00:28MÜZİK
00:52Aliye İzzet Begoviç ya da Bilge Kral
01:00Bosna Ersek başta olmak üzere dünya tarihinin en önemli isimlerinden biri.
01:088 Ağustos 1925 tarihinde Bosanski-Samaç kasabasında doğdu.
01:14Bosna Ersek'in bağımsızlığı için verdiği mücadeleyle insanlık içinde büyük bir umut oldu.
01:23Boşnak halkının kurtuluş mücadelesinin lideri ve 20. yüzyılın en önemli düşünürlerinden biri olan Aliye İzzet Begoviç, ilk eğitimini Alman Lisesi
01:33'nde aldı.
01:34Başarılı bir öğrenci olan Bilge Kral, 16 yaşındayken arkadaşlarıyla birlikte dini konuları tartışmak amacıyla Miladi Muslimani, Müslüman Gençler Kulübü adını
01:45verdikleri bir kulüp kurdu.
01:49İslam'dan ilham alan düşüncelerinin bedelini biri gençlik, diğeri olgunluk yaşlarında olmak üzere iki ayrı dönemde yaklaşık 9 yıl hapiste yatarak
01:59ödedi.
02:02Hem hukuk hem ziraat fakültesini okuyan Bilge Kral, hapishanedeki yıllarında mücadelesine devam etti.
02:08En coşkun yıllarında bir genci hapishaneye atarak bitireceklerini düşünenler, bir bilgenin yetişip güçleneceğini fark edemediler.
02:17Onlar yıktı, biz yapacağız.
02:211994'te savaş devam ederken bir Alman dergisine şunları söylemişti.
02:26Benim hoşgörüm Avrupa değil, İslam kökenlidir.
02:29Eğer hoşgörülüysem öncelikle ve en çok Müslüman olduğum içindir.
02:35Kazanacağız çünkü ahlaklı olan biziz duruşuna sahip olan Ali'ye, savaşın en şiddetli zamanlarındaki bir kış gününde askerlerini ziyareti sırasında
02:46onlara şu şekilde hitap etmişti.
02:48Görüyorsunuz, Allah karşımıza acı verici bir imtihan çıkarmıştır.
02:53Boğazlandık, kadın ve çocuklarımız öldürüldü, camilerimiz yakıldı.
02:58Ama biz kadın ve çocukları öldürmeyeceğiz, kiliseleri yıkmayacağız.
03:03İslam Manifestosu ve İslamcılık
03:06Genç yaşta mahkum edilmek korkutmadı gözünü.
03:10Ceza almasına gerekçe yapılan İslamcılık olan hakikat davasından vazgeçmedi.
03:181970 yılında yayınlanan İslam Manifestosu adlı eseriyle davasının ardında duruşunu tescilletti.
03:261980 yılında Doğu ve Batı arasında İslam adlı kitabını piyasaya sunarken,
03:321990 yılında davasındaki sebatını, kararlılığını göstermek istercesine İslam Manifestosu'nu tekrar bastırdı.
03:40İzzet Begoviç, mahkeme önüne çıkarılıp, hakim sistemi değiştirmek ve Bosna Hersek'i İslami devlete dönüştürmek için çalışmakla itham edildi
03:49ve yargılamadan sonra 14 yıl hapis cezasına mahkum edildi.
03:54Fakat bu mahkumiyet, onun kitabının bütün Bosna'da duyulmasını ve tesirini göstermesini sağladı.
04:01Bağımsızlık uğruna
04:021990'lı yıllara girildiğinde, Yugoslavia Sosyalist Federal Cumhuriyeti içinde bir bağımsızlık hareketi baş gösterdi.
04:11Özel cumhuriyetler birbiri ardından bağımsızlıklarını ilan ediyor ya da bu yönde niyetlerini ortaya koyuyorlardı.
04:22Bosna Hersek'te 1 Mart 1992'de gerçekleştirdiği referandum sonrasında bağımsızlığını ilan etti.
04:30Çünkü yapılan referandumda halkın %62,8'i bağımsızlığı tercih etmişti.
04:39Ancak Sırplar hemen arkasından Bosna Hersek yönetiminde söz sahibi olan Müslümanlara karşı savaş açarak yeni bir katliam hareketi başlattı.
04:48Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlık mücadelesine destek olan Avrupa ülkeleri ve ABD ise,
04:55Bosna Hersek'i Sırp saldırıları karşısında yalnız bıraktı.
05:02Bosna Hersek Müslümanlarını en çok sıkıntıya sokan da Avrupa'nın 3. Büyük Ordusu Yugoslavya Federal Ordusu'nun Sırp çetnikleriyle birlikte
05:12hareket etmesi, onlara destek vermesiydi.
05:15Müslümanlarsa herhangi bir askeri destekten yoksun ve silah yönünden çok zayıftı.
05:21Sonuçta Sırplar Bosna Hersek'in önemli şehirlerini işgal etti.
05:29Bu işgal hareketi 1 milyona yakın Müslümanı göçe zorladı.
05:34Sırplar işgal ettikleri yerlerde hem katliam hem de yıkım gerçekleştiriyorlardı.
05:40250 bin şehit, 1 milyon mülteci.
05:441994'ün sonuna gelindiğinde Bosna Hersek'teki İç Savaş'ın aldığı can sayısı 250 bini, göçe zorladığı insan sayısı ise 1
05:54milyona aşmıştı.
05:57Bunu hiç unutma evlat, batı hiçbir zaman uygar olmamıştır ve bugünkü refahı, devam ede gelen sömürgeciliği, döktüğü kan, akıttığı gözyaşı
06:08ve çektirdiği acılar üzerine kuruludur sözü de ona aitti.
06:17Aliya İzzet Begoviç ise 4 yıldır süren bu vahşi savaşta halkının liderliğini büyük bir cesaretle, azimle yürüttü.
06:26Saray Bosna bombalanırken burayı terk etmedi.
06:29Askerleriyle beraber siperde bulundu, sığınaklarda yaşadı.
06:33Ordunun başında cephede mücadele etti.
06:39Bir taraftan da barışın mücadelesini vererek diplomatik ilişkileri yürüttü.
06:44Neticede 1995'te ABD tarafından dayatılan Dayton Anlaşması'nın imzalanmasıyla savaş sona erdi.
06:52Asla köle olmayacağız
06:54Merhum Aliya'nın, her şeye kadir olan Allah'a yemin ederim ki köle olmayacağız şeklinde mezar taşında yazan sözü ise,
07:03hayatı mücadele ile geçen liderin Boşnak halkına bıraktığı en önemli tavsiyelerden biri olarak gösteriliyor.
07:14Bosna Ersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzet Begoviç 19 Ekim 2003'te vefat etti.
07:39Savaş ölünce değil, düşmana benzeyince kaybedilir.
