00:00Good afternoon po, Yusek. Yusek, sinabi po ng United Nations WMO na exceptional daw po yung El Niño and it
00:07demands exceptional preparation and response. Ano po yung mga measures ng gobyerno sa food, energy, water and health?
00:17Okay, noon pa naman ito, alam natin na ang El Niño naman is a natural phenomenon but sa nararamdaman po
00:25nating climate change at kailangan pag-aralan din po dahil sa climate change kung ano ba ang maaari pang maging
00:32matinding idudulot ng El Niño maliban sa ito ay nagiging normal naman talaga, normal na nararamdaman natin.
00:39Pero dahil sa climate change, baka mas matindi ang maramdaman at magiging epekto ng El Niño. But anyway, according to
00:48DA, si Secretary Francis Tulaurel naman po ay nag-activate na po, matagal na po, ang El Niño Task Force
00:58para tumugon sa issue ng El Niño.
01:01According to him, iba po kasi ang klima na nararamdaman natin, merong malakas na pagbugso ng ulan, meron ng mga
01:11tag-toyot.
01:12Dito sa Manila, umuulan, pero sabihin natin sa Visayas or Mindanao ay tag-init. So, kinakailangan po talaga ng sapat
01:20na pagpe-prepera.
01:21Kaya po ito ay minomonitor, patuloy po na monitoring ng El Niño conditions at ang pagprotekta, lalong-lalong na sa
01:30ating mga magsasaka at sa ating mga agricultural products na talaga maapektuhan ng El Niño.
01:40At pati po ang pagmamanage ng irrigation and water resources. Nakausap din po natin ang pamunuan ng NIA, si Engineer
01:49Gilien, na matagal na rin po nila itong pinaghahandaan.
01:54Kaya inaalam po nila at binibigyan po nila ng aral or lessons, techniques ang ating mga magsasaka kung ano ba
02:04yung mga dapat na itanim kapag malakas ang ulan o kailan dapat sila umani para hindi naaapektuhan ang kanilang mga
02:13ani ng bagyo.
02:15So, dapat may mga produkto rin po na dapat na maitanim kahit na tag-ulan.
02:20So, ito ito lamang po ay isa sa mga pagpaprepera ng ilan natin mga ahensya para po matugunan ang El
02:27Niño.
02:30Ma'am, kasi yung mga projection noon parang moderate to strong pero ngayon very strong na.
02:38So, yung mga nailatag po ba na measures would be strong enough to match the adverse effects?
02:45Actually, kaya po sa ngayon po talaga ay pinuporsigihan ng ating Pangulo itong issue about climate change dahil marami na
02:53po talaga maaapektuhan.
02:54Siya mismo ang nagsabi na malamang ang ulan noon, 10 years ago, ay hindi kasing lakas ng ulan ngayon.
03:00Ang init 10 years ago ay hindi kasing init na nararamdaman natin ngayon.
03:04Kaya ito po yung isa sa focus ng Pangulo para po makapagpreparat tayong lahat at ang susunod na generasyon ay
03:14hindi na sila maihirapan dahil sa ngayon pa lang ay naiprepare na natin kung ano ba ang tamang mga hakbang.
03:19So, lahat po ng gagawin ngayon at nakausap din po natin ang patungkol po dito sa Climate Change at ang
03:27Climate Change Commission na ang lahat dapat na isinasaguan natin ay according na rin po sa science para tugma po
03:35sa lahat na maaaring tugon natin sa hinaharap nating mga ganitong klaseng klima.
03:49Okay.
