- 36 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Geçenlerde değerli izleyenler, dört ülke tarafından savunmada stratejik işbirliği anlaşması yani Bedir Mutabakatı imzalandı.
00:10Savunma sanayisinde dört ülkeden ortak adım geldi.
00:15Bundan sonra ne olacak peki Bedir Anlaşması'nın detaylarını konuşacağız.
00:21Uluslararası İlişkiler Uzmanı Hukukçu Avukat Çilem Karakoç'la kendisini stüdyomuza davet ettik ve stüdyomuza geldi.
00:30Çilem Hanım hoş geldiniz.
00:31Merhaba, hoş bulduk. İyi yayınlar diliyorum.
00:34Merhabalar, teşekkür ederiz.
00:36Şimdi Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya savunma sanayisi alanında Bedir Anlaşması'nı imzaladı.
00:44Öncesinde Mekke Anlaşması imzalandı, ardından Bedir Anlaşması imzalandı.
00:50Tabi bu anlaşmada ön plana çıkan konuysa savunma sanayi.
00:53Zaten biz savunma sanayi konusunda Türkiye olarak Avrupa'nın da örnek aldığı, Amerika'nın bile farkına vardığı son dönemde güzel
01:04işler yaparak aslında kendimizi ispat ediyoruz.
01:08Rüştümüzü ispat ediyoruz ve savunma sanayi alanında da ihracatımız yıldan yıla çok ciddi anlamda artıyor.
01:16Yüzde otuzluk bir artıştan bahsediyorum.
01:19Geçen yıl on milyar dolardı, on milyar dolar hedefi vardı.
01:24O hedefi aştık.
01:25On buçuk milyar dolar civarında bir ihracat gerçekleştirdik.
01:29Bu yıl ise daha fazla bir ihracat gerçekleştireceğiz.
01:33Kağan uçağı var, bir taraftan balistik füzelerin üretimi var.
01:37Tabi bunlar sadece Amerika ve Avrupa tarafından dikkat çeken konular değil.
01:43Yani ürünler değil.
01:45İslam ülkeleri tarafından da dikkat çeken ürünler.
01:48Kağan uçağına Suudi Arabistan'ın ortak olacağı noktasında bazı söylemler vardı.
01:55Şimdi Bedir Anlaşması ile birlikte savunma sanayinde anladığım kadarıyla ülkeler birbirleri için mi ürün üretecekler?
02:06Ne olacak? Bedir Anlaşması nedir? Nasıl değerlendiriyorsunuz?
02:09Şimdi çok güzel ifade ettiniz ve konuyu da çok güzel aslında özetlediniz.
02:15Ben de şunu ifade etmek istiyorum.
02:17Söylediğiniz gibi Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya bu savunma sanayideki kapasitelerini, kabiliyetlerini birleştirerek
02:29uluslararası alanda kesintisiz ve eksiksiz bir şekilde sanayi bağlamında eksikliklerini tamamlamak
02:38ve birleştirerek uluslararası güç oluşturmak, hem dışa bağımlılıklarını azaltmak hem de bölgesel güvenlik bağlamındaki stratejilerini de
02:50aslında daha rahat bir şekilde, daha bağımsız bir şekilde belirlemek olarak ifade edebiliriz.
02:56Bu anlaşmanın hani tarihsel sürecinde ya da bugün neden bu anlaşma imzalandı diye bakacak olursak
03:04bölgedeki tehditler, bölgedeki güvenlik algısı diye söyleyebiliriz.
03:09Ne demek istiyorum?
03:11İsrail'in bölgedeki saldırgan tavırları, Gazze Savaşı, ABD-İran-İsrail Savaşı'ndan ve aynı zamanda
03:20Rusya-Ukrayna arasındaki savaştan dolayı bölge ülkeleri kendilerini tehdit içinde hissediyorlar.
03:27Özellikle körfez ülkeleri ABD'ye güveniyorlardı.
03:34Yani kendilerini ABD'nin güvenlik şemsiyesi altında olduklarını düşünüyorlardı.
03:41Ancak biz ABD-İran-İsrail Savaşı'nda gördük ki ABD körfez ülkelerine verdiği sözü tutmadı.
03:49Öncelikli olarak İsrail'in güvenliğini sağlamaya çalıştı.
03:54Bu noktada bu tehditleri göz önünde bulundurduğunda artık körfez ülkeleri ABD'den sonra
04:01savunma sanayide öncül olan ve özellikle uluslararası barışa, güvenliğe katkı sunan
04:08Sayın Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın da ara buluculuk rolünü gördükleri zaman
04:14ve uluslararası barışa, güvenliğe katkılarımız da görüldüğü takdirde
04:20görüldüğü üzere güven unsuru oluşturduk Türkiye olarak.
04:24Ve bu noktada diğer devletler de bizlerle iş birliği içerisinde olmak istediler.
04:30Tabii sizin de söylediğiniz gibi Türkiye'nin savunma sanayideki kapasitesi,
04:35İHA'ları, SİHA'ları, mühendislik birikimi, askeri operasyonel süreciyle beraber
04:42bir takım dost ülkeler ve stratejik ülkeler bizlerle iş birliği içerisinde olmak istediler.
04:49Biz de bölgenin güvenliğine katkı sunabilecek barıştan yana ülkelerle birlikte
04:55onların bu çağrılarına yanıt verdik diyebiliriz.
04:58Bundan sonraki süreçte Pakistan'ın nükleer kapasitesi, Endonezya'nın geniş nüfusu ve tersane gücü,
05:07Katar'ın finansal gücü ve kesintisiz arge fonlama gücü
05:13ve Türkiye'nin de savunma sanayideki gücü ve dünyanın en büyük ordusuna sahip olması
05:20ve dünyada barıştan yana olması ve ara buluculuk rolüyle de güven tesis etmesi sebebiyle
05:27bu ülkeler bir araya gelerek güçlerini birleştirmeye çalıştılar.
05:32Bu noktada İsrail'in de aslında hesaplarını bozmuş olduk.
05:37Çünkü biliyorsunuz İsrail hem bölgede saldırgan tutumları var,
05:41genişleme tutumları var ve aynı zamanda da Doğu Akdeniz'de,
05:45Yunanistan'da, Güney Kıbrıs'la çeşitli ittifak anlaşmaları imzalayarak
05:51bir jeopolitik rekabet içerisinde,
05:54onun bu planlarını bozmak adına da
05:57Mekke Anlaşması'nı, Bedir Anlaşması'nı
06:00ve Türkiye-Libya arasında imzalanan
06:03Deniz Yetki Anlaşması'yla aslında bozmuş olduk.
06:08Ve şunu da ifade etmek istiyorum.
06:11Bu da çok büyük ses getirdi aslında.
06:13Yunanistan, Başbakanı Miçotakis gitmiş,
06:16Birleşmiş Milletler'e şikayette bulunmuş.
06:18Libya ile Türkiye arasında imzalanan Deniz Yetki Anlaşması'nı.
06:22Hafter tarafı aslında imzalamamıştı.
06:24Türkiye aslında bölgede etkisini de her gecen gün
06:29artırarak devam ettiriyor diye düşünüyorum Çileman'ın.
06:31Tabii ki.
06:32Yani bu anlaşmanın Türkiye-Libya arasında
06:35Deniz Yetki Anlaşması'nın imzalanmasıyla beraber
06:38İsrail şunu anladı.
06:40Artık Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin izni olmadan hareket edemeyeceğini anladı.
06:47Ve onun burada İsrail'in Doğu Akdeniz'de kurduğu planların da bozulduğunu gördük bu anlaşmalarla beraber.
06:56Evet.
06:56Peki Bedir Anlaşması savunma sanayi alanında bir ittifak anlaşması anladığım kadarıyla
07:02siz ülkelerin kapasitelerinden bahsettiniz ya bizim savunma sanayi alanında işte bir kapasitemiz var.
07:11Her alanda aslında savunma sanayiye baktığımızda
07:14ihalardan tutun işte tanklara kadar bütün sistemlere kadar bir üretim yetkinliğine sahibiz.
07:20Endonezya'nın da işte tersanelerinden bahsettiniz.
07:24Ben mesela onu ilk defa duydum.
07:26Tersaneleri o kadar güçlü mü?
07:28Bizim tersanelerimizde mesela şeyler üretiliyor.
07:31İşte fırkateynler üretiliyor, korvetler üretiliyor.
07:35Endonezya'nın tersane tarafının güçlü olduğundan bahsettiniz.
07:40Katar'ın finansal gücünden bahsettiniz değil mi?
07:43Evet doğru.
07:44RG fonlama konusunda da çok ciddi yatırımları olacağını düşünüyorum.
07:49Şimdi bir ülkenin, şimdi bir savunma sanayini geliştirirken, o ihaları, sihaları geliştirirken
07:55bir test sistemi önce yapılması gerekiyor ve RG'ye de çok ciddi maliyetler harcanıyor.
08:02Çok ciddi para.
08:03Kesinlikle öyle.
08:03Evet, bir devletin üzerine ciddi yükler oluşturuyor.
08:07Aslında bu dört devletin bir araya gelerek bu RG'ye de ortak olarak yatırım yaptığı takdirde
08:15bir ülkenin başına düşecek o maliyet de azalmış olacak.
08:20Mesela F-35 üretilirken, geliştirilme aşamasındayken sekiz ülke tarafından finanse ediliyordu.
08:26Bunlar içerisinde biz de vardık.
08:27Sonra F-35 programından çıkarıldık.
08:30Gerçekten maliyet açısından baktığımızda test RG aşamasında çok ciddi paraların harcandığı sistemlerden bahsediyoruz Çileman'ım.
08:40Size katılıyorum.
08:41Katar bu anlamda finansal tarafında bu ittifakın yer alacak diye görüyoruz.
08:49Şu anda resmi açıklamada tarafların hangi konuda yatırım yapacağını, hangi konuda kabiliyetlerini ortaya koyacağını tam olarak söyleyemeyiz.
08:58Ama tahminim bu şekilde.
09:01Çünkü bazı ülkelerin gerçek anlamda kabiliyetleri, kapasiteleri dünyaca bilinen bizlerin de malumu.
09:08İşte Pakistan'ın nükleer silaha sahip olması, Türkiye'nin İHA'ları, SİHA'ları, savunma sanayideki gücü, Endonezya'nın hem geniş
09:19bir nüfusa sahip olması.
09:21Bizim için de aslında iyi bir pazar.
09:23Yani ihracat yapma konusunda da aslında bizim için önemli bir avantaj sağlıyor.
09:29Aynı zamanda güçlü ve altyapısı yüksek tersanelerin de olması donanma yapma konusunda da bu noktada da yararlanabileceğimizi düşünüyorum.
09:40Yani savunma sanayideki kapasitelerini bu devletler bir araya getirerek, birleştirerek, bilgilerini, birikimlerini bir araya getirerek kesintisiz bir şekilde bir ortaklık
09:54sağlayacaklar.
09:56Zaten bu anlaşmanın ismi de Bedir, yani Dolunay anlamına geliyor ve bir tamamlanma öngörerek aslında bu ismi bilerek koymuşlar.
10:07Yani Bedir savaşına atıfta bulunmuyorlar mı?
10:10Bedir ifadesi Dolunay anlamına geliyor ve bir tamamlanma anlamına geldiği için ve bu dört ülkenin de her birinin de kendine
10:20özgü kabiliyetleri, kapasiteleri yan yana geldiği zaman geniş çaplı bir tamamlanma olacağını aslında bu yönde bu ismi konuldu.
10:31Tabii, biraz önce haberde aslında değinmiştim.
10:36Şimdi Mısır'da Mekke İttifakı'na da yer alan ülkelere işte biz ortak görüşe sahibiz, ortak bir şekilde hareket ediyoruz demişti.
10:45Mekke İttifakı ayrı bir süreç aslında.
10:49O savunma paktı, savunma paktı şu anda çalışıyor mu çalışmıyor mu?
10:53Tam işte detaylı olarak bilmiyoruz bu Bedir anlaşmasının, Dolunay anlaşmasının ilerleyen zamanlarda nasıl bir katkı sağlayacak?
11:01Yani biz ilerleyen zamanlarda bunu çok net bir şekilde göreceğiz.
11:06Peki Türkiye'nin kazanımları ne olacak Çileman'ın burada?
11:10Şöyle, önce bir ihracat pazarı aslında elde etmiş olacağız.
11:14Tabii sadece bunu alım satım olarak da düşünmemek gerekiyor.
11:17Aynı zamanda ortak üretim, teknoloji transferi ve yine arge yani araştırma geliştirme faaliyetlerinin birlikte yapılması ve yine belki askeri sanayideki
11:33şirketlerin de birbiriyle iletişimi arttırılarak daha da büyük yatırımların yapılması.
11:40Mesela bugün 100 bin kişi savunma sanayide çalışıyorsa ilerleyen günlerde bu sayı çok çok artacaktır.
11:46Bu yatırımların artmasıyla beraber teknoloji de aslında ilerleyecektir.
11:52Ve ülke başına düşen arge yatırım maliyeti de azalmış olacak.
11:58Bu noktada hani bu maliyet azaldığı zaman her bir devlet daha farklı noktalara yani devletin, ülkenin diğer mali işlerine de
12:07yatırım yapma şansı bu noktada bulmuş olacak.
12:10Şunu da ifade edelim.
12:12Yine Bedir Anlaşması ile Mekke Anlaşması'ndaki farkı da...
12:20Belirgin olarak maddeler halinde bakarsak Mekke Anlaşması'nın işte anlaşmasına maddelerine baktığımızda Bedir Anlaşması'nın maddelerine baktığımızda belirgin olarak farklar
12:32neler?
12:33Şöyle Mekke Anlaşması savunma itifakı olarak ifade edebiliriz.
12:39Mekke Anlaşması'nın ikinci maddesine baktığımız zaman birine yapılmış saldırı hepsine yapılmış saldırı olarak kabul ediliyor.
12:47Yani burada bir caydırıcılık üretmek ve bölgedeki saldırgan, yayılmacı siyaset izleyen devletleri mesela İsrail veya İsrail gibi düşünen devletlerde bir
13:02caydırıcılık oluşturup savaştan kaçınmasını sağlamak.
13:07Bu şekilde ifade edebiliriz Mekke Anlaşması'nı ve kaynağını uluslararası hukuktan Birleşmiş Milletler şartından alan bir anlaşma.
13:16Ancak Bedir Anlaşması'na baktığımız zaman burada daha çok savunma sanayideki kapasiteyi arttırmak, ortak üretim, arge yatırımları arttırmak ve bu
13:28şekilde dışa bağımlılığı azaltmak, bölgedeki stratejik güvenlik politikalarını daha özgürce benimseyebilmek.
13:38Şimdi bir ülke başka bir ülkeden savunma sanayi aldığı zaman ne oluyor?
13:43Bir sadece alım ve satım gerçekleştiriliyor ama bilgi aktarımı yapmıyorlar.
13:48Balığı veriyorlar ama balık nasıl tutulacak bunu göstermiyorlar.
13:52Çünkü herkes başka bir ülkeye bağımlı olmasını istedikleri için bu noktada gücü kaybetmemek adına.
13:59Ancak bu dört ülkenin çeşitli askeri anlamdaki kabiliyetleri, bilgi birikimleri bir araya geldiği zaman aslında bu dört ülke dışa bağımlılığı
14:10azalmış olacak ve bölgedeki nüfusu da daha da artmış olacak.
14:15Bundan sonra İsrail hem Ortadoğu'da hem Körfez'de hem de Doğu Akdeniz'deki politikalarını belirlerken aslında Mekke Anlaşması'nı, Bedir Anlaşması'nı
14:27ve Libya ile imzalanan Deniz Yetki Anlaşması'nı göz önünde bulundurarak hareket etmek durumunda kalacak.
14:36Şöyle mesela ülkelerin savunma sanayi alanında yetkinliklerine baktığım zaman aslında Pakistan'ın bir yetkinliğinin olduğundan bahsedebiliriz.
14:47Çünkü Pakistan kendi balistik füzelerini üreten bir ülke.
14:51Ayrıca Çin'le birlikte çoğu insan bilmez.
14:55JF-17 Thunder Block 2 savaş uçağını üretiyorlar.
15:01%65'ini Pakistan üretiyor.
15:04Bakın JF-17'ler Hindistan-Pakistan savaşında resmen Rafael'leri, Fransız üretimi Rafael'leri hallaç pamuğuna çevirdi.
15:14İşte biz de onların bu bilgisinden yararlanmış olacağız.
15:18Yani aslında sahada karşılaşılan zorlu testlerin bilgilerinin diğer ülkelere aktarıldığı stratejik bir pakt diyebiliriz.
15:34Mesela Güney Kore ile Endonezya KF-21 uçağını üretiyordu.
15:42O ortaklık sonuçta bitti.
15:444.5. nesil bir uçaktan bahsediyoruz.
15:47Endonezya'nın da öyle bir uçak üretme gibi bir girişimi oldu.
15:52Tabii tamamen kendi ülkesine ait değil.
15:56Güney Kore ile birlikte geliştiriyorsunuz.
15:58Bazı kritik aksamları da sonuçta kim veriyor?
16:01Amerika veriyor.
16:02Amerika'nın vermiş olduğu parçaları aslında Güney Kore gidip montajını yapıyordu.
16:08Çin ile birlikte geliştirilen JF-17 uçağı ise tabii ki bunlar mühendislik birikimi açısından güzel şeyler.
16:16Kaan uçağının üretilmesi noktasında Türkiye'nin de bir birikimi var.
16:20Bu noktada belki ilerleyen zamanlarda Kaan'da da bir ortaklık söz konusu olabilir mi?
16:27Olabilir.
16:28Çünkü ben Şanlıurfa'ya gitmiştim.
16:32Teknofest'te konuştuk.
16:34Kaan'ın mühendisleriyle de.
16:37Tabii bu işler şeye bakıyor.
16:38Paraya bakıyor.
16:39Ne kadar para varsa ne kadar para göberseniz proje daha fazla hızlanabiliyor Çileman'ım.
16:45Ben bu anlaşmayı önemsiyorum.
16:47Tabii şunun da yapılmaması gerektiğini düşünüyorum.
16:50Türkiye bu aşamaya Çileman'ım Çile çekerek geldi.
16:54Neden?
16:55Bize Azerbaycan savaşından dolayı kamera vermediler.
16:59Biz kendi kameramızı yaptık.
17:01Ambargolardan dolayı biz kendi mühendislik birikimimizi oluşturarak aslında bu ürünleri ürettik.
17:07Yarın bir gün aramızda sorun olabilecek bir ülkeye de mahrem bilgilerin de verilmemesi gerektiğini de düşünüyorum.
17:15Tabii Mekke anlaşmasında da mesela bir istihbarat paylaşımı konusunda bir yardımlaşma var.
17:20Ancak burada yine altını çizmişler anlaşmada mahrem olan yani Türkiye'nin güvenliğini etkileyen mahrem bilgilerin paylaşılmayacağı konusunda da anlaşma metninde.
17:32Buna göre bir madde de söz konusu.
17:34Peki bu Bedir İttifakı İsrail açısından bir caydırıcılık oluşturur mu?
17:41Yani İsrail bu anlaşmaya nasıl bir tepki gösterir?
17:46Şimdi İsrail Türkiye'yi çevrelemek için ve bölgedeki gücünü arttırmak için Doğu Akdeniz'de Yunanistan ile Güney Kıbrıs ile çeşitli anlaşmalar
17:58yaptı.
17:59Ve yine İran'ın gücünü azaltmak amacıyla savaşlar çıkardı.
18:04Ve bu şekilde hem bölgedeki gücünü arttırmak yayılmacı siyasetini geliştirmek adına bizlerin de yani Türkiye'nin bu noktada çok iyi
18:13cevap verdiğini düşünüyorum.
18:15Arda Mekke anlaşması, Bedir anlaşması ve Libya ile imzalanan Deniz Yetki anlaşmasıyla beraber.
18:24Tabi bu noktada biz İsrail'in oyununu da bozmuş olduk.
18:28Tabi bu konuda rahatsızlıklarını da tek tek dile getirmeye başladılar.
18:32Oyun şu aslında mesela Doğu Akdeniz'den Avrupa'ya bir doğalgaz boru hattı çekilecekse Türkiye'nin izni olmadan çekilemiyor değil mi?
18:40Yani bu şekilde biz onları sınırlandırmaya çalıştık.
18:43Bu noktada hem ABD'nin de desteği vardı İsrail'e, Fransa'nın desteği vardı İsrail'e.
18:50Özellikle Türkiye-Libya arasında imzalanan Deniz Yetki anlaşmasıyla beraber Avrupa Birliği çeşitli şikayetlerde bulundu.
18:59Bu anlaşmaya dair, kadük kılmaya dair.
19:02İçersizdir dedi bir şeyler söyledi.
19:04Ancak onlar bazı anlaşmaları imzalarken Türkiye'nin hassasiyetini gözetmediler.
19:10Ama tabi ki de Türkiye tarafı bu oyunların hepsini bozdu ve çok iyi bir anlaşmaya imza attı.
19:18Bundan sonraki süreçte İsrail'in bölgedeki gücünün de azaldığını söylememiz mümkün.
19:24Ve bundan sonraki adımlarını da bu anlaşmaları gözeterek, Mekke Anlaşması'nın Bedir Anlaşması'nı gözeterek adımlarını atacaktır.
19:34Evet, Çilem Hanım süremizin sonuna geldik.
19:36Güzelce Bedir Anlaşması'nı bize anlattınız.
19:39Gerçekten faydalı yönlerini ülkemiz açısından anlattınız.
19:43Bu ittifak içerisinde bulunan ülkelerin anlaşmaya ne yönden katkı sağlayacağını da söylediniz.
19:50Çok teşekkürler yayınımıza sağladığınız katkı için.
19:53Çok sağ olun, ağzınıza sağlık.
19:55Ben teşekkür ederim, iyi yayınlar diliyorum.
19:57Çok sağ olun.