00:00Türkiye bir savaşa girmiyor. Bunun altını çizdiğim. Ankara'da konuştuğum hem diplomatik hem güvenlik kaynakları bu konuda çok net.
00:09Yani hatta işte bugünlerde konuştuğumuz Husilerle bir çatışma yaşar mı Türk askeri?
00:14Hayır, böyle bir şey yok. Olmayacak da Türkiye Husilerle savaşmayacak.
00:19Şu anda da bir savaşa girdiği falan yok. Bunun altı çok net çiziliyor.
00:23Ha, Suudi Arabistan'a Türk askeri konuşlandırılması meselesine gelirsek.
00:27Şimdi imzalanan bir Mekke savunma anlaşması var. Bu bir savunma paktı. İttifak yapılıyor.
00:33Bu kapsamda ileriki aşamalarda Suudi Arabistan'da bir birlik konuşlandırılması söz konusu olabilir.
00:40Ama bu hemen şimdi bugünden yarına olacak bir durum değil.
00:44Şu ana kadar Mekke anlaşması kapsamında henüz hiçbir şey yapılmış değil.
00:49Kaynaklar bunun altını çiziyor. Neden? Çünkü henüz mecliste görüşülüp geçmedi, onaylanmadı.
00:55Dolayısıyla bugüne kadar yapılanlar da ikili askeri işbirliği, eğitim anlaşmaları çerçevesinde.
01:02Mesela ABD-İran savaşı sonrası özellikle bazı körfez ülkeleri kendi emniyetlerini, güvenliklerini sağlamak adına Türkiye'nin kapısını çaldılar.
01:12Ve bazı ülkelere ikili anlaşmalar kapsamında bazı destekler sağlanıyor.
01:17Kuveyt, Katar, Uman, Suudi Arabistan bunlar arasında.
01:22Hava savunma sistemleri, teknoloji, karf sistemleri bunlar dediğim gibi ama ikili anlaşmalar kapsamında sağlanıyor ki Suudi Arabistan'la da 2010
01:31yılında imzalanan bir asker eğitim anlaşması var.
01:34Sınırlı sayıda asker teknik amaçlı orada bulundurulabiliyor vs.
01:38Ama şu ana kadar bir kez de altını çizeyim çünkü Ankara bu konuda çok net.
01:42Mekke ittifakının kapsamında herhangi bir adım atılmış değil ve bu ittifak, bu savunma anlaşması geçmişten gelen bir takım sorunlu başlıkları,
01:54husumetleri de kapsamayacak.
01:56Yani ne demek istiyorum?
01:57İşte Suudi Arabistan'la husiler arasındaki mesele burada doğrudan ve açıktan Türkiye'nin meclisten anlaşma geçtikten sonra da dahil olması
02:06söz konusu değil.
02:08Veya Pakistan'la Hindistan arasında yıllardır süre gelen Keşmir meselesi gibi.
02:12Mekke ittifakı, Mekke savunma anlaşmasının ancak ve ancak topyekun bir saldırı durumunda devreye gireceği yani bu ittifaka dahil ülkelerin doğrudan
02:26egemenliğine dönük tehdit, topyekun bir saldırı gündeme geldiği zaman harekete geçebileceğinin altı çiziliyor.
02:34Büyük saldırılara karşı caydırıcılık amaçlı bu savunma faktının kurulduğu ifade ediliyor Büşra.
02:43Başka sorularımız da var elbette.
02:45Şimdi Milli Savunma Bakanlığı açıklamasında anayasamız ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülecektir ifadesi.
02:51Özellikle dikkat çekti.
02:52Şimdi bu vurgu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne yakın zamanda Suudi Arabistan odaklı yeni bir sınır ötesi tezkere gelebileceğin işareti
03:00mi?
03:00Dün AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik birkaç gün içinde bu anlaşma meclise gelecektir demişti.
03:05Öncesinde zaten meclis başkanının da açıklamaları vardı ama o zaman metni görme şansımız olacak herhalde ilk defa değil mi?
03:14Büşra tezkere gelmeyecek.
03:16Onu söyleyeyim yani birkaç gün içerisinde Suudi Arabistan'a sınır ötesi asker tezkeresi gitmeyecek.
03:21Bunun altını çizeyim.
03:22İleriki aşamalarda mümkün mü?
03:24Mümkün.
03:25Bizim göreceğimiz Mekke anlaşması olacak ileriki günlerde ki bugün Hakan Fidan da dün itibariyle anlaşma üzerindeki çalışmayı bitirdiklerini,
03:36Cumhurbaşkanı Erdoğan'a da sunumda bulunduklarını açıkladı.
03:39Dolayısıyla şu anda Ankara'da beklenti bu anlaşma metnenin hafta başında pazartesi olabilir, salı olabilir ama önümüzdeki hafta muhakkak meclise sunulacağı
03:50yönünde çok yüksek bir beklenti var.
03:52İşte o zaman evet bu anlaşmanın içeriğini de tüm boyutlarıyla görmüş olacağız.
03:58Şimdi orada Savunma Bakanlığı'nın kastettiği anayasal ve hukuki gereklilikler de bu aslında.
04:05Bir uluslararası anlaşmanın yürürlüğe girip uygulanabilmesi için meclisin öncelikle onay vermesi ardından Cumhurbaşkanı'nın paraflayıp resmi gazetede yayınlanması gerekiyor.
04:17Kast edilen anayasal ve hukuki süreç bu ve elbette Türk askerinin sınır ötesi bir şekilde konuşlandırılabilmesi için de yine meclisin
04:26onayı yani bir meclise sunulması gereken tezkere söz konusu.
04:30Kast edilenler genel olarak bunlar ama şu an için dediğim gibi ilk aşamada bizim göreceğimiz şey Mekke anlaşmasının meclise sunulması
04:41ve meclis aşamasında önce komisyon sonra genel kurulda görüşülmesi, onaylanması ardından Cumhurbaşkanı'na gitmesi ve resmi gazetede yayınlanması.
04:51İşte ancak o zaman Mekke anlaşması kapsamında bir takım adımlar atılabilecek NATO ile benzer bir model kuruluyor.
05:00Bunu daha önce de bu anlaşma ilk imzalandığı günde izleyicilerimize anlatmaya çalışmıştık.
05:06Yani bir ülkeye saldırı tümüne saldırı kabul edilecek bir genel sekreter ki o genel sekreter de artık belli Pakistan ilk
05:14yapıyor genel sekreterliğini.
05:16Yani bu genel sekreterin altında bir askeri karargah ve bu karargah tahsisli birlikler göreceğiz.
05:22Yani bir çeşit bir NATO modeli göreceğiz elbette ve o çerçevede karşılıklı ortak askeri karargahlar kurulabilecek.
05:31Ha karargah personeli için bir tezkereye ihtiyaç yok bunun altını çizeyim.
05:36Ancak ve ancak bir birlik askeri birlik konuşlandırılacaksa meclisten tezkere çıkarılması gerekecek.
05:43Suudi Arabistan için önümüzdeki süreçte önümüzdeki aylarda böyle bir tezkere gündeme gelebilir mi?
05:50Gelebilir.
05:51Ama dediğim gibi biz ilk aşamada Mekke anlaşmasını göreceğiz.
05:55Önümüzdeki hafta meclise sunulmasını bekliyoruz.
05:58Bir kollektif caydırıcılık sağlamak üzere ortak çalışmaları kapsayacak o anlaşma.
06:04İçeriğinde de bunlar olacak.
06:06Onu da özetleyeyim.
06:06Yani ortak askeri tatbikatlar, personel eğitimi, personel değişimi, sanma sanayinde işbirliği, bazı ortaklıklar, bilgi alışverişleri ve dediğim gibi ortak askeri
06:16karargahlar belki birlik konuşlandırılması.
06:20Ve yürüle girdikten sonra da sonraki adım belki Suudi Arabistan'a bir birlik konuşlandırılacaksa tezkerenin gündeme gelmesi diyebilirim.
06:31Dicle Canova değindin ama özellikle açmak istediğim bir bölüm daha var.
06:35Özellikle güvenlik kaynaklarından ve diplomatik çevrelerden bu anlamda çok fazla bilgi aldığını biliyorum.
06:39O yüzden de özellikle sormak istiyorum.
06:41Bakan Fidan bu bir saldırı anlaşması değildir.
06:44Türkiye başka bir ülkeye saldırı için asker göndermeyecek dedi bugün.
06:47Eğer Türk Silahlı Kuvvet'tir, bölgeye bir güç ya da yetenek kaydırırsa bunun sahadaki somut karşılığı ne olması bekleniyor bundan sonraki
06:56süreçte?
06:56Muharip bir güç mü yoksa hava savunma sistemleri mi? Eğitim ve teknoloji desteği öngörülüyor mu? İstihbarat mı? Ne dersiniz?
07:07Hava savunma sistemleri, eğitim, teknolojik destek bunlar zaten kapsamda olacak.
07:14Az önce anlattım.
07:16Yani bu birçok başlıkta ortak çalışma içeren bir anlaşma.
07:20Ve dediğim gibi temel amacı da kollektif caydırıcılık sağlamak.
07:25Dolayısıyla bir muharip güç, bir birlik gönderilse de bu birlik saldırı amaçlı olmayacak, savunma amaçlı olacak.
07:35Neden bunun altını özellikle çiziyoruz?
07:38Çünkü bu anlaşma bu üç ülkenin bir başka üçüncü ülkeye veya ülkelere doğrudan saldırmasını öngörmüyor.
07:45Bu anlaşma bu üç ülkenin kendilerine yönelebilecek saldırılara karşı ortak bir şemsiyede savunma yapmalarını içeriyor.
07:55Yani savunma odaklı bir anlaşma, saldırı odaklı bir anlaşma değil.
07:59Dolayısıyla Suudi Arabistan'a ileride gönderilecekse bir askeri güç, bir birlik saldırma amaçlı olmayacak, savunma amaçlı olacak.
08:09Bölgedeki dengelere gelince elbette bu çok önemli.
08:12Zaten esas hedefte o işte bölgede dengesel güçleri belli bir terazide tutmak.
08:19Neden böyle söylüyorum?
08:21Şimdi elbette Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan bir kollektif caydırıcılık ilkesi etrafında birlikte hareket ettiği zaman yeni bir güç dengesi
08:31oluşacak bölgede.
08:32Orta Doğu'da belli bir uzlaşı ve denge arayışı var uzun zamandır biliyorsun.
08:38Bilhassa Amerika'nın Asya Pasifi'ye yönelme hedefi ve bir an önce bu bölgede bir dengenin, bir huzurun sağlanması, bir
08:47istikrarın sağlanması yönünde çabaları söz konusu.
08:50Keza İsrail'in istikrarsızlaştırma ve saldırı politikaları ama bunun önünde bir engel.
08:55Önce İbrahim anlaşmalarıyla bu aşılmaya çalışıldı ama oradan bir çıkmaz yola girildi.
09:00Bu sağlanamadı, olmadı.
09:02Malum Suudi Arabistan'da imzalar gibi bir takım beklentiler vardı.
09:06Bu gerçekleşmedi.
09:08Şimdi İbrahim anlaşmalarıyla sağlanamayan o denge ve olası istikrara kastedecek hareketlerin önünü kesmek için böyle bir ittifak, böyle bir savunma
09:20paktı oluşturuluyor diyebilirim.
09:22Donald Trump'ın da desteği belki bir miktar bundandır bu anlaşmaya.
09:26Neden?
09:26Çünkü dediğim gibi yarın bir gün Amerika bölgeden gittiği zaman İsrail'le bölge ülkeleri arasında sürekli bir istikrarsızlık ve çatışma
09:34ortamını engelleyecek bir güç dengesine ihtiyaç olacak.
09:38Belki de işte Mekke İttifakı'nın, Mekke Savunma Anlaşması'nın en önemli işlevi de bu olacak.
09:44Dediğim gibi böyle küçük, ufak tefek anlaşmazlıklar ve çatışmalar için kurulmuş bir pakt değil bu.
09:52Daha topyekun saldırılara karşı savunma amaçlı kurulmuş bir pakt.
09:56Bu noktada İran ve İsrail mi acaba işte bu paktın hedefi diye de çok konuşuldu.
10:03Doğrudan tek bir ülke somut olarak hedef alınmıyor ama elbette bölgede hangi ülkeler istikrarsızlığı kaşıyor ve sürekli bu yönde hareket
10:14ediyor ona baktığımız zaman bu pakt onları dengeleme amaçlı kuruldu diyebilirim.
10:19Ha İran ileride ne yapar?
10:21ABD-İran savaşı bittikten sonra farklı bir pozisyonda böylesi bir savunma paktının şemsiyesinin altına girmek ister mi?
10:29Bunlar bugünden henüz net olarak ifade edilebilecek durumlar değil.
10:33Bir güven sorunu meselesi var malum İran'la körfez ülkeleri arasında.
10:37Bu güven sorununun da aşılması için aslında karşılıklı işbirliklerinin geliştirilmesi önemli olacak ileriki aşamalarda.
10:45Bu ittifak genişleyecek evet ama hangi ülkeler dahil olacak?
10:49Nasıl gelişleyecek?
10:51Ne yönde genişleyecek?
10:52Bu sorunun da yanıtı bir miktar dediğim gibi İsrail'le bölge ülkeler arasındaki güç dengesi terazisi gözetilerek olacak diye verebilirim
11:01şu aşamada Büşra.
11:03Teyze Canoğlu son iki soru eklemek istiyorum.
11:05Bilgilerine de güvenerek şimdi meclise hafta başında gelmesi bekleniyor.
11:09Anlaşma metnini ilk defa orada görme imkanımız olacak.
11:11Bakacağız elbette orada hangi detaylar olduğunu ama mecliste nasıl bir hava var şimdiden kestirmek mümkün mü?
11:18Yoksa biraz daha zamana mı ihtiyacımız var?
11:20İkinci sorumda özellikle bu ittifakta savunma sanayinde işbirlikleri öne çıkıyordu.
11:25Ortak üretim gündeme gelir mi ileriki aylarda?
11:28Eğer meclisten geçerse elbette bu ittifak anlaşması ve bununla birlikte tatbikatlar görmüyoruz.
11:33Çünkü üç ülkenin şu an üç ülkeyle sınırlı olduğu için ittifak elbette ordularının birlikte çalışılabilirdiğini de arttırmak yönünde bedefleri olduğunu
11:42biliyoruz.
11:42Ne dersin?
11:46Görürüz Büşra zaten bu anlaşmanın kapsamında da ortak askeri tatbikatlar, eğitim ve işbirliği, personel değişimi bunları göreceğiz.
11:56Bunlar olacak bu üç ülke arasında bu bir.
11:59Savunma alanında, savunma sanayi alanında işbirliği olacak.
12:02Bu da iki, bu da çok önemli.
12:04O noktada nükleer güce sahip Pakistan'ın katkısı çok büyük olacaktır diye düşünüyorum.
12:09Özellikle hava savunma sistemleri ve benzeri sistemlerle alakalı.
12:15Türkiye zaten kendi yerli savunma sanayisini son yıllarda çok ciddi geliştirdi.
12:22Büyük iğmeler kazandı ve dediğim gibi bak işte ABD-İran savaşı sonrası bazı körfez ülkeleri ki az önce sıraladım.
12:29Katar, Uman bunların arasında Suudi Arabistan'da var.
12:32Türkiye'den bazı sistemler talep etti ve bunlar onlara verildi ikili anlaşmalar kapsamında.
12:37Bu işte daha da artacaktır ve üç ülkenin bu konudaki background'unu elindeki nav havu birleştirmesiyle birlikte daha da iğme
12:48kazanacaktır.
12:49Evet, savunma sanayinin de işbirlikleri, bilgi paylaşımları ve ortak projeler göreceğiz.
12:54Ha meclisteki havaya gelince elbette muhalefet cenahı tam olarak kapsamını ve Türkiye'nin bu anlaşma sonrası bölgedeki pozisyonunu sorgulayacaktır.
13:12Bu anlaşmanın meclis ayağında çok büyük sıkıntılara sebebiyet vermeden ve diyalog halinde muhalefetin de ihtiyaç duyduğu bilgiler muhalefete sağlanarak verilerek
13:26geçmesini bekliyoruz.
13:27Zaten Cumhur İttifakı'nın varlığı bu anlaşmanın meclisten geçmesi için yeterli ama dediğim gibi şu anda muhalif kanatta da bu
13:35anlaşmaya dönük çok sert ve reddedici tonlamada bir çıkış görmedik.
13:41Sadece içeriği konusunda daha tatmin edici bilgiye ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor.
13:46Orada da kaynaklar diyor ki bugüne kadar söylenenler bu anlaşmanın temel çerçevesi çok da farklı bir şey içerinde görülmeyecek ifadesini
13:55kullanıyorlar.
13:57Önümüzdeki hafta başı bizim beklentimiz çünkü dediğim gibi bugün Hakan Fidan dedi ki çalışma bitti Cumhurbaşkanı'na da sunduk.
14:04Dolayısıyla artık çok da vakit kaybedilmez diye düşünüyoruz.
14:07Pazartesi salı olmadı.
14:09Önümüzdeki hafta bitmeden bu anlaşmayı meclise sunmaları ve bizim de satır satır artık ne getirdiğini görmemiz gerekiyor diye düşünüyorum.
