00:00Dün akşamki iftar yemeği önemliydi. Neden? Çünkü ilk kez Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bu savaşla ilgili resmi açıklamalarda bulundu.
00:08Biliyorsun günlerdir sadece yapılan yazılı açıklamalarla yetiniliyordu.
00:12Hakan Fidan bir süredir ciddi bir diplomasi trafiği yürütüyor.
00:16Bölge ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla, Avrupa ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla yani ilgili tüm ülkelerin dışişleri bakanlarıyla arda arda telefon görüşmeleri gerçekleştiriyor.
00:27Bu anlamda hem yapacağı değerlendirme hem de bu savaşın seyrine ilişkin tespitleri önemli olacaktı.
00:34Nitekim dün akşam tüm bunlar soruldu.
00:38Öncelikle şununla başlayalım. İran'ın bölgedeki saldırıları Türkiye'ye yönelir mi? Böyle bir ihtimal var mı?
00:46En önemli, en kritik soru buydu.
00:49Hakan Fidan çok kısa ve net bir yanıt verdi.
00:51İran konusundan bağımsız olarak konuşuyorum dedi.
00:55Türkiye kendini her zaman korur.
00:58Bunun için gerekli iradeye de, yeteneğe de sahibiz ifadesini kullandı.
01:03Başka da bir yorum yapmadı bu konuda.
01:05Elbette bu savaşla ilgili genel değerlendirmeleri de vardı ve olası senaryolara ilişkin tespitleri de.
01:12Hakan Fidan dedi ki, gelişmeler hem bölgemizin geleceğini hem de küresel istikrarı riske atabilecek nitelikte.
01:18İran'ın bölgedeki Arap ülkelerinde bulunan ABD üstlerini doğrudan hedef alması,
01:23atılan adımların daha büyük bir bölgesel güvenlik krizine dönüşme ihtimalini artırıyor.
01:29Bunun altını çizdi.
01:31Bu riski çok ciddi olarak gördüklerini de vurguladı.
01:34Bir başka önemli riski de Hürmüz Boğazı'nın kapatılması olarak ifade etti.
01:39Küresel finans ve enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabilir dedi ve bu durumun Amerika'yı kısa sürede bir şekilde sonuç
01:48almaya zorlayabileceğinin de altını çizdi.
01:52İki önemli tespiti vardı süreçle ilgili.
01:54Bir, ilk aşamada saldırıların İran'ın bölgedeki vekil unsurlarında çok belirgin bir hareketlenmeye yol açmadığı yönündekiydi bu tespit.
02:04Hizbullah tarafından bazı hareketlilikler oldu ama vekil güçler belirgin bir hareketlenmeye henüz geçmedi dedi.
02:12İkinci önemli tespiti de rejim değişikliği sonucunu doğuracak ölçekte bir dalgalanma şu an için görünmüyor ifadesiydi.
02:22Malum Amerika'nın öncelikli tercihlerinden birisi rejim değişikliğiydi.
02:27Hem Amerika'nın hem İsrail'in.
02:29Ancak Hakan Fidan şu an için İran'ın içinde rejim değişikliği sonucunu doğuracak ölçekte bir dalgalanma görünmüyor.
02:36Tespiti dikkat çekti.
02:38En olumsuz senaryo ne?
02:40Elbette en olumsuz senaryo çatışmanın tırmanması ve bölgeyi içine çekmesi.
02:46Hakan Fidan da bu tespitte bulundu.
02:48Peki körfez ülkeleri İran'ın kendi ülkelerinde bulunan Amerikan üslerine dönük saldırılarına yanıt veriyor mu?
02:56Verecek mi?
02:57Burada enteresan bir yanıt verdi Hakan Fidan.
03:01Resmi olarak deklare etmiyorlar ama bölge ülkelerinin İran'a karşılık verdiğine dair bazı iddialar var dedi.
03:09Bu iddiaları biz de duyuyoruz.
03:11Bu da doğru olabilir ifadesini kullandı.
03:13Şu ana kadar bölge ülkelerinin İran'a müdahalede herhangi bir girişimde bulunmadığı yönünde bilgiler vardı.
03:20Ama Hakan Fidan diyor ki kendilerine dönük saldırılara kısmi yanıt veriyor olabilirler.
03:26Bu iddialar bize de geliyor ve doğru olabilir.
03:29Tabi burada İran'ın da bir maliyet üretme amaçlı hareket ettiğinin altını çizdi bölge ülkelerine saldırarak.
03:35Yani özellikle enerji hedeflerini bombalayarak körfez ülkelerinde maliyeti artırmak ve körfez ülkelerinin günün sonunda Amerika üzerinde savaşı durdurması bitirmesi yönünde
03:47baskı yaratmasını sağlamaya dönük bir strateji izlediğini söyledi.
03:51Ancak bunun da bir risk barındırdığını ve İran aleyhine gelişebileceğini de ifade ettiği altını çizelim.
03:58Yani bölge ülkelerini savaşın içine çekme olasılığı ve Amerika üzerinde baskı kurmaları olasılığından biraz daha yüksek görünüyor şu aşamada.
04:08Kıbrıs'la ilgili kaygı var mı? Bu da önemliydi.
04:11Biliyorsun oradaki Güney Kıbrıs'taki İngiliz üstüne bir saldırı olmuştu ve İran'dan ciddi bir tehdit yönelmişti Güney Kıbrıs'a.
04:18Acaba Kuzey Kıbrıs'ı da ilgilendirecek, içine alacak bir güvenlik riski söz konusu olur mu diye sorduk.
04:25Dışişleri Bakanı Kuzey Kıbrıs için çok fazla risk olduğunu düşünmüyorum an itibariyle dedi.
04:32Güney'de de riskin sınırlı olduğunu düşünüyorum.
04:35Sivil tesisler için çok fazla bir şey olmayabilir ifadesini kullandı.
04:39Yani sadece Güney'deki İngiliz üstleri üzerinden hedefleme yaptığını İran'ın ifade etti.
04:45Dün de altını çizeyim KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman'la Dışişleri Bakanı arasında bir telefon görüşmesi gerçekleşti ve bu durum konusunda bir
04:55değerlendirme yapıldı.
04:56Peki Türkiye'nin hazırlıkları neler?
04:59Askeri, güvenlik, siyasi, ekonomik ve enerji boyutlarını ayrı ayrı çalışıyoruz dedi Hakan Fidan.
05:04Olası senaryolara göre atılabilecek adımlar masada.
05:08Bunun altını çizdi.
05:09Tabii ki Türkiye'nin temel isteği ve önceliğinin karşılıklı saldırıların durdurulması ve yeniden diplomasiye dönülmesi olduğunun da altını çizdi.
05:18Bunu da bütün görüşmelerimizde açık şekilde ifade ediyoruz dedi.
05:22Avrupalılarla yapılan görüşmelerde birlikte ortak çalışmayı önerdiklerinin altını çizdi.
05:27Körfez ülkeleri şu an ciddi bir durumla karşı karşıya ummanla konuşuyoruz.
05:32Umman hala bir şeyler yapmaya çalışıyor.
05:35Amerikalılarla konuşuyoruz demekle yetindi.
05:37Buradan da anladığımız şu an diplomasiye, müzakere masasına dönülmesine dönüp henüz bir ışık görünmüyor ufukta.
05:45Peki bu savaş ne zaman biter?
05:47Esas soru bu.
05:48Hakan Fidan'ın bir takım değerlendirmeleri oldu.
05:51İkiye böldü.
05:53Bir minimum hedef, iki maksimum hedef Amerika ve İsrail için.
05:57Bu hedefler tamamlandığı zaman biter mesajını verdi.
06:00Minimum hedefi de İran'ı onları tatmin edecek bir askeri yetersizliğe ulaştırmak olarak tarif etti.
06:08Maksimum hedef için de rejim değişikliği dedi ki İsrail'in işte İran'ın elindeki kabiliyetleri öncelikle hedef aldığını ama şimdi
06:16şimdi artık sadece bu kabiliyetlerin değil rejimin de hedefinde olduğunun altını çizdi.
06:21Öncelikle savaşın süresiyle ilgili minimum hedefin yerine gelmesi gerektiği düşüncesinde Ankara.
06:29Hakan Fidan da dedi ki bu belli bir askeri operasyon silsilesini içerecek.
06:34Ancak İran'da geniş bir coğrafya var.
06:37Füze sistemleri, radar sistemleri, hava savunma sistemleri, elektronik harp sistemleri, deniz kuvvetleri birçok yere dağılmış vaziyette.
06:45Yani çok kısa bir zaman aralığında bu hedefe ulaşmanın pek de mümkün görünmediğini ifade etti.
06:51Bir başka önemli konu da bu meseleyle ilgili İran'daki PKK varlığıydı, Pejak konusuydu.
06:58Ve tabii bunun yine bölgede terör unsurlarını harekete geçirip geçirmeyeceğiydi.
07:04Hakan Fidan dedi ki Haziran ayındaki 12 günlük savaşı hatırlattı.
07:08Orada bir kıpırdanma görülmüştü, emaresi görülmüştü.
07:12Şimdi bir kımıldama olur mu olmaz mı yakından takip ediyoruz dedi.
07:17Orada farklı Kürt grupların bir araya geldiğini hatırlattı.
07:22Ve rejimle ne kadar savaşacaklar, hedefleri ne olacak yakından takip ediyoruz ifadesini kullandı.
Yorumlar