Skip to playerSkip to main content
David DL
  • 2 days ago
3 Mooie documentaires met Frank deboosere:
1) Biologen gaan op reeën safari.
2) Centrum voor hoog begaafde kinderen.
3) Alle weetje over biljarten.

Category

📚
Learning
Transcript
00:09MUZIEK
00:19Welkom bij de kip of het ei.
00:21Voor het ei van de kijker gingen we vandaag te raden bij Ludo Dilis.
00:25Want kijker, Stefan, wou alles weten over piliard.
00:40MUZIEK
00:43Onze eerste reportage gaat over rea.
00:46We zijn op safari geweest, op rea-safari.
00:49En ik moet je eerlijk bekennen, ik had nog nooit een rea in het echt gezien.
00:52Ik kende ze enkel van de verkeersbordjes, overstekend wild.
00:56Nu, rea bestaan en er komen er steeds meer.
00:58Nathalie is een van de biologen die de rea intens bestudeert.
01:30MUZIEK
01:31Er wordt heel veel onderzoek gedaan op rea en het buitenland.
01:34Frankrijk, Scandinavië, Duitsland.
01:36Maar daar is de situatie een beetje anders dan in Vlaanderen.
01:40Hier in Vlaanderen zitten we bij kleine bosjes met daartussen veel velden.
01:43En daar is eigenlijk nog niet veel over geweten.
01:45Dus wat wij doen is ook wel uniek eigenlijk.
01:59MUZIEK
01:59Ja, dat is Sigo.
02:04Ja, dat is Fink.
02:05Nee, Sigo, nee.
02:07De dieren hebben allemaal een zender om met een bepaalde frequentie.
02:10En wij noemen eigenlijk, we geven een naam, gelijk de frequentie.
02:14Dus 135 is ons reekafje met frequentie 151.135.
02:21En zo zijn wij bezig.
02:23135.065.
02:25Die hebben zo allemaal een eigen naam.
02:29MUZIEK
02:50Overdag gaan we dus gaan telemetreren.
02:52Dus de beestjes gaan zoeken.
02:53Aangezien we dan met van alles dan nog wat bezig zijn.
02:55En als we dan eigenlijk de plekken komen om, voordat we gaan slapen, schijven, alles op.
03:00Dus gewoon welk beestje dat we waar hebben gevonden.
03:02Welk uur, wat is er in de buurt.
03:04Was er een geit bij?
03:06Was er eventueel een broertje of een zusje bij?
03:11De kalfjes hebben een zender om.
03:13De richting kunnen bepalen.
03:15Naar hoe lang de hoek gaat dat signaal dus beter zijn.
03:18En het beste signaal is dus eigenlijk de richting waar je moet lopen.
03:32Is het hier richting uit?
03:33Ja, zelfs zo vind ik niet meer.
03:35En die kan in het bosrent.
03:39Ja.
04:11Dit is een kalfje van denk ik een tweetal weken oud.
04:14Dat is dus iets dat je nooit mocht aanraken.
04:17Er zijn veel mensen die vinden een kalfje en ze denken dat het is verlaten door de moeder.
04:22Maar dat is normaal.
04:24Dus het kalf wordt achtergelaten.
04:25De moeder gaat een hele dag op stap eten.
04:28En dan komt ze terug om een kalfje melk te geven.
04:31Als je die vastpakt dan komt er dus een specifieke mensengeur op de vacht zitten.
04:36En dan wordt het gewoon afgestoten door de moeder.
04:49Een heel seizoen veldwerk dat geeft ons eigenlijk een kaart met 80 taal punten van elke dag waar de reën
04:57zich op die dag bevonden.
04:59Aan de hand daarvan wordt een homerange gemaakt.
05:02Dat is eigenlijk het leefgebied van een reën.
05:07Als een dier mobiel is, dat wil zeggen dat er genetische uitwisseling is tussen verschillende populaties.
05:12En dat is heel goed voor de populatie zelf, omdat ze dan een beter aanpassingsvermogen hebben voor veranderende omstandigheden.
05:30Je moet opstaan voordat het licht is.
05:31In de zomer is dat half vijf.
05:35Dan werk je een paar uur.
05:36Dan ga je eigenlijk overdag gaan slapen.
05:39De eerste weken is de ritme echt compleet verstoord.
05:42We gaan al een tijdje beginnen echt wel moe genoeg te zijn om op eender welk moment van de dag
05:47te kunnen slapen.
05:48Het voordeel daarvan is dat het bos echt prachtig is.
05:52Dus dat maakt eigenlijk alles goed.
06:04Er zijn heel veel reën in Vlaanderen, dus de populatie is verdubbeld in de laatste vijftien jaar.
06:11We zitten nu op het moment met meer dan 14.000 telde reën.
06:16Dus er zit er zeker meer dan hetgeen dat er nu officieel wordt te reën.
06:20Dus het gaat heel goed met het reën in Vlaanderen.
06:46Ons onderwijssysteem is gemaakt voor de gemiddelde scholier.
06:49Kinderen die minder goed mee kunnen worden opgevangen via bijlessen en taakleerkrachten.
06:55Maar voor hoogbegaafde kinderen is er soms niks voorzien.
06:58Zij gaan zich vervelen op school en zullen daardoor soms minder goed presteren.
07:03In Nederland is er al een tijdje een centrum voor hoogbegaafdheid.
07:07En in Vlaanderen zijn ze er nu ook mee begonnen.
07:10Wij gingen even een kijkje nemen.
07:11Ik heb hier een aantal blokken.
07:15Vier ervan zijn voor jou.
07:17Met die vier blokken kun je figuren naleggen.
07:22Wil jij het eens proberen?
07:30Ja, prachtig.
07:31Dan gaan we naar de vlop.
07:33We spreken van hoogbegaafdheid als iemand ten eerste bijzonder hoge vaardigheden heeft.
07:40En dat kan zijn zowel intellectueel als muzikaal als sportief.
07:45Ten tweede beschikt die persoon over een extreme creativiteit.
07:50Niet op het gebied van knippen en plakken, maar wel op het vinden van originele denkpatronen.
07:57Op het vinden van originele oplossingen.
07:59En een laatste, een derde belangrijk kenmerk van zo iemand is dat hij zeer gemotiveerd.
08:04Is dat hij een zwaar doorzettingsvermogen heeft om een bepaalde opdracht tot een goede einde te brengen.
08:11Om nu te zien of hoogbegaafdheid zich daadwerkelijk gaat ontplooien, is er een positieve samenwerking nodig met de omgeving.
08:19En de omgeving is dan in het geval van kinderen in de eerste plaats het gezin, in de tweede plaats
08:25de school en in de derde plaats de vrienden.
08:28Oké Rutger, ik heb hier een doos met allemaal plaatjes erin.
08:32Als ik ze voor je neerleg, dit is nog geen goed verhaaltje.
08:38Men kan bij vrij jonge kinderen al een soort van ontwikkelingsvoorsprong merken.
08:42Ik spreek nu over twee, drie jaar. Vaak zijn ze dan nog te jong.
08:45Het is pas op oudere leeftijd, vanaf een jaar of zes, dat we er eigenlijk hier ook van uitgaan dat
08:50ze echt serieus te testen zijn op het feit of ze al of niet hoogbegaafd zijn.
08:53Of dat het een ontwikkelingsvoorsprong was die ze hadden en die zich eigenlijk, naarmate ze ouder werden, terug heeft geëgaliseerd.
09:01Hoeveel mensen wonen er ongeveer in België?
09:0410 miljoen.
09:0510 miljoen.
09:08Heb je ze allemaal zelf geteld?
09:09Nee, mama heeft dat gezegd.
09:13Voor een intelligentie quotient probeert men mathematisch wel ergens een lijn te trekken.
09:18Vanaf 130 of meer legt voor ons de grens of iemand al of niet hoogbegaafd is.
09:24En waarom blijft olie op water drijven?
09:28Omdat olie niet te is.
09:30We merken vaak als ze jong zijn dat ze een interesse hebben in een materie die hen doet nadenken over
09:36van waar kom ik.
09:36En dan zijn ze geïnteresseerd in dinosaurussen, in fossielen, in de prehistorie enzo.
09:41En dat ze wat ouder worden, acht, negenjarige leeftijd, dat ze dan gaan nagaan van waar gaan we eigenlijk naartoe.
09:47En dat ze enorm geïnteresseerd geraken in sterrenkunde, in ruimtevaart en astrologie, al wat daarmee te maken heeft.
09:54En ik ga nu een uitvinding van mij tekenen.
09:59En deze hier, dat is een betanparstel.
10:03Rutger had problemen met de herhalingen die op school steeds werden aangeboden.
10:07Hij vond het saai en hij was eigenlijk niet meer geboeid door de lessen die hem heel de week werden
10:12gegeven.
10:13En hij is daarop afgeknapt, hij kon dat niet en hij is zich beginnen isoleren.
10:17En waarom heb je dat gemaakt?
10:19Om geld te verdienen.
10:21Nee, eerst had ik dat idee en dan dacht ik van, ik ga hem naar op de markt dringen.
10:28En ja, wat voor plezier eigenlijk, denk ik.
10:32Wij hebben inderdaad gemerkt dat die sociale isolatie het gevolg was van zijn intelligentie.
10:38En hij zei dat hij zich beter zou voelen als hij bij oudere kinderen zou kunnen zijn.
10:42En dat hij liever naar het derde leerjaar zou overstappen.
10:47En bij de eerste ene werd naar twintig geleerd.
10:49Dat vond ik dus super gemakkelijk.
10:52En bij de derde heb ik zoals bladjes van mijn buur gezien, dat was nog rekenen tot twintig.
10:57Dat begreep ik dus helemaal niet.
10:59En in de tweede leerde tot honderd.
11:02Dat is wel heel raar.
11:06Er zijn er wel sommige die het thuis snap vinden dat ik naar het derde ben gegaan.
11:12En ben jij daar trots op?
11:14Ja.
11:16Dat zijn de meeste kinderen wel die als ze een klas zijn overgeslagen.
11:26We zien spijtig genoeg, maar al te vaak, dat die capaciteiten die dergelijke kinderen hebben, dat die zich tegen zich
11:33gaan keren.
11:34En dat er daardoor echt wel problemen ontstaan.
11:38En dan zou ik helemaal niet meer durven zeggen dat hoogbegaafdheid een luxe probleem is.
11:41Maar juist omwille van het feit dat ze die capaciteiten hebben, hebben ze in hun schoolse leven en ook in
11:47hun latere leven enorm veel problemen.
11:53Karel is daarvan eigenlijk een beetje een voorbeeld.
11:56Hij was iemand die niet geslaagd was in het tweede jaar van het secundair onderwijs.
12:01En het probleem was daar dat dus de ouders merkten dat de intellectuele indruk die zij van Karel hadden, helemaal
12:08misstrookte met de schoolresultaten die merkbaar waren op zijn rapport.
12:12En zo hebben wij dan voor de ouders contact gezocht met de nieuwe school voor Karel.
12:17Om ervoor te zorgen dat hij toch nog de kansen krijgt om zich optimaal te ontplooien.
12:23Om toch de resultaten te behalen.
12:30Het probleem zit hem vooral hier, denk ik, dat het klassieke onderwijssysteem niet aangepast is aan hoogbegaafden.
12:37Het is gericht op een grote middelmaat, de grote middenmoot van de leerlingen.
12:42Dat heeft tot gevolg gehad dat Karel in de lagere school zich niet heeft moeten inspannen.
12:48Geen studiemethode heeft moeten verwerven.
12:50Het is te zeggen, hij heeft eigenlijk een eigen studiemethode verworven die er geen is.
12:56En hij moet nu uit die slechte gewoonte, zeg maar, uitgeraken en zich leren aanpassen aan de schoolse eisen, de
13:06schoolse aanpak.
13:07En dat gaat heel mooizaam, heel verleidelijk.
13:11De leerkrachten gaan vanaf nu, als je iets vergeet, dat ook in je agenda noteren.
13:17Zodat ik ook elke week een precies overzicht heb van wat je vergeten bent, zowel boeken als...
13:23In het lager had ik ook al eigenlijk problemen met wiskunde.
13:26Dat is eigenlijk altijd al geweest, maar gewoon omdat ik dus daar eigenlijk niet veel interesse had in dat vak.
13:32Tafelsleer enzo.
13:34Dat interesseerde mij gewoon niet, dus heb ik gewoon gezegd, ik laat dat links liggen.
13:39En nu is dat nog altijd zo een beetje, dus als mijn leraarijs mij daar niet toe aan zet, dan
13:45ik gewoon daar niet aan zou beginnen.
13:47Want als ik dat wil, dan begin ik daaraan, dan ken ik dat op 1, 2, 3.
13:50Nu, vanaf volgende week gaan we systematisch een vak behandelen per week.
13:57En dan zou ik dus systematisch bijvoorbeeld...
14:00Zijn interessesfeer stroopt eigenlijk niet met wat er in de klas wordt gezien.
14:05Hij is geïnteresseerd in barok, hij is geïnteresseerd in antieke stoelen, hij is geïnteresseerd in vrouwen uit de rubbestijd.
14:12En ja, daar wordt nu spijtig genoeg in school niet over gepraat.
14:16Dus men heeft ook als leerkracht geen enkele indicatie dat hij een aantal talenten heeft die anderen niet hebben.
14:23En die zouden kunnen wijzen op het feit dat hij hoogbegaafd is.
14:26Deze heb ik begin vorig jaar geschilderd.
14:29Dat was dus gewoon de bedoeling van mijn tekengeefvrouw vond dat ik dat eigenlijk eens moest proberen om te zien
14:36of dat zou gaan.
14:37Deze, dat is meer een schets met eng.
14:40Dat is dus uit de volledige fantasie gedaan.
14:43Er zijn verschillende hoogbegaafden nog aanwezig in de leerlingenbevolking hier.
14:48En die worden dus herkend, makkelijker herkend, omdat we nu meer weten over hoogbegaafdheid vanuit onze omgang met Karel.
14:55Dus in die zin zou je kunnen zeggen, vergroot de school haar eigen inzicht en haar eigen deskundigheid in het
15:03algemeen
15:04door ervaring op te doen aan de hand van de begeleiding van Karel.
15:09Het is belangrijk voor deze kinderen dat de ouders zouden ingaan op de drang naar kennis die ze eigenlijk vertonen.
15:15Dat is juist wat voor deze kinderen heel belangrijk is.
15:18Dan voelen ze zich gesteund.
15:19Ze voelen zich dikwijls ook in school al anders dan anderen.
15:22En als ze dan ook thuis nog het gevoel krijgen van, men wil niet meegaan in hetgeen mij interesseert,
15:27ja dan haken ze ook thuis af.
15:29En wat voor kind houden we dan eigenlijk nog over?
15:33Op het einde van de rit.
15:37En dan is het nu tijd voor het ei van Stéphane.
15:41Auw.
15:51Stéphane, ik ken er de ballen van, maar jij had een vraag over biljarten.
15:56Ik ben een stuk gefascineerd door effecten op bal.
16:01Nu, in alle balsporten worden effecten gebruikt of we zorgen voor verrassing.
16:07Nu, Ludo, biljarters zijn de meesters in het hanteren van effecten.
16:12Kun je mij daar iets wijzer aan maken?
16:15Ja, maar ja, Stéphane, ik ga dat proberen.
16:17Inderdaad, wij gebruiken zeer veel effecten.
16:19Dus ik ga even proberen uitleggen wat er met een biljartbal allemaal mogelijk is.
16:23Je kunt bijvoorbeeld in de zone steken van boven.
16:25Dan gaat die bal rollen.
16:26Je zult zien wat er gebeurt.
16:28Dus die heeft er een male loop, maar je ziet, die heeft al een draaiing.
16:31Tot zegt dat er een vorm van effect kan zijn.
16:34Dan krijg je hetzelfde.
16:35En dan ga je gewoon die handeling omdraaien.
16:37Steek van onder.
16:37En dan krijg je een check.
16:39Kijk maar.
16:43Die glijdt en dan gaat die plotseling terugrollen.
16:47Omdat die niks raakt.
16:49Ik zal dat even laten zien met een bal daarbij.
16:53Kijk, als ik dus bovenop mijn bal steek en ik ga naar rood, dan loopt die gewoon door.
17:01Zie je?
17:06Als ik nu het omgedraaide doe, zoals je gezien hebt daar juist, en ik steek van onder.
17:11En dat is juist het andere effect.
17:12Dat is een kapbeweging.
17:14Als die iets raakt, wil die terug.
17:16Dus als ik op rood nu speel, van onder, komt die terug.
17:23Dat zijn al twee vormen van een tolling of een draaiing van een bal.
17:26Wat nu heel belangrijk is, en dat zijn dan werkelijk de effecten, dat is al wat rechts
17:31of links van die bal ligt.
17:33Als ik van boven ga, heb ik minder effect.
17:35Zoveel te dieper dat ik ga, zoveel te meer effect dat ik kan gebruiken.
17:41Kijk.
17:42Die pakt een beetje effect op die bal en dan begint die bijna te rollen.
17:46Nu ga ik die bal zorgen dat die zijn effect blijft behouden.
17:48En hoe ga ik dat doen?
17:49Zeer diep.
17:50Een korte beweging.
17:53Die oud zijn effect.
17:56Dus dit zijn de effecten in de biljaartbal.
17:58Natuurlijk moet je die doseren, want dat is de kunst.
18:01Je zou dat kunnen vergelijken met een voetballer.
18:04Die zich voor het muurtje plaatst en met binnenkant of buiten voet die bal over die muur lepelt, zal ik
18:11maar zeggen.
18:12Dus dat kun je met biljaarten ook.
18:13Dat kunnen wij ook.
18:14Dus kijk, die bal zal niet rechtdoor gaan.
18:16Die zal even naar buiten gaan.
18:18Zou we kunnen zeggen buitenkant voet.
18:20En dan dat effect nemen.
18:23Kijk.
18:24Zie je?
18:25Dat is wat in voetballers dus ook gebeurt.
18:27Je hebt ook specialisten met buitenkant voet of binnenkant voet die over die muur weg tolt naar de winkelaag bijvoorbeeld.
18:33Dus dat zijn in kort uitgelegde effecten.
18:37En die moet je leren gebruiken.
18:39Dat spelen de materialen ook een rol.
18:41Natuurlijk, wel biljaarten is niet alleen die ballen met hun effecten.
18:45Dat is ook wat je hier ziet, die tafel.
18:47Dus de drie voornaamste dingen, dat zijn allemaal voornaam.
18:49Natuurlijk, maar diep vanonder ligt daar een verwarming over heel dat biljaart verspreid.
18:53En dat is om die biljaart een kamertemperatuur te geven.
18:56Want het is zeer belangrijk dat die altijd dezelfde temperatuur heeft.
19:00Dan heb je een lijplaat van vijf tot zes centimeter dik.
19:03Dat is geweldig stevig, maar dat moet ook, want er wordt het soms wel eens aardig genoemd.
19:07En dan krijg je het laken, dat zeer belangrijk is.
19:11Kijk, Stefan.
19:13Voel een keer aan dit en voel een keer aan dat.
19:16Dan zul je zien dat is zo dik als een overjas bijna.
19:19En dan moet je het een keer voelen aan dat laken.
19:21En dat is belangrijk.
19:22Dit is hetzelfde, dat is toch zeer glad.
19:26En toch zijn daar kleine aardjes die zorgen dat die bal op tijd wordt afgeruimd.
19:31Want daardoor krijg je uw effect ook meer invloed op dat laken.
19:34Dus als je op een spiegel zou spelen, dat zou helemaal anders zijn.
19:37Wel, op een spiegel zou ze bijvoorbeeld zeer dom zijn.
19:39Want dat gaat niet nemen.
19:40Die gaat gewoon blijven glijden, weg glijden.
19:42Dus op een spiegel zou ik nooit kunnen biljarten.
19:44Omdat daar die, dat remmend gevoel, dat kan niet grijpen.
19:47Die bal die gaat gewoon blijven rollen.
19:49Die gaat nooit iets doen, die kun je niet doen.
19:51Die ballen zelf zijn die van Ivoor?
19:53Dit is de vervanger van Ivoor sinds lang.
19:56Dit is kunststof.
19:57Dat is op namaak van Ivoor uiteraard.
19:59En dat is gemaakt, ja, volgens mijn persoonlijke mening, om een jaar mee te gaan.
20:04Je ziet, dat blinkt, daar is een vorm van glazuur over.
20:07Maar als dat weg is, dan is die bal dood.
20:10Dan kun je dat effect er niet mee insteken, zoals het hoort.
20:12Dus na een jaartje speel je daarmee met een dode bal, zeg je dat maar.
20:16Maar dit is uiterst belangrijk om uw effect te kunnen steken.
20:19En het krijtje, waarom gebruik je dat?
20:21Wel, dat is zeer belangrijk.
20:22Je ziet hier op de keus staat een lederen dopje, Pomeranz heet dat.
20:28Dat krijt dient om daarop te doen, je hoort dat, dat is grof.
20:31Als ik dat niet moest doen, dan zou ik een ketstoot krijgen.
20:34Daarom dat krijten, je hoort dat, dat is een vorm van grof.
20:37En dat pakt dan weer op die bal.
20:39En daardoor kan ik maximaal effect steken.
20:42Mocht er geen krijt op zijn, was het absoluut niet te doen.
20:44Dus dit is zeer belangrijk, krijt Pomeranz, om uw effect te kunnen geven.
20:49Zou we een ding vragen? Misschien kunnen we eens proberen, Stefan.
20:52Ja.
20:53Eens zien hoeveel effect dat jij eruit krijgt.
20:55Doe maar een keer.
20:57Zo, dat was het voor vanavond.
20:59Volgende week is er even geen kip of ei.
21:02Maar binnen veertien dagen, op zondag 7 maart, zijn we weer present.
21:06Dan wel op een ander uitzenduur, namelijk om half één.
21:09Dus na de zevende dag.
21:11Gedurende twaalf weken presenteer ik u dan de beste eieren en de beste reportages van de afgelopen seizoenen.
21:17En we doen dat van op gepaste locaties, met gepaste interviews.
21:21Graag dus tot op zondag 7 maart, om half één, voor een nieuwe aflevering van De Kip of het Ei.
21:31MUZIEK
21:35MUZIEK
21:36MUZIEK
21:40MUZIEK
21:44MUZIEK
21:46MUZIEK
21:48MUZIEK
21:48MUZIEK
21:49MUZIEK
21:50MUZIEK
21:51MUZIEK
21:51MUZIEK
21:51MUZIEK
21:51***