:11yeniden şekillenebileceği bir tablo oluşuyor.
04:14Üzülerek belirteyim, analizler yapılırken Mekke İttifakı'nın yalnızca yüzeysel değerlendirildiğini görüyoruz.
04:23Bu çerçeve içerisinde Mekke İttifakı'nın 2027'de, 2028'de neler meydana getirebileceği,
04:31onun bölgesel etkilerinden ziyade 10 yıl sonra, yani 2036'nın Orta Doğusunda,
04:372036'nın Akdeniz Hafızası'nda ya da yakın şartta neler meydana getirebileceğini analiz etmekte icap ediyor.
04:44Bu çerçeve içerisinde özellikle tabii çok net bir şekilde vurgulanmıyor olabilir.
04:50Ama Mekke İttifakı'nın en önemli diplomatik sonuçlarından birisi,
04:55dünyada kırılma gösteren, dünyada tehditler altında bulunduğu konusunda da intibalar oluşan,
05:02enerji güvenliğinin, enerji arzının korunabileceği yeni bir zemin oluşturmak.
05:07Tam da oraya da girecektim ben Sayın Hocam.
05:10Yani Avrupalı ülkelerin biraz daha kaygısının ilk anda enerji.
05:15Önümüz yine kış, zaten Rusya-Ukrayna devam ediyor.
05:20Yakıta, enerjiye ihtiyaçları var.
05:23İkinci, üçüncü bir krizi ne Avrupa kaldırabilir ne dünya kaldırabilir bu noktada.
05:29Hürmüz'le beraber Bab-ı Mendebin krize girmesi tabii ki,
05:33hiç kimsenin istemeyeceği bir senaryo olabilir.
05:35Dolayısıyla ister istemez Avrupa'nın da biraz da sanki gönülsüz de olsa,
05:40kendi zorunluluklarından dolayı işin içine girme düşüncesinde olduklarını düşünüyorum.
05:45Ben demek ki ittifakın meselesinde öyle akşamdan sabaha doğmuş çok kısa süreli bir anlaşma olduğu kanaatinde değilim.
05:51Yani özellikle Türkiye'nin Pakistan'la olan tarihsel diyaloğu, tam kardeşliğe ve müttefikliğe dayalı ilişkisi.
05:58Ve son 10 yıl içerisinde özellikle Prens Veliaht Salman'ın temel noktada Suudi Arabistan'da gerçekleştirmiş olduğu reform ve Türkiye'nin
06:08ilişkilerine fevkalade önem veriyor olması.
06:11Suudi Arabistan'ın da körfezdeki denge diplomasisiyle,
06:14Türkiye-Suudi Arabistan'ın ilişkilerindeki son yıllardaki önemli nokta,
06:17Mekke Anlaşması'nı, Mekke Savunma Paktı'nı bence tarihsel bir derinliğe oturtmuş oldu.
06:24Bu yönüyle hem ABD'li müttefikler, yani Türkiye'nin ABD'de ilişki kurmuş olduğu ana alanlara Mekke Anlaşması ciddi anlamda anlatıldı.
06:32Ve aynı zamanda NATO üyesi olan İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya, İspanya gibi bu önemli Avrupalı ülkelere, aktörlere de Mekke
06:45Anlaşması'nın hedefleri ve temelleri
06:47bence daha erken anlatılmış oldu.
06:50Ben bunun özellikle gayri resmi görüşmeler söz konusu olduğunda 6-7 Haziran'daki Temmuz'daki NATO zirvesinde
06:57altyapısının oluşturulduğu kanaatindeyim.
07:00Bakın onun öncesinde neler konuşulmuş, sizin programınızda da ifade ettik.
07:04Adeta NATO'nun bir güney ayağı olarak ya da NATO'nun bir güney yapılanması olarak tek NATO üyesi ülke olması
07:12bakımından
07:12Türkiye marifetiyle, Türkiye eliyle güneyde güvenliği sağlayabilecek olan bir tür yeni oluşum.
07:20Bu NATO gölgesinde bir oluşum değil.
07:22NATO onayıyla yapılmış olan bir oluşum değil.
07:25NATO'nun bir devamı yapılanma değil ama NATO'ya müzahir, NATO'ya asla alternatif oluşturmayan,
07:33NATO'yla çatışmayan veyahut da herhangi bir pakt ile çatışmayan yani ne Bağımsız Devletler Teşkilatı'nı,
07:40ne BRICS üyelerini, ne Şangay İşbirliği Üyesi Örgütü üyeleri, ne İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi üye ülkeleri
07:47rahatsız etmeyecek ve hiçbir çerçeveyle karşı karşıya gelmeyi hedeflemeyen ve bence nihai hedefi 3 ya da 5 yıl içerisinde
07:56güney akımın ve kalkınma yolu projelerinin ve uzun vade içerisinde orta koridorun yani Çin'den Avrupa'ya kadar uzanabilecek olan orta
08:07koridordaki
08:08bu enerji ve lojistik güzergahının bir ticari güvenlik ağı haline getirilmiş olması.
08:14Türkiye bunun tam olarak merkezinde yer alıyor ve iki önemli ülke yani Basra Körfez'in Akdeniz'e bağlayacak,
08:20Kızıldeniz'e bağlayacak olan geçiş ülke denilen birisi olan Suudi Arabistan ve Güney Asya'da,
08:26merkezi Asya'da önemli rolü ve İslam ülkeleri içerisinde nükleer güce sahip olan,
08:32önemli bir kara ordusuna sahip olan, büyük bir nüfusu barındıran Pakistan'ın varlığı.
08:37Evet.
08:37Ve Türkiye'nin de bir NATO üyesi ülke olması bakımından en gelişmiş ve en yeni milli ve yerli savunma sanayini
08:46inşa etmiş,
08:47oluşturmuş olan ülke olması yani hem Pakistan'la hem de Suudi Arabistan'la savunma sanayindeki teknolojik aktarımı,
08:55teknoloji aktarımını sağlayabilecek olan ülke olması yani geliştireceği yeni hava savunma sistemleri,
09:02füze savunma sistemleri, teknik askeri istihbaratın boyutu,
09:06geliştirdiği ve belki 3-5 yıl içerisinde uzayda bulunması muhtemel olabilecek olan bir Türk uydusunun istihbarat faaliyetlerindeki önemi
09:15ve bu anlamıyla hem Suudi Arabistan'la hem de Pakistan'la mukayese edildiği zaman geliştirmiş olduğu drone teknolojisi.
09:22Yani SİHA'ların ve İHA'ların varlığı bu ittifakı gerçekten caydırıcı bir rolle ön plana çıkarmış oluyor.
09:30Evet.
09:30Ve bir büyük sorunla karşı karşıya kalındı.
09:34Bazı yorumcular analistler bu ittifak Yemen'deki Husilere karşı ya da İran'ın vekil aktörlerine karşı Amerika eliyle oluşturuldu.
09:44Ya da NATO'nun bir devamı niteliğinde görüşleri ortaya koyuyorlar ve bunun arkasında İsrail'in olabileceği,
09:51İsrail'in olduğu konusunda da bir temel teori, bir komplo yaklaşımını dillendiriyorlar.
09:57Bu eksik bir yaklaşım. Bu tutarlı bir yaklaşım değil.
10:00Şimdi dün de Yemen Dışişleri Bakanı Türkiye'deydi cumartesi günü.
10:06Merkezi hükümet, meşru hükümet dediğimiz.
10:09Tabii, tabii.
10:09Aden'deki.
10:09Aden.
10:10Şimdi orada ikili bir yapılanma var.
10:12İşte hep Husilerin ne yapmak istedikleri, yani dışarıdan gözüken İran eksenine yakın oldukları,
10:20işte bir noktada Gazze konusunda Filistin davasına, Siyonist rejime karşı bir kamuoyun ezine vekil aktör denilebilecek bir güç oldukları.
10:33Ama kendileri açısını sensin, kendilerinin aslında Yemen'in meşru hükümeti oldukları önünde bir tez var.
10:40Yani Suudi Arabistan'la giriştikleri çatışma süreci tabii demografik yönü ayrı ama petrol bölgesine ve enerji noktasına olduğu için tüm
10:51dünyayı ilgilendiren ve dediğimiz gibi Babil Mendebe de el atmaları bu noktada farklı bir noktaya getiriyor.
10:57Şimdi Türkiye'nin Yemen hükümetiyle de diyaloglarını geliştirmesi işin diplomasi boyutunda çözümü kavuşturulma iradesini gösteriyor.
11:06Türkiye ve Mekke ittifakında var.
11:08Evet Türkiye, Suudi Arabistan'a yardımlarını özellikle tabii meclisten onaylandıktan sonraki süreçte ivediliklerine getireceğini ne gerekiyorsa söylüyor ama
11:19öbür tarafında her zaman diplomasi kapısının açık tutulduğunu görüyoruz.
11:24Yemen'in kendine göre daha doğrusu Rusilerin kendine göre savları var ve dediğiniz gibi çok güçlü bir taraf da İsrail
11:33'in aslında Rusilerin arkasını desteklediği yani her ne kadar savaşıyor gibi gözükse de
11:40o kaosun, o çatışmanın özellikle Suudi Arabistan'ın güneyindeki kabilelerin kışkırtılması, merkezi otorita borçla beraber Suudi Arabistan'ın da bir
11:51kaotik duruma girmesini
11:54fitin ateşlendiği söyleniyor.
11:56Siz buna nasıl katılırsınız bu savaş yani Siyonist rejim Yemen'deki durumu kışkırtan unsurlardan bir tanesi midir?
12:04Evet yani çatışmayı yakından izliyor ama yani Husilerle İsrail yönetimi arasında, Televiv arasında doğrudan bir bağın olduğu ile elimizde bir
12:13veri söz konusu değil.
12:14Yani Husiler İran'la birlikte, İran'la müttefikliklerini geliştiren bir aktör olmakla birlikte Çin ve Rusya'dan da silah alan yani
12:23Çin tarafından da dolaylı olarak kendilerine bir meşruiyet alanı açılmış olan
12:27ve bir anlamıyla da Babil Mendepe Aden Körfezi'nin bir bölümünü, Kızıldeniz'in bir bölümünü kontrol ediyor olmaları bakımından Çin
12:35tarafından da gözden çıkarılmayan bir tür gayri resmi aktör.
12:39Yani Çin buradaki hükümet modelini direkt tanımıyor ama onların bir takım uluslararası ilişkiler geliştirmelerine ve ekonomik olarak ayakta kalmalarına imkan
12:49tanıyabilecek
12:50ve Yemen'deki bu yeni hükümet modelinin ya da bu Yemen'de geliştirilmiş olan Husi parlamentosunun Ensorullah hareketinin gayri resmi destekçilerinden bir
12:58tanesi.
12:59O bakımdan meseleyi direkt İsrail'le bağlantılandırmak mümkün değil fakat çift taraflı olarak büyüyen ve uzun yıllara dayalı
13:06belki de 100 yıllık mazisi olan bu Husi yani Yemen'deki bu Zeydi Şii unsurla Suud rejimi arasındaki temel problemler ve
13:16Yemen iç savaşını elbette ki dışarıdan destekliyor.
13:20Bu savaşın büyümesi ve gelişmesi noktasında Orta Doğu'daki parçalanmışlıkların tamamını yeniden kurabilecek bir akla sahip.
13:27Yani ABD-İran savaşını da böyle okuyor, Lübnan'ın bölünmüşlüğünü de böyle okuyor, Suriye'de Dürzi mevcut yönetim gerilimini,
13:39Sünni-Nusayri geriliminin kırılma hatlarını veyahut da Suriye Kürtler ile Suriye rejimi arasında oluşabilecek her türlü ihtilafı kendinin yönetebileceği bir
13:48kırılma hattı olarak görüyor.
13:49Afganistanlaştı diyebilir miyiz eski Taliban unsur açısından yani Yemen dünden bugün olan bir ulusun değil bu Husi ve Merkezi yönetim
13:59çatışması Adensan'a.
14:02Diğer tarafta komşu ummanın daha pozitif, daha ara bulucu İngiltere'ye kralla bir ziyaret, oradaki söylemler farklı yani.
14:14Bu noktada Orta Doğu'nun yeni bir kanayan yarası mı oluşturulmaya çalışılıyor?
14:20Her ne kadar Yemen kendisi öz olarak petrol üreticisi olmasa da bulunduğu konum hasebiyle kapıları tutan bir noktada.
14:27Kızıldeniz üzerindeki etkisi Basta Körfesi'nin bir bölümünü kontrol ediyor olması bağlamında.
14:32Ağır silahları olmayan bir yapı nasıl bu kadar güçlü olabiliyor yani?
14:36Şöyle yani kritik silahları var Koran Bey.
14:39Yani noktasal atışlar yapabilecek yaklaşık 800 kilometre Kızıldeniz'de yan budan Suudların yolladığı petrolün Doğu Batı hattı içinde Kızıldeniz'e ulaşmasına
14:51ve Suudların herhangi bir ülke tankerine yüklemiş oldukları petrol güvenliğini ortadan kaldırabilecek silahlara sahipler.
14:58Yani ellerinde yüzlerce drone var.
15:00Yıllarca Batı niye bunu görmedi ya da görmezler geldi?
15:03Soruyu direkt o zaman öyle sorayım.
15:05Evet yani ben açık söyleyeyim yani Batı tarafından geliştirildikleri ve büyütüldükleri kanaatini taşımıyor.
15:12Yani burada son 15 yıl içerisinde bu entitenin bu siyasi varlığın büyütülmesinde İran ve Çin aktif role sahipler.
15:21Anladım.
15:21Yani Yemen'in bu Husi liderlerinin İran'da yetiştiriliyor olması, askerlerinin İran'da yetiştiriliyor olması
15:28ve devrim muhafızlarının Kudüs gücünün bir kolunun da bu Ensarullah hareketi içerisinde 60-70 bin milisle ifade edebileceğimiz bu kolu
15:37sürekli destekliyor olmaları
15:38ve büyük ölçüde yani İran'ın ikinci elde edebileceğimiz balistik füzelerinin ve şadet dronlarının ikame edilmiş olduğu bir güç bu.
15:48Yani öyle fotoğraflarda görüldüğü gibi entali giyiyor olmaları ve ayaklarında terlik bulunuyor olması
15:54yalnız da Kaleşnikovlardan müteşekkil olan bir yerli kabili onsuru değil bunlar.
15:59Yani dediğimiz gibi Aden Körfezi'ne konuşlandırılmış Sana bölgesinde ve Hudeyde limanında ellerinde bulundukları balistik füzelerle
16:08Suudi Arabistan'ı felç edebilecek olan bir güç haline getirildiler.
16:12Yani konumlandırılışı Suudi Arabistan'a karşı Korhan Bey.
16:15O bakımdan direkt Avrupa'nın müdahale edebileceği alanlardan birisi değildi burası.
16:20Bu başta bir Yemen'i savaşı gibi görüldü.
16:22Ve Muhammed Bin Ali'yi devirdikten sonra yani Sana'daki Yemen hükümetinin seçilmiş Yemen hükümetinin devrilmesinden hemen sonra
16:30ve bu anlamıyla onun Aden'e geri çekildiği ve sürgünde bir hükümet kurmak zorunda kalmış olduğu tablo adım adım kontrol
16:38edildi.
16:38Yani bölgede İran'ın etkili ve dönüştürücü bir aktör olduğunu da unutmayalım.
16:43O bakımdan yani Husi gücü Avrupalıların direkt müdahale edebileceği ve 10 yıl sonra gelinen süreç itibariyle
16:50Babel Mendefi istediklerinde kapatabilecek ya da burada bir kriz meydana tam kapatmaları mümkün değil.
16:56Ellerinde bir donanma, mayın daşıyabilecek bir güç veya insansız deniz araçları yok ama
17:02dediğim gibi balistik füzeler ve dronlarla buradaki tanker seyri seferini engelleyebilecek ya da inkıta ayıratabilecek bir güç haline geldiler.
17:10Hava saldırılarıyla anladığım kadarıyla bunun çıkaramı yapabiliriz.
17:15Sadece bombardmanla falan durdurulabilecek bir güç gibi gözükmüyor.
17:20Bir kere Yemen ordusu Suudi Arabistan tarafından silahlandırılıyor.
17:24Evet.
17:24Güneydeki bir takım aşiretler Birleşik Arap Emirlikleri tarafından silahlandırılıyor.
17:28Haliyle bu Sana ve Güneydeki aşiretler bloğu bir Arap İttifakı meydana getirdi.
17:34Bunu Suud ve Birleşik Arap Emirlikleri finanse ediyor olmasına rağmen
17:37yani karşılarında yüz bin kişiden müteşekkil bir büyük kara ordusu zırhlı araçları ve helikopterleri bulunan bir Aden hükümeti var.
17:46Ama mütecanist bir ordu değiller.
17:48Yani Suudi Arabistan'ın yardımıyla ayağa dikilmiş olan Husilerle mukayese edildiği zaman
17:54iç mücadele azimleri modern tabirle motivasyonları daha düşük olan bir ordu.
17:59Yani karadan ilerleyerek Sana'yı ele geçiremiyorlar.
18:04Yemen'in zaten zannedersem coğrafyası çok sıkıntılı, dik...
18:08Tabii özellikle dik coğrafya ve dağlık coğrafya bugün Husilerin kontrolündeki Hudeyde ve Sana arasındaki...
18:14Tabii bizim Osmanlı'daki o Yemen Türkiye'ye giden yani...
18:16Tabii tabii tabii Yemen isyanının yoğun olarak gelişmiş olduğu bölge.
18:20Burası huştur.
18:20Rücid sıkıntılı sert.
18:22Burası huştur, yolu yokuştur diye.
18:24O muş değil huş evet.
18:26Huş tabii huştur, huş kalesi o kastediliyor.
18:27Tabii.
18:28Sana yakınlarında ve bizim hemen hemen 200 yıl içerisinde 800 binden fazla asker kaybetmiş olduğumuz,
18:35sırf Yemen'i elinde tutalım diye Yemen isyanlarına karşı mücadele etmiş olduğumuz büyük bir alan burası.
18:40Haliyle uzun yıllardır kendi varlıkları için, kendi bölgelerindeki istiklalleri için mücadele verebilen ve dediğimiz gibi bu zeydi imamlar altında toplanmış
18:50olan daha mütecanis, kendi içerisinde daha hiyerarşik, daha...
18:56Ve bu tip şeyleri aslında ne derler? Alışkınlar.
18:59Evet, çatışmaya alışkınlar.
19:01İkincisi fakir olmalarına rağmen Ensarullah'ın oluşturmuş olduğu bu yeni siyasi yapı,
19:06özellikle İran tarafından örneğin 200-300 dolarla geçinen bir yeni ordu, yeni bir askeri ordu meydana getiriyor ama bu yeterli
19:14değil.
19:15Tekrar söylüyorum, bunun anlaşılması için başlarındaki bu zeydi, dini unsurun, bu şia dininin onları ne kadar toparladığını,
19:23yani tek bir ordu olarak gerekirse sanağının savunması için ölüme sevk edebilecek olan bir iç inanç sistemi meydana getirdiğini kabul
19:31etmek gerekiyor.
19:32O bakımdan Husiler sökülüp atılamıyor bölgelerinden.
19:35İkincisi yalnızca silahlandırılmış olan yerel bir güruh değil bunlar, topluluk değiller.
19:41Aynı zamanda arkalarında Yemen nüfusunun yaklaşık %35'ine tekabül eden bu zeydi, şii halk kitlesi de var.
19:49Yani oradan besleniyorlar, asker devşirmeleri, bir ordu teşekkür ettirmeleri, minis güç kurmaları noktasında da halk içerisinde demografik bir derinlikleri söz
19:59konusu ve sizin de ifade ettiğiniz gibi kritik bir coğrafyanın üzerine oturuyorlar.
20:04Gelelim burada Türkiye'nin rolüne.
20:05Yani Mekke İttifakı'nın kurucu ve belirleyici ortaklarından birisi olmasına rağmen bizim medyamızda yapılan ters yorumlara ve çığırtkanlığa rağmen göreceksiniz
20:18Hursiler üzerinde bir askeri operasyona Türkiye tercih olarak girişmeyecektir.
20:23Yani bugün hem MSB kaynaklarını yakından incelediğimiz zaman hem Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki siyasi grupların ve Cumhur İttifakı Birleşenlerinin
20:33temel görüşlerini ve Dışişleri Bakanlığındaki yorumları incelediğimiz zaman sizin biraz önce de ifade ettiğiniz gibi Hursilerle gayri resmi bir temas
20:41devam ediyor.
20:42Yani bu Milli İstihbarat Teşkilatı üzerinden yürüyen bir temas ama Aden Hükümeti ile Dışişleri Bakanlığı'nın Türkiye ziyaret çerçevesinde de
20:50görüldüğü gibi resmi temaslar devam ediyor.
20:52Yani iki hükümetin önce kendi arasında bir ateşkes meydana getirebileceği Yemen'de iç istikrarın meydana getirilmesi.
21:01Yani belki federal bir Yemen 1991'de olduğu gibi hemen kurulamayabilir.
21:07Silahlar hemen gömülüp de tek parlamento altında Yemen'in bütünleştirilmesi mümkün olmayabilir ama Türkiye'nin gayretleriyle önce Hursiler ve Suriye
21:16Arabistan arasında geçici bir barış ve daha sonra Aden ve Sana grupları arasında,
21:21hükümetler arasında da Yemen'de iç savaşın durdurulacağı ve son yıllarda yaklaşık 60 bin Yemenli'nin hayatını kaybettiği ve sivil ölümlerin
21:30artarak devam etmiş olduğu bu çatışmalarında ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.
21:35Halilene Mekke İttifakı'nın varlığı bu yönüyle Babel Mendeb'deki ve Basra'daki güvenliği uzun vadede koruyabilecek olan bir askeri altyapı oluşturuyor.
21:44Evet.
21:44Türkiye burada ne yapabilir? Örneğin TCG Ertuğrul fırkateynini, TCG platformlarından birisini Suriye Arabistan'daki ciddi limanına yolladı.
21:55Yani ben bölgede Kızıldeniz güvenliğini sağlayabilecek olan ana unsurlardan bir tanesiyim.
22:01Benden istenirse hem Avrupalı ortaklarımız, ilişki kurduğumuz ülkeler hem de Suudi Arabistan talep ederse özellikle Kızıldeniz'deki seyri sefer güvenliği açısından
22:12ben bu fırkateynine görev yapabilirim mesajını veriyorum.
22:15İHA-SİHA konusunda bir destek veya orada drone saldırının önlenmesi noktasında hava savunma sistemi de değil.
22:21Şu an hava savunma sisteminin nikam edildiğine dair bir ne Suudlardan ne Türkiye'den gelen bir veriye sahip değiliz.
22:28Yani sağ incelendiği zaman ama teknik istihbarat verebilecek olan ve anlık istihbarat sağlayabilecek olan bir kadronun da...
22:34Çekirdek bir birim var orada.
22:36Çekirdek bir birimin Suriye Arabistan'da görev yaptığını tahmin ediyoruz.
22:39Niye? Sivil hedefler vurulmasın diye.
22:41Yani neden Kral Halit havalimanı vurulsun ki?
22:43Akın Mekke ve Medine.
22:45Evet neden Mekke ve Medine'ye yakınlarına bir roket düşsün?
22:49Yani Mekke ve Medine'nin direkt kutsal mekanları...
22:51Suudi, Husi'ler son dönemde yapılmayacağını söylediler.
22:56Ben Mekke ve Medine'ye kutsal mekanlara yönelik direkt bir saldırıya şahit olunduğu kanaatinde değilim.
23:02Bu bir şey aynı zamanda uluslararası propagandaya katkı sağlayabilecek bir süreç.
23:06Mekke ve Medine'de bir balistik füce saldırısı yapıldı.
23:11Ama bu kutsal mekanlarla çok alakalı değil.
23:13Daha çok damlama hedef alıyorlar.
23:14Doğu Suudi Arabistan'daki önemli havalimanını ve yeni bir gelişmiş ticaret merkezi olması bakımından ikincisi Suudi Arabistan'daki turistik ve ticari faaliyetleri
23:24akamete uğratmak için Riyad'daki Kral Halit Uluslararası Havalimanını hedef alıyorlar.
23:29O bakımdan bunun dengelenebilmesi için özellikle Kızıldeniz'deki seyri sefer güvenliği için Türk donanması zaman içerisinde burada konuşlanacak.
23:38Ben Husi'lere karşı sıcak bir çatışma ihtimalini Türkiye bağlamında görmüyorum.
23:42Hocam süremiz hızla bitiyor.
23:44Kritik bir seçim var.
23:46Daha doğrusu İsrail'in Siyonist yapının bir seçim sürecinde olduğu bir dönem.
23:54Netanyahu ve Eskinot Eskin Genelkurmay Başkanı karşı karşıya oldu.
24:01İkisi aslında birbirinden bir farkı yok ama buradaki olay henüz iki tarafında birbirine net bir üstünlük kuramaması ve İsrail'de olası
24:11bir karmaşanın hükümet kurma noktasında yaşanabileceği söyleniyor.
24:16Bir hafta sonra Amerika'da kritik bir seçim var.
24:19Yine anketler ne Trump'ın Netanyahu'ya desteğinin sahada karşılık bulduğu ne de Trump'ın Amerika'daki seçmenin de istediği katkıyı
24:29göremeyeceği noktasında.
24:30Yani bir topal ördek olmaya doğru giden bir Trump yine İsrail'de de istediğini bulamayacak bir Netanyahu gibi gözüküyor.
24:39Ama bu zulmün şiddetin önünü keser mi? Nasıl bir seçim sonrasında coğrafya bekleniyor ki İran'a yönelik saldırıların da her
24:49an yeniden başlayabileceği noktasında Trump ve ABD yönetiminden açıklamalarında geldiği bir süreç.
24:54Hem Trump'ın hem Michael Rubio'nun hem de Tom Barak'ın bu hafta sonunu işaret eden, bizde de endişeye
25:00mahal veren inşallah olmaz.
25:03En azından 3 Kasım'dan sonra Trump'ın bu bahsettiğiniz oy kayıbı eyaletlerin bir bölümünde toplamı kaybetmiş olması ve kongre üzerindeki
25:13etkisinin azalma ihtimali harekatın nevini düşürebilir, şiddetini değiştirebilir.
25:18Yani daha noktasal, yüksek yoğunluklu bir hava harekatı mı yoksa Bastakörfezi etrafında büyük Trump, küçük Trump ve Keşf gibi veya
25:30Hark gibi adalarda bir işgal hareketini başlatabilecek olan bir Hürmüz Kontrolü Harekatı mı?
25:34İkisi arasında farklılık meydana getirecek.
25:37Yani bu aynı zamanda Pentakon'da ve Centcom'da da raporlanan, simüle edilen, üzerinde analizler yapılan bir konu.
25:43Yani harekatın boyutu, harekatın askeri maliyetleri ve sonuçları.
25:48O bakımdan 3 Kasım son derece önem taşıyor ve Netanyahu'nun parlamento çoğunu sağlayamayacak bir ölçüde seçimi kaybetme ihtimali çok
25:58kuvvetli.
25:59Hem karşısındaki eski Genelkurmay Başkanı'nın hem de Lieberman gibi eski başbakanın konumlanabileceği savaşı daha barışçıl bir temel içerisinde oluşturabilecek
26:09ve Gazze Barış Planı'nın İsrail tarafından bugüne kadar engellenmiş olduğu ana noktaları ortadan kaldırabilecek olan bir tablo da olabilir.
26:17İster istemez.
26:18Yani Herzog ya da Lieberman'ın varlığı bu çerçeve içerisinde çok sert bir savaş politikasının devamı anlamına gelmeyebilir.
26:27Yani hem Arap Partilere İttifakı hem Sol'un dediğimiz gibi yeni koalisyon hükümeti içerisinde...
26:34O da da ultra ortodokslar var.
26:35Var.
26:36Yani aynı zamanda Sol ve Arap İttifakı'nın yaklaşık %25'lik bir hükümet çoğunluğunu sağlaması.
26:42Tabi bir koalisyon söz konusu olduğunda bu savaş politikalarında biraz daha iniraf edilebilecek bir tablo doğurabilir.
26:48Net değil bu.
26:49İsrail'in aynı zamanda ayrı bir güvenlik aklı var.
26:52İsrail'in aynı zamanda farklı çalışan bir dış politika savunma çerçevesi var.
26:58Bu tek başına hükümetlerle alakalı değil.
27:00Netanyahu bunu bütünleştirebilecek olan bir güçte bir lider olduğu için bir savaş kabinesi meydana getirmişti.
27:08Bu bakımdan bunun nasıl gelişeceğini hep birlikte okuyacağız.
27:11Ama asıl belirleyicinin ben 3 Kasım'daki sonuç olacağı yani 4 ya da 5 Kasım günü tam olarak tabloyu görebileceğimiz ve
27:19Donald Trump'ın eskisi kadar meşruiyet çerçevesi bulamayacağı, kongre gücünü kaybetme ihtimali bulunan
27:27hatta 1,5 yıl sonra yapılacak seçimlerde bir daha aday olmasına mani olabilecek
27:32hatta uzun vade içerisinde azledilmesinin sonuçlarını doğurabilecek olan bir tablonun teşekkülü, harekatın zeminini belirleyeceğim.
27:41Agresifasyonunu yani şeyini arttırır mı Trump'ın bu sonuç?
27:46Yani ben arttıramayacağı kanaatini taşıyorum.
27:49Arttıramayacağını düşünüyorum.
27:50Cumhuriyetçilerin tamamı da bu tip bir operasyonu desteklemiyor.
27:53Başta J.D. Vance olmak üzere.
27:55Trump'ın ekonomi danışmanları, bazı cumhuriyetçi senatörler ve cumhuriyetçi çoğunluğun
28:00bugün sizin de bahsettiğiniz gibi İsrail eksenli politikalardan duyduğu rahatsızlığı.
28:05Vance'da zaten açıktan hiçbir şey söylemedi Netanyahu ile alakalı.
28:09Evet, evet.
28:09Arkasındayım ya da şey yok.
28:10Söylemeyecektir çünkü bambaşka bloğun üzerine oturuyor.
28:13Daha protestan ortalama ve Katolik ABD'li seçmen üzerinde, ABD saha üzerinde
28:19farklı bir zemin meydana getirmek istiyor.
28:22Ve o da İsrail karşıttığını, Netanyahu muhalefetini seçmenin üzerinde yeniden oluşturmak derdinde
28:27güçlü adaylardan birisi cumhuriyetçiler için.
28:30Cumhuriyetçiler kazanır mı kazanmaz mı bu ayrı bir tartışma.
28:33Michael Rubio ile birlikte önemli bir cumhuriyetçi aday adayı başkanlık seçimlerinde ama
28:37demokratların biraz daha zemin kazanabileceği bir tablo.
28:41Bu Türkiye ile ilişkilerini nasıl etkiler?
28:43Özellikle Türkiye'nin F-35 katsa, motorlar,
28:47Yani beklentiler çok fazla, görüşüldü hala ama bu şekilde güçlüyken bunu yapamamışken bundan sonra...
28:56Yapamıyor çünkü orada bir takım mekanizmalar söz konusu.
28:58Yani bir tavsiye mektubu kendisi kongreye yolladı.
29:02Ama Dışişleri Bakanlığı hala S-400'lerin tamamıyla Türkiye sahasından çıkmamış olması bakımından direncini sürdürüyor.
29:09Yani kendi kabinesi aslında Trump'ın ama bir başka mekanizmayla kongreye Dışişleri Bakanlığı hala katsanın kaldırılması noktasındaki engellerin
29:18Varlığını bildiriyor ve kongre alt komisyonlar bağlamalarının direncinin devam ettiriyor.
29:22Yani bu bir tür Amerikan devlet yapılanması yani Trump istiyor gibi görünürken kongreye ve Dışişleri Bakanlığı'nın engellemiş olduğu bir
29:30tablo.
29:31Kolay değil, Türkiye'ye diplomatik olarak temaslarını sürdürüyor.
29:34Hem Rusya-Ukrayna Savaşı hem de İran Savaşı'nın gidişatı Kassa ve F-35'lerle ilgili Türkiye'nin tavrında netleştirecek.
29:41Hocam bir solukta sonuna geldik.
29:44Çok teşekkür ediyorum.
29:46Ben teşekkür ediyorum.
29:48Önümüzde çok konuşacağımız günler geliyor dediğim gibi.
29:53Bunları enine boyuna ilerleyen günlerde daha net yansımalardan sonra konuşacağız inşallah.
30:01Katkınıza hiçbir kez daha teşekkür ediyorum.
30:03Ben teşekkür ediyorum, iyi yayınlar diliyorum.
30:04Sağ olun efendim.
30:05Evet, Kıymetli Akit TV izleyenleri hafta sonu yayın kuşağımızın bu saat dilimi içerisinde Ankara stüdyomuzda konuğumuz,
30:13hocamız, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Sayın Sinan Demirtürklü Tesfam Koordinatörü aynı zamanda.
30:19Kendisiyle özellikle Orta Doğu'daki son gelişmeleri,
30:23Yemen, Babül Mendeb'in dünya küreseli için önemini ve olası İsrail seçimleri sonrasında olabilecek ilk senaryoları değerlendirmeye çalıştık.
30:34Bundan sonra da yine haber kuşağımızda konu başlıklarıyla karşınızda olacağız diyelim.
30:40Akit TV'den ayrılmayın.
30:41Hoşçakalın.