- 3 gün önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Sevgili seyirciler, bültenimizin bu bölümünde, stüdyomuzda Akit TV Haber Editörü Mahmut Muslihan bizlerle birlikte.
00:08Mahmut hoş geldin yanımıza.
00:10Merhaba Yahya.
00:11Evet, son zamanlarda, rica ederim, son zamanlarda Azerbaycan ve İsrail arasında giderek derinleşen bir ilişki söz konusu.
00:19Bunlar ne anlama geliyor? İkili ülke neden bu kadar yakın birbirine?
00:23Evet, aslında Azerbaycan'ın başörtüsü yasağıyla birlikte tekrar sosyolojisinin hareketlendiğini gördük.
00:31Yani Azerbaycan'la Türkiye arasındaki ilişkiler, biliyorsun 2. Karabağ Savaşı'ndan sonra özellikle çok ciddi bir ivme yakalamıştı.
00:39Hatta Şuşa beyannamesiyle iki ülke arasında bir garantörlük anlaşması da imzalanmıştı.
00:44Yani bir ülkeye saldırı olursa diğer ülke de buna müdahale edecek şeklinde.
00:48Savunma sanayi işbirliği anlamında da çok ciddi ikili ilişkiler vardı.
00:52Yani Baykar olsun, Bayraktar olsun bunların Azerbaycan-Karabağ Savaşı'nda özellikle Ermeni işgalinin o bölgeden çıkarılması noktasında çok ciddi mesafe
01:03kat ettiğini biliyoruz.
01:05Ama ne olduysa son günlerde Eylül'ün sonlarına doğru bir başörtüsü krizi patladı o bölgede.
01:10Kim tarafından patlatıldı bu kriz?
01:13Yani bu krizin arkasında ne vardı?
01:15Biraz burayı biz Akit TV olarak kurcalamak istedik.
01:19Evet bir bakalım dedik iki hem Azerbaycan'ın tarihçesine hem İsrail'in tarihçesine yani bu iki taraf arasında ne tür
01:28bir ilişki var?
01:29İki taraf hangi süreçlerden geçip bu mekanizmayı oluşturdu?
01:34Biliyorsun Azerbaycan'la İsrail arasında bir de savunma alanlarında çok ciddi bir işbirliği var.
01:38İran'da aslında burada iki tarafın birbirine kurduğu yakınlığın bozulması noktasında bir çaba sarf ediyor.
01:47Şu anlamda sarf ediyor.
01:48Şimdi İran diyor ki sen diyor bana tehdit oluşturuyorsun Azerbaycan'a diyor.
01:54Yani sen eğer İsrail içerinde barındırıyorsan bana tehdit oluşturuyorsun.
01:58Bunları tabii detaylıca konuşacağız.
02:01Başörtüsüyle başlayalım.
02:03Birinci volümümüzü vererek sürece başlayabiliriz.
02:07Azerbaycan-İsrail tarihçesiyle başlıyoruz.
02:10Evet.
02:10Söz sende.
02:11Evet aslında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte Azerbaycan 1991'de birçok ülke aslında Sovyetler Birliği'nden koptu ve bağımsızlığını ilan etti.
02:21Burada da Azerbaycan da 1991'de Sovyetler Birliği'nden dağıldı.
02:26Bağımsızlığını ilan etti.
02:27Haydar Aliyev'in o süreçte çok ciddi katkıları olmuştur.
02:31Diğer tabii Türkiye'nin de bu anlamda Azerbaycan'a katkı verdiğini ifade etmiş olalım.
02:38Yani 1. ve 2. Karabağ Savaşı'nda Türkiye'nin Azerbaycan askerlerine hem lojistik hem maddi manevi destek verdiğini ifade edelim.
02:46Tabii bazı alanlarda Türkiye Cumhuriyetlerle özellikle Kemalist rejimin ortaya koyduğu ideolojiden sapmalar doğrultusunda Türkiye belki yeterince Orta Asya'ya nüfuz
02:56edememiş olabilir.
02:57Yani şimdi baktığımız zaman geçtiğimiz gün Birleşmiş Milletler'de ya da işte Azerbaycan'da Bakü'de geçtiğimiz günlerde bir konferans oldu.
03:06Herzog katıldı.
03:08İsrail Cumhurbaşkanı katılmıştı.
03:10Evet Herzog da oradaydı.
03:11Herzog da oradaydı.
03:12Şimdi bakıyoruz orada Türkmen devletler yani Türk devletlerin liderleri o toplantıdan çıkmadı.
03:19Yani yetkilileri o toplantıdan çıkmadı.
03:22Yani neydi onları orada tutan sebep?
03:25Bu görüyoruz ki hala Sovyetler Birliği'nin orayı asimile etmenin asimile etme noktasındaki girişimlerinin bir sonucu.
03:32Yani Sovyetler Birliği o bölgeye girdiği zaman ne yaptı?
03:35Bir, dili değiştirdi.
03:37Yani Türkiye Cumhuriyetlerinin dili üzerinde çok ciddi bir oynamada bulundu.
03:41İki, din üzerinde çok ciddi bir oynamada bulundu.
03:45Şimdi o bölgelerden Suriye'de, Esed'e karşı savaşan direnişçiler olduğunu görüyoruz.
03:51Bu direnişçileri tekrar kabul noktasında çok problemli bir strateji izliyor Türkiye Cumhuriyetler'de.
03:57Yani şunu ifade ediyor, diyor ki eğer sen dine biraz daha yanaşık bir vaziyette durursan, bu senin bizim ideolojimizin dışına
04:07çıktığın anlamına gelir ve seni ben cihatçı ilan ederim.
04:10Böyle de bir zihniyete sahip Türkiye Cumhuriyetler.
04:13Ama biz her ne olursa olsun Türk dünyasında Türk ülkelerinin birleşmesini istiyoruz.
04:19Bu bizim yararımızadır.
04:20Bunun için çaba sarf ediyoruz.
04:22Türkiye'nin de bu öncüde çok ciddi yol sarf ettiğini ifade etmiş olalım.
04:26Tabii Güney Kafkasya'da bu noktada bir hayli önem taşıyor.
04:30Özellikle Rusya'nın Avrupa'ya gerek enerji, gerek doğalgaz ve petrol satışının zorlaştığı bir dönemde Güney Kafkasya'da Türkiye'nin rolü
04:40bir hayli önemli olsa gerek.
04:41Tabii şimdi baktığımız zaman Azerbaycan Türkiye'nin Türkistan'a açılan kapısından bir tanesi.
04:47Şimdi Nahçıvan, bakıyoruz Ermenistan, Azerbaycan.
04:50Yani Zengezur koridoru üzerinden bir hat çiziliyor.
04:53O koridor bizim Orta Asya'ya açılan kapımız.
04:55Fakat şimdi Azerbaycan'la Türkiye'nin son zamanlarda ilişkisi neden gerildi?
05:01Neden iki ülke arasında hala bir problem ortaya çıkıyor?
05:05İşte onun sonuçlarını irdeleyelim istersen devam edelim.
05:09Şimdi İsrail ile Azerbaycan daha da yakınlaşmaya başladı.
05:1392'de de iki taraf arasında diplomatik ilişkiler kuruldu.
05:17Yani İsrail'in amacı şuydu.
05:20Ben bölgeye yerleşeyim.
05:22Azerbaycan'da bir yıl sonra bağımsız olmuş.
05:25Yani bağımsız olmuş, bir yıl geçmiş.
05:26Diyor ki ben artık dünyada ulusal, egemen bir devlet olduğumu ülkelere kanıtlayayım.
05:33Şimdi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti onu yapmak istiyor ya.
05:36Diyor ki ben uluslararası alanda meşru bir devletim, beni tanıyın.
05:39Ama bakıyoruz Türkiye devletler dahi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımıyor henüz.
05:44Şimdi Azerbaycan'ın isteği de oydu.
05:46Yani burada al al ilişkisine dayalı bir strateji var.
05:49Kazan kazan ilizyonu aslında.
05:51Aynen öyle.
05:52Şimdi Azerbaycan ile İsrail bu politikayı güttü.
05:55Devam edebiliriz.
05:56Şimdi burada bu süreci kim yönetebiliyor?
05:59İkinci vole geçebiliriz.
06:02Aliyev volüne.
06:03Haydar Aliyev ailesi.
06:04Aslında bu aile Azerbaycan siyasetine yön veren bir aile.
06:09Bu aile neden önemli?
06:10Baba Aliyev 1923'te doğuyor.
06:17Sovyetler Birliği'nin bölgeye yayılmasında çok ciddi pay sahibi demeyeyim de.
06:24O alanda uzmanlaşmış bir isim.
06:27KGB'de özellikle görev almış.
06:29Farklı kurumlarda görev almış bir isim.
06:33Hükte Sabahat'ı yüksek bir ilimselden bahsediyoruz.
06:351991 yılına geldiği zaman da bakıyor artık Sovyetler dağılmaya başlıyor.
06:40Diyorlar ki biz ne yapacağız?
06:42Buradan kopup Azerbaycan Cumhuriyetini kuracağız.
06:46Bu çerçevede bir adım atıyorlar.
06:49Haydar Aliyev 2003'e geldiği zaman görevi bırakıyor.
06:53Sağlık sorunları nedeniyle görevi bırakmak zorunda kalıyor.
06:56Yanlış hatırlamıyorsam 2008'de de vefat ediyor.
06:59Daha sonra oğlu İlham Aliyev alıyor 2003'te görevi.
07:03Ve günümüze kadar getiriyor.
07:05Azerbaycan'da da seçimler 5 yılda birdi.
07:097 yıla çıkarıldı.
07:102 yıl üst üste görev yapılamıyordu bildiğim kadarıyla.
07:14Yani aynı kişi görev yapamıyordu.
07:15Onu da referandumla kaldırdılar.
07:17Ve şu an Cumhurbaşkanlığı seçilmesinin önünde herhangi bir engel yok adayın.
07:24Yani istediği kadar aday olabilir diye biliyorum.
07:26Bunu da ifade etmiş olayım.
07:29Şimdi Aliyev ailesi kimdir?
07:31Neden önemli bir aile?
07:32Ekonomik olarak çok güçlü bir aile.
07:34Zaten zengin bir aile, köklü bir aile, elit bir aile.
07:38Özellikle bunu ifade edelim.
07:40Hani Türklerin bir üst kademesi var ya.
07:43Kafkasya'da böyle bir ait...
07:45Burjuvazi bir yapıda değil mi?
07:47Tabii tabii.
07:47Böyle bir aileye ait olduğunu ifade edebilelim.
07:50Açık kaynaklara göre ben biraz baktım.
07:53Birçok alanda, 12 ülkede özellikle bunların işletmeleri var.
07:59Çok geniş ağ sahipler.
08:01Yani petrolü var, sanayisi var vs. var vs. var.
08:06Bunları yöneten de aslında görünmeyen iki kişi var.
08:09Azerbaycan'da kim bu?
08:12Aliyev'in kızları Leyla ve Arzu.
08:15Bu iki isim aslında gözlerinin önüne çıkıyor.
08:21Bu noktada ön planda olan iki isim olarak da ifade edebilelim.
08:25Sokar'da da, Sokar biliyorsun petrol şirketi.
08:27Şimdi Sokar'dan Türkiye'ye, Türkiye'den de Azerbaycan'a, Türkiye'den de İsrail'e giden bir ağ var.
08:34Petrol ağ var, doğalgaz ağ var.
08:36Bu da çok ciddi bir şekilde tepki toplamıştı.
08:39Özellikle 7 Ekim 2003'den sonra, 2023'den sonra gelişen Aksa Tufanı operasyonlarından sonra
08:47İsrail jetlerine, İsrail hava araçlarına, o uçaklara Azerbaycan petrolünün gittiği ifade edilmişti.
08:57Biz de buna karşı çıkmıştık.
08:59Yani en azından Türkiye halkı olarak, Türk milleti olarak demiştik ki hayır bizim gönlümüz razı değil.
09:05Evet Azerbaycan bizim kardeşimiz, can dostumuz, iki devlet, bir millet diyoruz.
09:10Burası başka bir konu ama bizim orada kardeşlerimiz ölürken burada biz başka bir pazarlığın içerisine giremeyiz.
09:16Bu kim olursa olsun yani.
09:17Burada biraz eleştirme yapmamız gerekiyor.
09:20Yani hani derler ya, iğneyi başkasına, çuvaldızı kendine.
09:23Şimdi bakıyorum, grift ilişkiler var.
09:26Bu ilişkilerden doğan sonuçlar aslında o ortaya konulan mekanizmanın eleştirilememesine neden oluyor.
09:35Şimdi ben seni tanıyorsam, aramızda yakın bir ilişki perdesi varsa, ben senin yaptığın yanlışları göz ardı edebiliyorum.
09:42Maalesef özellikle yeni dünya düzeninde çok karmaşık ilişkiler ortaya çıktı.
09:47Zaten Marshall McLuhan şu ifadeyi kullanır, iletişimde sen de muhakkak bilirsin, dünya artık küresel bir köydür der.
09:58Yani baktığımız zaman ikili ilişkilere, dünyanın bir ucundan diğer ucuna manevra yapabilen iki ülkenin çok yakın sürede tekrar uç değiştirdiğine
10:09şahit olabiliriz.
10:10Şimdi biz şunu ifade ettik, dedik ki Sokar Türkiye üzerinden İsrail'e gaz, petrol göndermesin.
10:22Aliyev'e bakıyoruz, Aliyev'de aslında bu Sokar firmasında üst düzey görev yapmıştı.
10:27Yani Aliyev'in o bölgede hegemonya kurduğunu da biliyoruz.
10:30Bu Aliyev ailesini de bu şekilde anlatmış olalım.
10:33Azerbaycan siyasetine yön veren aile Aliyev ailesi.
10:37Bunu ifade etmiş olalım.
10:38Devam edebiliriz.
10:40Diğer boğuna geçelim Sayın Yönetmenim.
10:44Evet, Azerbaycan'ın izlediği politikaları.
10:47Evet.
10:48Şimdi bir Karabağ problemi vardı Azerbaycan'ın.
10:52Diyordu ki burası benim toprağım ama Ermenistan tarafından işgal edilmişti.
10:57Askeri yoktu, askeri vardı ayakkabısı yoktu, ayakkabısı vardı silahı yoktu.
11:03Silahı vardı gücü yoktu, gücü vardı belki meşruiyeti yoktu.
11:06Yani kendini ilan edemiyordu.
11:09Dünya karşısında, ben bir adım atarsam dünya beni hapsedebilir noktasında belki çekinceleri vardı.
11:15Bu Karabağ noktasında Azerbaycan kendine dost aradı.
11:20İsrail de burada kurnazlık yaptı.
11:22İran, Azerbaycan'la komşu.
11:25Şimdi İsrail dedi ki ben Azerbaycan'a destek verirsem en azından düşmanım olan İran'ı gözetleme fırsatı bulabilirim.
11:33Bu fırsatı da çok iyi değerlendirdim.
11:35Azerbaycan'la İsrail yıllardır çok ciddi askeri alanda, biraz sonra onları bade bade vereceğiz.
11:42Çok güzel bir şekilde Azerbaycan'a yerleşti İsrail.
11:47Tabi bunda Yahudi nüfusu da var, ona da biraz sonra geleceğiz.
11:51Azerbaycan'da Yahudi milleti de bulunan.
11:55Tabi köklü hatta Herzog, geçtiğimiz o zirvede gitti Bakü'de, oradaki kurumlarla yani Yahudi kurumlarıyla bir araya geldi.
12:06Ve şunu ifade etti, siz çok eskiden beri buradasınız.
12:09Yani bin yıldır sizin kökleriniz burada.
12:12Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra da Yahudilerin başka noktalara göç ettiğini biraz sonra anlatacağız.
12:19Şimdi Azerbaycan ordusunu ve savunma sanayisini geliştirmek istiyordu.
12:23Bu noktada eksikleri vardı.
12:25Dedi ki ben bunu bir şekilde aşmam lazım ve bölgede güçlü olmam lazım.
12:29Bunu belki de Türkiye'nin Azerbaycan'a veremediği destek İsrail'e itti zamanında.
12:35Bu da Kemalist zihniyetin yine Türkiye-Azerbaycan arasındaki o yakınlaşmanın önünü tıkadığı bir döneme denk gelebilir.
12:41Çünkü gerçekten bağımsız bir ülke değildi Türkiye.
12:45Belki şu an hala prangalarımızdan kurtulabilmiş değiliz.
12:48Bu da maalesef içimizi acıtıyor.
12:51Henüz NATO ülkesiyiz biliyorsun.
12:54İşte Suriye konusunda ya da Yunanistan konusunda biz karşı karşıya geldiğimiz zaman
13:00NATO'nun diğer ülkelerinin kimden tarafta duracağı tartışma konusu.
13:06Şimdi Yunanistan'la Türkiye karşı karşıya geldiği zaman NATO acaba nasıl bir pozisyon alacak?
13:11Bu bizim canımızı yakıyor.
13:14Batılı ve bölgesel güçlerle ekonomik ilişki kurmak.
13:16Bu da yine işte Fransa olsun, Almanya olsun, Minsk ülkeleri olsun bunlarla Azerbaycan'ın bir ilişki kurma çerçevesinde atabileceği adımlar
13:26vardı.
13:27Bu adımlar doğrultusunda da Azerbaycan gerekeni yapmaya çalıştı.
13:33Petrol ve doğal gaz kaynakları var.
13:36O kaynakların aktarılması gerekiyor.
13:39Bunun için de pazar neresi?
13:41Yani bir millet, iki devlet diyoruz.
13:44Türkiye olabilir.
13:45Türkiye üzerinden de farklı noktalara aktarılması gerekiyordu.
13:48Bunun için de Azerbaycan, Türkiye'yi bir geçiş güzergahı olarak kullanmıştır.
13:541997'de ise diğer vole geçebiliriz.
13:57Benjamin Netanyahu, Haydar Aliyev'i ziyaret ediyor.
14:01O noktada artık ilişkiler iyiden iyiye pişiriliyor.
14:05Ne oluyor?
14:06İsrail petrol ihracatını karşılamak için güvenilir ve çeşitlendirilmiş tedarikçilere ihtiyaç duyuyor.
14:14Azerbaycan'da Ermenistan'la devam eden çatışma ortamında modern silahlara ve askeri teknolojiye erişmek istiyor.
14:23İsrail'in en önemli noktası, defalarca bunu söyleyeceğiz.
14:27Netanyahu özellikle bunu vurgulamıştır diye tahmin ediyoruz.
14:31Biz bölgede sizle iyi ilişkiler kuruyoruz.
14:37İran'ın en azından bize yönelik saldırılarına bir kulağımız Azerbaycan'da olsun şeklinde pozisyon alabileceğini de ifade etmiş olalım.
14:482000'li yıllardaysa enerji ve savunma iki tarafında ime kazandığı nokta.
14:53İki taraf hem İHASİHA noktasında, teknoloji aktarımı noktasında hem de petrol ve doğalgaz noktasında al al kazan kazan politikasını izlemiştir.
15:06İsrail o bölgeye teknoloji, silah inventerinde katkı sağlamıştır.
15:12Azerbaycan'da İsrail'e doğalgaz, petrol, yeraltı kaynakları noktasında katkı sağlamıştır.
15:19Şimdi petrol Bakü-Tüflis-Ceyhan hattından geçerek İsrail'e gidiyor.
15:25Ve 2010-2016 yılları arasındaysa İran, İsrail'in Azerbaycan toprağından saldırdığını bildiriyor.
15:33Burada işte kırılmalar başlıyor artık.
15:35İran rahatsız oluyor bu noktada.
15:37İran sesini yükseltmeye başlıyor.
15:39Ben bu bölgede, hatta İran bu geçtiğimiz savaşta da hem Haziran Savaşı hem diğer savaş, 28 Şubat Savaşı'nda şunu
15:50ifade etti.
15:52Dedi ki, Azerbaycan tarafından İran topraklarına İHA'larla saldırı düzenlendi.
16:00Tabi bunu kanıtlamak da güç.
16:02Çünkü o topraklarda bir operasyon, yani en azından bir şey operasyonu yapmam lazım.
16:07Hani o envanter, askeriye envanter nereden çıktı, hangi bölgeye gitti bu da pek mümkün değil.
16:12İran-Azerbaycan arasındaki ilişkiler de çok ciddi anlamda iyi de değil, kötü de değil.
16:20Ermenistan biraz bu arayı açma noktasında bir çeşitlendirme politikasına gidiyor.
16:24Ama şunu da izleyicilerimize bir not olarak aktaralım.
16:28Birinci Karabağ Savaşı'nda özellikle İranlı komutanların, belki Türkiye'deki vatandaşlarımız da bu noktayı pek bilmez.
16:35Aslında kaynaklar var fakat görülmeyen, gösterilmek istenmeyen, Müslümanların bir arada durulmasını engelleme noktasında adımlar atılıyor.
16:46Bu da onlardan bir adım.
16:50Ermenistan'da savaşan, yani İranlı komutanlar Azerbaycan askerlerine destekte bulunuyor.
16:57Her iki ülke üst düzey komutanları bir araya geliyor.
17:01Silah transferi de yapılıyor.
17:03Şöyle bir iddia da var, bunu da ifade edelim.
17:06Aynı şekilde İkinci Karabağ Savaşı'nda da sosyal medyada dolaşan tweetlere vesaire görüntülere baktığımız zaman da şunu ifade ettiler.
17:15Dediler ki İran Ermenistan'a işte bilmem ne...
17:20Lojistik destek sağlıyor.
17:21...füzesi gönderiyor.
17:22Bu da tabii başka bir iddia.
17:23Hatta şöyle bir iddia da var, ben de katkıda bulunmak isterim.
17:26Tabii.
17:27Bu ikili ilişkilerde Azerbaycan'la Ermenistan çatışmasında İran'ın Ermenistan'ı açık bir şekilde desteklediği,
17:36hatta orada ölen Ermenilerle ilgili de o kişilerle ilgili gıyaplarında cenaze namazı kılındığı konuşulmaktı.
17:45Tabii.
17:46Bu doğru mu?
17:46Ya muhakkak öyle.
17:48Şimdi baktığımız zaman zaten Ebul Fez Elçi Bey'in bir Azerbaycan politikası vardı.
17:55Yani büyük Azerbaycan politikası vardı.
17:57Belki bu İran'ı rahatsız edebilen bir politikaydı ama
18:00şimdi İran'ın içerisinde yaşayan Şiilerle Azerbaycan içerisinde yaşayan Şiiler bir bütün inanç farklılıkları yok.
18:08Anlatabiliyor muyum?
18:10Azerbaycan'dakiler biraz daha seküler olabilir.
18:12Bu bir gerçek.
18:14İranlılar...
18:15Biliyorum Azerbaycan...
18:16Ölen Ermenilerin gıyablarında cenaze namazı kılınmaz.
18:20Ermenilerin cenaze namazı kılınmaz.
18:22Bu yanlış bir bilgi de.
18:23Öyle bir kamuoyunda bir söylem var sadece.
18:26Tırnak içerisinde ifade edelim.
18:27Yanlış bir ifade de olmamış.
18:28Yok yok Ermenilerin gıyabı cenaze namazı kılınmaz.
18:31Çünkü Ermeniler Hristiyan bir millet olduğu için Ermenilerin cenaze namazı kılınmaz.
18:35Ben şunu ifade ediyorum.
18:36Diyorum ki orada ölenlerin cenaze namazı,
18:38Azerbaycanlı şehitlerin cenaze namazı İran'da kılınmış olabilir.
18:42Bu doğrudur.
18:43Bunda bir problem yok.
18:44Ama ölen Ermeni askerlerinin...
18:47Ben bunu hayret ettiğim için öyle bir asimetrik bir bilgi de olabilir.
18:52Yok o propaganda.
18:53Şey de değil.
18:54Akla ziyan bir bilgi yani.
18:55İllaki.
18:56Evet.
18:57Şimdi 2000'li yıllara gelinliğinde enerji ve savunma iki tarafın ivme kazandığı nokta dedik.
19:022010-2016 yıllarında da İran-Azerbaycan arasında aslında problem yaşandığını ifade edelim.
19:11İsrail kaynaklı bir problem.
19:14Şimdi altıncı, beşinci volle geçebilir miyiz?
19:17Diğer volle geçelim sen yönetmenim.
19:20Karabağ Savaşı.
19:22Savaş başlıyor.
19:25İsrail verdiği silahlarla aslında şu iddia ediliyor.
19:28Diyor ki savaş başladı.
19:30Ben kazandım.
19:31İsrail şu propaganda yapıyor.
19:34Diyor ki sen benim verdiğim silahlarla 2. Karabağ Savaşı'ndan zaferle ayrıldın.
19:40Burada özellikle son zamanlarda bu başörtüsü sorunundan sonra Azerbaycan'la Türkiye'nin arasına açmaya çalışan bir güruh var.
19:49Bu güruh da Azerbaycan'daki zulmü evet bunu dile getiriyor.
19:57Bu doğru bir şey zaten.
19:58Bunu ben de dile getiriyorum.
20:00Fakat iki ülkenin arasını millet olarak açmak burada doğru değil.
20:05Aliyev yönetiminin ortaya koyduğu pozisyonu eleştirmek başka bir şey.
20:09Ya da Türkiye'nin bu pozisyona alkış tutmasını eleştirmek başka bir şey.
20:16Burada iki milletin pozisyonunu değerlendirmek başka bir şey.
20:18Bu arada Azerbaycan'ın bugün milli günü yani kurtuluş günü, devlet günü.
20:24Onu da buradan kutlamış olalım.
20:27Son günlerde İsrail'in silahlarıyla 2. Karabağ Savaşı'nın zaferinin kazanıldığı ifade edildi.
20:36Türkiye biraz daha arka plana atıldı.
20:382023 yılına geldiğimiz zamansa Azerbaycan, Tel Aviv'de büyük elçilik açtı.
20:45İsrail'in büyük elçiliği ise 1992'lere dayanıyor.
20:491992-93'lere dayanıyor.
20:51Bu neden sonra oldu?
20:532020'den sonra oldu.
20:54Yani evet aşağıda yazmışız zaten.
20:572020'den sonra oldu.
20:58Yani niye?
20:59Abraham anlaşmaları ile birlikte İsrail, İslam ülkelerini yanına almaya çalıştı.
21:05Ve her İslam ülkesine bir söylem oluşturmaya başladı.
21:08Yani Azerbaycan'a biz sizinle farklı boyutta İran karşısında yan yana gelebiliriz demeye başladı.
21:15Bahreyn'e biz sizinle işte şu noktada yan yana gelebiliriz demeye başladı.
21:19Birleşik Arap Emirlikleri'ne bizim atamız İbrahim'dir.
21:22Şu noktada yan yana gelebiliriz demeye başladı.
21:24Suudi Arabistan'a evet siz bir neon projesi ortaya çıkaracaksınız.
21:27Biz size maddi destek verebiliriz.
21:30Bu konuda size yardımcı olabiliriz.
21:31Suudi Arabistan'da hayır şu an değil şu an Gazze meselesi var dedi.
21:35Yani her ülke ile farklı bir söylem ve entegre pozisyonuna getirmeyi amaçlayan bir yöntem kullandı.
21:43İsrail.
21:44Bunu ifade edelim.
21:46Şimdi Azerbaycan'ın bu kadar sürede, Azerbaycan bu süre içerisinde İslam İşbirliği Teşkilatı ve İran'la ilişkilerinin iyi olduğunu ifade
21:56edelim.
21:57Daha sonra Azerbaycan'ın da özellikle İlham Aliyev'in Gazze Savaşı'ndan sonra tuhaf açıklamaları var.
22:04O açıklamalarından birini değinmek istiyorum.
22:06Şunu ifade etti.
22:08Biz zor durumdayken kaderimize terk edildik.
22:11Bizi kimse korumadı.
22:12Ayrıca Filistin'e duyduğumuz saygı ve sempatiye rağmen Filistin'de bizi özellikle korumadı.
22:19Bu asker gönderme noktasında Müslüman ülkeler dedi ki biz Gazze'deki soykırımın durdurulması için barış süreci.
22:28Özellikle Mısır'da Şarmel Şeyh süreci vardı.
22:31Bundan önce de sonra da Gazze içerisinde bir konsensüs oluşturulması üzerinde duruluyordu.
22:38Aliyev bu noktada karşı çıktı.
22:40Yani şunu ifade etti.
22:41Bizim Gazze için ölecek askerimiz yok.
22:45Bu da çok ciddi tepkiyle karşılandı.
22:47Aliyev biraz sonra onun da Volde ifadesini kullanacağız.
22:51Tekrar hatırlatma yapayım.
22:53Şu ifadesi de çok çarpıcıydı.
22:57Bizim İsrail'le olan ilişkilerimiz bir dağ parçasının görünen yüzü.
23:03Yani görünmeyen yüzü onda biri aslında yerin altında diyordu Aliyev.
23:08Bu da bizim hoşumuza gitmeyen ifadeler.
23:11Yani biz Aliyev'in İsrail'le yan yana gelmesini anlayabilmiş değiliz.
23:15Bunu da açıkça ifade edelim.
23:17Son 8 dakikamız kaldı istersen biraz hızlı.
23:19Tamam hızlanalım.
23:20Tamam.
23:21Devam edebiliriz.
23:22Diğer boğuna geçelim.
23:25Şimdi Yahudi nüfusu tam ifadesi yok.
23:2912 bin civarında.
23:30Dağ Yahudileri, Cuhurlar, Aşkenaz Yahudileri, Avrupalılar ve Yürcü Yahudileri var bölgede.
23:37Bunlar klik.
23:39Her biri farklı bir klik.
23:41Yani İsrail'le Azerbaycan arasındaki ilişkileri bu gruplar oluşturuyor diyebiliriz.
23:47Sovyetlerin dağılmasından sonra bu gruplar Avrupa'ya, İsrail'e işgal edilmiş toprakları, Amerika Birleşik Devletleri'ne göçtü ama hala bir
23:56grup var.
23:56O grupların da etkili olduğunu ifade etmiş olabilelim.
24:01Köklü bağlara sahipler, İsrail'in ortaya koyduğu devlet politikasını benimsiyorlar.
24:06Yani İsrail belki açıktan bunu alenen Müslümanların içerisinde bulundukları için yapamıyorlar ama Herzog'la yan yana gelip Herzog'un ideolojisi
24:16doğrultusunda İsrail'in yanında durduklarını ifade edebiliyorlar.
24:22Azerbaycan'da Siyonist kuruluşların bulunduğu ve bazı Yahudi toplulukların İsrail'le güçlü bağlar taşıdığına ilişkin kaynaklar da mevcut.
24:30Açık kaynaklara baktım, taradım.
24:32Buna dair birçok bilgi var, birçok resmi kurum var.
24:35Biz İsrail'in yanındayız diyorlar.
24:36Ve iki tarafta da cemiyetler var.
24:40Hani bizde işte Kadıköy'de ne cemiyeti vardı?
24:47Her neyse, localar var.
24:50Oradaki locaların içerisinde bulunan gruplar iki taraf arasındaki ilişkilerin de geliştirilmesini ciddi anlamda sağlayacak.
24:59Ki buna bir destek mahiyetinde de şunu söyleyelim.
25:02Azerbaycan Eğitim Bakanı geçtiğimiz günlerde bir açıklama yaptı.
25:07İsrail'in eğitim sistemimize vereceği katkılarla çok daha güçlü bir Azerbaycan eğitim sistemi inşa edeceğiz de demişti.
25:17Evet.
25:17Böyle bir ifadesi de vardı.
25:19Yani o olsun, askeri anlamda olsun, İsrail'in çok önemli ölçüde Azerbaycan Devleti'ne katkı sağladığını biliyoruz.
25:28Hayfa Bakü Dostluk Derneği ve Aziz Azerbaycan İsrail Cemiyeti toplam 50 bin nüfusa sahip bunlar.
25:35Bunlar iki ülke arasındaki ilişkileri ilerletilmesini sağlıyor.
25:39Devam edebiliriz.
25:41Diğer bu ulu alalım Sayın Yönetmenim.
25:47İsrail'in radikal amaçları Şii ülkeyi Şii ülkeye kırdırmak, İran'ı Azerbaycan'ı kırdırmak bu önemli.
25:55Müslüman ülkeye yanaşarak İslam'a karşı olmadığını göstermek bu önemli.
26:00Yani sen Müslümansın, Azerbaycan Müslüman bir ülke, biz bunu böyle kabul ediyoruz.
26:05Biz Yahudiyiz ama bak biz Müslümanlara karşı değiliz.
26:08Biz fitne olan İran'a karşıyız.
26:09Bunu empoze etmeye çalışıyor.
26:11Dış politikada uygulanan öğreti zemin değişiyor.
26:14Her ülkeye ayrı muamelede bulunuyor.
26:16En büyük düşmanı İran'a karşı tampon bölge oluşturmaya çalışıyor.
26:20İki ülke arasında sorun çıkarıyor.
26:22Yani İran'la Azerbaycan arasında.
26:23İç işlerine müdahaleler noktasında da bir kendine pozisyon yaratmak istiyor.
26:29Biraz önce Aliyev'in noktası da şuraydı.
26:32Yani İsrail'le bizim ilişkilerimiz görünürde yüzde bir, görünmeyende yüzde onda dokuz şeklinde.
26:39Devam edebiliriz.
26:40Açık açık biz İsrail'le dostuz diyorlar.
26:43Tabii tabii üst perdeden.
26:45Üst perdeden söylüyorlar.
26:46Üst perdeden söylüyorlar bunu.
26:48Şimdi İsrail, Azerbaycan savunma işbirliği hangi noktada?
26:52Mossad personeli o bölgedeydi.
26:55Erozyon şarkı yarışması mı?
26:57Bir şarkı yarışması mı ne oluyor?
26:58Çok hatta gündem olmuştu.
26:59Evet.
27:00Tepkide çekmişti.
27:14Evet.
27:14Mossad gitti oraya operasyon düzenledi.
27:16Operasyon sonucu İsrail güvenlik güçleri onları aldı.
27:21İran vatandaşlarını yani.
27:23Azerbaycanlı yetkililere teslim etti.
27:25Burada da iki tarafın ne kadar organize ve ne kadar askeri akıl noktasında entegre olduğunu görebiliyoruz.
27:33İki taraf askeri anlamda da birçok anlaşma yaptı.
27:36O anlaşmaları madde madde sıralamadım.
27:39Çünkü matbu bilgi onlar.
27:40Bir madde ile geçiştirelim.
27:41Yakın tarihte yapılan bir anlaşmayı istersen örneklendirebilirim.
27:45Tabii.
27:45Savunma alanında da işbirliklerini genişletiyorlar.
27:48Or 4 adı verilen piyade tüfeği askeri anlamda silah ürettiler.
27:54Bu Azerbaycan'da gerçekleşecek.
27:57Ve batı standartlı olma özelliğini taşıyan bir silahtan söz ediyoruz.
28:01Adıra'da Or 4 piyade tüfeğinin verildiğini seri üretiminin de Azerbaycan'da gerçekleştirileceğinin altında çizmiş olayım.
28:08Evet.
28:09Teşekkür ederim.
28:10İsrail özel kuvvetleri ayrıca Azerbaycan özel kuvvetlerini de eğitiyor.
28:17Bu da net açık kaynaklarda yer alan bir bilgi.
28:21Burada Aliyev'in pozisyonu çok önemli.
28:24Şimdi Türkiye ile İsrail arasında da hatırlayacaksın.
28:26Herzog Türkiye'ye geldi.
28:29İşte New York'taydı Türk evinde sanırım Netanyahu ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan görüştü.
28:34Eleştirdik eleştirdik ama bir noktada tıkanıyor.
28:37Şimdi bizim hassasiyetlerimiz devreye girdiği zaman tıkanıyor.
28:41Burada Azerbaycan ile İsrail arasında bir tıkanma süreci yok.
28:44Bu tıkanma yani dini reaksiyonlar bu süreci tıkamıyor.
28:48Ama şöyle de bir kamuoyunda şöyle bir somut söylem var.
28:52Azerbaycan ile İran arasında aslında iyi bir iletişim yok.
28:56Şöyle ifade ediliyor daha doğrusu Azerbaycan'ın İran'a karşı bir korkusu var.
29:03O da şu Şia kültürünün radikal bir çizgide ülkeye getirilmesi işte bu medreselere okullara yaygınlaştırılmasından korktuğu için
29:15yöntem kesinlikle yanlış bilersen o başörtüsü yasağına da gelelim son 5 dakikamız kaldı.
29:21Bunu gerekçe göstererek kabul edilemez tekrar altını çizmekte fayda var.
29:26Ama İran'ın Azerbaycan'ın üzerinde bir etkin bir güç kurmak istediği de belirtiliyor kamuoyunda.
29:36Şimdi o senin dediğin bir tez ben de sana farklı bir antites üreteyim.
29:41İran'ın içerisinde çok ciddi bir Türk nüfusu var.
29:44Azerbaycan Türk'ü nüfusu var.
29:46Bu nüfus zaten kendilerini bazıları Güney Azerbaycan olarak lanse ediyor.
29:50İşte traktör takımı vesaire var.
29:51Bunlar kurtçu, ülkücü ifadelerle ortaya çıkıyorlar.
29:55Yani böyle de bir gerçek var.
29:56O zaman İran da şunu diyor.
29:59Zaten diyor ve demeli.
30:01Azerbaycan da İran içerisindeki Türkçüleri tetikleyebilir.
30:05Burada bir sürü denge var.
30:07Şimdi baktığımız zaman Almanya'da Türkler yaşıyor.
30:10Bu Türkler Almanya sosyalistini etkiliyor ya.
30:13Almanya istihbaratı da aslında PKK'ya destek veriyor.
30:17Niye?
30:18O Türk dengesini korumak için.
30:19Ülkeler arasında bunlar çok normal şeyler.
30:21Fakat bunu çok diplomatik adımlarla kısıtlamak önemli.
30:26Diğer voli de alınıyor mu başörtüsü?
30:29Başörtüsü voline de geçelim.
30:30Başörtüsü voline alınmış Sayın Yönetmenim.
30:329 numara.
30:33Şimdi 21 Eylül'de kıyafet düzenlemesi geldi.
30:37Başörtüsü kavramı olarak geçmedi.
30:39Şimdi şurada yarın öbür gün Azerbaycan şunu derse.
30:43Biz kılık kıyafette yeni bir yöntem getirdik.
30:47Etek dizüstü olacak.
30:49İşte bilek üstü olacak.
30:53Kollar göğüslere kadar açık olacak.
30:57Böyle bir pozisyon olursa ve bu belirtilmezse.
31:00Fakat okullara deklare edilirse.
31:04Yine biz aynı şekilde tepki göstereceğiz.
31:06Ve bu yönetmelikte yer almayacak.
31:09Biz o zaman ne diyeceğiz?
31:10Yani bu öne açık bir uygulama.
31:12Anlatabiliyor muyum?
31:13Başörtüsü ifadesi yok ama yarın öbür gün ne olacağı da belli değil.
31:16Farklı bir noktaya da çekilebilir.
31:18Yani biz kıyafeti bunu uygun gördük deyip bu kıyafet uygulanıyor şeklinde bir baskı yapıldığı zaman bu da Azerbaycan tarafından millileştirilebilir.
31:29En azından bunu ifade edebilirim.
31:31Benim anlayamadığım nokta şu.
31:33Aslında bir ikilem var.
31:34O ikilem noktasında hatırlanacağı üzere ülkemiz 28 Şubat krizini en derinden yaşadı.
31:41Orada mağdur olan vatandaşlarımız Azerbaycan hükümeti tarafından ülkeye davet edilerek kendi okullarında eğitim gördüler.
31:51Bizim mağdur konumunda olan vatandaşlarımız.
31:56Ancak şu ana baktığımızda Azerbaycan hükümeti başörtüsü zulmünü kendi ülkesine dayatmaktı.
32:03Yani bu nasıl okunmalı?
32:05Nasıl değerlendirirsin?
32:06Yani bunun arkasının kurcalanması gerektiğini düşünüyorum.
32:11Bu hani bayram değil seyran değil enişten beni neden öptü?
32:16Böyle bir şey bir argüman da ortaya çıkarmamız gerekiyor.
32:20Neden Azerbaycan böyle bir başörtüsü yasağı uygulamak zorunda kaldı?
32:26Bunu eminim kendilerinden başka o kliklerden başka kimsenin bildiğini düşünmüyorum.
32:31Çünkü bunun Azerbaycan'a bir faydası olduğunu da düşünmüyorum.
32:36Zararı var.
32:37Azerbaycan devletinin, devlet aklının layıkleşme sürecini içerisinde yer alan prensipler doğrultusunda bir çizelge olduğu, oluşturduğu şeklinde yorumlanabilir.
32:48Ama bunun dışında yani kendi sosyalistini, şehit ailelerini, işte ufak çocukları ağlatma noktasında neden böyle bir pozisyon takındıklarını halkın bildiğinden
33:00de yana değilim.
33:01Her seviyemizi yükselteceğiz dediler.
33:03İşte o çocukları kapı dışarı ettiler.
33:05Ve o kapı dışarı edilen kızlardan biri de başörtülü ve okul puanı 97.
33:12Yani işte başarı zaten bu değil mi?
33:15Ne kadar güzel bak 97 puan almış.
33:17Sizin ülkenizi eğitimde çok da güzel bir şekilde temsil eden birisi.
33:21Hani neden böyle bir özellikle başörtülü, başarılı başörtülü öğrencileri ve diğer bütün öğrencilere yapılan bir aslında zulüm var burada.
33:31Ya ya o bizim ülkemizde de hala var.
33:33Şu an Azerbaycanlı olup şu an ülkemizde farklı noktalarda işte medyada çalışan insanlar var.
33:39Baktığım zaman Aliyev'in söylediklerini birebir tekrar ediyorlar.
33:43Evet din ve devlet işleri ayrı olmalı diyorlar.
33:46Ve şunu ifade ediyorlar.
33:50Başörtüsü bilimin önünde bir engel.
33:53Yani usturuplu giyinmek en azından bizim tabirimizle.
33:56Dinin önünde bir engel şeklinde ifadeleri var.
34:00Şimdi 18. madde...
34:02Bitti bu arada. Çok kısa toparlayalım istersen.
34:04Şimdi devlet layıktır diyor.
34:05Aşkım zaten.
34:0648. madde de din ve vicdan özgürlüğü var.
34:09Herkes eşittir diyor.
34:11Burada da bir çelişki var aslında.
34:13Şimdi Türkiye'den de bazı isimlerin Azerbaycan'a yönelik açıklamaları var.
34:19Hadsizlik yapmayın şeklinde.
34:20Aslında bu açıklamaların da çok yumuşatılmaması gerektiğini düşünüyorum.
34:27O isimlerin de tekrar akıl süzgecinden geçirip
34:31iktidara en azından nasıl geldiklerini tekrar bir gözden geçirmeleri gerektiğini düşünüyorum.
34:37Katkılarından dolayı çok teşekkür ediyorum.
34:39Değerli izleyicilerimiz kısa bir mola aranın ardından saat başında birlikteyiz.