00:00Rumagasa at umapaw ang ilang ilog sa Benguet at Cebu kasunod ng malakas na pag-ula.
00:05Ang matitinding ulang nagpapabaha sa bansa, mababawasan sa susunod na buwan ayon sa pag-asa.
00:10Pero, ibang efekto naman ng Super El Niño ang posibleng mamerwisyo.
00:15Ating saksiha!
00:20Kulay putik na baha ang rumagasa sa Kaling River sa Kabayan, Benguet kahapon.
00:24Kasamang natangay ang mga bato, kahoy at iba pang debris sa ilog.
00:28Kasunod yan ng malakas na ulan sa lalawigan ayon sa MDRRMO.
00:34Dahil sa pag-agos ng putik, sarado pa rin ang kalsada sa bahagi ng Ambanging, Kaling, Provincia Road.
00:40Ayon sa Kabayan LGU, mahigit dalawampung individual ang iniikas kahapon pero nakaungin na rin.
00:46Naka-dispatch ang team, composed ng engineering office, MDRR, at social welfare na din to assess yung mga affected families.
00:55I-check din yung talagang reason ng flash flood.
00:59Kaninang hapon, umapaw ang Kaling River kaya naglabas ng babala ang bukod MDRRMO dahil sa banta ng pagtaas ng tubig
01:07sa ilang barangay.
01:08Bagaman walang apektadong residential area, pinaalalahana na mag-ingat ang mga manging isda at fish cage owners sa mga daraan
01:16ng ilog.
01:19Umapaw din ang Guadalupe River sa Cebu City, kasunod ng malakas na ulan.
01:24Umabot ang tubig sa footbridge at binaha ang ilang bahay.
01:27Pumu pa rin ang baha kalaunan pero patuloy ang monitoring ng mga otoridad.
01:49Ang malalakas na pagulan sa bansa, posibing mabawasan na pagsapit ng Oktubre ayon sa pag-asa.
01:55Pero hindi ibig sabihin gumaganda na ang lagay ng panahon.
01:59Ang pagbabago, mas matinding efekto raw ng Super El Niño na inaasahang tatagal hanggang Marso o Hunyo.
02:07Malaki ang chance na it will be a very strong El Niño.
02:11As early as April, nagbigay na kami ng information na anticipated na during the abagat season,
02:18enhance ang abagat at magkaroon mga pag-ulan bago maramdaman ang relatively drier condition during the last quarter of the
02:30month until the first half of next year.
02:3345 probinsya ang inaasahang makaranas ng bawas na pag-ulan hanggang sa dry spell at tag-tuyot,
02:40particular sa silangang bahagi ng bansa simula sa Oktubre.
02:44Darami yan sa Enero kung kailan aabot sa hanggang 85 probinsya ang apektado
02:49at pwedeng magtuloy-tuloy ang epekto hanggang Mayo o Hunyo.
02:53Inaasahan din ang mas mainit na temperatura,
02:56katumbas ng average temperatures mula sa minimum na 8 degrees Celsius
03:00hanggang sa posibing maximum na 38.7 degrees Celsius.
03:05Sabi ng pag-asa, hindi pa malinaw ang eksaktong magiging epekto ng Super El Niño,
03:10pero mahalagang mapaghandaan ang posibing worst-case senaryo.
03:14Possible po na maapektuhan, including yung mga agriculture natin kapag nagtaanat sagal,
03:20yung ating water, huwag naman po yung socio-economic natin.
03:24Pero hindi po natin, hindi kami nanakot.
03:27But, this could happen.
03:28Kasi, based on historical record, since 1950, 75% ang chance na ito ay malalampasan yung historical El Niño episodes.
03:42Ayon sa pag-asa, posibli pang makaranas ng hanggang limang bagyo sa Pilipinas hanggang February 2027.
03:49Tatlo riyan inaasahang mararanasan bago matapos ang taon.
03:53Dahil matindi ang inaasahang epekto ng Super El Niño, naghahandang tumulong sa Pilipinas kahit ang Food and Agriculture Organization of
04:01the United Nations.
04:02We are working on developing triggers to understand a little bit what the parameters that we need to take into
04:12account before we take action.
04:14In the past, we have already been activating anticipated reactions.
04:17We are not waiting for the drought to be here.
04:21We don't want to come in a situation when we have plans too late.
04:26Ako si Jamie Santos, ang inyong saksi.
04:29Ako si Jamie Santos, ang inyong saksi.
