- 5 hours ago
- #kmjs
16-anyos na boksingerong minsan nang lumaban para sa bansa, bumagksak mula sa ikalawang palapag ng kanilang bahay!
Ang kakaibang sarsang ipinagmamalaki ng Sibuyan Island sa Romblon na mukhang suman, puno ng ulang at may anghang na palaban, ating tikman! 5-anyos na bata mula Southern Leyte, mabilis na lumaki ang mga braso, binti at mukha habang ang kanang bahagi ng mata, walang laman simula pagsilang?!
Samantala, 18-kilong higanteng perlas na ipinamana ng isang lola sa kanyang apo, totoo nga bang nagkakahalaga ng 15 milyong dolyar o halos 1 bilyong piso?
Habang mahigit ₱3 bilyong pisong Bukidnon airport, inaasahang magbubukas sa 2027; pero para sa ilang pamilyang Lumad na naapektuhan at inilipat, kapalit daw nito ang kanilang lupa, tahanan at kabuhayan?!
At childhood friends na sina Yhas at Erich na isang transwoman, paano nauwi ang relasyon sa pag-iibigan at pagbuo ng pamilya?
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture. 'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Ang kakaibang sarsang ipinagmamalaki ng Sibuyan Island sa Romblon na mukhang suman, puno ng ulang at may anghang na palaban, ating tikman! 5-anyos na bata mula Southern Leyte, mabilis na lumaki ang mga braso, binti at mukha habang ang kanang bahagi ng mata, walang laman simula pagsilang?!
Samantala, 18-kilong higanteng perlas na ipinamana ng isang lola sa kanyang apo, totoo nga bang nagkakahalaga ng 15 milyong dolyar o halos 1 bilyong piso?
Habang mahigit ₱3 bilyong pisong Bukidnon airport, inaasahang magbubukas sa 2027; pero para sa ilang pamilyang Lumad na naapektuhan at inilipat, kapalit daw nito ang kanilang lupa, tahanan at kabuhayan?!
At childhood friends na sina Yhas at Erich na isang transwoman, paano nauwi ang relasyon sa pag-iibigan at pagbuo ng pamilya?
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture. 'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Category
🎈
FunTranscript
00:00:04The most famous
00:00:06The most famous
00:00:09The most famous
00:00:09in the 16 years
00:00:11Jomar is often
00:00:12knocked out
00:00:20Very exemplary
00:00:22on all the backsets
00:00:24Two rounds
00:00:24knocked out
00:00:25So he has really
00:00:27potential
00:00:30Kaya
00:00:31laking gulat
00:00:32ng kanyang amang
00:00:33si Sam
00:00:33nang nitong lunes
00:00:35si Jomar
00:00:36ang bumagsak
00:00:37pero hindi sa ring
00:00:38kundi
00:00:42mula sa second floor
00:00:44ng kanilang bahay
00:00:48Lumagdabog talaga siya
00:00:50Para siyang
00:00:50tinapon dun sa baba
00:00:52Baluktot na yung katawan
00:00:53nakaganon no
00:00:54Dali-daling itinayo
00:00:55ni Sam
00:00:56ang kanyang anak
00:00:57Dinampot ko siya
00:00:58direct so sabi ko
00:00:58nakagalawin mo yung kamay mo
00:00:59yung paa eh ganon mo
00:01:01hindi ko na naisip
00:01:02yung mga iba pang
00:01:03mga proper
00:01:04na mga pagbuhat
00:01:05hindi siya magagalaw ma'am
00:01:06lantang gulay
00:01:07yung pagkabagsak niya eh
00:01:08hindi siya nagsalita
00:01:09pero gumaganoon lang siya
00:01:10umiiling siya
00:01:11Sa pag-asang
00:01:12mahimas-masa
00:01:13ng binata
00:01:13pinaupo nila si Jomar
00:01:15at pinainom
00:01:16ng tubig
00:01:17bagay na
00:01:18inulan ng batikos
00:01:19online
00:01:21Pinagbubuhat
00:01:21at pinaghihilaban naman
00:01:22Mali yun
00:01:23dapat hindi mo
00:01:24na agad yun alaw
00:01:25Sabi lang isang magulang
00:01:26ino na ko anak ko
00:01:28kinumpot ko na
00:01:29huy
00:01:30hinga ka
00:01:30nangitim siya mam eh
00:01:32hindi siya makahinga
00:01:33ang iniinda niya
00:01:34dito sa likod niya
00:01:38Kaya
00:01:39nagdesisyon na silang
00:01:40itakbo si Jomar
00:01:42sa paggamutan
00:01:43Halohalo na yung emosyon
00:01:44Inisip ko
00:01:44makamamatay yung anak ko
00:01:46Nasar ko lang kay Lord
00:01:47sabi ko
00:01:48buhayin mo lang anak ko
00:01:49kahit anong nangyari
00:01:55Makababangon pa kaya
00:01:56ulit ang binatang buksingero?
00:02:00Ang mahimbing na tulog
00:02:02ng isang buksingero
00:02:04nauwi sa pagkahulog
00:02:06mula sa second floor
00:02:07ng bahay
00:02:08Mula sa ikalawang palapag
00:02:11ng bahay na ito
00:02:12sa barangay Payatas
00:02:14sa Quezon City
00:02:15na hulog si Jomar
00:02:16Mula dun sa palapag
00:02:18na yun yan
00:02:19yung may kumot na yan
00:02:20Nasara 13 feet
00:02:21Dito siya
00:02:22bumagsakit ito
00:02:23Nakaganon siya dito eh
00:02:25Pagbagsakit
00:02:26Nakaganon siya o
00:02:27Nakaganon
00:02:28Buti yung ulo niya
00:02:29pumalo
00:02:30hindi pumalo dito
00:02:31sa siminto
00:02:32Aminado si Sam
00:02:33Delikado talaga
00:02:34ngayong umakyat
00:02:35sa kanilang second floor
00:02:36Nahinturaw kasi
00:02:37ang pagpapagawa nila rito
00:02:39dahil kinulang sila
00:02:41sa badger
00:02:42Mayroong dingding yan
00:02:43tabla na
00:02:44nakaganon
00:02:44yung tabla na natumbad
00:02:46Hindi nakapiks kasi
00:02:46hindi man mapako
00:02:47kay Bakalman
00:02:48Dito kasi
00:02:49siya natutulog
00:02:50Dapat
00:02:51kaso lang
00:02:52may tatlo akong pamangkin
00:02:53ditong natutulog
00:02:54wala talaga siyang
00:02:55matutulogan dito
00:02:56Sabi ko sa kanila
00:02:57huwag na sila matutulog dun
00:02:58wala rin naman kasing choice
00:03:00Hanggang sa nangyari na nga
00:03:02ang kanilang
00:03:03kinatatakutan
00:03:04Yun ah
00:03:06Ang sakit ni sabi ko
00:03:07bakit nangyari sa kanya yun
00:03:09Samantala
00:03:10matapos suriin ang mga doktor
00:03:12sa Philippine Orthopedic Center
00:03:14si Jomar
00:03:15ligtas na ito ngayon
00:03:17sa kapahamakan
00:03:18isa pwedeng bumangon
00:03:19isa pwedeng gumilid
00:03:20isa
00:03:21pwedeng tumayo
00:03:22umupo
00:03:22galang siya
00:03:24Nung unang araw ko po talaga
00:03:25yung talaga yung pinakamahirap
00:03:27kasi para pong
00:03:28tinutorture yung buto ko
00:03:31napakasakit
00:03:32kahit yung mga painkiller po
00:03:33di na po tumatalabi
00:03:34ngayon po
00:03:35nakakatulog na rin po ako
00:03:37na maayos
00:03:38Kwento ni Jomar
00:03:39kagigising niya lang daw
00:03:41nung nangyari ang aksidente
00:03:42Yung isasabit ko na po yung
00:03:44yung rutina
00:03:46parang
00:03:46nagba-blackout na konti
00:03:48hanggang sa
00:03:48parang nawalan na po
00:03:50ako ng malay
00:03:51Yun!
00:03:53Pag gising ko na lang
00:03:55awak na po ako ni Papa
00:03:56wala na po akong maramdaman
00:03:57sa kalahati ng katawan ko nun
00:03:59hirap po kumingan nun
00:04:01Pag may nahulog
00:04:03huwag agad gagalawin
00:04:04Call 911
00:04:05what may look like
00:04:06a minor fall
00:04:07could become
00:04:08a permanent paralysis
00:04:10because of the wrong lifting
00:04:12and moving
00:04:12Huwag din po natin
00:04:13bibigyan ng pagkain
00:04:14o inumin ang pasyente
00:04:15Since ang pasyente
00:04:17ay shock
00:04:18or in pain
00:04:19nagkakaroon po
00:04:20ng problema
00:04:21ang ating
00:04:22swallowing reflex
00:04:25Pangarap ko
00:04:26maging boxing
00:04:26ngayon po talaga
00:04:27para maiyawan po
00:04:29yung pamilya ko
00:04:29sa hirap
00:04:30pero
00:04:32ngayon na
00:04:38ano nangyari
00:04:39itong disgrasya na to
00:04:41talagang mapipilitan po
00:04:43siguro
00:04:43akong tumigil
00:04:44siguro po
00:04:52kasi
00:04:52sakit din po
00:04:53sakit
00:04:55kasi
00:04:55para po ako
00:04:56nagtapon ng ginto eh
00:04:597 taon lang
00:05:00si Jomar
00:05:01nang nakitaan siya
00:05:02ng potensyal
00:05:03ng kanyang tatay Sam
00:05:05sa pagboboxing
00:05:06marunong siyang gumalaw
00:05:07marunong matapang
00:05:09kaya sinuportahan ko na siya
00:05:10sa esports na yun
00:05:122 times gold medalist
00:05:13sa division
00:05:152 times gold medalist
00:05:172 times gold medalist
00:05:17sa NCR
00:05:172 times din
00:05:18palarong pambansa
00:05:19qualifier
00:05:23sa 80 plus na laban niya
00:05:25may talo siyang apat dun
00:05:26so yung mga 80 or 70 plus
00:05:28yun yung panalo niya
00:05:29kamakailan lang
00:05:30pinalad si Jomar
00:05:31na makapasok
00:05:32na training
00:05:33sa national team
00:05:35kaya
00:05:35para makapagfocus
00:05:36sa kanyang training
00:05:37nagdesisyon siyang
00:05:39pansamantala
00:05:40munang tumigil
00:05:41sa pag-aaral
00:05:44pero ang pinangangambahan
00:05:46ngayon
00:05:47ang mag-anak
00:05:48kung kaya pa bang
00:05:49ipagpatuloy ni Jomar
00:05:50ang kanyang training
00:05:51lalot may
00:05:52nadiskubre
00:05:53ang mga doktor
00:05:54na fracture
00:05:55o balik
00:05:56sa kanyang spine
00:05:57dahil sa kanyang pagkahulog
00:06:00nakita na sa x-ray
00:06:02is may
00:06:03compression fracture
00:06:04normal is square
00:06:05parang
00:06:06triangle siya ngayon
00:06:08yun na yung masakit
00:06:09kasi may balid
00:06:10si Jomar
00:06:11kailangang
00:06:12sumailalim
00:06:13sa operasyon
00:06:14yung surgery
00:06:14niya plano namin
00:06:15is minimal
00:06:16invasive
00:06:17posterior fusion
00:06:18sa lumbar spine
00:06:19ilalagyan na yung bakal
00:06:20na sa
00:06:21lumbar spine
00:06:22for
00:06:23stabilization
00:06:24after ng surgery
00:06:25kailangan
00:06:26i-may rehabilitation
00:06:28ang tanong
00:06:29makakatuntong
00:06:30pa ba sa ring
00:06:31si Jomar?
00:06:33possible na siya babalik
00:06:35sa boxing
00:06:35so we have to
00:06:37careful also
00:06:37for the boxing
00:06:39back to zero
00:06:40mag
00:06:41dadalawang
00:06:42isip po talaga ako
00:06:43kasi
00:06:44baka mamaya
00:06:45matuluyan
00:06:45dito na po
00:06:47umikot yung buhay ko eh
00:06:49na halos
00:06:51walong taon na po
00:06:52yata
00:06:53ako nagbaboxing
00:06:55wala lang
00:06:56isang araw
00:06:59ngayon
00:06:59hindi sa ring
00:07:00ang pinakamabigat
00:07:02na laban
00:07:02ni Jomar
00:07:03at ng kanyang pamilya
00:07:05kundi
00:07:05ang pambayad
00:07:06sa kanyang operasyon
00:07:08pinagprepare kami
00:07:09ng 20k
00:07:10para sa MRI
00:07:11saka yung bakal
00:07:11yung bakal
00:07:13pumapatak din daw
00:07:13ng 120,000
00:07:15yun yung gagamitin
00:07:16na ilalagay
00:07:17sa likod niya
00:07:18wala lang akong
00:07:19permiss na trabahan
00:07:20pa extra extra lang
00:07:21minsan sa boxing
00:07:22ako yung
00:07:23trainer
00:07:24minsan kumita ng mga
00:07:252,000
00:07:263,000
00:07:27minsan din wala rin
00:07:28ang laking guilt
00:07:29sa buhay namin
00:07:29kasi kung
00:07:30na meron sana
00:07:31na kaming
00:07:32magandang hanap buhay
00:07:33nabigyan sana namin sila
00:07:35ng maayos na tirahan
00:07:36maayos na matutulugan
00:07:37hindi sila magtsatsaga
00:07:39sa iba-ibang bahay
00:07:40hindi lang yung
00:07:41physical niya
00:07:42yung nawala
00:07:42pati yung pangarap niya
00:07:43na mapunta sa Pilipinas
00:07:45nawala talaga
00:07:47ang sakit-sakit talaga
00:07:49na makita mo
00:07:50yung anak ko
00:07:50nahihirapan
00:07:52nitong Webes
00:07:53pinuntahan
00:07:54ng mga kawani
00:07:55ng Quezon City Hall
00:07:56ang bahay nina Jomar
00:07:58at nangako ng tulong
00:08:00magpaprovide po tayo
00:08:01ng mga materials
00:08:02pati po yung haligi
00:08:03tutulungan na rin po
00:08:04natin sila
00:08:05na ma-i-build po ito
00:08:06gagawin na po natin
00:08:07yung from second
00:08:08hanggang sa roofing nila
00:08:09para at least
00:08:10pag natapos po natin yun
00:08:11pwedeng dun po muna
00:08:12sila lumipat
00:08:13at saka po natin
00:08:14naayusin yung ground floor
00:08:15para naman palakasin
00:08:17ang loob ni Jomar
00:08:18binisita siya
00:08:19ng ilan sa kanyang
00:08:20makasamang athlete
00:08:21at mga coach
00:08:46tayo naman
00:08:47tayo naman malakas ang paniniwala
00:08:48makaka-recover siya ng hosto
00:08:50unti-unti ko nang tinanggap
00:08:51na kung sakala
00:08:52hindi siya makakabalik
00:08:53ng boxing
00:08:53hindi pa naman dun
00:08:54nagtatapos ang karan
00:08:55ng buhay niya
00:08:56may pag-aaral pa naman
00:08:57basta importante eh
00:08:59buhay
00:09:00Pwede ako mamatay dun eh
00:09:02binigyan pa rin ako ng
00:09:04pagkakataon
00:09:05mabuhay eh
00:09:06yun na lang yung pinangawakan ko
00:09:08may plano pa
00:09:09busigan sakin
00:09:11na mas maganda siguro
00:09:16Kung minsan
00:09:18sa mga hindi inaasahang pagkakataon
00:09:21pinapabagsak tayo
00:09:24ng mga hamon ng buhay
00:09:26pero ang mahalaga
00:09:27makabangon muli
00:09:29at lumaban
00:09:39Specialty ng Romblon
00:09:41aakalain mong kakanin
00:09:44yun pala
00:09:45ulam
00:09:46Kung may pagkain man daw
00:09:48na hindi pagsasawaan
00:09:50ng mga tigas-sibuyan island
00:09:52sa Romblon
00:09:53ito yun
00:09:54parang suman
00:09:56pero
00:09:56may anghang
00:09:57wala itong sauce
00:09:59hindi rin ito
00:10:01sausawan
00:10:02pero
00:10:03ang tawag nila rito
00:10:04sarsa
00:10:07dalawang araw
00:10:08bago magluto
00:10:09ng sarsa
00:10:10si Nilen
00:10:11naglalagay na siya
00:10:12sa ilog
00:10:13ng mga pain
00:10:14na gawa
00:10:15sa plastic
00:10:16na kung tawagin nila
00:10:17taon
00:10:18o itatali ko to
00:10:20kasi baka mamaya
00:10:21magbaha
00:10:23tapos
00:10:24inaanuhan ko lang
00:10:25ng bato
00:10:26yan
00:10:27okay na yan
00:10:28papasok na yung
00:10:29pipon
00:10:32makalipas ang isang araw
00:10:34muli niyang binalikan
00:10:35ang ginawa niyang patibong
00:10:39meron
00:10:40tatlo
00:10:42apat
00:10:42ang nagpapasarap
00:10:44sa sarsa ni Nilen
00:10:46ang ipinansasahog niya
00:10:48ritong hipon
00:10:50o fresh water shrimp
00:10:52na nahuhuli
00:10:53sa napakalinis
00:10:55na ilog sa sebuyan
00:10:56ang tawag dito
00:10:58uwang
00:11:01alas 5 pa lang
00:11:03ng umaga
00:11:03kinabukasan
00:11:04gising na si Nilen
00:11:06at ang kanyang mister
00:11:07na si Marcos
00:11:08para magluto
00:11:09ng sarsa
00:11:10si Marcos
00:11:11ang toka
00:11:11sa pagkayod
00:11:12ng murang nyog
00:11:16si Nilen
00:11:16naman
00:11:17ang naghihimay
00:11:18ng ulang
00:11:21ang mga pinagbalatan
00:11:23ng mga ulang
00:11:24sa halip na itapon
00:11:26binikdik
00:11:27ni Nilen
00:11:27gamit ang lusong
00:11:29at halo
00:11:32ayun lalagyan ko na
00:11:33ng sabaw
00:11:34na konti
00:11:36sabaw yan
00:11:37ng ano?
00:11:37nyog
00:11:38bakit sabaw ng nyog na eh?
00:11:40kasi matamis kasi ito eh
00:11:41ito na yung nadurog
00:11:43tapos lalagay ko na yung sili
00:11:46at yung bawang
00:11:50lalagay na yung
00:11:51buyas
00:11:52tsaka yung ano
00:11:53paminta
00:11:58at inihalo
00:12:00at inihalo
00:12:00ang kinayod
00:12:01na nyog
00:12:01mas baba yun ka na
00:12:02naman ulit
00:12:03para maghalo
00:12:04ah
00:12:06ito
00:12:07bubudbud ko na dito eh
00:12:08diba pulangpula na siya
00:12:10pag ano
00:12:11ang hamon kay Nilen
00:12:13tansyahan lang
00:12:14ang kanyang timpla
00:12:15bawal kasi niyang
00:12:17tikman
00:12:17ang kanyang gawa
00:12:19ako hindi ako kumakain
00:12:20kasi may kulibra ako
00:12:22kasi yung
00:12:23pag may kulibra ka
00:12:24bawal yung mapupulan
00:12:26ang mga hinalong sangkap
00:12:28sunod niyang ibinalot
00:12:29sa murang dahon ng nyog
00:12:36sinusukat ko yan
00:12:37para pare-pare yung laki
00:12:40habang si marcos
00:12:42naman
00:12:42inihanda
00:12:43ang paglulutuan
00:12:44ng sarsa
00:12:45nilagyan niya muna
00:12:46ng bote
00:12:46ang gitna
00:12:47ng lutoan
00:12:48at tsaka binudburan
00:12:49ang paligid nito
00:12:50ng kusot
00:12:51o pinong tilad
00:12:52ng kahoy
00:12:54tatanggalin mo yung pati
00:12:55yung bote
00:12:55kasi dyan dadaan
00:12:57yung apoy
00:12:59tapos yung kahoy
00:13:00na pang ano
00:13:01doon
00:13:02siksik
00:13:02siksik
00:13:04para
00:13:05may daanan
00:13:06yung apoy
00:13:07ang sarsa
00:13:10pinakuluan
00:13:10sa malaking kaldero
00:13:12na may sabaw
00:13:13ng nyog
00:13:14at dinikdik
00:13:15na balap
00:13:15at ulo ng ulan
00:13:21ang palatandaan
00:13:23na ready to serve na
00:13:24ang sarsang ulang
00:13:26kapag naubos na
00:13:27ang sabaw sa kaldero
00:13:34ang benta niya rito
00:13:36ng
00:13:36ng
00:13:3825 pesos
00:13:39kada piraso
00:13:42parang imbutido
00:13:43tapos mo sa ketchup
00:13:45dahil sa kanyang sarsang uwang
00:13:47napag-aral ni Nilen
00:13:48ang kanyang anak
00:13:50na si Letty
00:13:51si Letty
00:13:52isa na nga yung
00:13:53lisensyadong guro
00:13:54dapat
00:13:55sipagan mo talaga
00:13:57hindi yung
00:13:58ay nako
00:13:59dama na yun
00:13:59all na
00:14:00ganun
00:14:01hindi
00:14:01talagang go go ko ah
00:14:05ang pambatong sarsa
00:14:07naman
00:14:07ng mga taga San Fernando
00:14:09ang creamy
00:14:10at malinamnam
00:14:11na sarsa
00:14:13ni Marcelino
00:14:14na mas kilala
00:14:15sa bansag
00:14:16sa kanilang bayan
00:14:17na
00:14:18si Narsaman
00:14:20ang kanyaraw kasing
00:14:21sarsa
00:14:22hindi niya tinitipid
00:14:24sa gata
00:14:24na siya mismo
00:14:26ang kumukuha
00:14:27mula sa mga
00:14:28nagtatayugang
00:14:29puno
00:14:29ng nyog
00:14:30si Marcelino
00:14:31nag-alas
00:14:32spider-man
00:14:33sa pag-akyat
00:14:39ang sabaw ng nyog
00:14:40inihiwalay niya muna
00:14:42nihipong ko yung sabaw
00:14:43kasi
00:14:43ipang sabaw ko rin
00:14:44sa paglaga
00:14:45ng sinarsay
00:14:47kinayod niya
00:14:48ang laman
00:14:51sunod niya itong inihalo
00:14:53sa iba pang mga sangka
00:14:56ang kaibahan daw
00:14:58ng sarsa
00:14:58ni Marcelino
00:14:59hindi niya ito
00:15:00sinasahugan
00:15:01ng sibuyas
00:15:03ang misis niyang
00:15:04si Elisa
00:15:05eksperto
00:15:06sa pagbabalot
00:15:07ng sarsa
00:15:09dati ang nagagawa
00:15:10lang namin
00:15:10wala pa yata isang daan
00:15:12ngayon
00:15:12pag binolyom namin
00:15:14nagawa na kami
00:15:15ng nasa 300 peraso
00:15:17lilipad ka raw
00:15:18sa sarap
00:15:19ng sarsang uyang
00:15:20ni si Narsaman
00:15:21na abot kaya
00:15:23ang presyo
00:15:2410 pesos
00:15:25kada piraso
00:15:27inilala ko niya ito
00:15:28sa bayan
00:15:29sakay ng kanyang bisikleta
00:15:3210
00:15:33ang isang ito
00:15:34aba
00:15:34pinakyaaw ang tinda
00:15:36ni Marcelino
00:15:37para ipadala raw
00:15:38sa Maynila
00:15:39ay nasasarapan sila
00:15:42ano ma'am
00:15:44ang ilan naman
00:15:45sa mga luto ni Marcelino
00:15:46idinideliver niya
00:15:48sa tindahan ni Virginia
00:15:49tatlong oras
00:15:50ubos
00:15:51kung saan kumain
00:15:52at nasarapan sa sarsa
00:15:54ang content creator
00:15:56mula Canada
00:15:58na si
00:15:58Becoming Filipino
00:16:01sarsa
00:16:02oh
00:16:02and it smells amazing
00:16:03actually
00:16:04wow
00:16:07honestly
00:16:09freakin
00:16:10delicious
00:16:11haven't had this in forever
00:16:12I think I need to take a little bit of rice with it too
00:16:17mmm
00:16:18yeah there's like this
00:16:20little
00:16:21gradual
00:16:21kick of chili
00:16:22mmm
00:16:27si Marcelino
00:16:28dating construction worker
00:16:30hanggang tinuruan daw siyang magsarsa ng tsahin at pinsa ni Elisa
00:16:34sa nakalipas na dalawang dekada
00:16:37sa pagsasarsa na raw binuhay ni Marcelino
00:16:40ang kanyang mag-iina
00:16:41dun lang napupunta sa pambaho ng mga bata
00:16:45sa pagkain
00:16:46minsan pa
00:16:47may naiipong din na kunti
00:16:49sa kaso ng rumblon
00:16:50ang sikat ay yung sarsa
00:16:51na usually
00:16:52ang ginagamit na pambalot dyan
00:16:54ay
00:16:54yung dahon ng niyog
00:16:56sa kahidyokan
00:16:57same siya ng ingredient sa sinarsa
00:16:58pero may isang
00:16:59baryasyon
00:17:00kung saan na ginagamit din na pambalot
00:17:02ay dahon ng gabi
00:17:03ang sarsa naman
00:17:04sa bayan ng kahidyokan
00:17:06dito pa rin
00:17:07sa isla ng Sibuyan
00:17:09walang tapon
00:17:11sisimutin mo raw
00:17:13mula laman
00:17:14hanggang balat
00:17:15ang ginamit kasi nila ritong pambalot
00:17:18dahon ng gabi
00:17:19at ang tawag nila rito
00:17:21pinais
00:17:22isa
00:17:23sa mga gumagawa ng pinais
00:17:25sa barangay lumbang
00:17:26si Linda
00:17:27ang mga ipinambabalot niyang
00:17:29dahon ng gabi
00:17:30libre niya lang nakukuha
00:17:32sa gilid-gilid ng mga palayan
00:17:34kailangan ano
00:17:35yung
00:17:36tama lang siya ng nipis
00:17:38hindi siya malambot
00:17:39hindi siya matigas
00:17:41sa kanilang kubo naman
00:17:43abala na ang mister niyang
00:17:44si Noel
00:17:45na dati rin cook
00:17:46sa paghahanda
00:17:47ng mga gagamiting sangkap
00:17:49kailangan po siyang tadta rin
00:17:51para pagdating po
00:17:52doon sa ano
00:17:53parang nagmi-mix na lang po siya
00:17:55habang ang mga isasahog
00:17:57namang uwang
00:17:58ni Noel
00:17:58kinuha niya
00:17:59hindi sa ilog
00:18:01yung mga buhay
00:18:03pinapakawalan ko dito
00:18:04sa
00:18:04kaya istakan ko
00:18:05ng ano
00:18:06tipon
00:18:07mas masarap siya
00:18:08pag fresh
00:18:11ang mga uwang
00:18:12binalatan
00:18:13tinagtad
00:18:14ng pinong pino
00:18:17dinikdik
00:18:19inihalo
00:18:19sa kinayod na nyog
00:18:23ibinalot ito ni Linda
00:18:24sa dahon ng gabi
00:18:39kailangan din daw magingat
00:18:41sa paghango ng pinais
00:18:43para hindi mabutas
00:18:45ang dahon ng gabi
00:18:47masarap
00:18:48lalo't halos kalahating araw ito
00:18:51niluluto
00:18:52medyo maanghang siya
00:18:53spicy
00:18:54magandang partner dito
00:18:55ang sarsa
00:18:56ay nagtataglay
00:18:57ng protina
00:18:58at iba pang mga
00:19:00nutrients
00:19:01gaya ng
00:19:02meron din itong iron
00:19:03kung ito ay
00:19:04binalot
00:19:04sa dahon
00:19:05ng gabi
00:19:06alamin din natin
00:19:07kung ito ay
00:19:08kung tayo ay may
00:19:09allergy dito
00:19:10para sa mga malayo
00:19:12sa kanilang lugar
00:19:13pwede raw
00:19:14umorder
00:19:15online
00:19:16dahil nga
00:19:17rich yung sibuyen
00:19:18sa mga natural
00:19:19like
00:19:19the ulang
00:19:21na makukuha lang
00:19:21sa ilog at sapa
00:19:22we have the
00:19:23the abundance
00:19:24sa nyog
00:19:25so
00:19:26make sure ng mga
00:19:27makakatikim
00:19:28ng aming
00:19:29pais or sarsa
00:19:30na fresh yung ingredients
00:19:31na ginagamit
00:19:32magkakaiba man
00:19:33ang hugis
00:19:34balot
00:19:35at timpla
00:19:36sa bawat sarsa
00:19:38ng sibuyen
00:19:39may recipe
00:19:41minana
00:19:42at kabuhayang
00:19:43binoo
00:19:44kaya
00:19:44mahaba man
00:19:45ang biyahe
00:19:46patungo rito
00:19:47ang mga
00:19:48inihahain
00:19:49sa kanilang
00:19:50hapag
00:19:51mabilis
00:19:52maubos
00:19:53sasarap
00:19:54talagang
00:19:55sarsarap
00:20:03ang
00:20:03limang taong gulang
00:20:04na batang
00:20:05sa Leyte
00:20:06lumobo
00:20:07ang kanyang mga
00:20:08braso
00:20:08binti
00:20:09at mukha
00:20:10makita pa kaya niya
00:20:12ang pag-asang
00:20:13matukoy
00:20:14ang kanyang
00:20:15kondisyon
00:20:17karaniwang
00:20:17ikinatutuwa
00:20:18ng mga magulang
00:20:19ang paglaki
00:20:20ng kanilang
00:20:21anak
00:20:21pero para
00:20:22kina Joramie
00:20:23at Sara
00:20:24ang mabilis
00:20:26at hindi
00:20:27pangkaraniwang
00:20:28paglaki ng
00:20:29katawan
00:20:30ng kanilang bunso
00:20:31na si Janjan
00:20:32hindi niya tunay
00:20:33na pangalan
00:20:33naging palaisipan
00:20:35at pangamba
00:20:41sa kanyang bigat
00:20:43na 25 kilos
00:20:45o simbigat
00:20:46ng kalahating
00:20:47sako
00:20:47ng bigas
00:20:48hindi raw
00:20:49aakalaing
00:20:50si Janjan
00:20:51limang taong
00:20:52gulang lang
00:20:53sa sobrang
00:20:55tabang araw
00:20:55ni Janjan
00:20:56hirap siyang
00:20:57makalakad
00:20:58pagdako na
00:20:59naotro na
00:20:59sa gidang
00:21:00naong
00:21:00naong
00:21:01ano nga ba
00:21:03ang kondisyon
00:21:04ni Janjan
00:21:05na limang taon
00:21:06nang palaisipan
00:21:08sa kanyang
00:21:08mga magulang
00:21:12sa bayan
00:21:13ng malitbog
00:21:14sa Southern Leyte
00:21:15nakatira
00:21:16ang pamilya
00:21:17ni Janjan
00:21:18dahil hindi
00:21:19nakakalakad
00:21:20at hindi rin
00:21:20nakakakita
00:21:21ang bata
00:21:22firme na lang
00:21:23itong nakaupo
00:21:23sa veranda
00:21:24ng kanilang kubo
00:21:29bagamat
00:21:30madalas
00:21:30na hindi
00:21:31maintindihan
00:21:32ang kanyang sinasabi
00:21:33may pagkamadaldal
00:21:34si Janjan
00:21:38at ang kanyang salubin
00:21:41ipinapakita niya
00:21:43sa paggalaw
00:21:44ng kanyang kamay
00:21:45at paa
00:21:48mkakaka
00:21:48ah
00:21:50sisi
00:21:51mkakakak
00:21:52mkakakam
00:21:53mkakakam
00:21:54mi
00:21:57mkakakam
00:22:03sisi
00:22:08mkakakam
00:22:09mkakakam
00:22:11mkakakam
00:22:16mkakamam
00:22:24Come on.
00:22:31There is a man here to go.
00:22:33How many of you are here?
00:22:33I am going to go to my mom.
00:22:35I am going to go to my mom.
00:22:36I am going to go.
00:22:37I am going to go.
00:22:37I am going to go.
00:22:41I am going to go to my mommy.
00:22:47I am going to go to the en corner.
00:22:51Kung nakakapagod daw paliguan si Janjan,
00:22:54ayon sa kanyang Nanay Sara,
00:22:56hindi naman daw ito mahirap pakainin.
00:22:59What's up?
00:23:00Lame?
00:23:02Lame?
00:23:04Matna?
00:23:05Sa isang araw, limang beses siyang kumain,
00:23:09yun tumataba siya lalo.
00:23:11Pagkatapos niyang kumain ng kanin,
00:23:13manghingi ng tinapay or biskwit.
00:23:15Pero dahil madalas daw itong natutumba,
00:23:17kapag nakaupo, nakahiga siya kung sinusubuan.
00:23:23Sarap?
00:23:25Kabado.
00:23:26Hindi naman na bubulonan siya, ma'am.
00:23:29Asamang ka mo, o ba, ni Mama o ni Papa?
00:23:32Ma'am!
00:23:33Oh, ma'am.
00:23:34Para hindi maborlong,
00:23:36nakikinig siya ng music
00:23:38o hindi kaya pagkiskis ng sirang toothbrush
00:23:41sa subo-subo niyang suklay
00:23:44na parabang ito'y gitara.
00:23:46Ito po, Mama, yung mga suklay
00:23:48na binili namin yung ginagawa yung laruan.
00:23:53At kahit hindi siya nakakakanta,
00:23:56pilit daw siyang gumagawa ng tunog.
00:24:10Masaya ako kapag tinawag niya ako ng Mama.
00:24:16Pero kung may paborito man daw gawin si Janjan,
00:24:20ito'y ang tumambay sa ibinigay sa kanyang wheelchair noon
00:24:24habang nakakandong sa kanyang nanay Sara.
00:24:27Pag nakaupo kami dito,
00:24:29e, gagano'n yung kamay ko
00:24:31parang para siyang mayakap na masikip.
00:24:35I-hatag nikay para kay GM.
00:24:37Upat na kato'y gan.
00:24:38Karun di na na mo igawas ninyo wheelchair
00:24:40pa doong nagtuskarsada kay...
00:24:44Oana, daana, mga guba na ang wheelchair.
00:24:47Lagi siyang nagsabi na pupunta daw kami doon sa may kalsada.
00:24:52Tapos ayaw ko kasi nahirapan talaga ako
00:24:55pag binubuhat ko siya.
00:24:57Bunso sa dalawang magkakapatid si Janjan.
00:25:00Isa siyang menopausal baby.
00:25:02Hindi ko alam kung buntis ako.
00:25:05Madaling araw na may tumitigas na dito.
00:25:08Noong apat na buwan,
00:25:09pina-ultrasound ko.
00:25:11Yun, bata pa lang laman.
00:25:14Ang agwat nila ng kanyang kuya Jameson
00:25:17dalawampung taon.
00:25:19Bakag.
00:25:23Ipinagbubuntis pa lang daw si Janjan.
00:25:26Nadiskubre na na meron itong diperensya sa mata.
00:25:29Yung isa, wala yung laman.
00:25:32Yung isa lang, wala talagang reaksyon
00:25:34pag ginaganoon mo yung mata niya.
00:25:37Nang isinilang, malaking bulas daw talaga ito.
00:25:41Dati, nakakalakad naman daw si Janjan.
00:25:44Nakakatayo yan.
00:25:45Sakwoker, lumalakad siya.
00:25:47Yung isa lang inaapak.
00:25:49Tatlong taong gulang naman daw
00:25:51nung natutong magsalita.
00:25:58Pero nung mag-aapat na taon na,
00:26:01pinakalumobo na ang katawan nito.
00:26:03Ang koan na,
00:26:04diyan ni bukto niya.
00:26:06Murag na ka,
00:26:07ko ano,
00:26:07tambok na siya.
00:26:09Ang agin na na siya,
00:26:10murag na tumba-tumba na.
00:26:11Mula raw nung ipinanganak ang bata,
00:26:13hindi pa nila napapatignan sa doktor.
00:26:17Nagpunta kami ng hospital,
00:26:18dalawa kami mamasahe.
00:26:20Yung piraman to tausan,
00:26:22hindi magkasya.
00:26:23Mahirap talaga.
00:26:25Si Sarah,
00:26:26nagbibenta ng bibingka.
00:26:28Si Jeremy naman,
00:26:29sa pagsasaka umaasa.
00:26:31Kita na ang asawa ko
00:26:32400 isang araw.
00:26:34Pag naisip ko na
00:26:35kung mawala man ako
00:26:38o yung papa niya,
00:26:40tapos ganyan siya,
00:26:41sino mag-aalaga sa kanya.
00:26:45Gusto ang ta'namo,
00:26:46mamu,
00:26:47makakita.
00:26:48Parang normal na niya
00:26:49pagpananaw sa mga tao.
00:26:52Gusto ko po siyang makalakan,
00:26:55makapagtapos ng pag-aaral,
00:26:57kahit ganyan siya.
00:27:00Para mabigyang linaw
00:27:02kung ano nga ba
00:27:03ang kondisyon ni Janjan,
00:27:05ipinakonsulta namin siya
00:27:07sa mga espesyalista.
00:27:09Una muna siyang tinignan
00:27:10ng pediatrisyan.
00:27:14At sa pagsusuri ng doktor,
00:27:17si Janjan,
00:27:18obese.
00:27:19Severely stunted.
00:27:20So meaning,
00:27:21may pagkabansot
00:27:21which is isang uri
00:27:23ng pangmatagalang malnutrisyon.
00:27:25Napansin din daw ng doktor
00:27:27ang ilang senyales
00:27:28na posibleng meron itong
00:27:30AUDHD
00:27:31o Attention Deficit
00:27:33Hyperactivity Disorder
00:27:35at Autism Spectrum Disorder.
00:27:38May mga repetitive behaviors si kuya.
00:27:41Hindi siya napipay ng attention.
00:27:43Tapos,
00:27:43slapping movements.
00:27:45Although,
00:27:45kailangan natin
00:27:46marule out
00:27:46kung hindi ba siya
00:27:47part ng kanyang kondisyon.
00:27:50Ang kanyang kondisyon,
00:27:51may tuturing daw
00:27:52na
00:27:53congenital syndrome.
00:27:54Most probably
00:27:55from a genetic problem.
00:27:58Or,
00:27:58pwede rin na na-expose
00:27:59si mother
00:27:59sa mga infection
00:28:00during pregnancy
00:28:02na nakapagdulot dun.
00:28:03Yung maternal age
00:28:04ni mother
00:28:05is 42 years old.
00:28:06Alaman niya
00:28:07na pregnant siya
00:28:08at 4 months old.
00:28:09So,
00:28:09hindi siya nakapag
00:28:10vitamins,
00:28:11prenatal check-up.
00:28:12So,
00:28:13yun yung mga risk factors.
00:28:15Samantala,
00:28:16may isa pang bagay
00:28:17na napansin
00:28:18ng doktor
00:28:19na ikinagulat
00:28:20ng mag-asawa.
00:28:21Yung genitalia
00:28:22is ambiguous
00:28:22or atypical.
00:28:24So,
00:28:24hindi nakikita
00:28:25yung penis
00:28:26kapag
00:28:27hindi siya umiihik.
00:28:32Para naman malaman
00:28:33kung makakalakad pa
00:28:35ng normal
00:28:35si Janjan,
00:28:36minabuti na rin namin
00:28:38ipakonsulta rin siya
00:28:39sa orthopedic doctor.
00:28:41Mayroon siyang hypotonia.
00:28:43Mahina yung toe
00:28:44ng muscle.
00:28:45Malambot sobra
00:28:46yung muscle niya.
00:28:47Yung bigat
00:28:48ng katawan niya
00:28:49is also
00:28:49a factor.
00:28:50As long as
00:28:51yung therapy niya
00:28:52is continuous
00:28:53and then
00:28:53mayroon naman siyang
00:28:55appropriate na
00:28:56assistive device.
00:28:57Mag-improve yung
00:28:58ability to stand
00:28:59and possibly
00:29:00walk.
00:29:01Sunod namang
00:29:02dinala
00:29:03ng aming team
00:29:04si Janjan
00:29:05sa isang
00:29:05ophthalmologist
00:29:06para mapatignan
00:29:08ang kanyang mga mata.
00:29:09Parang hindi normal.
00:29:11O,
00:29:11parang medyo
00:29:11small ba?
00:29:12Small, no?
00:29:14And then,
00:29:14hindi tayo sure
00:29:15inside kung
00:29:16normal din.
00:29:18Possible
00:29:18ngayapon
00:29:19na makakita siya.
00:29:20ng light.
00:29:21Now,
00:29:21the best way,
00:29:22MRI.
00:29:23Samantala,
00:29:24ang lokal na pamahalaan
00:29:26ng malitbog
00:29:26nagbigay ng
00:29:27medical assistance
00:29:28at grocery
00:29:29sa pamilya
00:29:30ni Janjan.
00:29:32At dahil may
00:29:32kalumaan na rin
00:29:33ang wheelchair
00:29:34nito,
00:29:35niregaluhan siya
00:29:36ng bagong
00:29:37pediatric wheelchair
00:29:38ang cop
00:29:39sa kanya.
00:29:48at para kahit
00:29:50paano
00:29:50hindi siya
00:29:51mahuli
00:29:51sa pag-aaral,
00:29:52i-enroll
00:29:53din daw si
00:29:54Janjan
00:29:54sa special
00:29:55education program.
00:29:57Six months,
00:29:58one to one year,
00:29:58matuto din naman.
00:29:59Ito,
00:30:00ganito,
00:30:00ganito,
00:30:00nakong makalakaw
00:30:01kayo parang
00:30:01makangatung
00:30:02iskoy lahat.
00:30:03I love you,
00:30:04mahal.
00:30:04Maako.
00:30:05I love you.
00:30:07Mahal kita
00:30:08habang buhay.
00:30:09Bye.
00:30:16Marami pang
00:30:17kailangang
00:30:17matukoy
00:30:18tungkol sa
00:30:19kondisyon ni Janjan.
00:30:20Pero para sa
00:30:21kanyang mga magulang,
00:30:22isa ang malinaw,
00:30:23ang kanyang nanay
00:30:24Sarah at
00:30:25tatay Jeremy
00:30:26ang magsisilbi
00:30:28pa rin niyang
00:30:28mga mata
00:30:29at paa
00:30:30hanggang sa
00:30:31harinawa.
00:30:32Makakaya rin
00:30:33nitong tumindig
00:30:34mag-isa
00:30:35at tignan
00:30:37ang buhay
00:30:37na punong
00:30:39puno pa rin
00:30:40ng
00:30:40pag-asa.
00:30:52Ipinamanan
00:30:53ang kanyang lola
00:30:54kahiganting
00:30:55perlas
00:30:56na mas
00:30:57mabigat pa
00:30:57sa pinakamalaking
00:30:59perlas
00:30:59sa buong mundo.
00:31:01Bago sumakabilang
00:31:03buhay
00:31:03ang lola
00:31:04Victoria ni Agnes,
00:31:05parehong
00:31:06hindi nila
00:31:06mga tunay
00:31:07na pangalan,
00:31:08meron daw itong
00:31:09ipinamana
00:31:10sa kanya.
00:31:11Sabi niya,
00:31:11Apo,
00:31:12gusto mo ba
00:31:12ng pearl?
00:31:13Akala ko yung
00:31:14nasusuot sa tenga ko.
00:31:16Gusto ko yan,
00:31:17sabi ko.
00:31:18Pero laking gulat niya
00:31:19nang inakalang
00:31:20hikaw lang,
00:31:22ganito pala
00:31:22ang itsura
00:31:23para itong
00:31:25isang malaking
00:31:26bato.
00:31:27Putim-puti
00:31:28ang kulay,
00:31:30napakakinis
00:31:30at napakabigat,
00:31:32mahigit
00:31:3318 kilos
00:31:34ang timbang.
00:31:35Eh kahit ako,
00:31:36hindi ko rin
00:31:36kayong buhatin eh.
00:31:38Giit
00:31:38ng kanyang
00:31:39lola,
00:31:39ito raw,
00:31:40ang babago
00:31:41sa buhay niya.
00:31:42Ibigay ko sa'yo yan
00:31:43and your life
00:31:44will turn
00:31:45360 degrees.
00:31:47Ang pamana
00:31:48kasi sa kanya
00:31:48ng kanyang
00:31:49lola Victoria,
00:31:50di umano,
00:31:51tunay
00:31:51na perlas
00:31:52na posibleng
00:31:53bilyong piso
00:31:54ang halaga.
00:31:5515
00:31:56million dollars.
00:31:58Buong mundo
00:31:58ang mga
00:31:59bilyonaryo,
00:32:00ang mga
00:32:00buyers niya.
00:32:01Kumukuha talaga
00:32:02sila,
00:32:02mga
00:32:02majesty.
00:32:04Tunay nga
00:32:05kaya ito
00:32:06at ito na ba
00:32:07ang mag-aahon
00:32:09sa hirap
00:32:09kay Agnes
00:32:10at sa kanyang anak?
00:32:18Ayon daw
00:32:19sa kanyang
00:32:19lola Victoria,
00:32:21ang perlas
00:32:22iniregalo noon
00:32:23sa kanyang ama
00:32:24o sa lolo
00:32:25sa tuhod
00:32:25ni Agnes
00:32:26na isa raw
00:32:27datu.
00:32:28Hindi na ako
00:32:29nagtanong
00:32:29kasi
00:32:30hindi ko rin
00:32:30naiitindihan.
00:32:31Basta alam ko
00:32:32binigay yan
00:32:34ng
00:32:34aking
00:32:36lolo
00:32:37na great
00:32:37grandfather
00:32:38ko
00:32:38sa lola ko.
00:32:40Pinangalanan pa
00:32:41raw nila
00:32:41ang perlas
00:32:42na
00:32:42the lover.
00:32:43Sa bandang likuran
00:32:44kasi nito
00:32:45parang may
00:32:46dalawang taong
00:32:47magkayakap.
00:32:48Sa anggulo
00:32:49namang ito
00:32:50parang merong
00:32:51mukha
00:32:51ng isang lalaki.
00:32:53Ito yung buhok niya
00:32:55tapos ayan yung
00:32:56mukha
00:32:56pwede
00:32:57hari ng
00:32:58hari ng karagatan.
00:32:59Bago raw
00:33:00sumakabilang
00:33:01buhay
00:33:01ang kanyang
00:33:02lola
00:33:02Victoria.
00:33:03May inihabilin
00:33:04ito
00:33:04sa kanya.
00:33:05Sabi niya
00:33:06sa akin
00:33:06make a
00:33:07document.
00:33:08Dahil hindi
00:33:09pa raw
00:33:09alam ni Agnes
00:33:10kung may
00:33:11halaga ba
00:33:11talaga
00:33:12ang natanggap
00:33:13niyang
00:33:13pamana
00:33:13ang perlas
00:33:14ginawa niya
00:33:15lang display
00:33:16sa bahay.
00:33:17Nagpagawa ako
00:33:18na umiikot siya
00:33:19tapos may
00:33:20ilaw sa gabi.
00:33:22Very relaxing
00:33:23siya sa akin.
00:33:24At parang
00:33:25may swerte
00:33:26raw dala
00:33:26ang perlas.
00:33:27Maganda yung
00:33:28karyer ko.
00:33:29Lucky charm
00:33:30ko siya.
00:33:30I tell
00:33:31things
00:33:31negative
00:33:32side
00:33:33na nangyari
00:33:33sa akin
00:33:34in high
00:33:35and low
00:33:35title
00:33:36of my life
00:33:36nakasama
00:33:37ko siya.
00:33:38Inilalagay niya
00:33:39rin daw ito
00:33:39kung minsan
00:33:40sa container
00:33:41ng kanilang
00:33:42inuming tubig
00:33:43sa paniniwalang
00:33:44na kagagamot
00:33:45ito
00:33:45ng mga
00:33:46sakit-sakit.
00:33:47Pwede mo
00:33:48inumin
00:33:48kasi
00:33:48healing
00:33:49ang nagturo
00:33:50sa akin
00:33:50yung
00:33:50Chinese
00:33:50na friend
00:33:51ko.
00:33:51Hanggang
00:33:52naalala
00:33:53ni Agnes
00:33:53ang huling
00:33:54habilin
00:33:55sa kanya
00:33:55ng kanyang
00:33:56Lola
00:33:56Victoria.
00:34:04At napagtanto niya
00:34:05na ang gustong
00:34:06mangyari
00:34:07ng kanyang
00:34:07Lola
00:34:08mapagawa
00:34:08ng certification
00:34:09na authentic
00:34:11o totoo
00:34:12ang perlas
00:34:13at katunayan
00:34:14na siya
00:34:14ang nagmamay-ari
00:34:16nito.
00:34:16Una-munang
00:34:18ipinasuri
00:34:19ni Agnes
00:34:19ang pinaniniwala
00:34:20ang perlas
00:34:21sa Earth
00:34:22Material Science
00:34:23Laboratories
00:34:24ng National
00:34:25Institute
00:34:26of Geological
00:34:27Sciences
00:34:27sa University
00:34:28of the
00:34:29Philippines
00:34:29Diliman.
00:34:30X-ray
00:34:31fluorescence
00:34:32ang tawag
00:34:32doon,
00:34:32XRF.
00:34:33Malalaman niya
00:34:33yung
00:34:34compositions.
00:34:34Susunod,
00:34:35X-ray
00:34:35diffraction.
00:34:36Dudurog ka
00:34:37ng konting
00:34:38samples.
00:34:38Proposite yan
00:34:39either sa malaking
00:34:39equipment,
00:34:40doon magkilala
00:34:41kung calcite
00:34:42siya
00:34:43or aragonite.
00:34:44At ayon,
00:34:45sa lumabas
00:34:46na resulta
00:34:47ang hawak
00:34:47ni Agnes
00:34:4894%
00:34:50aragonite,
00:34:51isang klase
00:34:52ng calcium
00:34:53carbonate.
00:34:54It means
00:34:55that definitely
00:34:56you have
00:34:56eliminated
00:34:57many fakes.
00:34:58Masasabi ba
00:34:58namin na
00:34:59original yan?
00:35:00Malaki na
00:35:00ang chance
00:35:01na totoo
00:35:01nga yan.
00:35:02Sinabi sa akin
00:35:03na lagyanin
00:35:04ng certification
00:35:05para magmasabing
00:35:07legit,
00:35:08it's your own
00:35:08possession already
00:35:09para maging legal.
00:35:11Especially
00:35:12kung hindi mo yan,
00:35:13ninako lang
00:35:14basta-basta
00:35:14na bagong
00:35:15ahon sa dagat,
00:35:17ay yun ang masama.
00:35:17Talagang
00:35:18huhuliin ka talaga.
00:35:19Sunod lumapit
00:35:20si Agnes
00:35:21sa gemologist
00:35:22o eksperto
00:35:23sa mga
00:35:24mamahaling
00:35:24bato
00:35:25o gems
00:35:25na si
00:35:26Bensily
00:35:27Blaise
00:35:27Badar.
00:35:28Maganda.
00:35:29Mataas ang
00:35:30calcium
00:35:30and aragonite
00:35:31content.
00:35:32It is a good
00:35:33quality of pearl.
00:35:35Authentic yung
00:35:36pearl.
00:35:37Although,
00:35:37syempre may
00:35:38human intervention
00:35:39na yan,
00:35:40na kinis
00:35:41na talaga,
00:35:41pero it's still
00:35:42yun pa rin yung
00:35:43laway
00:35:44nung galing
00:35:44si Shell
00:35:45na napossilize.
00:35:46Galing na sa bundok yan,
00:35:47hindi na yan galing
00:35:48sa dagat.
00:35:49Ayon kay Blaise,
00:35:50ang hawak ni Agnes
00:35:51isa raw
00:35:52tridak na gigas
00:35:53o natural
00:35:54giant
00:35:55clam
00:35:55na nagkaroon
00:35:56ang tinatawag
00:35:57na
00:35:57konkresyon
00:35:58o yung
00:35:59pamumuo
00:35:59ng mineral
00:36:00deposit
00:36:01sa loob
00:36:02ng
00:36:02taklobo.
00:36:03Medyo malaki
00:36:04nga lang
00:36:05ang nagastos
00:36:06na ni Agnes
00:36:06para mapasertifyan
00:36:08ang perlas.
00:36:09Let's say
00:36:1045,000.
00:36:11Certification
00:36:12of Ownership,
00:36:13iba pa yun
00:36:13sa analysis.
00:36:14Pero,
00:36:15walang wala
00:36:16raw ito
00:36:17sa posible
00:36:18namang halaga
00:36:18nito.
00:36:19Sakaling nga
00:36:20raw na
00:36:20makumpleto
00:36:21ni Agnes
00:36:22ang mga
00:36:22kailangang
00:36:23dokumento
00:36:24ang halaga
00:36:24ng perlas,
00:36:25pwedeng pumalo
00:36:26ng
00:36:2715 million
00:36:29dollars
00:36:30o halos
00:36:31isang
00:36:31bilyong
00:36:32piso.
00:36:33Malaking
00:36:33tulong
00:36:34sa akin
00:36:35yan
00:36:35ng
00:36:35aking
00:36:36lola.
00:36:38Incomplete
00:36:38pa rin
00:36:38mga
00:36:38documents
00:36:39ko.
00:36:40Ang
00:36:40wala
00:36:40ako
00:36:40is
00:36:41yung
00:36:41carbon
00:36:41dating
00:36:42makakadagdag
00:36:43sa value.
00:36:44Ang
00:36:44tanong,
00:36:45nasaan
00:36:46na
00:36:46ang
00:36:46perlas?
00:36:48Napunta
00:36:49na doon
00:36:49sa
00:36:50possession
00:36:50nila.
00:36:51Parang
00:36:51loan
00:36:51something.
00:36:52Noong
00:36:53nalaman
00:36:53kasi
00:36:54ni Agnes
00:36:54na may
00:36:55halaga
00:36:55ang
00:36:55pamana
00:36:56sa
00:36:56kanyang
00:36:57perlas,
00:36:57sinubukan
00:36:58niya
00:36:58raw
00:36:58itong
00:36:58ibenta.
00:36:59Nalubog
00:37:00daw
00:37:00kasi
00:37:00siya
00:37:00noon
00:37:01sa
00:37:01utang
00:37:02matapos
00:37:02mamatay
00:37:03ang
00:37:03kanyang
00:37:03mister
00:37:04at
00:37:04malaki
00:37:08kanyaring
00:37:09anak
00:37:09na may
00:37:10autism.
00:37:11Nahiya
00:37:11akong
00:37:11humingi
00:37:12ng
00:37:12tulong
00:37:12kasi
00:37:12lagi
00:37:13nila
00:37:14akong
00:37:14humingi
00:37:14ng
00:37:14tulong.
00:37:15Nagpatulong
00:37:16siya
00:37:16noong
00:37:16maghanap
00:37:17ng
00:37:17buyer
00:37:18sa
00:37:18kaibigan
00:37:19niyang
00:37:19si
00:37:19Carlos.
00:37:20Hindi
00:37:20rin
00:37:20ito
00:37:20tunay
00:37:21na
00:37:21pangalan.
00:37:22Hanapan
00:37:22mo
00:37:22ito
00:37:23ng
00:37:23buyer,
00:37:23bibigyan
00:37:24din
00:37:24kita
00:37:24parang
00:37:25percento
00:37:26ba?
00:37:26Yun
00:37:26nga
00:37:27lang,
00:37:27ang
00:37:27ilan
00:37:27sa
00:37:28mga
00:37:28nagka-interest
00:37:29daw
00:37:29dito
00:37:29nasa
00:37:30abroad.
00:37:33We
00:37:38umpisa
00:37:39maganda
00:37:40pero
00:37:40pagdating
00:37:41sa gitna
00:37:41hanggang
00:37:42magtatapos
00:37:42na
00:37:43nagkakawalaan.
00:37:44Pero
00:37:45sinisingil
00:37:45na raw
00:37:46noon
00:37:46si Agnes
00:37:47ng kanyang
00:37:48pinagkakautangan.
00:37:49I owe
00:37:50them
00:37:50200,000
00:37:51pesos.
00:37:52Matagang sinagintay
00:37:53sinabing
00:37:54NBI ka
00:37:55ganito
00:37:55inisip ko
00:37:56agad
00:37:56yung
00:37:57anak ko.
00:37:57Kaya
00:37:58sa halip
00:37:58na ibenta
00:37:59ang perlas
00:38:00isinanglaraw
00:38:01ni Agnes
00:38:02sa isang
00:38:02dating
00:38:03politiko
00:38:03sa halagang
00:38:04300,000
00:38:05pesos.
00:38:06Ang 200,000
00:38:08pesos
00:38:08dito
00:38:09ipinambayad
00:38:10niya
00:38:10ng utak
00:38:11ang natitirang
00:38:11100,000
00:38:12pesos
00:38:13inilaan
00:38:14niya
00:38:14para sa
00:38:15pang-araw-araw
00:38:16nilang
00:38:16mga
00:38:16gastusin.
00:38:17Nakatulong
00:38:18sa mga
00:38:18bayaran
00:38:19talaga.
00:38:20Ang
00:38:20balak
00:38:20ngayon
00:38:21ni Agnes
00:38:21tubosid
00:38:22ang perlas
00:38:23para
00:38:23maibenta.
00:38:24Gusto ko
00:38:25gumanda
00:38:25ang buhay
00:38:26naming
00:38:27lahat.
00:38:27Pag
00:38:27nabenta
00:38:28na siya
00:38:2815
00:38:29million
00:38:29hanggang
00:38:30sa
00:38:30kanununuan
00:38:31ng
00:38:31anak ko,
00:38:32apo
00:38:32ko,
00:38:33buhay
00:38:33sila.
00:38:35Kinunsulta
00:38:35namin
00:38:36ang isang
00:38:36gemologist.
00:38:37Compared
00:38:38doon sa
00:38:39mga
00:38:40publish
00:38:41na
00:38:43sinasabing
00:38:44nabili
00:38:45sa ganitong
00:38:46klase.
00:38:49Mura pa
00:38:50nga yung
00:38:5020
00:38:50million.
00:38:51International,
00:38:52mas mahal
00:38:53pa doon
00:38:53ang presyo
00:38:54nito.
00:38:54Yung mga
00:38:55reported,
00:38:56nakalagay
00:38:56nga
00:38:562.9
00:38:57million
00:38:58per kilo
00:38:58eh.
00:38:59Dollars.
00:39:00Dollars pa
00:39:00yun.
00:39:01The
00:39:01pearl
00:39:01could
00:39:02be
00:39:02a
00:39:03lister
00:39:03pearl.
00:39:04Pero
00:39:04to be
00:39:05precise
00:39:06and
00:39:07100%
00:39:07sure,
00:39:08kailangan
00:39:08natin
00:39:09macheck
00:39:09yung
00:39:10insight.
00:39:10Ang
00:39:10kailangan
00:39:11mo
00:39:11is yung
00:39:12x-ray
00:39:13and
00:39:14isi-city
00:39:14scan
00:39:14niya
00:39:15talaga
00:39:15para
00:39:15makita
00:39:16natin
00:39:16yung
00:39:16architecture
00:39:17growth
00:39:17ng
00:39:18pearl.
00:39:19Okay?
00:39:20Then
00:39:20after
00:39:20that,
00:39:21hopefully,
00:39:23makakuha
00:39:23ka ng
00:39:23lisensya
00:39:24na
00:39:25pwedeng
00:39:25ilabas
00:39:25siya
00:39:25ng
00:39:26country
00:39:26for
00:39:27bidding.
00:39:28Pag
00:39:28to
00:39:28biniding,
00:39:30doon mo talaga
00:39:30makakuha yung
00:39:31pressure,
00:39:31yung mga
00:39:32taong
00:39:32willing to
00:39:32pay for it.
00:39:33Wala siyang
00:39:34exact amount
00:39:34actually.
00:39:35It could be
00:39:35150,000
00:39:37pesos
00:39:38or it could
00:39:38be
00:39:38150,000
00:39:40dollars
00:39:40or it could
00:39:41be
00:39:41100
00:39:42million
00:39:42dollars.
00:39:43You need
00:39:43a funder.
00:39:44Without
00:39:44it,
00:39:45magpa-fund
00:39:45sa'yo,
00:39:46dead end
00:39:46ka muna
00:39:47for now.
00:39:48Ang problema
00:39:49na kasangla
00:39:50ngayon
00:39:50ng
00:39:50Perlas
00:39:51at
00:39:51kailangan
00:39:52daw
00:39:52ng
00:39:52malaking
00:39:53halaga
00:39:53ni
00:39:53Agnes
00:39:54para
00:39:54ito'y
00:39:54matubos.
00:40:05Sinubukan
00:40:06namin
00:40:06kuhanan
00:40:06ng
00:40:07panig
00:40:07ang
00:40:07pinangsanglaan
00:40:08ng
00:40:09Perlas
00:40:09ni Agnes
00:40:10pero
00:40:10tumanggi
00:40:11siya.
00:40:11Gayunman,
00:40:12nagpaabot siya
00:40:13ng mensahe
00:40:13sa isang
00:40:14middleman.
00:40:15Kung ano
00:40:15ang usapan
00:40:16nila,
00:40:16ayun pa rin
00:40:17ang susundin.
00:40:17Ibalik lang
00:40:18yung pera
00:40:18na hiniram
00:40:19niya
00:40:19at kunin
00:40:19niya
00:40:20anytime
00:40:20yung
00:40:20item
00:40:20niya.
00:40:21Anytime
00:40:21naman
00:40:21po,
00:40:22kapag
00:40:22meron
00:40:22na yung
00:40:22pera,
00:40:23makukuha
00:40:23naman po
00:40:24niya
00:40:24yung
00:40:24pera
00:40:24niya.
00:40:25Masakit
00:40:25kasi
00:40:25parang
00:40:26for me
00:40:26it's
00:40:26failure
00:40:27na
00:40:27mapunta
00:40:28na lang
00:40:28siya
00:40:28sa
00:40:29ibang
00:40:30tao
00:40:30dahil
00:40:32in-needed
00:40:32ako.
00:40:33Naging
00:40:34part
00:40:34ng buhay
00:40:35ko siya
00:40:35eh.
00:40:35Almost
00:40:36half
00:40:36of my
00:40:36life
00:40:37kasama
00:40:37ko.
00:40:38Pag
00:40:38naisip
00:40:38ko
00:40:39yun
00:40:39sa
00:40:39great
00:40:40grand
00:40:40parents
00:40:41ko,
00:40:41sa
00:40:42grandmother
00:40:42ko,
00:40:43tapos
00:40:43pagdating
00:40:44sa akin,
00:40:46alam mo
00:40:46yan.
00:40:47Gusto
00:40:47ko,
00:40:48makuha
00:40:48ko,
00:40:49mabenta
00:40:49ko
00:40:53sa
00:40:54buhay.
00:40:54Sa ilalim
00:40:55ng Fisheries
00:40:56Administrative
00:40:57Order
00:40:57208-1,
00:40:59ipinagbabawal
00:41:00ang pagkuha,
00:41:01ang pagkakaroon
00:41:02at pagbebenta
00:41:03nitong
00:41:04giant
00:41:04clam
00:41:04o itong
00:41:05tridoc
00:41:05na gigas.
00:41:06May mga
00:41:06kaparasahan
00:41:07ang sino
00:41:08man na
00:41:08mapatunayan
00:41:09na
00:41:09kumuha
00:41:10nito,
00:41:11nagmayari
00:41:11nito,
00:41:12nagbenta
00:41:12nito.
00:41:13Maaring
00:41:13makulong
00:41:14ang isang
00:41:14individual
00:41:1512
00:41:15years
00:41:15to
00:41:15one
00:41:16day
00:41:16hanggang
00:41:1620
00:41:17years.
00:41:17At
00:41:18mangangahulugan
00:41:19din ito
00:41:19ng forfeiture,
00:41:20yung pagbawi
00:41:21sa tao
00:41:22na mapapatunayan
00:41:24na nag-violate
00:41:25ng ating batas.
00:41:26Kailangan
00:41:27itala niya
00:41:27ang
00:41:28pecha,
00:41:29yung
00:41:29lugar
00:41:30na
00:41:31pinagmulan
00:41:32kung nahanap
00:41:33niya ito
00:41:33o kung galing
00:41:34man ito
00:41:34sa isang
00:41:35tao,
00:41:35kailangan
00:41:36maidokumento
00:41:36niya.
00:41:37Pwede siyang
00:41:37makipag-ugnayan
00:41:38sa otoridad
00:41:39dahil
00:41:40ito yung
00:41:41magbibigay
00:41:41sa kanya
00:41:42ng
00:41:42informasyon
00:41:43kung tama
00:41:44ba
00:41:44na ibenta
00:41:45niya ito,
00:41:45may
00:41:46akmang
00:41:46pahintulot.
00:41:47May laban ako,
00:41:48confident ako
00:41:49dahil
00:41:49on my hand
00:41:50hawag ko
00:41:50ang mga
00:41:51legal papers ko.
00:41:52Para kay Agnes,
00:41:54hindi lang
00:41:55dolyar
00:41:55o piso
00:41:56ang halaga
00:41:57ng perlas.
00:41:58Kasama rito
00:41:59ang alaala
00:42:00ng kanyang lola
00:42:00at mga ninuno
00:42:02at ang pag-asang
00:42:03mabigyan
00:42:04ng mas magandang
00:42:05buhay
00:42:06ang kanyang anak.
00:42:07Pero bago
00:42:09tuluyang matupad
00:42:10ang pangakong
00:42:11babaguhin nito
00:42:12ang kanyang buhay,
00:42:14kailangan niya
00:42:14muna itong
00:42:15matubos,
00:42:16makumpleto
00:42:17ang mga dokumento
00:42:18at mapatunayang
00:42:19maari itong
00:42:20legal
00:42:21na maibenta.
00:42:22Tunay
00:42:23ang perlas.
00:42:24Kung magiging tunay
00:42:25rin itong yaman
00:42:26para sa kanilang
00:42:28mag-ina,
00:42:28patuloy
00:42:29nating
00:42:30tututukan.
00:42:36Ngayon lang
00:42:37magkakaroon
00:42:38ng airport
00:42:39ang probinsya
00:42:40ng Bukidnon.
00:42:41Pinontohan
00:42:42ng 3
00:42:43billion pesos.
00:42:44Nangangakong
00:42:46magahatid
00:42:46ng paglago
00:42:47ng negosyo,
00:42:49pati na
00:42:49ng turismo.
00:42:51Pero tanong
00:42:52ng mga katutubong
00:42:53lumad,
00:42:54paano naman
00:42:55ang mga
00:42:55masasagasaan
00:42:57nitong mga
00:42:57kabuhayan
00:42:58at kanilang
00:42:59mga tahanan?
00:43:04Mula
00:43:04sa
00:43:05himpapawig,
00:43:06parang
00:43:07walang hanggan
00:43:08ang
00:43:08naglalawakang
00:43:10damuhan
00:43:10at lunti
00:43:12ang mga
00:43:12kabundukan
00:43:13ng lalawigang
00:43:14ito
00:43:14sa Mindanao.
00:43:16Ito
00:43:17ang
00:43:17Bukidnon.
00:43:21Pero
00:43:22sa bayan
00:43:23ng Don Carlos,
00:43:24isang bahagi
00:43:25ng lupain
00:43:26ang
00:43:26kinalbo.
00:43:27Hindi para
00:43:28gawing sakahan
00:43:29kundi
00:43:30para tayuan
00:43:31ng kauna-unahang
00:43:32paliparan
00:43:33sa buong
00:43:34lalawigan
00:43:35ang
00:43:35Bukidnon
00:43:36Airport.
00:43:37Mahigit
00:43:383 billion pesos
00:43:40ang inilaan
00:43:41ng gobyerno
00:43:42para sa
00:43:42proyektong
00:43:43ito.
00:43:43Meron itong
00:43:443,600 square
00:43:46meter na
00:43:47passenger terminal
00:43:48na kayang
00:43:49tumanggap
00:43:50ng mahigit
00:43:51400 na
00:43:52mga
00:43:52pasahero,
00:43:532,500
00:43:54meters
00:43:55na runway
00:43:56at ang
00:43:56tinatawag
00:43:57na
00:43:57apron
00:43:58o parking
00:43:59lot
00:44:00ng hanggang
00:44:006 na
00:44:01aeroplano.
00:44:02This airport
00:44:03is more than
00:44:04just an
00:44:05infrastructure
00:44:05airport.
00:44:06It is a
00:44:07catalyst
00:44:07for
00:44:08economic
00:44:08growth.
00:44:09Kapag
00:44:09nagbukas
00:44:10ito
00:44:10sa publiko,
00:44:11inaasahang
00:44:12mapabibilis
00:44:13na ang
00:44:14biyahe
00:44:14papuntang
00:44:15Bukidnon.
00:44:16Mapalalakas
00:44:17din ang
00:44:17turismo
00:44:18at
00:44:18komersyo
00:44:19at
00:44:19magahatid
00:44:20ng maraming
00:44:21trabaho
00:44:22at
00:44:22negosyo.
00:44:23Isang
00:44:23malaking
00:44:24hakbang
00:44:25ayon sa
00:44:25gobyerno,
00:44:26tungo
00:44:27sa
00:44:27kaunlaran.
00:44:29Bukidnon
00:44:29is never
00:44:30left behind.
00:44:33Pero para
00:44:35makalipad
00:44:36ang Bukidnon,
00:44:37may daang
00:44:37mga
00:44:38pamilya
00:44:38na kinailangang
00:44:39lisanin
00:44:40ang kanilang
00:44:41mga tahanan
00:44:41at kabuhayan.
00:44:44Dahil ang
00:44:44bahagi
00:44:45ng halos
00:44:45150
00:44:47hectares
00:44:47natatayuan
00:44:48ng paliparan,
00:44:50lupang
00:44:50ninuno
00:44:51ng mga
00:44:52katutubong
00:44:53lumad.
00:44:53Katunag
00:44:55yung
00:44:55naanay
00:44:55mga
00:44:56equipment
00:44:56na
00:44:56naabot
00:44:57na
00:44:57natuilang
00:44:58mga
00:44:58bulldozer.
00:44:59Ang
00:45:00mga
00:45:00katutubong
00:45:01apektado
00:45:01ng
00:45:02pinatatayong
00:45:03paliparan,
00:45:04nakatanggap
00:45:05naman daw
00:45:05ng bayad
00:45:06at
00:45:06suporta
00:45:07mula
00:45:07sa
00:45:07gobyerno.
00:45:08Pero
00:45:08giit nila
00:45:09ang ilan
00:45:10sa kanilay
00:45:11ipinangako
00:45:12di umano
00:45:13na
00:45:14pa
00:45:14ko.
00:45:15Masabi
00:45:15nila
00:45:16may
00:45:16tubig,
00:45:17may
00:45:17kurente.
00:45:18Hanggang
00:45:18ngayon,
00:45:19wala lang.
00:45:24Pakiramdam tuloy
00:45:25nila ngayon
00:45:26para silang
00:45:27iniwan
00:45:28sa ere.
00:45:33Lumipad
00:45:33ang aming
00:45:34team
00:45:34pa Bukidnon
00:45:35para siya sa atin
00:45:37ang mga
00:45:37hinaing
00:45:38ng mga
00:45:39narelocate
00:45:40na katutubo.
00:45:41Sa lugar na ito
00:45:42ngayon itinatayo
00:45:43ang kauna-unahang
00:45:44airport
00:45:44ng Bukidnon.
00:45:453 billion pesos
00:45:47ang inilaan
00:45:47na pondo
00:45:48para sa
00:45:49proyektong
00:45:49nangangako
00:45:50ng kaunlaran
00:45:51para sa
00:45:51probinsya.
00:45:52Yun nga lang,
00:45:53may mga
00:45:54nagihimutok
00:45:54na katutubong
00:45:55lumad
00:45:56dahil
00:45:56napaalis
00:45:57sila
00:45:58sa kanilang
00:45:58mga
00:45:59tirahan
00:46:00at kabuhayan
00:46:01at ngayon
00:46:03nasa isang
00:46:03relocation site
00:46:04na ayon sa
00:46:05kanila,
00:46:06hindi naman
00:46:07natupad
00:46:07yung mga
00:46:08ipinangako
00:46:08para roon.
00:46:09At ang
00:46:10pinakamahirap
00:46:11pa sa lahat
00:46:11na ilayo
00:46:12sila
00:46:13mula
00:46:14sa lupang
00:46:15kanilang
00:46:15tinatamnan
00:46:16para
00:46:17pagkakitaan.
00:46:18Tinayagan
00:46:19ang aming
00:46:20team
00:46:20na makapasok
00:46:21at makunan
00:46:22ang loob
00:46:23ng airport.
00:46:24Kapansin-pansing
00:46:25buo na
00:46:26ang runway
00:46:27at ang mismong
00:46:28terminal building.
00:46:29Lalo't target
00:46:31itong buksan
00:46:31sa publiko
00:46:32sa susunod na taon.
00:46:34Ang lupang
00:46:35kinatitirikan
00:46:36ng airport,
00:46:37dating komunidad
00:46:38ng mga
00:46:39katutubo
00:46:40na ngayon
00:46:41ni-relocate
00:46:42sa barangay
00:46:42Maray-Maray.
00:46:45Magandang
00:46:45hapon po.
00:46:47Kamusta
00:46:48po kayo?
00:46:49Magandang
00:46:50hapon po.
00:46:52Mula
00:46:52pa po
00:46:53nung unang
00:46:53panahon,
00:46:54dyan po
00:46:54sa bahaging
00:46:55yan
00:46:55ng bayan
00:46:56ng Don
00:46:57Carlos
00:46:57dito sa
00:46:58Bukidnon,
00:46:58yung medyo
00:46:59patag
00:46:59hanggang
00:47:00dun sa
00:47:00medyo
00:47:01bulubunduking
00:47:02bahagi.
00:47:03Nakatira
00:47:03po ang
00:47:04mga
00:47:04katutubong
00:47:05lumad.
00:47:06Pero
00:47:06noong
00:47:062021,
00:47:08sinimulan
00:47:08po yung
00:47:09pagtatayo
00:47:10rito
00:47:10ng
00:47:11kauna-unahang
00:47:11airport
00:47:12ng Bukidnon.
00:47:13Yung mga
00:47:14katutubo
00:47:14ngayon,
00:47:16inilipat
00:47:17dito sa
00:47:18relocation
00:47:18site,
00:47:19kung saan
00:47:20po tayo
00:47:20naroon
00:47:21ngayon.
00:47:22Ang problema,
00:47:24ang sabi
00:47:24ho ng mga
00:47:25lumad,
00:47:25kahit yung
00:47:26mga hindi
00:47:27po lumad
00:47:27na inilipat
00:47:28dito,
00:47:29yung mga
00:47:30ipinangako
00:47:30raw,
00:47:32dito sa
00:47:33relocation
00:47:33site,
00:47:34hindi
00:47:34naman
00:47:34natupad.
00:47:35Dito sa
00:47:36relocation
00:47:36site,
00:47:37may humigit
00:47:38kumulang
00:47:38113
00:47:40na mga
00:47:40pamilya
00:47:41na nakatira
00:47:42ngayon.
00:47:42Karamihan
00:47:43sa kanila
00:47:44galing sa
00:47:44tribong
00:47:45Kirintakan
00:47:46Ilantungan
00:47:47Manugo.
00:47:48Kamusta
00:47:49ho ba
00:47:49mga
00:47:49taga
00:47:50rito
00:47:50dato?
00:47:51Nakausap
00:47:51ko
00:47:52ang kanilang
00:47:52purok
00:47:53leader
00:47:53na si
00:47:54George.
00:47:55Dating
00:47:55nakatira,
00:47:56ilang
00:47:56kilometro
00:47:57ang layo
00:47:58mula
00:47:58rito
00:47:58na ngayon
00:47:59bahagi
00:48:00na nga
00:48:00ng
00:48:00ipinapatay
00:48:01yung
00:48:01airport.
00:48:02Tinayo
00:48:03na yung
00:48:03airport.
00:48:03Parang
00:48:04biglaan
00:48:05po
00:48:05na
00:48:05ano
00:48:05yung
00:48:06disisyon.
00:48:07Hindi po
00:48:07namin
00:48:08alam
00:48:08na
00:48:08ilipat
00:48:09po
00:48:09kami
00:48:09dito.
00:48:10Saan
00:48:11po yung
00:48:11bahay
00:48:12niyo
00:48:12ba
00:48:12dati?
00:48:13Doon
00:48:13po,
00:48:13yung
00:48:13nakikita
00:48:14po
00:48:15ma'am,
00:48:15yung
00:48:16dun
00:48:16po
00:48:16niyang
00:48:17airport
00:48:17na yan.
00:48:18Doon
00:48:18ang
00:48:18bahay
00:48:19niyo
00:48:19na?
00:48:19So
00:48:19inilipat
00:48:20po
00:48:20kayo
00:48:20lahat
00:48:20dito?
00:48:22Kwento
00:48:23ni
00:48:23George,
00:48:23gaya
00:48:24ng
00:48:24marami
00:48:24sa
00:48:24kanyang
00:48:25mga
00:48:25katribo,
00:48:26sa
00:48:26barangay
00:48:26maray-maray
00:48:27na raw
00:48:27siya
00:48:28isinilang
00:48:28at
00:48:29nagkamuang.
00:48:29Bago pa
00:48:30min
00:48:30nag-saka
00:48:31diyan,
00:48:31naguli
00:48:32itong
00:48:32among
00:48:32balay,
00:48:33atsada
00:48:33kayo
00:48:34sa
00:48:34ang
00:48:34tanahon
00:48:35kayo
00:48:35makitaan
00:48:35ni mo
00:48:36itong
00:48:36imong
00:48:36silingan,
00:48:37isag
00:48:37lagi o
00:48:38lagyo,
00:48:38ikumunal
00:48:39na mo
00:48:39na
00:48:39magtano
00:48:40magmais,
00:48:41kanang
00:48:41kamutik,
00:48:42blising
00:48:42damin
00:48:43yun,
00:48:44mga
00:48:44prutas,
00:48:45laghana
00:48:45may
00:48:45ipananong.
00:48:46Bago
00:48:47raw sila
00:48:48inirelocate
00:48:48para
00:48:49gawing
00:48:49airport
00:48:49ang
00:48:50kanilang
00:48:50mga
00:48:50lupain,
00:48:51una
00:48:51na silang
00:48:52pinaalis
00:48:53noon
00:48:53pang
00:48:53dekada
00:48:5490.
00:49:08Pero
00:49:12muli raw
00:49:13humarap
00:49:14sa panibagong
00:49:15banta
00:49:15sina George
00:49:16taong
00:49:172015
00:49:17nung
00:49:18nagsimula
00:49:19ang
00:49:19Department
00:49:20of
00:49:20Transportation
00:49:21sa
00:49:21kanilang
00:49:22site
00:49:22selection
00:49:23para
00:49:24sa
00:49:24planong
00:49:24Bukidnon
00:49:25Airport.
00:49:26Ito po
00:49:26ay dito
00:49:27sa
00:49:27Malay-Balay
00:49:28City.
00:49:29Meron po
00:49:30kami dito
00:49:30sa
00:49:30Balay
00:49:31City.
00:49:31Because
00:49:32of the
00:49:32technical
00:49:33consideration,
00:49:34napili po
00:49:35final location
00:49:35ng
00:49:36airport
00:49:36is
00:49:36maray-maray.
00:49:38Yung
00:49:38dalawa
00:49:38ko
00:49:38nabanggit
00:49:39na
00:49:39lugar,
00:49:40may
00:49:40mga
00:49:41obstacle
00:49:41na
00:49:42sinasabi
00:49:42because
00:49:43of
00:49:43the
00:49:43mountain,
00:49:44so
00:49:44nagiging
00:49:45hindrance
00:49:45po
00:49:45siya
00:49:45sa
00:49:46safe
00:49:46operation
00:49:46po
00:49:46ng
00:49:47aircraft.
00:49:47Parang
00:49:48kuro-kuro
00:49:48lang
00:49:48na
00:49:49tayoan
00:49:49kami
00:49:49ng
00:49:49airport.
00:49:50Huwag
00:49:50kang
00:49:51maniwala
00:49:51dyan
00:49:51kasi
00:49:52kuro-kuro
00:49:52lang yan
00:49:53at
00:49:53ma-displace
00:49:53tayo.
00:49:54Katunag
00:49:55yung
00:49:55naanay
00:49:56mga
00:49:56equipment
00:49:56na
00:49:57naabot.
00:49:57Naanay
00:49:58ito
00:49:58ilang
00:49:58mga
00:49:58bulldozer.
00:49:59Katano-tanaw
00:50:00raming
00:50:00nung
00:50:01naanay
00:50:01man
00:50:02adihanga,
00:50:02wala
00:50:02pa
00:50:03mga
00:50:03tanas
00:50:03una.
00:50:03Murag
00:50:04wala
00:50:04mahimo
00:50:05ato
00:50:05higayon
00:50:06na
00:50:06kay
00:50:06pilar
00:50:07ang
00:50:07taong
00:50:08mga
00:50:09tribo.
00:50:09Huwag
00:50:10mga
00:50:10mahimo
00:50:10kay
00:50:11project
00:50:11man
00:50:11sa
00:50:12gobyerno.
00:50:13Kinonsulta
00:50:14ko ba
00:50:14kayo
00:50:14na
00:50:15anong
00:50:16masasabi
00:50:17nyo
00:50:17na may
00:50:17ipapatay
00:50:18yung
00:50:18airport
00:50:18dito?
00:50:19May
00:50:19mag
00:50:19pag-uusap
00:50:20po
00:50:20ba
00:50:20nangyari?
00:50:21Dati
00:50:22po,
00:50:22ma'am,
00:50:23sinuntaan
00:50:24kami
00:50:24sa aming
00:50:25lugar.
00:50:25Merong
00:50:26ito
00:50:26tayo
00:50:26dito
00:50:26na
00:50:27airport
00:50:27Ero.
00:50:29Hindi
00:50:29po
00:50:29sinasabi
00:50:30na may
00:50:31bahay
00:50:31kami
00:50:31dito.
00:50:32Hindi
00:50:32nila
00:50:32sinabi
00:50:33na
00:50:33merong
00:50:33location.
00:50:35Nagtakan
00:50:35lang kami
00:50:36itinayo
00:50:37ito.
00:50:37Hindi
00:50:37namin
00:50:38alam
00:50:38sa amin
00:50:38pala
00:50:39ito.
00:50:39Kalauna
00:50:40naman
00:50:40daw,
00:50:41may
00:50:41kumausap
00:50:42sa kanila
00:50:42mula
00:50:43sa
00:50:43lokal
00:50:43na
00:50:43pamahalaan
00:50:44para
00:50:45sa
00:50:45gagawing
00:50:45land
00:50:46acquisition
00:50:47o
00:50:47pagbili
00:50:48sa
00:50:48211
00:50:50lots
00:50:50na
00:50:51masasagasaan
00:50:52ng
00:50:52pinaplanong
00:50:53airport.
00:50:54Binayaran
00:50:55daw
00:50:55sila
00:50:55ng
00:50:56320,000
00:50:57pesos
00:50:58kada
00:50:58isang
00:50:59ektarya.
00:51:00Pinangakuan
00:51:01din
00:51:01na
00:51:01bibigyan
00:51:02ang
00:51:02bawat
00:51:03apektadong
00:51:03pamilya
00:51:04ng
00:51:04libreng
00:51:05pabahay
00:51:06na may
00:51:06kuryente
00:51:07at
00:51:07tubig
00:51:07at
00:51:08one-time
00:51:08cash
00:51:09subsidy
00:51:10na
00:51:1025,000
00:51:11pesos.
00:51:13Dahil
00:51:14tila
00:51:14wala
00:51:14nang
00:51:14magawa,
00:51:15tinanggap
00:51:16na
00:51:16ng
00:51:16mga
00:51:16katribo
00:51:17ni
00:51:17George
00:51:18ang
00:51:18alok.
00:51:19Sunod
00:51:20na lang
00:51:20nilang
00:51:20namalayan,
00:51:21pinapaalis
00:51:22na sila
00:51:23at
00:51:23naging
00:51:24mabilis
00:51:24na
00:51:25ang
00:51:25mga
00:51:25pangyayari.
00:51:26Pagating
00:51:27ng ilang
00:51:28mga
00:51:28taon,
00:51:29nag-operisyon
00:51:30na yung
00:51:30airport,
00:51:32nagtaka
00:51:32nga kami
00:51:33kasi
00:51:33dito
00:51:34sa amin
00:51:35sa
00:51:35nangaluman,
00:51:37mayroon
00:51:37kaming
00:51:38EPIC
00:51:39at
00:51:39sakta
00:51:39ritual,
00:51:40pero
00:51:41hindi
00:51:41talaga
00:51:42ninyari.
00:51:46Para
00:51:46sa mga
00:51:47katutubo,
00:51:48ang
00:51:48lupang
00:51:49ninuno,
00:51:50hindi
00:51:51lang
00:51:51tirahan
00:51:51o pinagkukunan
00:51:53ang
00:51:53kabuhayan,
00:51:55dito
00:51:55rin
00:51:55nakaugat
00:51:56ang kanilang
00:51:57kasaysayan,
00:51:58kultura
00:51:59at
00:51:59pagkakakilanlan.
00:52:05Kaya
00:52:06nang
00:52:06tayuan
00:52:07ng
00:52:07airport
00:52:08ang
00:52:08bahagi
00:52:09ng
00:52:09kanilang
00:52:09lupain,
00:52:10hindi
00:52:10lang
00:52:10kanilang
00:52:11mga
00:52:11tahanan
00:52:12ang
00:52:12kinailangang
00:52:13iwan,
00:52:14pati
00:52:14na
00:52:14ang
00:52:15paraan
00:52:15ng
00:52:15pamumuhay
00:52:16na
00:52:16minanapan
00:52:17nila
00:52:18mula
00:52:18sa
00:52:19kanilang
00:52:19mga
00:52:19ninuno.
00:52:20Wala
00:52:21na
00:52:21ang
00:52:22kanilang
00:52:22mga
00:52:23malawak
00:52:23na
00:52:23taniman
00:52:24ng mga
00:52:25puno
00:52:25at
00:52:25prutas.
00:52:26Limitadong
00:52:27limitado
00:52:28ang kanilang
00:52:29mga
00:52:29galaw
00:52:29ngayon
00:52:30sa
00:52:30relocation
00:52:31site.
00:52:32Pakiramdam
00:52:33daw ng
00:52:33mga
00:52:33lumad
00:52:34na
00:52:34nalipat
00:52:34dito
00:52:35sa
00:52:35relocation
00:52:36site
00:52:36para
00:52:37silang
00:52:37mga
00:52:37binunot
00:52:38mula
00:52:38dun sa
00:52:39kanilang
00:52:39mga
00:52:39dating
00:52:40bahay
00:52:40o
00:52:40tirahan
00:52:41tapos
00:52:42bigla
00:52:42na lang
00:52:43inilagay
00:52:44dito
00:52:44na
00:52:45wala
00:52:46naman
00:52:46silang
00:52:46mga
00:52:47kabuhay
00:52:47ang
00:52:47naghihintay
00:52:48pala
00:52:48rito.
00:52:49Saan
00:52:49sila
00:52:49nakukuha
00:52:50ng
00:52:50pera
00:52:50para
00:52:50magpakabit
00:52:51ng
00:52:51kuryente
00:52:52at
00:52:52tubig.
00:52:53So
00:52:53pakiramdam
00:52:54nila
00:52:54para
00:52:54silang
00:52:55basta
00:52:55nalang
00:52:55iniwan
00:52:56dito
00:52:57sa
00:52:57relocation
00:52:58site
00:52:58na
00:52:58ito.
00:52:58Ganto
00:52:59o
00:52:59parang
00:53:00may
00:53:00mga
00:53:01walls
00:53:01may
00:53:02sahig
00:53:03naman
00:53:03may
00:53:04kisame
00:53:04pero
00:53:05very
00:53:05bare.
00:53:06Taong
00:53:062022
00:53:07raw
00:53:08nagsimula
00:53:08ang
00:53:09unang
00:53:09phase
00:53:10ng
00:53:10relocation
00:53:11sa
00:53:11mga
00:53:11apektadong
00:53:12katutubong
00:53:13lumad
00:53:13sa
00:53:14bago
00:53:14nilang
00:53:14tahanan
00:53:15sa
00:53:16barangay
00:53:25maray
00:53:26At
00:53:28ang
00:53:28isa
00:53:29nga
00:53:29sa
00:53:29mga
00:53:29naging
00:53:30problema
00:53:30ni
00:53:31George
00:53:31sa
00:53:31kanilang
00:53:32bagong
00:53:32bahay
00:53:33wala
00:53:33sila
00:53:34ritong
00:53:34matamnan
00:53:35kaya
00:53:36si
00:53:36George
00:53:37na
00:53:37mulat
00:53:37sa
00:53:38pool
00:53:38isang
00:53:39magsasaka
00:53:40pati
00:53:40na
00:53:40ang
00:53:40kanyang
00:53:41pamilya
00:53:41at
00:53:41mga
00:53:42ninuno
00:53:42na
00:53:43pilitang
00:53:43mamasukan
00:53:44sa
00:53:44mga
00:53:45construction
00:53:45site
00:53:46para
00:53:46lang
00:53:47kumita
00:54:06Nakilala
00:54:06ko rin
00:54:06sa
00:54:07relocation
00:54:07site
00:54:08ang
00:54:0871
00:54:09anyos
00:54:10na
00:54:10si
00:54:10Aling
00:54:10Mila
00:54:11Isa
00:54:11raw
00:54:12siya
00:54:12sa
00:54:12mga
00:54:12binayaran
00:54:13ng
00:54:13320,000
00:54:15pesos
00:54:16kapalit
00:54:16ng
00:54:17isang
00:54:17hektarya
00:54:17ng
00:54:18kanilang
00:54:18lupa
00:54:33Nakatanggap
00:54:33din daw
00:54:34siya
00:54:34ng
00:54:34one-time
00:54:35cash
00:54:35subsidy
00:54:36na
00:54:3625,000
00:54:38pesos
00:54:38Tintipad
00:54:39ginastos
00:54:40ko
00:54:40para
00:54:40sa
00:54:41halin
00:54:42ang
00:54:42ating
00:54:42bahay
00:54:42dito
00:54:43sa
00:54:43airline
00:54:43area
00:54:44dahil
00:54:45maulang
00:54:46gamayram
00:54:46ang good
00:54:47ng
00:54:4725,000
00:54:48ma'am
00:54:48pag
00:54:48lipat
00:54:49namin
00:54:50din
00:54:50sa aming
00:54:50bahay
00:54:51wala
00:54:51na
00:54:51kaming
00:54:52tira
00:54:52ng
00:54:5225,000
00:54:532022
00:54:54pa
00:54:54kayo
00:54:54rito
00:54:56pwede
00:54:56hong
00:54:57pumasok
00:54:58maayos
00:54:59naman
00:54:59pero
00:55:00nung
00:55:00una
00:55:01hong
00:55:01lipat
00:55:01nyo
00:55:01walang
00:55:02kuryente
00:55:022 months
00:55:04pa rin
00:55:04kuryente
00:55:04sa
00:55:054
00:55:06taon
00:55:06na
00:55:062 months
00:55:07ago
00:55:07pa rin
00:55:08kayo
00:55:08nagkaroon
00:55:08ng
00:55:08kuryente
00:55:10paahirapan
00:55:11nga raw
00:55:12hanggang
00:55:12ngayon
00:55:12ang
00:55:13pag-igib
00:55:13ng
00:55:14tubig
00:55:14ang
00:55:14nakatoka
00:55:15para rito
00:55:16ang
00:55:16mister
00:55:17ni
00:55:17Aling
00:55:17Mila
00:55:18na si
00:55:18Romulo
00:55:35sa isang
00:55:37reservoir
00:55:37malapit
00:55:38sa relocation
00:55:39naabutan
00:55:40ng aming
00:55:40team
00:55:40na nag-iigib
00:55:41sa poso
00:55:42ang ilang
00:55:43mga
00:55:43residente
00:55:44ako
00:55:44give me
00:55:44biton
00:55:45okay
00:55:45wala
00:55:46mga
00:55:46koy
00:55:46makaragahan
00:55:47wala
00:55:47koy
00:55:48so
00:55:50agwan
00:55:50tahon
00:55:51na makauli
00:55:52sa akong
00:55:52balay
00:55:53may mga
00:55:53oras
00:55:53na walang
00:55:54dumadaloy
00:55:55na tubig
00:55:55dalaw
00:55:55na
00:55:56kapag
00:55:56tag-init
00:55:57doon
00:55:58na kami
00:55:58mag-iigib
00:55:59sa malayo
00:56:01ito po
00:56:01may tubig
00:56:02po ba
00:56:03dine
00:56:03ayun
00:56:04o
00:56:04wala
00:56:05walang
00:56:05tubig
00:56:06tapos
00:56:06yung iba
00:56:07nagpapakabit
00:56:08ng kuryente
00:56:09sa kanilang
00:56:10gastos
00:56:10na
00:56:11ito solar
00:56:11pagkakuhaan
00:56:13may ilaw pa rin kami
00:56:14malawak
00:56:15ang aming
00:56:15bahay
00:56:17ay
00:56:17magka-garden kami
00:56:18may mga
00:56:19alaba
00:56:20kaming mga
00:56:21soup
00:56:21dito wala
00:56:23akong ganun
00:56:23hindi na
00:56:24kay
00:56:24sikit-sikit
00:56:25ang
00:56:25tragic
00:56:26sa airport
00:56:27ang aming
00:56:28bahay
00:56:28din ipackage
00:56:29may tubig
00:56:30may kuryente
00:56:31libri tanan
00:56:32hanggang
00:56:33ngayon
00:56:33wala lang
00:56:34in every development
00:56:35sa isang area
00:56:36mayroon talagang
00:56:37mga
00:56:37maapektuhan
00:56:38pero ginagawa
00:56:39naman po
00:56:39ng paraan
00:56:40with regard
00:56:40sa LGU level
00:56:41kung ano po
00:56:42yung kayang
00:56:43maibigay sa kanila
00:56:44regarding po
00:56:44sa kuryente
00:56:46nakabigay naman po
00:56:47yung
00:56:48government
00:56:49sa kanila
00:56:49lahat ng mga
00:56:50bahay doon
00:56:51mayroong kuryente
00:56:52yun
00:56:52ang kulang lang
00:56:53is yung
00:56:54kukunik yung
00:56:55linya
00:56:56from the house
00:56:57to the line
00:56:58sa electric
00:56:59natin
00:56:59binigyan po
00:57:00sila ng
00:57:01cash
00:57:01assistance
00:57:03yung sa tubig
00:57:04mam
00:57:04meron po tayong
00:57:06reservua doon
00:57:06ngayon
00:57:07ongoing na po
00:57:08yung pagawa ng
00:57:08program of works
00:57:09para sa kanila
00:57:10kasi nga
00:57:11nairase po yun
00:57:12dito sa amin
00:57:13kung sinaaling
00:57:14nila at George
00:57:15nagre-reklamong
00:57:16walang kuryente
00:57:18at tubig
00:57:18sa ibinigay
00:57:19sa kanilang bahay
00:57:20si loloy naman
00:57:22ang hinanakit
00:57:23basta na lang daw
00:57:24silang pinaalis
00:57:25sa kanilang lupa
00:57:26nang walang
00:57:27ibinigay
00:57:28nakapalit
00:57:29walang
00:57:29libreng bahay
00:57:31wala ring
00:57:31one-time
00:57:32cash
00:57:33subsidy
00:57:33kamusta
00:57:34kayo
00:57:34dire
00:57:35tang
00:57:35maragyan
00:57:36mag-resigyan
00:57:37to miss
00:57:38panginubit
00:57:38naman
00:57:38dire
00:57:39ako
00:57:39ligo lang
00:57:41kung
00:57:41naman
00:57:41dati
00:57:42saan yung
00:57:43bahay
00:57:43nyo
00:57:43doon
00:57:45sa ginawang
00:57:46airport
00:57:46hindi
00:57:48kayo
00:57:48nabigyan
00:57:49ng
00:57:49relocation
00:57:50bakit
00:57:51daw
00:57:51na short
00:57:51na short
00:57:53na short
00:57:54sa balay
00:57:55ba
00:57:55ang
00:57:56kutob
00:57:57di loloy
00:57:57kaya
00:57:58raw siya
00:57:58hindi
00:57:59nabigyan
00:57:59ng
00:57:59libreng
00:58:00bahay
00:58:00at cash
00:58:01subsidy
00:58:02dahil
00:58:03wala siya
00:58:04nung nag-survey
00:58:05ang mga kawani
00:58:06ng Department
00:58:06of Transportation
00:58:07at ng lokal
00:58:09na pamahalaan
00:58:10dahil wala siya
00:58:11ngayong tirahan
00:58:12pansamantala
00:58:13muna siyang
00:58:14nakikituloy
00:58:15sa bahay
00:58:16ng kanyang
00:58:17katribo
00:58:37merong nagsasabi
00:58:39ma'am
00:58:39na part sila
00:58:40ng ancestral domain
00:58:41pero
00:58:42humihingi kami
00:58:42ng mga papers
00:58:43na talagang
00:58:44kasali sila
00:58:45pero hindi sila
00:58:46makapagbigay
00:58:47sa amin
00:58:47so
00:58:48meron po tayong
00:58:49FPIC
00:58:50pre-prior consent
00:58:51po
00:58:52tapos
00:58:52sabi naman po
00:58:53ng DAR
00:58:54title po
00:58:55lahat yun
00:58:56so
00:58:57wala naman po
00:58:58naging problema
00:58:59at ang isa pang
00:59:01napakalaking problema
00:59:02ngayon
00:59:03ang relocation
00:59:04site
00:59:06napakalayo
00:59:07sa eskwelahan
00:59:08wala ngayong
00:59:10mapasukan
00:59:11ang mga bata
00:59:12paano na
00:59:13ang kanilang
00:59:14pag-aaral
00:59:15ilang oras
00:59:16bago makapasok
00:59:17yung mga bata
00:59:17kung maglalakad po
00:59:18sila
00:59:19abutin po
00:59:19ng
00:59:21tatlong oras
00:59:22dyan po
00:59:23sa ano
00:59:23bago mag
00:59:25makarating doon
00:59:25nagbataan po dyan
00:59:26sa mga tubuhan
00:59:27opo
00:59:33marami po dito
00:59:34na yung iba
00:59:35hindi na nag-aaral
00:59:36yung iba
00:59:37humihinto
00:59:37kadalasan
00:59:38masyadong malayo
00:59:39tatlong oras
00:59:40hindi po nila
00:59:40kakayanin
00:59:41sa paglalakad
00:59:43ilan sa mga
00:59:44estudyanteng
00:59:45apektado
00:59:46ang mga anak
00:59:47ni Irene
00:59:48sakit na daw
00:59:48ilang tiil
00:59:49magbaklay
00:59:50nakahila ko
00:59:51kay
00:59:51kanang ingon ko
00:59:52nga
00:59:52mag-eskwila
00:59:53untamong
00:59:54dilipo na ko
00:59:54silang mapugos
00:59:55kasi mana
00:59:56may lang
00:59:56maka-eskwila
00:59:57silang tulok
00:59:58kaadlaw
00:59:58or duha
00:59:59wala may motor
01:00:00wala masakyan
01:00:01wala po
01:00:02ikapliti
01:00:03o saha
01:00:04tagaan lang
01:00:04na ko silang
01:00:06jis
01:00:06o saha
01:00:07wala giyon
01:00:08mag-eskwila lang
01:00:09yapon sila
01:00:09wala y sudan
01:00:10ako lang silang
01:00:11ingnan nga
01:00:12agwanta lang
01:00:13mo
01:00:13upang matugunan
01:00:15ang problema
01:00:16ng mga
01:00:16na-relocate
01:00:17ang daycare
01:00:18teacher
01:00:19na si Abby
01:00:19na nakatanggap
01:00:21ng libreng bahay
01:00:22ginawa niya ito
01:00:23ngayong
01:00:24makeshift
01:00:25classroom
01:00:25para maturuan
01:00:27ang mga bata
01:00:28the year 2016
01:00:29yung LGO
01:00:30pumunta sa amin
01:00:31house to house
01:00:32kasi
01:00:32may nakaplano
01:00:34na pala na
01:00:35yung tinayuan namin
01:00:36is kasali nila
01:00:38sa airport
01:00:38sabi nila
01:00:39i-relocate daw kami
01:00:41sabi ko kay
01:00:42Mayor
01:00:43Mayor
01:00:44paano ba yung
01:00:45daycare center ko
01:00:46sino ba yung mga
01:00:47batang tuturuan ko
01:00:48tsaka umuwi na lahat dito
01:00:49so
01:00:49naiwan yung
01:00:50daycare center ko
01:00:51doon
01:00:52doon po
01:00:52sa ako
01:00:53daycare center ko
01:00:55dati
01:00:55may
01:00:55may mga bata
01:00:57doon na
01:00:57yung edad nila
01:00:58ay 0 to 4
01:00:5926 yung
01:01:01estudyante ko noon
01:01:02yung housing
01:01:03ng nanay ko
01:01:04doon
01:01:04ako nagpapatuloy
01:01:05ngayon
01:01:05ginawa ko na talaga
01:01:06yung bahay
01:01:07ng nanay ko
01:01:08ng temporary
01:01:09nahi
01:01:09tiwak ko na
01:01:10nahi
01:01:10nahi
01:01:11tiwak ko na
01:01:12nahi
01:01:13nahi
01:01:13nahi
01:01:13nahi
01:01:13nahi
01:01:14hirap talaga
01:01:15mam
01:01:16kasi
01:01:16doon
01:01:17may kurinti ako
01:01:17doon
01:01:18ako ang nangbabayad
01:01:19talaga
01:01:19hindi
01:01:19barangay
01:01:20pero dahil
01:01:21bahay lang
01:01:22ang kanyang
01:01:22classroom
01:01:23ni hindi raw
01:01:24ito pwedeng
01:01:25ma-accredit
01:01:25bilang daycare center
01:01:31pag hindi ako
01:01:33accredited
01:01:34yung honoraryo ko
01:01:35hindi ang mag-increase
01:01:3622 years in service na ako
01:01:37to 300
01:01:38yung
01:01:39ano ko
01:01:39honoraryo sa LGU
01:01:41may teacher ako na anak
01:01:42yun lang ang nabibigay
01:01:43ng lapis
01:01:44post-papil
01:01:45yung sistema sa feeding ko
01:01:47talagang
01:01:47sa akin na bulsa
01:01:50sabi ni Mayor
01:01:51yung may
01:01:52ano doon sa covered court
01:01:53doon daw itatayo
01:01:55pero hindi ko alam
01:01:56kung itutuloy ba nila
01:01:58o hindi
01:01:58budgetan pa ngayong
01:01:59October
01:02:00ang hinihiling ko lang
01:02:01na sana
01:02:02mapatayo nila ako
01:02:03ng daycare center
01:02:04nag-worry ako kasi
01:02:05malapit na akong
01:02:06mag-retire
01:02:07gusto ko
01:02:09makatayo na yung
01:02:10daycare center
01:02:10para may sustainable sila
01:02:12tuloy ang
01:02:13pagtuturo ko
01:02:14sa mga bata
01:02:14hanggat
01:02:15hindi pa ako
01:02:16nag-retire
01:02:16sa kabila
01:02:18ng mga
01:02:18nagre-reklamo
01:02:19at umaapela
01:02:20meron din ilang
01:02:22suportado
01:02:23ang proyekto
01:02:24mainam daw
01:02:26na sa wakas
01:02:27magkakaroon na
01:02:28ng airport
01:02:29ang probinsya
01:02:44siyempre
01:02:44dagan turista
01:02:45nga maabot
01:02:46proud po
01:02:46na naapod
01:02:48airport sa
01:02:49dung Carlos
01:02:49international
01:02:50tapos
01:02:51dawas po
01:02:51dagan po
01:02:52makatrabaho
01:02:52ang naka-importante po
01:02:53niya
01:02:54ang atong negosyo
01:02:55dali po
01:02:56siya mahalin
01:02:57kaya siyempre
01:02:57lubos ba
01:02:59ang kanilang
01:02:59pahintulot
01:03:00sa pamagitan
01:03:02ng tinatawag
01:03:02na FPIC
01:03:04o Free
01:03:05Prior
01:03:06and Informed
01:03:08Consent
01:03:08paambit din to
01:03:10nga kinisya
01:03:10kabahin sa among
01:03:12teritoryo
01:03:12so dapat
01:03:13maagi o
01:03:13FPIC
01:03:14padayon
01:03:15may o
01:03:16pakigalayon
01:03:16sa itong ahinsya
01:03:17ng NGIP
01:03:18wala pa
01:03:19may nakakita
01:03:19o CP
01:03:20Certificate
01:03:21of Pre-Recondition
01:03:23There was an
01:03:24initial application
01:03:25made by the
01:03:25Provincial Government
01:03:26Unit
01:03:28so
01:03:28yun po
01:03:29naging basihan namin
01:03:30but only to find out
01:03:31na hindi
01:03:33nag-materialize
01:03:34yung
01:03:36FPIC na yun
01:03:37na alarma kami
01:03:37nung tinawagan kami
01:03:38mga submitted documents
01:03:39is no longer
01:03:40to be found
01:03:41so nangyari po
01:03:42nag-apply po kami
01:03:44ng panibago
01:03:45Ayon sa report
01:03:46ng ating mga team
01:03:46na pumunta doon
01:03:47yung project
01:03:48ng airport
01:03:49nasa loob
01:03:50ng assist
01:03:50saldomeng
01:03:51Kung walang
01:03:51express
01:03:52sir
01:03:52di ba dapat
01:03:53parang
01:03:53parang
01:03:54manding natin
01:03:54na parang
01:04:24i-stop
01:04:25ang mga
01:04:26hinaing
01:04:26ng mga
01:04:27narelocate
01:04:28ang role
01:04:28lang in it is
01:04:29construction
01:04:29production
01:04:30so nandito na yung tubig
01:04:32nandyan na yung deep well
01:04:33nandyan na rin
01:04:34ang mga linya
01:04:35ang ano na lang tala
01:04:36pag-operate
01:04:37kasi natunod na rin
01:04:38natunod na rin si LGO
01:04:38nakasaad po doon
01:04:39na siya na po
01:04:40sa maintenance
01:04:42makipagtulungan tayo
01:04:43doon sa leader nila
01:04:43makipag-meet siya
01:04:44ni mayor
01:04:45lahat na mga issues
01:04:46ang cancer nila
01:04:47is dapat
01:04:47na-erase na
01:04:49Kung manago sila
01:04:51gusto na ako
01:04:52nga
01:04:52makasakay silang eroplano
01:04:53magtrabaho dito
01:04:54sa laing nasod
01:04:55ana
01:04:55mag-abroad
01:04:57mag-inay akong pangarap
01:04:58sa akong mga anak
01:04:59na makahuman silang
01:05:00iskwila
01:05:02Kahit na
01:05:03hindi na kami
01:05:04makasakay ng eroplano
01:05:06punta ang ibang lugar
01:05:08basta
01:05:08may bigay lang sa amin
01:05:09yung trabaho
01:05:10pagkitaan namin
01:05:11araw-araw
01:05:14Isipo sa katribo
01:05:15sumpay na sa among kinabuhi
01:05:17kung walay yuta
01:05:18o walay teritoryo
01:05:19walay tribo
01:05:21mawadaan
01:05:23o bilih
01:05:23ang tribo
01:05:24Ang kaunlaran
01:05:26hindi lang nasusukat
01:05:28sa bilyong pisong proyekto
01:05:30o bilis
01:05:31ng biyahe
01:05:32kundi
01:05:33sa pangakong
01:05:34tinutupad
01:05:35karapatang
01:05:36iginagalang
01:05:37at paninigurong
01:05:38walang mapapabayaan
01:05:40Maaring ilapit
01:05:41ng paliparan
01:05:43ang bukid nun
01:05:44sa buong Pilipinas
01:05:45at sa mundo
01:05:47pero tunay lamang
01:05:49itong pag-asenso
01:05:50kung
01:05:51ang mga unang
01:05:52nag-ugat
01:05:53sa mga lupaing ito
01:05:55hindi
01:05:56maiiwan
01:06:05Uwian na
01:06:07meron nang nanalo
01:06:08ang may hawak
01:06:10ng puso
01:06:10ng trans woman
01:06:12at
01:06:12bucunerang
01:06:13si Erich
01:06:14ang kanyang
01:06:15girl best friend
01:06:17at partner
01:06:18na siya
01:06:19Mabuhay
01:06:20this is Erich
01:06:20Army Valisi
01:06:21your queen of valor
01:06:23candidate number 8
01:06:24kung papipiliin mo rao
01:06:26ang trans woman
01:06:28beauty queen
01:06:28na si Erich
01:06:29kung corona
01:06:31o pag-ibig
01:06:32hindi rao siya
01:06:33magdadalawang isip
01:06:34sa kanyang sagot
01:06:35same boy
01:06:36ang nagsisildi rao
01:06:38kasing
01:06:38wind beneath
01:06:40her wings
01:06:41sa pag-abot
01:06:42sa pinapangarap
01:06:43niyang crown
01:06:44walang iba
01:06:45kundi
01:06:46ang kanyang
01:06:47karelasyong
01:06:47si Yas
01:06:48Opo
01:06:50si Erich
01:06:51trans woman
01:06:53si Yas
01:06:53naman
01:06:54cis gender woman
01:06:56o babaeng tugma
01:06:57ang gender identity
01:06:59sa sex
01:07:00na itinakda
01:07:01sa kanya
01:07:01nang siya'y ipinanganak
01:07:02Pero habang
01:07:04nagpapatuloy
01:07:05ang transition
01:07:06para maging
01:07:07ganap na trans woman
01:07:08si Erich
01:07:09pinag-iisipan pa raw niya
01:07:11kung sasa ilalim siya
01:07:13sa tinatawag na
01:07:14gender affirming
01:07:16genital surgery
01:07:17o operasyon
01:07:19para palitan
01:07:20ang kanyang ari
01:07:21sa gusto niyang
01:07:22gender identity
01:07:24Siguro
01:07:24time na
01:07:25para ipakita ko
01:07:26naman yung
01:07:27totoong magpapasaya sa akin
01:07:28Itutuloy kaya niya ito
01:07:31at paano ito
01:07:32maaring maka-apekto
01:07:33sa kanilang relasyon
01:07:35ni Yas
01:07:39Sa orani bataan
01:07:41nagsasama
01:07:42sa iisang bubong
01:07:43si Erich
01:07:44at Yas
01:07:45Dati po
01:07:46magkakahiwala yung
01:07:46damitan namin
01:07:47pero ngayon po
01:07:48ayan
01:07:48magkakasama na po
01:07:49yung mga outfit namin
01:07:50dyan
01:07:51naghihiraman na po
01:07:52kami ng damit
01:07:52nyo
01:07:52Dati po kasi
01:07:53naiinis ako
01:07:54pag bilis siya
01:07:54ng bilin na makeup
01:07:55ngayon po
01:07:56ako pa po
01:07:56yung umuorder
01:07:57para sa kanya
01:07:57para share share po
01:07:58kami
01:07:58Mas mabay pa siya
01:08:28pero pagdating
01:08:29makakamit ko siya
01:08:30is matatalo lang kami
01:08:31pag nakikita ko po siya
01:08:32nakasimangot na
01:08:33agad ako
01:08:33Pero sa kabila
01:08:35ng pang-oo
01:08:36cry down
01:08:36ni Erich
01:08:37kay Yas
01:08:38itong si Yas
01:08:39na fall
01:08:40sa kanyang kababata
01:08:42Matalino
01:08:43madiskarte
01:08:44mabait
01:08:44crush ko na po
01:08:45talaga siya
01:08:46hindi ko lang po
01:08:47maamin sa kanya
01:08:47dahil nga po
01:08:48nahihiya ako
01:08:49baka mamaya
01:08:49kasi pagtawanan niya ako
01:08:51Nang maging kaibigan ni Yas
01:08:53ang mga kapatid ni Erich
01:08:55sa karaw sila
01:08:56nagsimulang
01:08:57magkasundo
01:08:58Pinupunasan po
01:08:59minsan yung likod
01:09:00kapag nakikita ang pawisan
01:09:01inaayusan niya po
01:09:02yung buhok ko
01:09:03Doon po ako
01:09:04kinikilig ng sobre
01:09:05Inaayusan ko na
01:09:06tumabayan na to ha
01:09:07guide lagi
01:09:08kailangan ito
01:09:08maging maganda to
01:09:09para mapili ka naman
01:09:10Basag ang trip
01:09:12ni ati girl
01:09:14Pero sa kabila nito
01:09:16itinuloy raw ni Yas
01:09:18ang pagiging yearner
01:09:19kay Erich
01:09:20at ang kanilang
01:09:21naging bonding
01:09:22daw noon
01:09:23May bakla Pogi
01:09:24Hoy akin yan ah
01:09:25maghanap
01:09:27ng Pogi
01:09:27Kapagka may
01:09:28dumaan na lalaki
01:09:29Uy
01:09:30sa akin na lang yan
01:09:31Ay di mas maganda ako sa'yo
01:09:32mas makukuha ko yan
01:09:33Inisip ko
01:09:34sige sa'yo na yan
01:09:34basta sa akin ka lang
01:09:36Lusha
01:09:39Nung mga panahon yun
01:09:41naninindigan daw si Erich
01:09:43na buhok niya lang
01:09:44ang straight
01:09:45Pinangako ko po
01:09:47sa sarili ko
01:09:47na hindi naman po
01:09:48talaga ako magijowa
01:09:49ng babae
01:09:50Pero si Yas
01:09:51ayaw pa rin paawat
01:09:53kaya umabot na siya
01:09:54sa puntong
01:09:55question niya
01:09:56pati ang kanyang sarili
01:09:57Ano ba ako
01:09:58tomboy
01:09:59Hindi ko naman din po
01:10:00naisip na bisexual ako
01:10:01babae lang po talaga ako
01:10:03gusto ko lang po talaga siya
01:10:04Si Yas
01:10:05bago patuluyang masaktan
01:10:07binuksan daw niya
01:10:08ang kanyang puso
01:10:09sa ibang lalaki
01:10:11Nawala na nga po
01:10:12yung feelings ko
01:10:12kay Erich
01:10:13nagkajowa po ko
01:10:14ng tatlo
01:10:15Pero habang lumalab life
01:10:18si Yas
01:10:19heto naman daw si Erich
01:10:20ang napapatanong
01:10:22sa kanya ring sarili
01:10:23Ba't ako nagsiselos
01:10:25na may kachat si Yas?
01:10:26Feeling ko may kulang po
01:10:28sa tabi ko na
01:10:28lagi ko pong hinahanap
01:10:29wala ano nangyayari sa akin
01:10:31bakit kay Yas ako
01:10:32nagkakagusto
01:10:33At dahil litong-lito na noon
01:10:35si Erich
01:10:36nagpakalayo-layo siya
01:10:38Lumuwas ng Maynila
01:10:39para hanapin daw
01:10:41ang kanyang sarili
01:10:42Nasa Maynila po ako
01:10:44tapos magmamayday siya
01:10:45Bumibilis po yung tibok ng puso ko
01:10:46tapos magre-react po ako
01:10:47ng madami
01:10:48sa chat kita
01:10:48Kamusta ka na?
01:10:49Ang ganda mo
01:10:49Hindi ko na po siya napigilan
01:10:50and umuwi na po ako nun
01:10:53Pag ka na humanap ng lalaki
01:10:54ako na lang
01:10:55kasi may nararamdaman akong
01:10:56feelings sa'yo
01:10:57since sanayin naman na tayo
01:10:58sa isa't isa
01:10:59baka pwedeng ako na lang
01:11:00yung maging partner
01:11:02Doon mo kinilig
01:11:03Bakit siya ano
01:11:03mami na gan?
01:11:04Totoo ba yun?
01:11:06Ang mga tanong ni Yas
01:11:07nasagot
01:11:08ng sinuyo na siya
01:11:09ni Erich
01:11:10Talagang diring-diri po
01:11:11talaga ako sa babae
01:11:12Pero pag may kasama na po pala
01:11:14siyang love
01:11:14mawawala na yung ganun
01:11:16Pag yung kaharap mo talaga
01:11:17is gusto mo talaga
01:11:18hindi mo siya tinitignan
01:11:19as babae
01:11:20o lalaki
01:11:20puso sa puso po talaga
01:11:22Oo, sige tayo na lang
01:11:23Kasi bet naman talaga
01:11:25kita nun eh
01:11:26Pero ang kanilang relasyon
01:11:28itinago nila
01:11:29Baka mamaya
01:11:30pagtawanan po kami dalawa
01:11:32di po kami matanggap
01:11:33Pag kami dalawa lang
01:11:34ay nakikiss po kami
01:11:35nagayakapan po kami
01:11:36Minsan may makakonfuse
01:11:37matatawa
01:11:38ganun
01:11:38and baka mainis ako
01:11:39and mapatulan ko pa
01:11:40Hanggang nakalipas
01:11:42ang isang taon
01:11:43Naglakas loob na raw
01:11:45sina Erich at Yas
01:11:46na ipagsigawan
01:11:48ang kanilang tunay na relasyon
01:11:50Mas nakakaintindihan na
01:11:51eh nakikita naman din po nila
01:11:52na nag-work kami together
01:11:54Hanggang taong 2022
01:11:56si Yas
01:11:57nabuntis
01:11:58nabiayaan sila
01:11:59ng baby girl
01:12:01na pinangalanan nilang
01:12:02Athena
01:12:03Sa birthday ko
01:12:04gift mo sa akin
01:12:05baby girl
01:12:06para tatlo na tayong girl
01:12:08Noong maliit pa si Athena
01:12:09personal na napagdesisyonan
01:12:12ni na Erich at Yas
01:12:13na pansamantalang
01:12:14magbihis lalaki
01:12:15si Erich
01:12:16Ako pa rin po
01:12:17siya mami yung tagi
01:12:18Never siya nag-aas
01:12:19na sino mami ko
01:12:19sino natin ko
01:12:20May plano raw talaga noon
01:12:22si Erich
01:12:23na magpagawa
01:12:23ng dibdib
01:12:24pero para kay Athena
01:12:27ipinagpaliban niya
01:12:27na raw muna ito
01:12:28Mabasa ko nga po
01:12:29yung mga comment na
01:12:30hala mas lalaki pa
01:12:31sa lalaki yung bakalaga
01:12:32Doon po parang
01:12:33lumakas yung loob ko na
01:12:34siguro time na
01:12:35para ipakita ko naman
01:12:36yung totoong
01:12:37magpapasaya sa akin
01:12:39Pagtuntong ni Athena
01:12:40ng dalawang taon
01:12:41itinuloy ni Erich
01:12:43ang pinapangarap niyang
01:12:45transition
01:12:45Boves lang ang
01:12:46ti-over ako
01:12:47and dun yung mga muscle ko po
01:12:48pinabotox ko na siya
01:12:49para Barbie arms
01:12:51ang atake
01:12:52Ang tanong
01:12:53itutuloy ba niya
01:12:55ang balak na magpa
01:12:56SRS
01:12:57o Sexual Reassignment Surgery
01:13:00Siguro time na
01:13:01para ipakita ko naman
01:13:02yung totoong
01:13:03magpapasaya sa akin
01:13:06Nitong Webes
01:13:08rumampa ulit si Erich
01:13:10sa inihandang pageant
01:13:11ng kanyang mga kaibigan
01:13:13at nang in-announce na
01:13:14ang winner
01:13:24Pagtuntong ni Athena
01:13:26ng dalawang taon
01:13:27itinuloy ni Erich
01:13:29ang pinapangarap niyang
01:13:30transition
01:13:31Boves lang ang ti-over ako
01:13:33and dun yung mga muscle ko po
01:13:34pinabotox ko na siya
01:13:35para Barbie arms
01:13:36ang atake
01:13:38Ang tanong
01:13:39itutuloy ba niya
01:13:40ang balak na magpa
01:13:41SRS
01:13:43o Sexual Reassignment Surgery
01:13:45ano
01:13:46ang naging
01:13:47decision nila
01:13:48bilang
01:13:48magkapareha
01:13:52Happy na po ako
01:13:53sa transition ko now
01:13:54and ano po bang
01:13:55purpose ng SRS
01:13:56kung babae naman din po
01:13:57yung partner ko now
01:13:58so
01:13:58parang for me
01:13:59gift ko na yun sa kanya forever
01:14:00hindi ko naman dapat
01:14:01putulin yung kaligayahan
01:14:02na meron siya
01:14:03Ngayon
01:14:04pinagsasabay na ni Erich
01:14:06ang pagiging partner
01:14:07kay Yas
01:14:09Pagiging ama
01:14:10kay Athena
01:14:11At pagiging
01:14:15Bukunera
01:14:16Ako po talaga yung
01:14:17haligin ng tahanan
01:14:19at ako po yung
01:14:19nagpo-provide
01:14:20para sa pamilya
01:14:21Lahat ng romantic relationships
01:14:23ay nakaangkla doon
01:14:24sa usapin ng
01:14:25pag-ibig
01:14:26o pagmamahalan
01:14:26regardless kung
01:14:27ano man yung
01:14:28kanilang kasarian
01:14:29In reality
01:14:30modern families
01:14:31have existed
01:14:32for quite some time now
01:14:33dapat hindi sana natin
01:14:35sila binabastos
01:14:36o kaya dinidisrespect
01:14:37bahagi sila
01:14:38noong komunidad natin
01:14:40ang hangarin lang
01:14:41ay mahalin
01:14:42ang kanilang mga pamilya
01:14:43at bigay ng seguridad
01:14:45sa mga mahal nila sa buhay
01:14:49Nitong Webes
01:14:51rumampa ulit si Erich
01:14:53sa inihandang pageant
01:14:54ng kanyang mga kaibigan
01:14:56This is Erich
01:14:57Army Balisi
01:14:5825
01:14:59Kaparangan
01:15:11At nang in-announce
01:15:14na ang winner
01:15:15Candidate
01:15:16number
01:15:165
01:15:18Si Erich
01:15:19Sumakses
01:15:24Pero laking gulat niya
01:15:26nang ang naggawad
01:15:27sa kanya
01:15:28ng sash
01:15:29at corona
01:15:29walang iba
01:15:31kundi
01:15:31ang kanyang
01:15:32mag-ina
01:15:33at mga mahal
01:15:34sa buhay
01:15:37Meron din silang
01:15:39pa birthday cake
01:15:40dahil
01:15:40saktong birthday
01:15:42na rin ni Erich
01:15:43kinabukasan
01:15:46Ang wish ko lang po
01:15:48is sana
01:15:48maging healthy
01:15:49yung family
01:15:50na meron ako
01:15:51and maging successful kami
01:15:52sa buhay
01:15:53Sana
01:15:53matupad mo pa
01:15:55ng matupad
01:15:55yung mga pangarap mo
01:15:56sa buhay
01:15:57and nandito lang ako
01:15:57palagi nakasuporta sa'yo
01:16:08Sa pageant
01:16:09kailangang humarap
01:16:11sa hurado
01:16:12habang sa kanilang relasyon
01:16:14Matagal nang humaharap
01:16:16sina Erich at Yas
01:16:17sa paghusga
01:16:18ng iba
01:16:19Pero
01:16:20sa limang taon nilang
01:16:22pagsasama
01:16:22pinatunayan nilang
01:16:24ang isang pamilya
01:16:25I love you
01:16:26I love you
01:16:27Hindi na susukat
01:16:29sa anyo
01:16:29o tawag
01:16:30sa mga magulang
01:16:31kundi
01:16:32sa araw-araw
01:16:33na pagpili
01:16:34pag-aaruga
01:16:36at pananagutan
01:16:38Thank you asawa
01:16:39sa pagmamahal
01:16:41at sa walang sawang
01:16:42pakikinig sa akin
01:16:43mahal na mahal ko
01:16:44kayo ng anak natin
01:16:45Sobrang grateful ko
01:16:47kasi
01:16:47ikaw yung nakasama ko
01:16:49sa joining na to
01:16:49Nandito ako hanggang dulo
01:16:51Hindi mo na kumukan tatay
01:16:52pero magpapatatay ako
01:16:53sa inyo
01:16:54ng anak natin
01:16:55mahal na mahal kita
01:17:00Thank you for watching
01:17:02mga kapuso
01:17:03Kung nagustuhan nyo po
01:17:04ang videong ito
01:17:06subscribe na
01:17:07sa GMA Public Affairs
01:17:08YouTube channel
01:17:09and don't forget
01:17:11to hit the bell button
01:17:12for our latest updates
01:17:14and don't forget to