- 2 weeks ago
Category
🗞
NewsTranscript
00:001979
00:02Turkey, the history of the most critical times of the year.
00:06Every day, there was a new political development,
00:10a little bit of movement,
00:11a little bit of movement,
00:12a little bit of movement,
00:14a little bit of movement.
00:17How did a country like this,
00:21how did a big change happen?
00:24In this video,
00:25the national archive of the world,
00:29the military's archive of the world,
00:29the military's atmosphere of the world.
00:34This video,
00:36the national archive of the world,
00:37the political parties,
00:39the economic problems,
00:40the long-term problems,
00:41the grev,
00:42the protestors
00:43of the world's life in the world.
00:48All this is only one year's
00:51a new narrative.
00:51The present was a very difficult time.
00:58The present was a very difficult time for the future.
01:02The economic problem, the daily life of the population and the global change in the world's
01:09progress and the future.
01:10So what happened to people's climate change?
01:19How did the political development, economic crisis and social events affect each other?
01:25And how did the Eylül of the morning of 1980's,
01:30which happened to the end of the day?
01:32Now, with the restoration of the archive,
01:36with the camera,
01:38the war of the first time of Turkey,
01:41and with the first time of the 20th century,
01:42We started, we started.
01:50We started, we started.
02:07It's a raid.
02:08We started, very".
02:08They were a raid.
02:10You said they were very close.
02:17Alparslan Türkeş, aşırı sağın lideri, cinayetin kışkırtıcısı olmakla suçlandı.
02:25Ordu düzenin korunmasını üstleniyor.
02:28Darbeden önce ülkenin üçte biri zaten sıkı yönetim altındaydı.
02:34Bu örtülü iç savaşın kurbanlarından birini daha anmak için geldik.
02:38Bu savaş tüm ülkeyi sardı ve askeri müdahaleye yol açtı.
02:53Sağ karşı sol. Yılın başından beri bu kör çatışma günde ortalama 15 ölüme neden oldu.
02:59Hem solda hem sağda şiddetin artışı her türlü uzlaşma olasılığını ortadan kaldırdı.
03:17Bülent Ecevit, solun lideri.
03:19Darbeden bu yana askerler onu ev hapsine aldılar.
03:27Yaratılmaya çalışılan durum işgal altındaki bir ülkede bile bulunamayacak bir durumdur.
03:33Kendi halkının bir kısmına karşı düşmanlık başlatanlar milliyetçi olamazlar.
03:37Bir din adamının cenazesinde ateş açanlar inançlı olamazlar.
04:04Bu cenaze töreni kurşunların hedefi olan ilk milletvekilinindi.
04:09Yaz boyunca şiddetin patlaması kimseyi esirgemedi.
04:12Siyasetçiler, milletvekilleri, eski bakanlar, sendika liderleri terörizmin kurbanı oldular.
04:18Düzeni sağlamakla görevli olan ordu, şiddetin tırmanışına ve siyasi tutkuların patlamasına tanık olmaktan başka bir şey yapamaz hale geldi.
04:33Birçok uyarıdan sonra askerler müdahale edecekti.
04:3611 Eylül'ü 12 Eylül'e bağlayan gece iktidarı ele geçirdiler, parlamentoyu kapattılar, başlıca siyasi liderleri tutukladılar.
04:481960 ve 1971'de olduğu gibi, ordu Türkiye'yi kaos'tan kurtarmanın zamanı geldiğini düşünüyordu.
04:59Özellikle şehirlerde siyasi şiddet, Türk toplumunun yapıları tarafından teşvik edilip beslenerek patlak veriyor.
05:10Büyük şehirlerdeki nüfusun 3'te 2'sinden fazlası Gecekondu olarak bilinen yerlerde yaşıyor.
05:20Başlangıçta, Gecekondu'lar bir gecede inşa edilen, sabah olduğunda sakinlerini yerinden edemeyecekleri şekilde yapılmış ilkel konutlardı.
05:38Ama bugün geçici olan kalıcı hale geldi.
05:57Her yıl kırsal bölgelerden şehirlere gelen yüz binlerce insan için yaşam koşulları genellikle ilkel.
06:11Bu aile, polisin buldozerleriyle ilk kez yıkılan evini kalıcı malzemelerle yeniden inşa ediyor.
06:17Polis bazen Gecekondu'larda bir nebze düzen sağlamak için müdahale ediyor.
06:28Gecekondu'lar, sakinlerin genellikle geldikleri bölgeye göre toplandıkları gerçek ekşehirler haline geldi.
06:35Yanlarında taşındıkları yere uyum sağlamayan bir zihniyet getiriyorlar.
06:46Aşırı sol ve aşırı sağda Gecekondu'lar da kendi kalelerini kurmuşlardır.
06:50Türk terörizminin yedek ordusunu burada topluyorlar.
07:03Sabahları erkeklerin çoğu Gecekondu'lardan şehir merkezine gider, birçoğunun sabit bir işi yoktur, küçük işlerle idare edilir.
07:19Mevcut az sayıdaki otobüse hücum ediliyor.
07:22Az sayıdaki iş imkanları tükenmeden önce şehirde yeterince erken olmak gerekiyor.
07:34Ali Dinçer, Ankara Belediye Başkanı, askerler tarafından görevden alındı.
07:45Gecekondu çocuğu olarak onların oyları sayesinde seçilmişti.
07:49Sık sık sabahları gelip farklı mahallelerin, sakinlerinin şikayetlerini dinlerdi.
08:01Ulaşım araçlarının eksikliğinden, altyapı yokluğundan, su yetersizliğinden, sürekli elektrik kesintilerinden şikayet ediyor.
08:17Belediye Başkanı davasını savunuyor, mevcut kredi eksikliğini vurguluyor.
08:24Ama aynı zamanda gece kondulardaki yaşam koşullarının, kırsaldan kente uyum zorluklarının genellikle patlayıcı bir karışım yarattığını da biliyor.
08:33Daha 4 sene, 5 sene, belki 10 sene bu su sıkıntısı çekecek yeni barajlar yapılmadığı süre içinde.
08:39Yeni su kaynakları getirilmediği süre içinde.
08:41Doğru da aşağılarının suyunu kestim devamı akıyor.
08:44Orada da başka mahallelerin.
08:45Karşıya gelin, gelin, görmüyoruz.
08:47Öbür karşıya kalın oraları akıyor.
08:49Kesinmeyen su depolarının bağlantısı olmadığından dolayı nadir yerler var.
09:01Burada, örneğin, ordu bir mahalleyi kapatıyor.
09:03Çünkü sol ve sağ aşırılık yanlıları arasında bir çatışma yeni meydana geldi.
09:07Bir adam ağır yaralandı.
09:17Bu görüntüler teleobjektifle çekilmiş olmalı.
09:20Ordu, olayın faillerini bulmaya çalışıyor ama başarılı olamıyor.
09:30Darbe öncesi Türkiye'nin günde ortalama 15 kez yaşadığı siyasi şiddet eylemlerinden biri.
09:41Normal insanlar, ister solcu, ister sağcı olsunlar, birbirleriyle kavga ederler ama birbirlerini öldürmezler.
09:50Bu mahallelerde insanları öldürmek için dışarıdan gelen özel eğitimli profesyonel katiller var.
10:01Belki öldürdükleri kişiyi bile tanımıyorlar ama öldürüyorlar.
10:05Sadece meslekleri öldürmek olduğu için.
10:10Onları öldürmeleri için tuttular.
10:13Ve onlar ülkenin diğer bölgelerinden geliyorlar.
10:16Evet, ülkenin diğer bölgeleri.
10:19Kimse onları tanıyamaz. Burada yabancılar.
10:24Bu bir terör stratejisi mi?
10:27Bu, terörizm yaratma stratejisidir.
10:34Sizce bu stratejinin sahibi kim?
10:39Bence bazı organizasyonlar var.
10:45Ülkemizde.
10:51Ya da başka ülkelerdir.
10:54Korku yaratmak için.
10:57Korku yaratmak için.
10:58Profesyonel katil grupları için.
11:05Terör yaratmayı amaçlayan bu tür örgütler için bu bölgede işsiz gençleri bulmak ve onları kullanmak çok kolay.
11:18Onlara para veriyorlar, onlara bir tabanca veriyorlar ve öldürmelerini söylüyorlar.
11:22Öldür diyorlar. Para ve bir tabanca veriyorlar.
11:37Bir il başkentinde ordu tarafından kuşatılmış Alparslan Türkeş'in Milliyetçi Hareket Partisi'nin neo-faşist bir mitingi.
11:47Ya Allah! Bismillah! Allah'u Ekber!
12:00Aşırı sağ ideolojisi ve şok militanları, bozkurtlar ile ulusal hareket, askeri müdahaleye yol açan terörizmin yükselişinin başlıca sorumlularından biri olarak
12:10kabul edilmektedir.
12:11Kurtuluş Türkiye'de! Kurtuluş Türkiye'de! Kurtuluş Türkiye'de! Kurtuluş Türkiye'de!
12:17Ya Allah! Bismillah! Allah'u Ekber!
12:21Ya Allah! Bismillah! Allah'u Ekber!
12:30Bu toplantı aşırı sağ bir komando tarafından solcu militanların öldürülmesinden hemen sonra gerçekleşti.
12:36Misilleme tehditleri savrulmuştu.
12:40Gerginlik her zamankinden daha fazlaydı.
12:50Gerginlik her zamankinden daha fazlaydı.
12:55Milli hareketin militanları için mutlak bir düşman sol ve öncelikli bir hedef eski Osmanlı İmparatorluğu'nun büyüklüğünü yeniden tesis etmek.
13:12Koruma servisi tarafından çevrelenen Albay Türkeş, destekçilerinin coşkusundan kaçmakta zorlanıyor.
13:19Altyazı M.K.
13:25Altyazı M.K.
13:26Altyazı M.K.
13:28Silahlı militanlar veya polisler, kalabalığa dağılmış adamlar gözetliyor.
13:38Birçok miting kanlı çatışmalarla sona erdi.
14:03Vatandaşlarım, yurttaşlarım, sevgili dostlarım.
14:10Dün Türk milletinin büyüklüğünü yaratan ve yarın onu yeniden inşa etmeye yardımcı olacak sizler.
14:17Sevgili gençlerim, sevgili bozkurtlarım.
14:47Aplausos
15:22MAKKLIN
15:36Sevgili dostlar, ülkemizde anarşi ve terörizmin kaynağı komünizmdir.
15:41Çünkü anarşi ve terör, devrimci sosyalizmin ve komünizmin tipik yöntemleridir.
15:50Yabancılar tarafından desteklenen komünistler, Türk Devleti'ni yok etmeyi amaçladılar.
15:55Bu ülkenin tüm insanları Yüce Allah'ın yaratıklarıdır.
15:59Onların bizim sorumluluğumuz altında olduğunu düşünüyoruz.
16:02Allah'ın bize emanet ettiği kutsal bir sorumluluk.
16:10Vatan için, hak, adalet, onur ve herkesin saygısı için mücadele etmenin bir görev olduğunu düşünüyoruz.
16:19Bunu vatan borcu sayıyoruz.
16:37Albay Türkeş'i çevreleyen şiddet ailesi, iktidarı yeni ele geçiren askerler tarafından yargılanmasına neden olabilir.
16:45Türk ordusu, savunması gereken ülkenin kilit rolünü hatırlatmaktan geri durmuyor.
16:50Farklı dünyaların ve birçok gerilimin kesişim noktasında bulunan bir ülke.
16:55Avrupa, Sovyetler Birliği, Asya ve Afrika arasında bir geçit olan bir ülke.
17:09Ancak Türkiye kaosa sürüklenirse, ülkenin ekonomik durumu terörizm veya yabancı müdahaleler kadar sorumlu olacaktır.
17:22İstanbul'daki çarşı bölgesi, Türk ekonomisinin gerçek bir barometresi.
17:27Tahtakale mahallesindeyiz.
17:30Tahtakale, Türkiye'nin paralel merkez bankası olarak da adlandırılır.
17:34Burada yasa dışı veya kaçak para transferlerinin büyük çoğunluğu gerçekleşir.
17:40Tahtakale olmadan Türk ekonomisinin duracağı söylenir.
17:50Tahtakale aracılığıyla yapılan döviz transferlerinin, resmi transferlerin iki veya üç katı olduğu tahmin ediliyor.
17:5977'den beri resmi döviz transferi olmadı ama buna rağmen Türk ekonomisi tamamen durmadan işledi.
18:11Bu arada bazı arkadaşlarım diyor ki resmi rakamlara göre Tartakale bankasından şu ya da bu oluyor.
18:21Sonuçta bu daha az çok resmi hale geldi ve herkes, tüm politikacılar, herkes Tartakale merkez bankasından bahsediyor.
19:00Kriz döneminde güvensizlik arttığında faaliyet yoğundur.
19:16Neredeyse herkesin bildiği aracılar sayesinde işlemler yapılıyor.
19:20Burada günde 300 kiloya kadar altın el değiştiriyor olabilir.
19:26Ama bu aracılardan çoğu reklamı pek sevmez.
19:36Resmi ekonominin tüm kanalları felç olduğundan paralel ekonomi devraldı.
19:48Hızla artan enflasyon ve güvensizlik altının cazibesini daha da artırdı.
19:54Türkiye ödeyemediği borçlar altında ezilirken ülkedeki altın miktarı önemli bir seviyeye ulaştı.
20:04Tamamen bozulmuş bir ekonominin sembolü olan ve artık askeri rejimin sorumluluğunda olan,
20:09bugün tekstil sektöründe grevde olan 20 bin işçiden bir kısmı işe dönmek zorunda kaldı.
20:14Ancak ruh hali hala mücadeleci.
20:17Kollarımız kopsa bile yüreğimiz değdik çeker.
20:24Bir emekçi ölse bile adı titretmeye yeter.
20:32Bir emekçi ölse bile adı titretmeye yeter.
20:40Zulüm bir gün duracaktır, halk zinciri kıracaktır.
20:48Zulüm bir gün duracaktır, halk zinciri kıracaktır.
20:56İşçi gönlü yoksul halkın sosyalizmi kuracaktır.
21:03Son sözümü söylemedi, kavga yeni başlayacak.
21:11Bir emekçi ölse bile milyonlar var savaşacak.
21:1913 yaşındayım, bir buçuk yıldır bu fabrikada çalışıyorum.
21:22İç çamaşırı üretiyoruz.
21:24Ben makinistim ve ayda 2200 lira kazanıyorum.
21:28Günde 10 ile 12 saat çalışıyorum.
21:30Ailede 8 kişiyiz, babam, annem ve 6 kardeşim var.
21:35Babam grevde, o da tekstil işçisi.
21:37Ben de grevdeyim.
21:38Ailede şu anda sadece ağabeyim çalışıyor.
21:41Bizim için zor.
21:44Ben de grevdeyim, ağabeyim çalışıyor.
21:46Bu yüzden geçinemiyoruz.
21:47İşçi gönlü yok baştan fabrikada,
21:54dağda taştan kalbinde her savaşta.
22:01Geliyoruz geceleri kura kura he,
22:05patronların kafasına kura kura he.
22:09Geliyoruz geceleri kura kura he,
22:13patronların kafasına kura kura he.
22:16Geliyoruz geceleri kura kura he,
22:20patronların kafasına kura kura he.
22:23İşçi gönlü el ele,
22:27engellü ustur bu seyre,
22:32amene, ırgat köle.
22:37Geliyoruz geceleri kura kura he,
22:41patronların kafasına kura kura he.
22:44Geliyoruz geceleri kura kura he,
22:48patronların kafasına kura he.
22:52Üniversiteye kadar belli bir mesafeye kadar eşlik ediyorlar,
22:56çatışma risklerini sınırlamak için.
23:22Darbe girişiminden sadece bir gün sonra İstanbul sokakları normal görünümüne kavuşmuştu.
23:30Daha önce olduğu gibi ordu sokaklardaydı.
23:43Olayları kontrol edemeden düzeni sağlama görevini üstlenmekten bıkan o,
23:47tüm kontrolü eline almaya karar verdi.
23:5220 yıl içinde 3. kez askerler ülkeyi kurtarmak için demokrasiyi paranteze almak gerektiğine karar verdiler.
23:59Türklerin demokrasiyi yeniden ne zaman hak ettiklerine karar verme hakkını kendilerine saklıyorlar.