00:00We are in the same time we have.
00:01In the year 1912,
00:04a government's mind in the hearts of Balkans,
00:06500 years of the life of the rift.
00:10The man's skin is in the skin of the city of Fatih.
00:13This is the one that is taken to the pages of the town in the city of Fatih.
00:16This is the one that has been made by the king of Fatih.
00:19The one that has been created by Fatih.
00:24the family's father Fatih on the
00:25look.
00:27Rumeli'nin o meşhur dağları, ovaları ve şehirleri henüz tam olarak bizden kopmamışken,
00:33tarihin objektifine son kez böyle gülümsüyor.
00:36İlk durağımız Vodena, Voda, bugünkü Yunanistan, Edessa.
00:40Suların şehri burası.
00:42Şelalelerin sesi cami avlularındaki şadırvanların sesine karışırdı o vakitler.
00:48Videoda renklendirilmiş detayıyla yükselen o zarif minareleri görüyorsunuz.
00:52Onlar şehri ayakta tutan manevi sütunlar gibiydi.
00:58Rumeli topraklarında asırlardır süren Osmanlı hakimiyetinin son demleri ve yaklaşan fırtınanın hemen öncesi.
01:06Kadim pazar yerlerinde yükselen sesler,
01:08bir zamanlar üç kıtaya hükmeden bir imparatorluğun Rumeli'deki gündelik yaşamını gözler önüne seriyor.
01:15Fesler, sarıklar, geleneksel şalvarlar ve örtüler.
01:19Osmanlı'nın çok kültürlü, hoşgörülü ve bereketli pazar kültürü tüm canlılığıyla karşımızda.
01:25Kameraya merakla bakan bu masum yüzler.
01:28Günümüz Kuzey Makedonya sınırlarında yer alan Ohri ve Üsküp,
01:32Arnavutluk sınırlarındaki İşkodra ile Berat ve Kosova'nın Prizren gibi tarihi Osmanlı kentlerinin insanlarıdır.
01:39Komşunun komşuyla Türkçe, Arnavutça ve Rumca konuştuğu yüzyıllık bir arada yaşama kültürünün son huzurlu anlarıdır bu kareler.
01:50Yolumuz Verya, Karaferye, bugünkü Yunanistan sokaklarına düşüyor.
01:56Osmanlı mimarisinin o meşhur cumbalı evleri, ahşap dokuları ve canlı renkleriyle gözlerimizin önüne seriliyor.
02:03Taş döşeli yollardan geçen at arabalarının sesi, bugün kulağımızda birer hatıra yankısı.
02:09Burada Türk, Rum ve Musevi komşuların birbirine karıştığı o kadim Rumeli mozayini izliyoruz.
02:47Hayat tüm hüznüne rağmen devam ediyor.
02:50Bir dağ köyünde belki Florina, bugünkü Yunanistan yakınlarında bir düğün alayına denk geliyoruz.
02:56Arnavut ve Türk kültürünün iç içe geçtiği o coşkulu anlar.
02:59Renklenen kıyafetlerin asaleti, def sesleri ve çocukların o masum, meraklı bakışları.
03:06Bu insanlar, 1912'de yaklaşan savaşların gölgesinde bir araya gelip son kez el ele tutuşuyorlar.
03:14Düğünler, bu topraklarda umudun son kalesiydi.
03:17Kameramızın rotası, Kastorya Gölü'nün kıyılarına çevriliyor.
03:21Kestriye, bugünkü Yunanistan.
03:23Gölün aynasında yansıyan Osmanlı konakları, gökyüzünün ve suyun doğal renkleriyle bambaşka bir derinlik kazanıyor.
03:32Kestriye'nin o sükuneti, imparatorluğun dinginliğini temsil ediyor sanki.
03:37Yamaçlara doğru tırmanan o dar sokaklar, her bir köşede karşınıza çıkan bir çeşme veya küçük bir mescit, burası adeta canlanmış
03:47bir tablo gibi.
03:48Videonun ilerleyen dakikalarında halkın gündelik ritüellerine şahitlik ediyoruz.
03:53Bir pazar yeri telaşı, nehir kenarında çamaşır yıkayan kadınlar, Osmanlı'nın temizlik kültürünün, su ile olan bağının bir yansıması bu
04:03sahneler.
04:03Her el hareketi, her gülümseme, asırların biriktirdiği bir nezaketle harmanlanmış.
04:09Kimse bilmiyordu ki bu eller, çok geçmeden sadece hicret eşyalarını taşıyacak, bu ayaklar sadece bilinmez bir sürgüne doğru yürüyecekti.
04:19Gölün durgun sularında süzülen ahşap tekneler ve ağ atan Arnavut balıkçılar.
04:24Ohri Gölü ve İşkodra Gölü kıyılarında nasırlı elleriyle rızkını arayan bu insanlar, Osmanlı'nın taşradaki vakur duruşunu simgeliyor.
04:33Durgun suya düşen her kürek darbesi, asırlardır bu topraklara kök salmış bir medeniyetin vedası gibidir.
04:45Müzik
05:08Şimdi ekranlara en can yakıcısını açalım.
05:10Bu sahnelerden biri geliyor. Eski Türk mezarlığı, Ancien Cimetière Türk. Burası sessizlerin şehri. Sarıklı mezar taşları, her biri birer tapu
05:21senedi gibi toprağa saplanmış.
05:22Bu taşlar, burada doğmuş, burada sevmiş ve burada can vermiş atalarımızın son şahitleri.
05:29Yapay zeka ile renklendirilen taşların üzerindeki detaylar, zamanın yıpratamadığı hafızayı bir kez daha canlandırıyor.
05:37Biz buradayız, burası bizim yurdumuz, diyorlar. Bir medeniyetin köklerinin ne kadar derine indiğini bu mezar taşlarından daha iyi ne anlatabilir?
05:47Video sona ererken zihnimizde tek bir soru kalıyor. Bu kadar hayat, bu kadar emek, bu kadar ruh nereye gitti?
05:54Aslında 1912 yılındaki bir vedanın canlanan ve renklendirilen hafızasıdır. Minarelerin gölgesinde huzurla yaşayan insanların, bir gecede yabancı kılındığı o acı
06:07dönemin kaydı.
06:08Selam olsun Rumeli'de kalan yetim camilere, selam olsun isimsiz mezar taşlarına ve selam olsun yüreğinde hala o toprakların hasretini taşıyanlara.
06:19Biz oradaydık ve bu görüntüler bizim oradaki ebedi varlığımızın mührüdür.
