00:28MÜZİK
00:52Aliye İzzet Begoviç ya da Bilge Kral
01:00Bosna Ersek başta olmak üzere dünya tarihinin en önemli isimlerinden biri.
01:078 Ağustos 1925 tarihinde Bosanski Samaç kasabasında doğdu.
01:13Bosna Ersek'in bağımsızlığı için verdiği mücadeleyle insanlık içinde büyük bir umut oldu.
01:22Boşnak halkının kurtuluş mücadelesinin lideri ve 20. yüzyılın en önemli düşünürlerinden biri olan Aliye İzzet Begoviç ilk eğitimini Alman Lisesi
01:33'nde aldı.
01:33Başarılı bir öğrenci olan Bilge Kral 16 yaşındayken arkadaşlarıyla birlikte dini konuları tartışmak amacıyla Miladi Muslimani Müslüman Gençler Kulübü adını
01:44verdikleri bir kulüp kurdu.
01:48İslam'dan ilham alan düşüncelerinin bedelini biri gençlik, diğeri olgunluk yaşlarında olmak üzere iki ayrı dönemde yaklaşık 9 yıl hapiste yatarak
01:58ödedi.
02:01Hem hukuk hem ziraat fakültesini okuyan Bilge Kral, hapishanedeki yıllarında mücadelesine devam etti.
02:08En coşkun yıllarında bir genci hapishaneye atarak bitireceklerini düşünenler, bir bilgenin yetişip güçleneceğini fark edemediler.
02:17Onlar yıktı, biz yapacağız.
02:201994'te savaş devam ederken bir Alman dergisine şunları söylemişti.
02:25Benim hoşgörüm Avrupa değil, İslam kökenlidir.
02:29Eğer hoşgörülüysem öncelikle ve en çok Müslüman olduğum içindir.
02:35Kazanacağız çünkü ahlaklı olan Biziz duruşuna sahip olan Ali'ye, savaşın en şiddetli zamanlarındaki bir kış gününde askerlerini ziyareti sırasında
02:45onlara şu şekilde hitap etmişti.
02:47Görüyorsunuz, Allah karşımıza acı verici bir imtihan çıkarmıştır.
02:52Boğazlandık, kadın ve çocuklarımız öldürüldü, camilerimiz yakıldı.
02:57Ama biz kadın ve çocukları öldürmeyeceğiz, kiliseleri yıkmayacağız.
03:02İslam Manifestosu ve İslamcılık
03:05Genç yaşta mahkum edilmek korkutmadı gözünü.
03:09Ceza almasına gerekçe yapılan İslamcılık olan hakikat davasından vazgeçmedi.
03:171970 yılında yayınlanan İslam Manifestosu adlı eseriyle davasının ardında duruşunu tescilletti.
03:251980 yılında Doğu ve Batı arasında İslam adlı kitabını piyasaya sunarken,
03:311990 yılında davasındaki sebatını, kararlılığını göstermek istercesine İslam Manifestosunu tekrar bastırdı.
03:40İzzet Begoviç, mahkeme önüne çıkarılıp, hakim sistemi değiştirmek ve Bosna Hersek'i İslami devlete dönüştürmek için çalışmakla itham edildi ve
03:49yargılamadan sonra 14 yıl hapis cezasına mahkum edildi.
03:53Fakat bu mahkumiyet, onun kitabının bütün Bosna'da duyulmasını ve tesirini göstermesini sağladı.
03:59Bağımsızlık uğruna
04:011990'lı yıllara girildiğinde, Yugoslavia Sosyalist Federal Cumhuriyeti içinde bir bağımsızlık hareketi baş gösterdi.
04:10Özel cumhuriyetler birbiri ardından bağımsızlıklarını ilan ediyor ya da bu yönde niyetlerini ortaya koyuyorlardı.
04:21Bosna Hersek'te, 1 Mart 1992'de gerçekleştirdiği referandum sonrasında bağımsızlığını ilan etti.
04:29Çünkü yapılan referandumda halkın %62,8'i bağımsızlığı tercih etmişti.
04:38Ancak Sırplar, hemen arkasından Bosna Hersek yönetiminde söz sahibi olan Müslümanlara karşı savaş açarak yeni bir katliam hareketi başlattı.
04:48Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlık mücadelesine destek olan Avrupa ülkeleri ve ABD ise,
04:54Bosna Hersek'i Sırp saldırıları karşısında yalnız bıraktı.
05:01Bosna Hersek Müslümanlarını en çok sıkıntıya sokan da Avrupa'nın 3. Büyük Ordusu Yugoslavya Federal Ordusu'nun Sırp çetnikleriyle birlikte
05:11hareket etmesi, onlara destek vermesiydi.
05:14Müslümanlarsa herhangi bir askeri destekten yoksun ve silah yönünden çok zayıftı.
05:20Sonuçta Sırplar, Bosna Hersek'in önemli şehirlerini işgal etti.
05:29Bu işgal hareketi 1 milyona yakın Müslümanı göçe zorladı.
05:33Sırplar, işgal ettikleri yerlerde hem katliam hem de yıkım gerçekleştiriyorlardı.
05:40250 bin şehit, 1 milyon mülteci.
05:441994'ün sonuna gelindiğinde Bosna Hersek'teki iç savaşın aldığı can sayısı 250 bini, göçe zorladığı insan sayısı ise 1 milyona
05:54aşmıştı.
05:56Bunu hiç unutma evlat, batı hiçbir zaman uygar olmamıştır ve bugünkü refahı, devam ede gelen sömürgeciliği, döktüğü kan, akıttığı gözyaşı
06:08ve çektirdiği acılar üzerine kuruludur sözü de ona aitti.
06:16Ali'ye İzzet Begoviç ise 4 yıldır süren bu vahşi savaşta halkının liderliğini büyük bir cesaretle, azimle yürüttü.
06:25Saray Bosna bombalanırken burayı terk etmedi.
06:28Askerleriyle beraber siperde bulundu, sığınaklarda yaşadı.
06:33Ordunun başında cephede mücadele etti.
06:38Bir taraftan da barışın mücadelesini vererek diplomatik ilişkileri yürüttü.
06:43Neticede 1995'te ABD tarafından dayatılan Dayton Anlaşması'nın imzalanmasıyla savaş sona erdi.
06:51Asla köle olmayacağız
06:53Merhum Ali'nin, her şeye kadir olan Allah'a yemin edelim ki köle olmayacağız şeklinde mezar taşında yazan sözü ise,
07:02hayatı mücadele ile geçen liderin Boşnak halkına bıraktığı en önemli tavsiyelerden biri olarak gösteriliyor.
07:13Bosna Ersek Cumhurbaşkanı Ali'ye İzzet Begoviç, 19 Ekim 2003'te vefat etti.
07:39Savaş ölünce değil, düşmana benzeyince kaybedilir.
07:54İzlediğiniz için teşekkür ederim.