00:08Dzień dobry, nazywam się Mateusz Jarański, a to jest program 12 minut w Euronews.
00:12Znajdujemy się na 35. Forum Ekonomicznym w Karpaczu.
00:15Państwa i moim gościem jest pani minister klimatu i środowiska, pani Paulina Henin-Kloska.
00:21Dzień dobry, dziękuję za przyjęcie naszego zaproszenia.
00:24W styczniu zaczął obowiązywać system kaucyjny w Polsce.
00:28Jak pani ocenia te ostatnie miesiące?
00:30To ostatnie miesiące były największym wyzwaniem.
00:33Lato wiąże się z zwiększonym zużywaniem napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym.
00:42W wielu krajach to była naprawdę przy pierwszym roku ten szczyt sezonu gehenną.
00:49Wydaje mi się, że my względnie łagodnie przez ten okres przeszliśmy.
00:52A teraz oczywiście po przejściu tego sezonu letniego będzie czas na podsumowania, poprawę jakości pracy systemu.
01:07Bo system jest dla ludzi.
01:09On ma służyć dwóm celom.
01:11Ekonomii i ekologii.
01:13I ekologię już widzimy za oknem.
01:17Bo to jest bardzo dostrzegany w Polsce i doceniany przez obywateli efekt wprowadzenia systemu kaucyjnego.
01:24Czyli brak plastiku w lasach, w parkach, na trawnikach.
01:31Praktycznie tych butelek objętych systemem kaucyjnym nie ma.
01:35Mimo, że zaśmiecia całe wcześniej nasze otoczenie.
01:39Drugi element to jest oczywiście ekonomia.
01:42My mamy cele do spełnienia.
01:44W tym roku powinniśmy osiągnąć poziom zwrotu opakowań w segregacji na poziomie blisko 80%, 77%.
01:57Jeśli tego nie osiągniemy, samorządy, producenci będą płacić kary.
02:04I to nie małe.
02:05I my przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego osiągaliśmy poziom zbiórki tego typu opakowań na poziomie około 40%.
02:17Niedawno podpisywałam najnowszy raport do Komisji Europejskiej.
02:21To było bodajże 43%.
02:23A mamy cel w tej chwili do osiągnięcia 77%.
02:27Nie bylibyśmy w stanie tego celu osiągnąć, gdyby nie zmiana modelu.
02:32Bo przez wiele lat funkcjonowania żółtych koszy to się nie sprawdzało.
02:36I jak widać, spora część z nas segregowała, ale nie jest to wystarczający poziom.
02:41Jak właśnie docelowo będzie wyglądał system kaucyjny?
02:44Jakie opakowania będzie obejmował?
02:46Docelowo chcielibyśmy, by poziom zbiórki dogonił inne kraje europejskie.
02:54To jest w Niemczech powyżej, grubo powyżej, chyba 97%.
02:59Te kraje, które notują najlepszy poziom zbiórki, notują właśnie między 93% a 97% nawet.
03:09Jeżeli chodzi o w ogóle teraz segment, który chcemy włączyć,
03:16jest duże oczekiwanie społeczne.
03:18Ponad 60% obywateli chciałoby, byśmy włączyli do systemu małpki,
03:23tak zwane te małe butelki po napojach wyskokowych, można powiedzieć,
03:30bo one również zaśmiecają nasze otoczenie.
03:33Dostrzegamy to.
03:34Masowo leżą po parkach, lasach, na osiedlach.
03:41I ludzie widzą też właśnie ten cel w systemie.
03:45Ale cena za kaucję w przypadku małpek by się różniła?
03:49Będzie regulacja, będą konsultacje społeczne, będą szczegółowe regulacje.
03:54Wtedy będziemy o tym mówić na ten moment.
03:56Departament kończy pracę nad tą regulacją.
03:59Jak chce Pani rozwiązać kwestie właśnie szklanych butelek,
04:02które obecnie są objęte własnymi systemami zwrotu prowadzonymi przez producentów?
04:06Te mają okres kadencji.
04:08I butelki zwrotne szklane notują również bardzo dobry poziom zbiórek i zwrotu w Polsce.
04:19Budując całą logistykę systemu kaucyjnego postanowiliśmy na razie dać im dobrowolność.
04:25Czy chcą wchodzić do systemu, czy nie.
04:28I wielu producentów pozostało przy swoim obecnym systemie zbierania.
04:32I ten okres przejściowy jest określony w ustawie.
04:36Także na razie pozostają te zwrotne butelki szklane w systemie dobrowolnym.
04:43I najczęściej pozostają przy swoich systemach logistycznych.
04:47Przedstawiciele samorządów mówią, że system kaucyjny zabiera im najbardziej wartościowe surowce.
04:52A koszty zagospodarowania pozostałych odpadów zostają po stronie gmin i mieszkańców.
04:58Jak ministerstwo chce rozwiązać ten problem?
04:59To jest do rozwiązania w drodze wdrożenia tak zwanego ROPU, czyli rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
05:08Gdzie to wprowadzające odpady do gospodarki będzie z góry płacił za ich utylizację.
05:17I to zmieni całokształt naszego myślenia o finansowaniu systemu odpadów, segregacji odpadów, zwrotu odpadów, utylizacji odpadów.
05:31Bo te systemy tak powinny być wprowadzane równolegle.
05:35Jesteśmy na końcu. Myślę, że rada chwila, rada ministrów powinna ten projekt przyjąć.
05:41A ja chciałaby pani odpowiedzieć wyborcy, który mówi, dlaczego państwo zmusza mnie do płacenia dodatkowych 50 groszy i bieganie z
05:49butelką do automatu.
05:51Przypomnę też, że przeciwnicy argumentują, że obowiązek kaucyjny jest dla nich uciążliwy.
05:55I oni tak komentują to, że sprawił, że Polacy zostali, tu cytat, śmieciarzami.
06:00Właśnie przestaliśmy być śmieciarzami, bo przeżyjemy w czystym otoczeniu, a nie zaśmieconym.
06:06Dla mnie śmietnik jest wtedy, kiedy plastik leży na trawniku, w lesie, na osiedlach, pod ławką.
06:12To jest życie w śmietniku.
06:16Odniesienie butelki do sklepu, skoro można przynieść pełne butelki, napoju do domu,
06:23myślę, że jadąc z powrotem na zakupy nie jest problemem, żeby je odwieźć z powrotem puste, lżejsze i pozostające do
06:32zwrotu.
06:33Więc uważam, że to jest typowo ideologiczne podejście, niestety, prawiczne.
06:41Ani nie ma to uzasadnienia ekonomicznego, co będziemy pokazywać w rocznym raporcie,
06:46ani uzasadnienia tym bardziej środowiskowego, ekologicznego.
06:50Na dniach ostatnio był sondaż, który pokazywał, że większość ludzi popiera funkcjonowanie tego systemu,
06:56widząc jego plusy dodatnie.
06:59Tak jak powiedziałam, są operatorzy, którzy już też stawiają butelkomaty na osiedlach,
07:06poza sieciami handlowymi.
07:08Zresztą tych automatycznych punktów odbioru odpadów pojawia się coraz więcej,
07:13bo lubimy z nich korzystać i to tam oddajemy 80% opakowań.
07:17Więc ta logistyka musi się oczywiście poprawić.
07:20Tych punktów automatycznego odbioru, najlepiej oddających pieniądze na konto bezpośrednio.
07:26Powinno być coraz więcej.
07:27Będziemy nad tym pracować z operatorami, którzy dostrzegają też to,
07:32jakie przyzwyczajenia kształtują się wśród konsumentów.
07:36Więc tak jak powiedziałam, jeżeli jesteśmy w stanie przywieźć pełne butelki wody do domu,
07:43to myślę, że naprawdę odwiezienie ich do sklepu przy kolejnych zakupach
07:47też nie powinno stanowić większego problemu.
07:51A co do kaucji, jest prosta zasada.
07:55Zanieczyszczający płaci.
07:57Jeżeli ktoś faktycznie nie chce włączyć się w ten system,
08:03no to w ten sposób też płaci za segregację tej butelki, jej utylizację.
08:12Obecnie butelki przyjmowane są na podstawie kodów kreskowych.
08:16I w sieci pojawiły się takie informacje, że ludzie też celowo nie chcą,
08:21wyrzucając butelkę, nie chcą, żeby ktoś na tym zarobił.
08:24Wycinają te kody kreskowe po prostu.
08:26Czy ministerstwo planuje jakiś inny rodzaj po prostu...
08:30Nie ma innego rodzaju.
08:31Identyfikacja butelki przez kody,
08:34identyfikacja towaru przez kody
08:36jest standardowym elementem obiegu handlowego w Polsce.
08:43I nie będziemy tworzyć na potrzeby systemu kaucyjnego
08:46jakiegoś innego systemu.
08:48To jest potrzebne, żeby właśnie omijać wyłudzenia.
08:54Zresztą tego typu problemów jest bardzo mało.
08:57Operatorzy raczej nie zgłaszają jakichś masowych prób oszukiwania
09:02na systemie kaucyjnym.
09:04Jest pani szefową resortu klimatu i środowiska,
09:07ale też przewodniczącą partii Unia Centrum.
09:09Czy właśnie klimat będzie dominował w postulatach pani partii
09:13w przyszłorocznych wyborach?
09:14To są jedne z głównych wyzwań
09:17i na pewno pozostanie w centrum mojej pracy
09:21także parlamentarnej,
09:23bo to wyzwanie, które stoi przed gospodarką,
09:27ta cała zmiana,
09:30jest wyzwaniem nie tylko ekologicznym,
09:33ale także ekonomicznym i cywilizacyjnym.
09:36Jeżeli chcemy, by w Polsce były wysokopłatne miejsca pracy
09:40oparte o nowe technologie,
09:41jeżeli chcemy, by polska gospodarka była konkurencyjna
09:45w Europie i na świecie,
09:47jeżeli chcemy, byśmy mieli dobrze płatne miejsca pracy tu w Polsce,
09:54a Polska była krajem szybko rozwijającym się,
09:58musimy przejść proces transformacji energetycznej.
10:01Kiedyś przechodziliśmy zmianę, wielką zmianę
10:04z gospodarki centralnie zarządzanej
10:07do gospodarki wolnorynkowej,
10:10dzisiaj przechodzimy, myślę, że jednak łatwiejszą ścieżkę,
10:14choć też stanowiącą duże wyzwanie,
10:17czyli właśnie jesteśmy na tej ścieżce transformacji energetycznej.
10:22Bez niej nie ma przyszłości polskiej gospodarki.
10:26A jak chce Pani przekonać wyborców,
10:27że Unia Centrum jest nowym projektem politycznym,
10:30że to nie jest kopia Polski 2050?
10:32Chcę powiedzieć wyborcom, że jesteśmy o tym,
10:36o czym byliśmy w 2023 roku.
10:40To jest trzymanie się przy wartościach,
10:43o których walkę obiecaliśmy wyborcom w 2023 roku.
10:48To była gospodarka wolnorynkowa,
10:52która miała wspierać przedsiębiorczość Polaków,
10:58rezygnując z jakiegoś rozdawnictwa nieuzasadnionego
11:02w żaden sposób ekonomicznie czy społecznie.
11:06I to była przede wszystkim też Polska na zielonym szlaku,
11:11czyli właśnie program, który wtedy przyświecał nam w trakcie wyborów,
11:18pozostaje ze mną i pozostaje z parlamentarzystami,
11:21którzy tworzą dzisiaj partię Unia Centrum,
11:24Klub Parlamentarny Centrum, po prostu wróciliśmy do korzeni.
11:28Jakiej decyzji najbardziej Pani zabrakło w Polsce 2050?
11:32Moim zdaniem zmian w systemie podatkowym.
11:36Obiecaliśmy wyborcom, że będziemy walczyć o niższe podatki
11:41dla pracującej klasy średniej.
11:43I to pozostaje do załatwienia.
11:45I to na pewno będzie tematem tej jesieni
11:48i najbliższej wiosny w polskim parlamencie.
11:51Dziękuję bardzo.
11:52Dziękuję.
11:52Dziękuję.
Comments