- 22 dakika önce
Borsa İstanbul’da yaşanan sert dalgalanmanın ardından 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonu için tasfiye kararı alındı. Uzmanlar, tasfiye sürecinde özellikle likiditesi düşük hisselerde satış baskısı oluşabileceğine dikkat çekti. Yatırımcılara ise panikle hareket etmemeleri, fonların içeriğini ve risklerini incelemeleri çağrısı yapıldı. Uzmanlar ayrıca yaşananların finansal okuryazarlığın önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Bu işlemleri biz piyasa bozucu işlemler olarak nitelendiriyoruz.
00:04Tabi burada belirli fon yöneticilerine ve sanal medya kayıtlarına ilişkin savcılığın suç duyurusu var.
00:13Şimdi olayı şöyle özetlemek lazım efendim.
00:15Bir yatırımcı olarak siz bir fon satın alıyorsunuz.
00:18Bu fon gider bir hisse satın alır ve bu durumda hissenin talebinden dolayı fiyatı yükselir.
00:26Doğal olarak fon getirisi de yükselir efendim.
00:30Yüksek getiri beraberinde yeni yatırımcıları çeker ve fona yeni paralar gelmeye başlar.
00:37Fonda bu gelen paralarla efendim ya farklı varlıklara veya aynı hisselere yeniden yatırım yapar.
00:44Burada baktığınız zaman bu döngü çalışırken aslında herkes mutlu.
00:49Ama işler tersine döndüğü zaman yatırımcı çıkmaya başladığı zaman fon parayı nereden bulacak efendim?
00:56Hemen elindeki hisseleri satarak hisseleri satmaya başlar ve hisse fiyatları düşer.
01:02Doğal olarak fon değeri de düşer.
01:05Daha fazla yatırımcı çıkmaya başladığı andan itibaren işte bu süreçte panik havası başlar.
01:10Doğal olarak tetikleyici etkisiyle birlikte hisse senetleri piyasasında da ve varlık piyasasında da ciddi anlamda tehlike oluşturur.
01:18Şimdi buradaki sorun aslında finans piyasasındaki bu fiyat yüksekliliği değil efendim.
01:24Bu fiyatın hangi kanallardan kaynaklandığı önemlidir.
01:29İşte esas soru burası.
01:30Yani manipülasyon yapılıp yapılmadığını zihinlerde hep soru işareti olarak ortaya koyan durum burası.
01:37Yani normal düzende normal mekanizmada her şey günlük gülistanlıkken işler tersine döndüğünde işte sıkıntı olur.
01:45Çünkü burada bazı fonların belirli likit olmayan hisselerde işlem yaptığına dair acaba bir durum mu var?
01:55İşte burası manipülasyon var mı sorusunu ortaya koyuyor.
01:57Yani ilizyon balon mu olabilir?
01:58İşte buradaki savcılığın araştırması neticesinde ortaya çıkmakla birlikte ama genel uygulama maalesef ki böyle yani fiyatların yükselmesiyle performansın güçlü görünmesi
02:12ilişkisi kuruluyor.
02:13Aslında burada böyle bir durum yok.
02:15Kasıtlı olarak bazı hisselere bazı varlıklara yatırım yapılarak işte orada sizin dediğiniz ilizyon ortaya çıkıyor.
02:23Daha çok yatırımcı da maalesef ki bu ilizyona kapılıp yatırım fonlarına paralarını yatırmış oluyorlar.
02:30Esas öz bu.
02:31Gerçekten açıklığa kavuşturmamız çok önemli.
02:33Çünkü dünden beridir gerçekten sosyal medyada da bazı paylaşımlar görüyoruz.
02:39Bütün varlığımı kaybettim şeklinde.
02:41Böyle bir algıya kapılmaları çok normal yatırımcıların.
02:44Çünkü normalde bu likit fonlarda para piyasası fonlarında birçok fonda vade süresi T2 dediğimiz T3 dediğimiz hatta aynı gün dönüşü
02:54olan fonlar var.
02:55Şimdi bu fonlara sahip olan yatırımcı satmaya kalkıştığında zaten bu tasfiye edilen fonların satışı durduruldu.
03:03Haliyle hesaplarına bir para girişi olmuyor.
03:05İşlem yapamıyorlar.
03:06Zaten finansal istikrar komitesinin getirdiği bu tasfiye süreciyle yani bu sürecin iş bankasına ve ziraat bankasına aktarılmasının nedeni bu.
03:17Yani yatırımcının parasını mağdur olmayacak şekilde geri alması.
03:22Azami bir 3 aylık süre verildi.
03:25Bu süre uzayabilir duruma göre ama tabii burada şöyle bir durum var.
03:29Sahip olunan fonların yapısında hangi varlıklar var?
03:34Yani eğer hisse senedi yoğun bir fonsa bunların getirileri fon sahibi diyelim ki bir ay sonra alacak ödemesini.
03:43Bir ay sonra o hisse senedinin değeri neyse onu alacak.
03:46Ya da işte içerisine ters repo varsa tahvil varsa buna göre alacak.
03:51Yani mevduat ağırlıklı daha likit bir fonsa çok daha az zararlı alabilir.
03:58Dolayısıyla burada ödemeler yapılacak ama hangi değerden yatırımcının eline geçecek o er yatırımcının durumuna göre değişen bir durum.
04:08Şimdi B ve C planlarının ayrıntıları henüz açıklanmadı.
04:12Bununla ilgili herhangi bir detay bilgimiz yok.
04:14Ancak şunu söyledi tabiri caizse piyasaya.
04:16Gerekirse müdahale kapasitemiz yüksek fakat ilk etapta bütün cephaneyi aynı anda tüketmek istemiyoruz.
04:25Ve şunu da söylediler.
04:27Sistematik olarak yapısal bir problem olmadığını belirli fonlarda ve belirli noktalarda problemin olduğunu söylediler.
04:36Zaten bildiğiniz üzere işte ilave TL likitidesi bankalara sağlandı.
04:41Bununla birlikte teminat ve iskonto oranları A planında açıklanan özellikle bankalara bu noktada destekler sağlandı.
04:50İşte açığa satış yönelik tedbirler fonların likitide yönetimine ilişkin yeni düzenlemeler ve gerekirse piyasa düzenleme mekanizmalarının güçlendirilmesi noktasında bir takım
05:01düşünceleri var.
05:01Ama henüz B ve C planlarıyla ilgili bir açıklama yok.
05:05Ama şunu söyleyebiliriz.
05:06Sayın Mehmet Şimşek'in vermiş olduğu bu bilgi şunu söylüyor aslında.
05:12Bir paniğe kapılmadan.
05:14Çünkü bir paniğe kapılmak piyasalarda daha büyük bir yangını getirir.
05:17Beraberinde daha tehlikeli olur.
05:19Çünkü yaklaşık 900 milyar TL'ye yakın bir portföy büyüklüğünden bahsediyoruz.
05:26Bir rakamdan bahsediyoruz.
05:27Ve bunun bir anda sistemden çıkması tehlikeli.
05:32Onun için 3 aylık bir tasfiye sürecinden bahsediyoruz.
05:35Buradaki düzenlemeler zaten alınan tedbirlerle ortaya konmaya çalışılıyor.
05:41Ama demin de söylediğim gibi müdahale kapasitemiz var.
05:46Ama bunları bir anda ortaya dökmek istemiyoruz şeklinde bir duruş var.
05:52Bunu da söylemekte fayda var efendim.
05:54B ve C planlarıyla ilgili Zekeriye Hocam'ın da dediği gibi henüz aydınlığa kavuşmuş bir durum yok.
06:02İhtiyacımız da kalmadı.
06:03Belki şöyle olabilir.
06:06Bu şirketlerin varlıkları, yükümlülükleri incelenecek.
06:10Bilemiyorum orada mal varlıklarına el konulmasıyla bir nakit yaratılabilir mi?
06:15Benim aklıma ilk gelen o oluyor.
06:18İkinci sorunuza gelecek olursak borsada tekrar bir düşüş dalgası oluşturabilir mi?
06:24Ben aslında en sert düşüşü çarşamba günü gördüğümüzü düşünüyorum.
06:28Ama tabii ki bu fon şirketlerinin elinde olan hisse senetlerinin de nakde çevrilmesi söz konusu olursa tekrar özellikle bazı hisse
06:41senetlerinde çünkü biliyorsunuz bu konuştuğumuz hisse senetleri özellikle pay sahipliği ve likitlesi düşük olan hisse senetleriydi.
06:49O kağıtlarda yani likitlesi düşük olan ve zirve görmüş olan kağıtlarda bir takım düzeltmeler görebiliriz.
06:58Bir kere panikten uzak durması lazım efendim.
07:01Yani panikte bir karar vermemesi lazım.
07:03Kaldıraç işlemlerinden uzak durması lazım.
07:06Tek hisse veya tek fonda aşırı yoğunlaşmaması lazım.
07:10Ve bununla birlikte yatırım yaptığı fonların portföyünü incelemesi lazım.
07:15Şimdi bunların hepsi aslında baktığınız zaman teknik olarak belki her yatırımcı için uygun olmayabilir.
07:21Yani bununla ilgili bir finansal okur yazarlığı olmayabilir.
07:25Ama buna dikkat etmek lazım.
07:27Ve şunu sorması lazım kendi kendine.
07:30Bu fon bu getiriyi ne kadar sürede sağladı ve nasıl sağladı bunları incelemesi lazım.
07:36Yani biz artık hep şunu söylüyoruz efendim.
07:39Özellikle 2026 yılı için hep yaptığımız programlarda da hep şunu söyledik.
07:43Yani biz artık getiri çeşitliliğinden ziyade risk yönetimine dikkat etmeliyiz dedik.
07:48Ve maalesef ki karşımıza böyle bir durumda çıktı.
07:51İşte gerek fon piyasasında ve gerek hisse senedi piyasasında.
07:55Onun için yatırımcının hangi risk alınarak elde edildiği noktasında fonları ya da yatırım kanallarını incelemesi lazım.
08:07Yani hangisi güvenli limandır diye baktığımız zaman da efendim işte altın mıdır?
08:12Mevduat vadeli mevduat piyasası mıdır veya devlet tahvili midir derken işte burada hep kritik eşik riske dikkat etmesi lazım.
08:23Risk toleransı da kişiden kişiye değişebilir efendim.
08:26Onu da bilmemiz lazım.
08:27Her yatırımcıda farklı durum teşkil edebilir.
08:32Onun için bu yatırım sepetlerini düzenledikleri zaman bu detayları detaylı bir şekilde araştırmaları ve incelemelerinde fayda var.
08:41Ama şu süreçte özellikle riskten pardon panikten uzak durmalarında fayda var efendim.
08:48Ve devletin kurumlarının yapmış olduğu açıklamalara da riayet etmeleri lazım.
08:53Çünkü bazı sanal medya organlarında çok farklı bilgi akışları var.
08:59Yalan yanlış birçok bilgi akışı var.
09:02Bunlara da dikkat etmeleri lazım.
09:04Devletimizin kurumlarının yapmış olduğu açıklamalara çok çok dikkat etmeleri lazım.
09:09Kıymetli Semra hocamızın az evvel söylediği çok çok önemli yatırımcılar açısından.
09:13Yani bu fon varlık sahiplerinin sahip oldukları portföylerdeki rakamlar veya işte bunların yatırımcılara dağıtılması noktasında izlenecek yolda çok çok önemli
09:27olacaktır efendim.
09:28Ben geçen gün yaptığımız yayında da yine CNN Türk ekranlarında şunu söyledim.
09:33Biz maalesef ki olay yaşandıktan sonra tedbirler alan bir yapıdayız.
09:38Önemli olan burada testi kırılmadan bir takım tedbirlerin alınması lazım.
09:43Sayın Mehmet Şimşek'in bu açıklamaları tabii genel bir tarif yapmış.
09:48Manipülatörlere veya manipülasyonlara asla taviz vermeyiz şeklinde.
09:52Ancak devletin diğer kurumlarının işte SPK, Borsa İstanbul yöneticilerinin tabii bu konuda elbette ki yatırımcıyı korumak için hassasiyetleri vardır.
10:02Ama benim anladığım ve benim gördüğüm kadarıyla bir şeyler öngörülememiş, bir şeyler tedbir alınamamış şeklinde diye düşünüyorum.
10:13Ben böyle değerlendiriyorum efendim.
10:15Yani böyle büyük paraların döndüğü bir finansal sistemde böyle insan etkisinin yani manipülasyon yapabilme etkisinin olduğunu da bildiğimiz halde bu
10:28işi biraz daha sıkı tutmamız gerekiyordu diye düşünüyorum.
10:31Yani burada küçük yatırımcıyı korumak niyetiyle bulunan SPK ve ilgili yöneticiler maalesef ki burada bir takım şeyleri gözden kaçırdılar diye
10:42düşünüyorum kendi adıma açıkçası.
10:45Burada herhangi bir karalama ve herhangi bir birilerini yargılama niyetinde değilim ama elbette ki küçük yatırımcı burada tabii panik halinde
10:54şu an param ne oldu bari ana paramı mı kurtarabilir miyim derdindeyken zaten kıt kanaat geçinen ve birikimlerini korumaya çalışan
11:04insanlar burada mağdur oldu.
11:05Bence ben daha önce başka yayınlarda da söyledim bunu efendim bazı bürokratların bu noktada işi gevşek tuttuğu kanaatindeyim efendim.
11:16Bir dekli adımlar atılmadı değil ve bu her ne kadar biz bu çalkantıyı çarşamba günü piyasalarda görmüş olsak da bunun
11:23geçmişi son bir seneye dayanıyor.
11:26Yani SPK aslında 2025 Aralık ayında inceleme başlatmıştı.
11:30Hatta MSCI'dan da Türkiye ile ilgili bir uyarı gelmişti.
11:35Bunlara istinaden zaten bir takım önlemler alındı.
11:38Hatta en son 28 Ağustos tarihinde de 28 Ağustos 2026'da da yeni bir fon yönetim rehberi yayınlandı.
11:45Zaten aslında bu yeni düzenlemelerle birlikte bu portföy şirketlerinin bazı hisseleri de ellerinden çıkartmaları gerekti.
11:54Yani bu aslında en baştan kuralları hocamın dediği gibi bu kuralların en baştan konulması gerekiyordu.
12:03Ama tabii belki de yani işin buralara geleceği çok tahmin edilmemişti.
12:08Yani sonuçta aslında kurallar da vardı ama şu an yapılan yani bu portföy yönetimi şirketleri tarafından yapılan koordineli işlemler iddia
12:17edilendi.
12:17Soruşturmalar devam ediyor ama bu koordineli işlemler zaten kural dışı olduğu için şu anda bu soruşturmalar açılıyor.
12:28Dolayısıyla burada tabii ki ekonomi yönetiminin üzerine düşen görevler var ama ben de Zekeriya hocamın az önce bahsettiği gibi biraz
12:36yatırımcının da bilinçli olması gerektiğini düşünüyorum.
12:39Ben son günlerde şunu gördüm birçok yatırımcı neye tam olarak neye yatırım yaptığını da bilmeden yatırım yapmış.
12:46Yani bu fonların böyle kısaltma harfleri var işte X, Y, Z fonu.
12:51Geçmiş getirilerine bakarak işte bu fon bu kadar getiriyor gibi bir kanaate varıp yatırım yapmışlar.
12:58Dolayısıyla yatırımın içinde nasıl bir varlık var?
13:02Riskli bir varlık mı? Risksiz bir varlık mı?
13:04Buna da çok bakmayan yatırımcılar olmuş.
13:07Yani burada da biraz daha finansal okuryazarlık anlamında sanırım toplumumuzu bilinçlendirmek gerekiyor.
13:14Özellikle lise düzeyinden itibaren bence müfredata da finansal okuryazarlığı eklememiz gerektiği kanaatindeyim.
13:22Bu da hani Sayın Milli Eğitim Bakanlığımıza tavsiye değil de hani bir öneri olarak sunulması gerektiği kanaatindeyim.
13:30Çünkü ciddi anlamda paranın zor kazanıldığı ve zor değerlendirildiği bir süreçteyiz.
13:36Türk halkı olarak finansal okuryazarlık noktasında da kıymetli Semra Hocam çok güzel bir şey söyledi.
13:42X, Y, Z hani yatırım fonlarının isimleri.
13:44İnanın ben kendi gözümle şahit oldum.
13:47İsmi güzel diye yatırım yapan insanlar gördüm.
13:49Fonun ismi güzel diye.
13:51Hiç yani varlık şekline bakmadan, portföyüne bakmadan ismi güzel diyor bunun.
13:56E geçmişte de biraz kazanmış.
13:57Ben buna yatırım yapayım diyen insanlar gördüm.
14:00Hani 100 bin lira, 200 bin lira gözümün önünde yatırdığını gördüm.
14:05Bunlar küçük rakamlar belki ama hani böyle yatırım yapan onlarca belki binlerce insan var efendim.
14:11Bunu böyle değerlendirmekte fayda var.