00:002023 yılında 7.64 milyon kişi, burada 7 milyon 640 bin kişi borsada işlem yapıyorken şu anda 6 milyon 300
00:09'ler civarında, nereden baksanız 800 bin daha aşağısında bir işlem sayısı var nüfus artmasına rağmen.
00:15Yani borsada yatırımcının daha da artmasını bekleriz.
00:18Şimdi borsadaki manipülasyonu iki türlü anlamak lazım.
00:21Bir tanesi bilgi bazlı, diğeri de işlem bazlı.
00:25Şimdi bilgi bazlı olan yalan bir haberi yayarak, bir kağıdın ya da bir hissin artacağına ilişkin bir haberi yayarak piyasadaki
00:33kişileri etkilemek bu bilgi bazlı.
00:35Diğeri de işlem bazlı.
00:37Şimdi bilgi bazlı da devam edersek, mesela sosyal medya platformları üzerinden kurulan grupları görürüz, Whatsapp'ta grupları görürüz, Telegram, diğer sosyal
00:44medya üzerinden bir grupta oluşturuluyor.
00:46Bu kişiler birlikte hareket etme suretiyle o hisseleri etkiliyor.
00:51Şimdi bizim de mesela bir yatırımımız olduğunu düşünelim, küçük de olsa büyük de olsa.
00:55Biz o gruplara hasbelkader üye olsak ve o gruplarla birlikte organize bir şekilde satın dediğiniz zaman satıp alın dediğiniz zaman
01:03alsak buna bir suça alet olmuş oluyoruz.
01:06Aslında suç işlemiş oluyoruz.
01:08Bu bilgi bazlı.
01:09Şimdi bir de işlem bazlı var.
01:11İşlem bazlı da bir hissenin gerçek bir değeri olmaksızın burada piyasada manipülasyon yapmak ve hisse değerleri etkilemek de işlem bazlı.
01:19Ben çok basit bir tahabil anlatmaya çalışıyorum.
01:21Çok da iyi anlattınız.
01:22Ama sermaye payasası kurumunda geçtiğimiz hafta çok ciddi düzenlemeler oldu Emrah Bey.
01:27MSCI endeks dediğimiz bir endeks var.
01:29Nedir o?
01:29MSCI endeksi yurt dışında aldıkları bir endeks.
01:32Mesela biz bankacılık endeksi diyoruz ya da sanayi endeksi diyoruz ya.
01:37MSCI endeksi de Türkiye'de işlem gören yüksek artma potansiyeli olan şirketleri kendi portföyüne alıyor ve yabancı kuruluştaki diğer hisse senedi
01:47sahiplerine sunuyor.
01:48Diyor ki bakın Türkiye'de gelişmek de olan piyasada bunlar artabilir.
01:52Ama bazı hisse senetleri MSCI çıkarttı endeksine.
01:54Neden?
01:55Olağanüstü işlem hareketleri var diye.
01:57Manipülasyon var.
01:58Manipülasyon var diye.
01:59Şimdi bununla birlikte yine geçtiğimiz hafta çok katı bir fon düzenlemesi oldu.
02:04Son olarak bunu açıktan sonra aslında konuya tekrar geleceğim.
02:07Fon düzenlemesi şu şekilde pay sahipliği belli değildi Emrah Bey.
02:11Yani siz %5'in üzerinde bir payınız varsa pay sahipliği açıklanabiliyordu.
02:15Ama benim borsada bir fonda %5'in altında bir hissem varsa bunu sahibi açıklanmıyordu.
02:20Şimdi kimin nasıl işlem yaptığı bizzat açıklanacak.
02:23Bunların tamamı aslında yatırımcıyı korumak adına yapılan işlemler.
02:27Son olarak da biliyorsunuz seçimlerde, seçimlerde önce olsun, sonrasında olsun Mehmet Şişek istifa ediyor haberi yayınlanıyor mesela.
02:35Mehmet Şişek diyor ki ya ben görevim başındayım.
02:38İşte Twitter'da açıklamada bulunuyor.
02:39Benim ağzına duyulacağınız hiçbir şeye inanmayın diye.
02:41Bunları neden yapıyorlar?
02:43Şimdi borsa endeksi 15.000'deyken bu haberler yayılarak ne oluyor?
02:4614.000'lere düşüyor.
02:48Yine geçen sene TÜSİAD'da biz bunu gördük.
02:49TÜSİAD'daki başkanlar gözaltı kararı verildi, ifadeye çağrıldı, hemen salıverildi.
02:55Buna rağmen ortalık bir belveleye verildi.
02:58Burada Türkiye operasyon yapmak isteyenler ve devamında maalesef piyasayı bazısına meydanı boş görenler diyelim bazı hareketler yapıyordu.
03:07Artık SPK bunlarla alakalı çok ciddi önlemler aldı.
03:10Ve Bakırköy Bas Savcılığı'nın başlatılan şu an soruşmayla birlikte de bu gibi hesaplar kontrol altına alındı ve tek tek
03:16ifadeye çağrılacak.
03:17Yani bundan sonra artık piyasa yatırımcısı gerçek şirket değerleriyle yatırım yapacak diyebiliriz.
03:23Peki şimdi bunu devam ettirilen bir suç unsuru olarak görülüyor.
03:29Cezası en azından bakmışsınız bu konuya ne kadar?
03:32Tabii yani burada piyasa spekülasyon manipülasyon olarak ayırıyoruz.
03:36Şimdi manipülasyon suç, spekülasyon suç değil.
03:38Spekülasyon'dan para kazanabiliyorsunuz.
03:40Ama manipüle etmek piyasayı burada bir suç.
03:43Yani manipüle etmek doğrudan ve dolaylı olarak içerideki insaydır bilginin alınarak yapılması.
03:47Mesela bir şirket vardır.
03:49Bu şirketin önceden bir yatırım kararını alırsınız, işlem yaparsınız, satın alırsınız.
03:54Ama açıklandığınız zaman kaptan bu daha fazla değer alınacak.
03:59İşte buradaki TCK'ya göre bunların suçları var.
04:01Ama 3 yıldan 5 yıldan kadar bunun cezaları var ve borsada işlem yapmamaya sağ söz konusu.
04:06Dış bağlantıları var mı?
04:07Tabii dış bağlantıları kesinlikle var.
04:09Yani Türkiye'de herhangi bir olay olduğunda görüyoruz ki hemen borsada işlem yaptırtmamaya çalışıyorlar.
04:14Ya da borsada işte bazı şirketler, ismini vermeyelim, yurt dışındaki şirketler üzerinden burada birden satış yapılabiliyor.
04:22Ama baktığımızda SPK'nın bu kararından sonra işte küçük o hisselerdeki aslında bir masa bir kasa olarak tarif edilen şirketlerden
04:30çıkış yapılıp biz 30'a, biz 50'ye giriş yapıldığını, bankacı hisselerine ve holding hisselerine giriş yapıldığını görüyoruz.
04:37İşte artık piyasa kendi dengesini bulacaktır ve daha sağlıklı bir borsa işleyişi olacak.
04:41Şimdi manipülasyonu da tahta adı altında yani bir şirketin hissesi var.
04:47Bu hissesin örnek vermek gerekirse 40 lirada şu anda.
04:50Orada olağanüstü bir işlem algısı oluşturup birden para sahipleri burada alım taahhütüne bulunup alım emri girerek 40 liradan 100 liraya
04:59kadar çıkartıyor.
05:00Aslında ki olay burada.
05:01Şimdi herhangi bir şirketin açıklama yapmamış, kapta bir bildirim yok, şirketin bu şekilde artmasına ilişkin herhangi bir beis yok.
05:08Ama baktığımızda 100 liraya ulaşmış.
05:10Peki 100 liraya gelene kim satıyor?
05:11O hisse senedini suni olarak artanlar satıyor.
05:15Tabii o gruplarda şu an o anda da 40 liradan 100 liraya gelene kadar ya işte 80 lira oldu hadi
05:20alalım 100 lira oldu hadi alalım yatırımcı dayanamıyor.
05:23Şimdi gruplarda kendileri de var.
05:24Bu hisse senedini artacak diye oradan haber yaymaya başlıyorlar.
05:28İşte en yüksek seviyeden bu kişiler satmaya başlıyor Emrah Bey.
05:31Zengin olunur mu bu manipülasyonla?
05:33Yani zengin olanlar var ama sonunu gören görmedim Emrah Bey.
05:36Sonunda mutlaka o servetlerini kaybetmişlerdir.
05:39Mutlak surette.
05:40Çünkü bunun sonu yok.
05:41Bir kere iki kere kazanırsınız.
05:42Üçüncü kere de bütün kazandığınızı emin olun verirsiniz.
05:46Çünkü bu şekilde borsada işlem yapmak bir kumar.
05:49Bakın özellikle borsa oynamak ifadesini kullanmıyoruz.
05:53İşlem yapmak.
05:53Ama bu gibi kişilere baktığımızda borsada oynuyorum, borsa oynuyorum gibi ibareleri görüyorsunuz.
05:59İşte bunlar aslında bir çeşit kumar.
06:02O yüksekten satanlar kendi karlarını maksimize ediyor.
06:06Ama bizim gibi sade vatandaş, yatırımını böyle çok küçük kişiler yapanlar, ufak birikimleri buraya yatıran kişiler de maalesef kaybediyor.
06:14En büyük zarar onlar görüyor galiba değil mi?
06:16Kesinlikle.
06:16İşte büyük balık, küçük balığı yutar felsefesi dayanmak lazım.
06:20Altına da aynı şey geçerli.
06:21Yani burada borsa manipülasyon ve spekülasyonu önüne geçmek için SPK bazı adımlar attı.
06:26Bunun hatta bu hafta içerisinde fondaki işlem sahipliği açıklanacak.
06:31SPK'da fon büyüklükleri açıklanacak.
06:33Bununla beraber de Bakırköy Başsavcılığımıza yaptığım şey olduğu buradaki soruşma çok kıymetli.
