- 7 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:15İzlediğiniz için teşekkürler.
00:45İzlediğiniz için teşekkürler.
00:57İzlediğiniz için teşekkürler.
00:57Savaşın en ağır sonuçları kadınların yaşamlarına yansıyor.
01:01Göçten yoksulluğa, kimlik ve kültür üzerindeki baskılardan şiddete kadar pek çok sorunla karşı karşıya kalan kadınlar, tüm bu yıkıma rağmen
01:10barış taleplerini büyütmeye devam ederek barış mücadelesinin en güçlü özneleri arasında yer alıyor.
01:18Devletin kadın karşıtı politikaları, şiddetin önlenmesi, kadınların korunması ve faillerin cezalandırılmasında belirleyici bir rol oynuyor.
01:27Ancak kadınların yıllar süren mücadelelerle elde ettiği kazanılmış haklar, yasal düzenlemeler ve yargı süreçleriyle kıskaca alınıyor.
01:38Rojin Kabayiş için Adalet Komisyonu, Rojin Kabayiş'in kaybedilişinin ikinci yılına giderken iki yıldır yürüttükleri adalet mücadelesinin raporunu kamuoyuyla paylaştı.
01:48Raporda soruşturma sürecine ilişkin değerlendirmelere yer verildi.
01:52Komisyon adına raporu okuyan Hivda Selen, Rojin Kabayiş dosyasında yeni detayların ortaya çıktığına dikkat çekti.
01:59Hivda Selen, soruşturma kapsamında telefonun yurt dışına gönderilmesi sürecinin de ele alınması gerektiğini belirterek bunun delil karartma olduğunu söyledi.
02:09Bunun bugün açığa çıkmış olması bir sorun çünkü bunlar geçmişte de vardı ancak şöyle bir süreç işledi, telefonun İspanya'ya
02:17gönderilmesi, Çin'e gönderilmesi gibi bir süreç işletildi.
02:20Fakat aslında Türkiye bunu gayet de açabilir bir durumda.
02:24Yalnız şu tipte şüphelerimiz var, telefondaki bazı verilerin çeşitli resmi kurumlarca silindiğine dair bazı en azından bütün detaylarını şu an
02:36paylaşamayacağımız bazı bilgilerimiz var elimizde.
02:39Bu telefonların yurt dışına gönderilmesi meselesini biz doğrudan delil karartmak olduğunu değerlendiriyoruz arkadaşlar.
02:46Barış'a ihtiyacım var kadın inisiyatifi şüpheli ölüm değil kadın cinayeti şiarıyla yapılan açıklamada şüpheli ölüm değil kadın cinayeti, üniformalı
02:56erkek şiddeti ve cezasızlık son bulsun pankartı açıldı.
03:00Barış'a ihtiyacım var kadın inisiyatifi adına konuşan Berfin Atlı, Barış'ın inşasında sorumluluk almak için Amed'e geldiklerini belirterek
03:08gerille anmalarına dikkat çekti.
03:10Berfin Atlı, Kürt halkının yıllardır haber almayı beklediği yakınlarının taziyelerinin kurulduğu bir dönemde Ahmet'te bulunmanın ağırlığını hissettiklerini ifade ederek başsağlığı
03:21dileklerini iletti.
03:23Savaş'ın erkek egemenliğiyle birlikte kadınlar üzerinde yarattığı şiddete dikkat çeken Berfin Atlı konuşmasını şöyle sürdürdü.
03:30Bugün derin bir yasın tutulduğu bir kente geldik.
03:34Kürt halkının yıllardır haber almayı bekledikleri, sevdiklerinin, dostlarının, evlatlarının, taziyelerinin kurulduğu bir zamanda burada olmanın ağırlığıyla bu acıyı paylaşıyoruz.
03:46Ve başsağlığı diliyoruz.
03:48Barış'ın yolunun acıyı görmekten, duymaktan, konuşmaktan, tanımaktan geçtiğini yılların deneyimiyle öğrendik.
03:56Bugün burada, bu yasın ağırlığına tanık olurken, savaşın başka bir yüzünden, erkek egemenliğiyle el ele yarattığı ölüm kapanından,
04:06yani devletin gücünü arkasına alan erkeklerin, onlarla iş birliği yapanların, bu kentlerde kadınlara, özellikle genç kadınlara yönelik sistematik cinsel suçlarından,
04:17Gülistan Doku, Rojvelat Kızmaz, Rojin Kabayiş gibi kaybolan ve başına ne geldiği açığa çıkarılmayan kadınlardan bahsetme sorumluluğu hissediyoruz.
04:29Barış'a ihtiyacım var kadın inisiyatifi, DEM Parti İlih Kadın Meclisi ile birlikte özel savaş politikaları ve şüpheli şekilde yaşamını
04:37yitiren Rojvelat Kızmaz'a ilişkin,
04:39Batman Baros'unda basın açıklaması gerçekleştirdi.
04:43Açıklamayı okuyan inisiyatifi üyesi Yağmur Alaz Gülveren, Rojvelat Kızmaz'ın akıvetini sorarak,
04:48kadın ölümlerinin intihar olarak nitelendirilmesinin ardındaki gerçeklerin açığa çıkarılması ve faillerin yargılanması çağrısında bulundu.
04:57Gülveren, kadın cinayetlerinin münferit olaylar olmadığını belirterek,
05:02Batman'daki İpek Er ve Rojvelat Kızmaz dosyalarının cezasızlık politikalarıyla görünmez kılındığını söyledi.
05:09Gülistan Doku'ya ilişkin Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında,
05:1529 Ağustos'ta düzenlenen operasyonda 10 kişi gözaltına alındı.
05:20Soruşturma kapsamında gözaltına alınan dalgıç polisler Gürkan Gürdal, Alaaddin Koca Memik ve Vahit İlgör bugün Erzurum Adliyesi'ne sevk edildi.
05:29Savcılık ifadelerinin ardından 3 polis tutuklama talebiyle Erzurum Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edildi.
06:04Dosyamızı izledik şimdi konuğumuza döneceğiz.
06:07Konuğumuz gazeteci Şirin Bayık, sevgili Şirin programımıza hoş geldin.
06:11Hoş buldum, iyi yayınlar.
06:13Teşekkürler.
06:14Evet Şirin, sen de bir gazeteci olarak aslında dosyamızı da izledik, dosyamızı da belirttik.
06:20Yani bu yılın ilk ayında aslında Türkiye'de 150 bir kadın katledilmiş erkekler tarafından.
06:28151 kadın ise şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiş.
06:32Aslında bu tabloda bir kere daha önümüze seviyor ki kadınlara yönelik şiddetin, katliamın, kadın cinayetlerinin, şüpheli kadın ölümlerinin Türkiye ve
06:42Kürdistan kentlerinde hangi boyutta olduğunu.
06:45Siz de bir gazeteci olarak kadına yönelik şiddeti, kadın katliamlarını, kadın cinayetlerini yine takip eden bir yerde duruyorsunuz.
06:55Türkiye'deki bu tabloyu nasıl değerlendiriyorsunuz, neye bağlıyorsunuz?
07:01Evet aslında kadın katliamları hala toplumun en derin, en sarsıcı yaralarından biri.
07:092026'nın verilerini biraz önce açıkladığım ilk 6 ayda 151 kadının katledilmesi, şüpheli kadın cinayetlerinin hala olması gerçekten durumun ne
07:21kadar vahim olduğunu bir kez daha gösteriyor bize.
07:24Neredeyse bu her gün bir kadın cinayetiyle, kadın katliamıyla karşı karşıya olduğumuz gerçeğini de gösteriyor.
07:33Peki aslında hemen sorulması gereken sorulardan biri şu, 2026 itibariyle hala neden bunca kadın katlediliyor?
07:43Aslında bu katliamların önünü açan ya da engelleyemeyen, doğru etkin bir şekilde önleyemeyen politikalar nelerdir?
07:53Belki bunu gerçekten toplumda iyi tartışmak gerekiyor.
07:57Bugün bir kadını ele aldığımızda aslında hem şiddet mağduru olan bir kadın kendini nasıl koruyabilir?
08:05Devlet mekanizmaları bunu nasıl koruyabilir?
08:08Diğer platformlar bunu nasıl koruyabilir sorusunu kapsamlı olarak bir kere sorduğumuzda
08:13gerçekten yasal anlamda kimi boşluklar, gecikmeler, yetersiz koruma mekanizmaları çıkıyor önümüze.
08:23Nitekim bazı örnekler de vereceğim.
08:25Belki bunlar üzerinden değerlendirmek gerekiyor.
08:27Ve şimdi bu verilerde aslında kadınların çoğu bildiğim kadarıyla evlerinde katlediliyor.
08:36Büyük bir çoğunluk evlerinde katlediliyor.
08:38Evlerinde ve silahlı ateşle katledilmiş.
08:40Aynen.
08:41Aynen.
08:41Ve genel itibariyle aslında eşleri tarafından, boşanma aşamasında olduğu erkek tarafından katlediyor.
08:48Ve bu bize gösteriyor ki aslında şiddet gene aile arasında o ev dediğimiz ortam içerisinde büyümeye devam ediyor.
08:58Kendini sürdürmeye devam ediyor.
09:00Şimdi bu genel olarak devletin kadınlara karşı şiddeti önleme politikalarına baktığımızda aslında bir sıkışmışlık görüyoruz burada.
09:09Bir yandan ailenin kutsallığı üzerinden politikalar yürütüyor.
09:13Özellikle kadınları eve kapatan, evde kalmasını isteyen ve çocuk bakımı, kendi evinde eşine iş yapması bu gibi politikalar yürütüyor.
09:27Bu da aslında bu mekanizmayı, bu katliamların devam etmesi mekanizmasını sürdüren, tetikleyen bir unsur olarak geçiyor.
09:34Tabi burada bir de işin diğer bir boyutu da işin yasal kısmı.
09:40Etkin soruşturmalar, etkin koruma mekanizmalarının olmaması.
09:45Cezasızlık politikalarını da izliyor bunlar.
09:46Tabi ki cezasızlık politikası da bunların önemli bir nedenlerinden biri.
09:52Şimdi bir kadını yasal olarak koruyan 6284 sayılı kanun var.
09:58Bildiğiniz üzere zaten kadın katliamlarını önleyecek bir diğer mekanizma da İstanbul Sözleşmesi'ydi.
10:06Ve zaten Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çıkmasının ardında kadına yönelik şiddete karşı devletin, iktidarın aslında o imajı ciddi bir
10:18şekilde zayıfladı.
10:19Ve bununla beraber aslında kadınların can güvenliğini sağlayan o koruma mekanizmaları dediğimiz mekanizmalar da yok edildi.
10:28Şu an sadece elimizde 6284 sayılı kanun var ve bunun da etkin bir şekilde kullanılmadığını, etkin bir şekilde yürütülmediğini görüyoruz.
10:39Bu verilerin arasında aslında çarpıcı bir detay vardı.
10:42Katledilen kadınların bir kısmı aslında bu bahsettiğimiz kanuna başvurmuş.
10:51Koruma mekanizması talep etmiş, kendisinin güvende olmadığı, can güvenliğinin olmadığı, şiddete maruz kaldığını belirtmiş.
10:59Buna rağmen aslında kadın bir şekilde korunamadığı için ya da burada ciddi eksiklikler olduğu için katledilmeyle karşı karşıya gelmiş.
11:09Bu veriler çok ciddi hem ev ortamında olması hem bazı kadınların aslında 6284'de başvurması, kolu kuvvetlerine başvurması ve bunun neticesinde
11:22bile bütün neredeyse başvurabileceği bütün mekanizmaları tüketmiş.
11:26Ancak yine o kötü sondan da kurtulamamış.
11:30Burada ciddi bir soru çıkıyor.
11:32Demek ki bu bahsettiğimiz 6284 sayılı kanunun etkin yürütülmesi, bir kadının şiddet beyanının kolluğa gittiğinde bunu ciddi bir şekilde ele
11:46almaları gerekiyor.
11:47Ama şu an gerçekten çoğu örneklerde bir kadın şiddet gördüğünde kolluğa gittiğinde neredeyse ikna ediliyor.
11:56Evine geri dön diye ikna ediliyor.
11:59Can güvenliği hani çok çok acil bir durumda değilse neredeyse hani kayda alınmıyor bu ikna ediliyor.
12:06Bir diğer mesele ise aslında hani evet ele alınsa bile şönimlere yönlendiriliyor kadınlar ve kadınlar aslında çoğu kadın şönimlere dair
12:17kötü bir izlenimi var.
12:18Oradaki yetersizliklerden dolayı orada ayrı bir psikolojik şiddete maruz kaldıkları ve bunun hani böyle bir görülmesi sebebiyle aslında o bahsettiğimiz
12:30sönimlerde konuk evlerinde de çok kalmak istemiyorlar.
12:34Aslında başvurabilecekleri mekanizmalar da aslında çok kısıtlı.
12:38Ve bir yandan da toplumun o şey baskısı da var hani onu eve kapatamasına sessiz kalmasını sağlayan bir baskı da
12:48var.
12:48Bunun yanında devletin politikaları bunun yanında hani kendi içerisinde yani alanının olmaması tabii ki de bu kaçınılmaz sonu getiriyor.
12:58Nitekim çoğu örnekte de gördüğümüz bu örneğin Ağustos ayının sonlarına doğru Ahmet'te katledilen Sultan Kara bir parkta boşanmak üzere olduğu
13:10bir erkek tarafından Emin Akdemir tarafından yanında çocuğu olmasına rağmen ateşli silahla katledildi.
13:20Ve bunun için tabii ki ailenin bir adalet çağrısı var etkin bir adalet soruşturma yürütülmesini talep ediyor ama baktığımızda aslında
13:29sanırım avukatın da ifadelerine göre aile yani failin ailesi hala kadının ailesini tehdit eder bir pozisyonda.
13:41Aslında hem katledilen hem mağdur bırakılan bir aile var buna rağmen hala o tehditlerini de sürdürüyor ve bu ciddi bir
13:50problem bu hani toplumsal olarak da bir problem.
13:54Sadece hani bir kısım hani evet ciddi cezasızlık politikaları işte failleri koruyan, failleri bir şekilde bu meseleden sıyırmaya çalışan, yapabilir,
14:06edebilir, iyi hal indirimleri gibi şeylerin yanında ciddi bir toplumsal baskının da olduğunu görüyoruz.
14:13Ve Sultan Kara örneğinde de yani hem boşanmakta olan bir kadın hem zaten şiddet başvurusu yapmış koruma tedbiri istemiş kendisi
14:22için bu etkin bir şekilde sağlanamamış maalesef.
14:27Diğer örneklerde de diğer vakalarda da aslında neredeyse benzer bir seyir izlemiş.
14:36Doğrudur evet yani aslında şirin bunların temel nedenini özellikle işte Kürdistan kentlerinde yaşanan kadın katliamları veya şüpheli kadın ölümlerini siz
14:48gazeteci olarak nasıl değerlendiriyorsunuz biliyorsun hem Gülistan doku cinayeti var aydınlatılmayan.
14:57Evet uzun bir süredir belki yani soruşturma başlatılmış konuya olaya dair birçok kişi tutuklanmış gözaltına alınmış ancak henüz Gülistan dokunun
15:09akıbeti bilinmiyor.
15:11Yani bu özel savaş politikalarının nedeni nedir yani bunları Kürdistan'da neden bu kadar yoğunluklu işleniyor?
15:20Aslında Gülistan doku meselesi hani benim için hep böyle bir kırılma noktası gibi geliyor.
15:272020 yılında bir genç kadın okula gidiyor dersime okumaya gidiyor ve bir şekilde yok ediliyor.
15:35Aranıyor, aile arıyor, kadın örgütleri, sivi toplum yani demokratik toplum arıyor ve hani bulamıyor.
15:45Ve bu hem çok fazla gündemde olması hem de aslında böyle neredeyse bir faili meçhul şekilde kalması aslında baktığımızda o
15:56günden bugüne son 6 yıldır neler değiştirdiğini biraz gösteriyor.
16:01O yüzden kırılma noktası diyorum çünkü bir genç kadın gittiği üniversitede yok ediliyor.
16:08Bunun ardından örneğin şöyle toplumda şöyle bir intiba bırakıyor.
16:13Bir kadın aslında üniversiteye gittiğinde güvende değildir.
16:17Algısı çok önemli.
16:19Bu tabii ki de çok çoğu kimsenin hani evinde tartışılan bir konu.
16:24Çünkü insanlar kız çocuğunu bir kadınla üniversiteye göndermekten özellikle aile yani korkuyor, tedirginlik yapıyor.
16:33Bu ne oluyor?
16:34Bu doğal olarak kadınların zaten sosyal hayattan o akademik hayatından soyutlayan bir durum olarak karşımıza çıkıyor.
16:43Faili meçhul olarak kalması özellikle diğer kadın cinayetlerini gerçekten faili meçhul cinayetler çözülemeyen ya da şüpheli ölüm diye kalan tetikliyor.
16:53Bu artık bir gerçek tetikliyor ve Gülistan 9'dan sonra da birçok kadın katledildi, birçok kadın kaybettirildi, birçok kadın akıbetine ulaşılamadı.
17:04Şüpheli ölümdendi, intihar dendi ve bir türlü hani bir ne olduğunu söylemeyen ne olduğuna dair hani kesin bir şey söyleyemediğimiz
17:15bir türlü.
17:15Rujun kaba işte bunlar.
17:16Rujun kaba işte aynen neredeyse.
17:18Yani belki ailelerin vermiş olduğu bu mücadele olmasa bu dosyaların üzeri de kapatılıp belki tarihin tozlu rafalarına kaldırılmıştı şimdiye kadar.
17:27Yani ailelerin mücadelesini de burada size sormak istiyorum.
17:30Evet özellikle Gülistan 9'da ailenin mücadelesi ailenin kızını bulma talibi çünkü daha cenazesine bile ulaşılmamıştı o zaman ki hala da
17:41ulaşılabilmiş değil.
17:43Aile haliyle tepki gösterdi.
17:46Aslında Gülistan 9 dosyasının kırılma noktalarından biri buydu.
17:50Aslında o soruşturma mekanizmasının yapamadığını aile zor yollarla yapmaya çalışıyor.
17:59Yani kızın akıbetini bilmek istiyor.
18:01Aslında aile susa yani herkes susacak.
18:05Orada ailenin üzerine ciddi bir sorumluluk bindiriyor.
18:09Yani adaletin tesis edilmesi konusunda aileler mecbur bırakılıyor.
18:12Bu hem özellikle Gülistan 9 dosyasında tabi bununla beraber ailenin yanı sıra kadın örgütleri de ciddi eylemler yaptı.
18:21Ciddi protestolarda bulundu.
18:24Gülistan 9 nerede demekten asla vazgeçmediler.
18:276 yıl boyunca ta ki son dönemlerde yaşadığımız gelişmelere kadar.
18:34Şimdi Rojin Kabaş'te de aslında aynı durum var.
18:37Rojin kaybettirildiği zaman önce intihar denilip aslında kapatılacak bir dosyaydı.
18:44Ancak babası Nizamettin Kaba eşi nasıl intihar değil, kızım intihar edecek bir kadın değil demesi üzerine,
18:53ısrarı üzerine her yerde neredeyse bulduğu bütün platformlarda sesini çıkartması üzerine aslında dosya bugüne ulaştı.
19:02Bugün hala Rojin'in bir hani intihar değil, bir kadın cinayeti, bir kadın katliamı olduğunu biz görebiliyoruz.
19:13Tabi bu ailelerin ciddi yıpranmasına da neden olan bir süreç.
19:17Hem kadın katliamlarında gördüğümüz mesela bir kadın katledilirken yanında mesela çocuğunun olması, ailenin olması.
19:25Aslında tamamen sadece o kadının etrafındakileri de bir şekilde bir çıkmaza sokuyor ve mağdur ediyor.
19:33Rojin'de de ailenin yıllardır kalkıp sürekli adalet mücadelesi sürdürmesi yani çok ağır ve
19:42yani bunu Nizamettin Kaba eşiyle de görüştüğümüzde gerçekten yani neredeyse hani kendi işi ve kızının kızına ne olduğunun sorusu
19:52hayatına başka bir şey yok yani normal bir hayatları devam etmiyor artık.
19:57Ve hani bunu sormaktan da vazgeçmiyor.
19:59Aslında tekrar bir Gülistan Doku dosyasına geçersek bugün asla yani Gülistan Doku dosyasında nasıl ki o zaman bir kırılma noktasıydı.
20:11Bugün de aslında bir kırılma noktası yaşıyor bildiğiniz üzere bir soruşturma başlatıldı.
20:15Aralarında mülki amirlerin bulunduğu, emniyet personellerinin veya inanılmaz bir organizasyon,
20:21bir örtbas organizasyonu çıktı.
20:25Bunun içerisinde aslında devletin kimliğini, devletin verdiği o yetkiyi kullanarak bir kadının nasıl kaybettirildiği,
20:36nasıl katledildiğini aslında biz dehşetler içerisinde gördük, öğrendik.
20:40Tabii bu soru beraberinde şunu da getiriyor.
20:42Diğer kadınlar, diğer kadınlar da bu şekilde mi katledildi?
20:46Rojin'de bu şekilde mi katledildi?
20:47Adını belki hatırlayamadığımız yüzlerce kadın bu şekilde mi katledildi?
20:53Bir de bunun dışında aslında Türkiye ve Kürdistan'daki kadın katliamlarının biraz Kürdistan özelliğine taşıdığımızda,
21:02o minvalde baktığımızda aslında çok farklı bir tabloyla karşı karşıya kaldığımızı görüyoruz.
21:09Şimdi aslında bu hani paylı kolluk dediğimiz çok kadın katliamının gerçekleştiğini biliyoruz ve bu aslında yeni de değil.
21:22Bu hani 90'larda, 80'lerde bir şekilde hani çok daha ağır şekillerde seyretmiş ve bugün de farklı yol ve
21:31yöntemlerle kendini sürdüren bir mekanizma aslında.
21:34O günde mesela köy basılması, köy basmaları olduğunda farklı yani kolluğun kendini yani inanılmaz egemen bulduğu,
21:47orada söz hakkı ya bütün hakları kendinde bulduğu bir sistemde kadınlar katledildi, kadınlar tecavüze uğradı, kadınlar birçok hak ihlaline uğradı.
21:59Bugün de buraya baktığımızda aslında Gülistan dokudu, Gülistan dokudu vakasında da yine bir Kürt kadın, yine bir hani faillik yani
22:10kolluk failli devlet olan bir sistemi görüyoruz.
22:15O yüzden bunu doğrudan tabii özel savaş politikalarıyla açıklamak mümkündür.
22:21Zaten burada ciddi bir korku iklimi aslında kadınların ciddi bir korku ikliminde yaşaması, sosyal hayata yani bir sosyal hayata, bir
22:35iş hayatına, bir entelektüel hayata geçişinden aslında kısır bir döngüye sokulmak isteniyor.
22:41Bu tabii farklı yol ve yöntemlerle de deneniyor.
22:45Özellikle Kürdistan'da son dönemlerde artan uyuşturucu kullanımı, fuhuş yani bunlar da özel savaş politikaları bağlamında ciddi meseleler ve gerçekten kanayan
22:58bir yara.
22:59Kürdistan'ın neredeyse tüm kentlerinde kanayan bir yara.
23:03Yani şöyle sahadan şöyle duyumlar da alabiliyoruz bazen.
23:07Örneğin bir kolluk birimi, polis ya da asker ya da dolaylı olarak koruculuk sisteminde olanlar, kadınları fuhuşa bulaştırma, kadınları uyuşturucuya
23:22bulaştırma gibi birçok yol ve yöntem denedikleri de yine sahadan bizim ciddi olarak aldığımız veriler arasında.
23:28Bunu örneğin Cölemert'te görebiliyoruz, Şırnak'ta görebiliyoruz, Batman'da görebiliyoruz, Ahmet'te görebiliyoruz.
23:36Özellikle Dersin'de Gülistan Toko dosyasından sonra bu mesele çok tartışılması gereken bir mesele.
23:45Aslında belki şu an çok ciddi bir şekilde tartışılmıyor ama bu konuda ciddi bir şekilde hem tartışmak, hem çözüm önerileri
23:54sunmak, hem de aslında bu devam eden, seyreden mekanizmayı bir şekilde önlemek gerektiğini düşünüyorum.
24:02Tabii bunu mevcut politikaları yürüten devletten ziyade belki demokratik toplumun, kadın örgütlerinin, sivil toplum örgütlerinin bir şekilde ciddi müdahale etmesi
24:15gerekiyor ve acil müdahale etmesi gereken konular olarak ben görüyorum.
24:19Evet Şirin aslında bütün bunlara karşı hem özel savaş politikalarına karşı hem kadın cinayetlerine, kadına yönelik şiddet, kadın katliamları, şüpheli
24:30kadın ölümleri aslında sayarak bitiremediğimiz kadına yönelik tüm bu şiddete karşı aynı zamanda hem Türkiye'de hem Kürdistan'da bir kadın mücadelesi
24:39de var.
24:39Yani feminist kadın hareketinin, yine Kürt kadın hareketinin bunlara karşı verdiği bir özgürlük mücadelesi de var.
24:47Bu mücadeleyi siz nasıl görüyorsunuz yani yaşanan bu katliamlara şiddete karşı yeterli mi ya da bunun için daha fazla neler
25:00yapılmalı?
25:00Bu politikalarda aslında bu katliamların önüne geçebilmesi için kadın örgütlerinin daha etkin nasıl bir mücadele yürütmesi gerekiyor?
25:10Aslında şöyle iki anıta verebiliriz evet bir devam eden bir mücadele var kadınların bir mücadelesi var ama yeterli mi konusunda
25:22kesin bir şey var.
25:23Eğer hala yılın ilk 6 ayı boyunca 150 bir kadının katledildiğini biliyorsak aslında bazı şeyler yetersizdir ya da bazı şeyler
25:33en azından o sayıyı düşürmek, en azından bunu belirli çerçevelerde daraltmak gerektiğini düşündüğümden bence yetersiz kalabilir.
25:43Tabii ki de hani bu mücadeleyi azımsamak gibi görünmesin çünkü bugün gerçekten kadınların her 8 Mart'ta her 25 Kasım'da bir
25:55araya gelmesi, o dayanışmayı göstermesi, o mücadeleyi yürütmesi, bugün katledilen kadınlar için sokaklara çıkması, eylemler düzenlemesi tabii ki de çok
26:04değerlidir.
26:05Tabii ki de burada aslında kadınların birlikte var olduğunu, birlikte bununla mücadele ettiğinin göstergesidir.
26:15Ve aslında düşünün hani şey eğer bu olmasaydı şu an nasıl bir tabloyla karşı karşıyayız sorusunu sormaktan da hani sormak
26:25istiyorum açıkçası.
26:26Çünkü hali hazırda kadınları gerçekten yine kadınlar kurtarıyor.
26:31Yine o dayanışma, o mücadele ruhu, o birbirinden omuz verme ruhu kurtarıyor ya da ilerletiyor ya da bu mücadelede belki
26:40önümüzdeki süreçlerde daha da genişleyecek, belki farklı alanlarda, farklı şekillerde büyümesini temenni ederek aslında bu mücadeleye çok değer veriyoruz.
26:54Çünkü mevcut politikaların dediğim gibi çok böyle kadına ilişkin en azından AKP dönemi boyunca kadını karşı şiddeti önlemi anlamında çok
27:06etkin olmadığı, yetersiz, ciddi anlamda yetersiz kaldığı kendi kadın politikalarını çok kısır döngüde götürdükleri,
27:14hani kadını eve mi kapatalım, kadını şiddeti mi durduralım arasında gidip geldiği bir ortamda tabii ki de kadınlar birbirine omuz
27:22vererek katledilmemek için, bir kişi daha eksilmemek için bir araya gelmeli.
27:28Ama tabii bu yani bir şekilde gerçekten yeterli olmuyor.
27:35Bir şekilde yani farklı yol yöntemler izlenebilir mi? Tabii ki de izlenebilir.
27:40Eminim şu an çoğu kadın örgütünün platformunun da gündemindedir.
27:46Bunun için mesela bugün bu verileri nereden alabiliyoruz?
27:50Bu verileri aslında kadın cinayetlerini durduracağız platformundan alabiliyoruz.
27:55Biz net tabloyu bile bu platform sayesinde şu an görebiliyoruz.
27:59Bunlar bir de resmi yansıyan rakamlar.
28:02Tabii bir de belki birçoğu da işte yansımıyor medyaya veya resmi kayıtlara geçmeyen kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümleri de
28:12var bunlarla birlikte.
28:13Evet aslında bu tabloyu ortaya çıkarmak bile bu mevcut politikalar ne kadar yetersiz ve ne kadar yanlış gittiğini, ne kadar
28:23eksik olduğunun bir kanıtı olarak önümüze çıkıyor.
28:26Bu tabii ki de bu sadece hani Türkiye ve Kürdistan'da değil, uluslararası platformda bu sayılar gösteriliyor, bu biliniyor.
28:35Ve hani şeyi yani önemli çünkü mesela İstanbul Sözleşmesi'nden yani kurucusu olduğu sözleşmeden çıkan bir ülke imajı, bu kadar
28:46kadın katliamının ortaya konduğu bir ülke yani ciddi eleştiriler alıyordur muhakkak.
28:55Mesela Gülistan doku dosyasında bir ilki yaşadık biz ilk defa devlet mekanizması kalkıp bir kadın cinayetini hani neredeyse bütün böyle
29:07detaylarıyla ortaya çıkardı.
29:11Ama şöyle bir şey de var aslında hani evet bu soruşturma tabii ki de çok önemli.
29:17Hani tabii ki de bugün Gülistan'la bu şekilde katledilmesine sebep olan kişilerin, o valinin, valinin oğlunun, işte emniyet müdürünün,
29:30o diğer bilişimcilerin falan bulunması çok önemli.
29:33Ama şunu da belki ayrımını yapmak gerekir.
29:37Hani o valinin aslında bu şeyi yaparken hani devletten çok da bağımsız bir noktadan, çok bireysel bir şekilde yaptığını düşünmüyorum
29:48açıkçası.
29:49Çünkü zaten devletin sana verdiği, orada göz yumduğu bir nokta var.
29:55Bu sana verdiği bir yetki var.
29:57O yetkinin de yani kullandığında tabii bu sadece hani Tuncay Soner üzerinde değil.
30:03Farklı farklı kentlerde de mülke amirlerin hani karıştığı ya da hani göz yumduğu şeyler.
30:09Uzmanı çalıştığının olduğu gibi.
30:10Tabii ki yani kollukların yani kesin kanıtlanmış olsa bile cezasızlıkla ödüllendirildiği bir sistem var.
30:18Demek ki devletin göz yumduğu bir nokta var.
30:22Evet bugün Gülistan.
30:23Musa Orhan mı örneği de ortada?
30:24Aynen tabii ki Musa Orhan meselesinde de bu yani.
30:28Aile hala adalet bekliyor ama talep ettiği adalete bir türlü ulaşamıyor.
30:34Gerçekten hani.
30:36Hala tutuksuz yargılar.
30:37Yargı aynen.
30:39Gülistan'da da mesela yani bu açığa çıkarıldı.
30:43Ancak yani bunu hani bir müferret olarak gibi görmemek gerekiyor diye düşünüyorum.
30:49Yine Rojin Kabayiş'te yeni yeni deliler çıkıyor yeni yeni şey hani soruşturması gereken noktalarda avukatı yeni belge bilgiler istedi.
31:00Bunlar araştırılıyor.
31:01Önümüzdeki dönemde aslında Rojin Kabayiş cinayetinde de nasıl bir şeyle karşı karşıya olduğumuzu tahmin ediyorum ki bulacağız.
31:10Göreceğiz de bunu.
31:11Ve bunun aslında hani o kadınlara yönelik eğer devletin bir adalet mekanizması işletmesi gibi bir iddiası varsa tabii ki sadece
31:22bu iki örnekle değil.
31:23Yüzlerce kadından bahsediyoruz.
31:25Şüpheli önlemlerden bahsediyoruz.
31:27İsmi hiç basına çıkmayan kadınlardan bahsediyoruz.
31:30Bir şekilde hani sessizce göçen kadınlardan bahsediyoruz.
31:34Tabii ki bunun üzerine düşen bu sorumluluğu aslında yaptığında hani sadece Gülsan Dokuroj'un Kabeşli için değil diğer bütün kadınlar
31:43için o adalet mekanizmasını, o soruşturma mekanizmasını devreye koyduğunda evet gerçekten bir ilerleme kaydedebiliyoruz.
31:51Kaydedebileceğiz diyebiliriz en azından.
31:53Evet Şirin aslında biraz da yani içinde bulunduğumuz süreç yani kadınlar için nasıl bir anlam ifade ediyor size sormak istiyorum.
32:02Yani evet bir yandan Türkiye, Kürdistan kentlerinde bunca kadın cinayeti, şüpheli kadın ölümleri yaşanırken bununla birlikte de bir barış mücadelesi
32:12de veriliyor biliyorsun.
32:13Bu anlamda kadınların verdiği bu özgürlük mücadelesi, bu barış mücadelesiyle bütünleştirilmek için nasıl bir adım atılması gerekiyor kadınların.
32:24Bu süreçte aslında öncü rol olabilmesi için ve bu kadın cinayetlerinin kadına inelik şiddeti durdurabilmek için hangi adımların atılması gerekiyor?
32:36Aslında sormak istediğimiz birçok soru var yani biliyorsun Türkiye'de yürütülen süreç kapsamında yine bir izleme komisyonunun da kurulması planlanıyor.
32:47Bu komisyonda da kadınlar yerini almak istiyor ancak biraz şiddet bağlamında bu süreçte kadınların üzerine düşen rol ve misyon nedir?
32:57Aslında bir şiddeti kim önler dediğinde şiddete maruz kalan kişi en çok önler.
33:08Bu son yani 30-40 yıldır yani bir o şiddet sarmalının kadınlar üzerindeki o şiddet sarmalının yine de panzehiri yine
33:23kadınlardır.
33:23Çünkü en çok onlar maruz kaldı aslında bu açıdan biraz bu konuya bakmak gerekiyor.
33:28Biraz önce de bahsettik ya hani Kürdistan aslında o özel savaş politikasında tam da göbeğinde en çok işletildiği noktalardan biri
33:35en çok maruz bırakılanları yine kadınlar.
33:38Kadınlar ve çocuklar bu çatışma ortamlarından zaten en çok en yoğun olarak etkilenenler o acıyı göğüsleyenler yine kadınlar oluyor.
33:46Tabii ki de bir barış inşa edilecekse bu kadınların eliyle olmalı.
33:50Tabii ki de kadınlar bunun öncüsü olmalı.
33:53Bugün aslında biraz böyle sahaya baktığımızda bu son süreç bağlamında, eylem etkinliklerde, yürüyüşlerde en önünde her zaman biz kimi görüyoruz?
34:05Barış annelerini görüyoruz aslında.
34:07En çok acıyı çeken kadınlar en başta barış demeye devam ediyor.
34:12Bu çok önemli.
34:13Bu önemli meclise de gittiler.
34:15Meclise de aslında bunu talep ettiler.
34:18Bugün belki biraz daha genç kesime göre onların barış talebi aslında böyle kararsız, biraz güven eksikliği yaşayan kişilere aslında bir
34:35yol açıyor.
34:36Bir ilham veriyor çünkü ne olursa olsun barış demekten vazgeçmeyen kadınlar ve tabii ki de bunun en çok acısını yaşayanlar,
34:46bunun en çok o yasını tutanlar.
34:49Bugün biliyoruz hani Kürdistan'da onlarca kadın yani yas tutuyor.
34:55Hem yas tutuyor hem bir yandan da barış demeye devam ediyor.
34:58Israrcı olmaya devam ediyor.
35:00Yani bu önemli o yüzden burada bir barıştan söz edeceksek yani öncü olmaları o barışın aslında niteliğini çok daha güçlendiren
35:13bir noktada olacak.
35:14Çünkü hani bir aldı verdiği ya da bir şey derdinde değiller.
35:21Toplumun aslında o birbirine saygı duyan, birbirinin kimliğine, diline, ırkına, farklılıklarına saygı duyan bir noktadan ve samimi bir noktadan yaklaşıyorlar.
35:37Tabii ki de bu önemli.
35:39Özellikle hem Türkiye hem de genel olarak Orta Doğu'da şundan bahsetmek gerekiyor ki kadınlar zaten çok arka planlara itilmek isteniyor.
35:51Sistem bu şekilde kendini sürdürüyor.
35:54Yani öncü rolde değil.
35:56Aslında arkada ikinci rolde bugün hani Rojava'da da gördüğümüz yani bir devlet kuruldu.
36:03Bir rejim inşa edildi ancak hani kadınları önce olmaktan çıkaran bir rejim kuruldu.
36:11Önce olmasını istemeyen bir rejim kuruldu.
36:13Bugün aslında ama Kürdistan'da Kürt Kadın Hareketi'nin aslında başlattığı kadının öncü rol olmasının aslında bu meselede ne kadar kritik
36:23olduğunu gösteren göstergeler var.
36:26Bugün kadınlar bu kadın cinayetlerine karşı da yani var olabilmeli ve sözünü kurabilmeli.
36:35Bugün Barış'ta da sözünü kurabilmeli.
36:38Bugün örneğin çerçeve yasası kapsamında biz bazı geri dönüşlerden bahsediyoruz.
36:43Orada mesela kadın savaşçıların geri dönmesinde de yine kadınların bir vizyonu ve misyonu doğrultusunda aslında bu süreç yürütülmeli ki.
36:55Barış'ı hani sadece inşa etmek değil barışın sürdürülebilir olması da çok önemlidir bu bağlamda.
37:01Toplumsallaştırılması barışın yani 50 yıllık bir çatışma sürecinden sonra sindirilmesi onun gerçekten bütün farklı kesimleri içine sindirilmesi için kadınlar aslında
37:16çok daha aktif olarak çok daha samimi olarak bu süreci yürütebilir.
37:20Bundan hani neredeyse bir şüphe duymuyorum.
37:25Çünkü hani sahadaki göstergeler de en çok onların sahiplendiği aslında bir hesap kitap yapmadan onların yaptığı ve aslında demokratik toplum
37:34tahayyüllerinin çok daha güçlü olduğunu gösteriyor.
37:37Hem söylem biçimleri hem eylem biçimleri hem bakış açıları bunu gösteriyor.
37:43Evet Şirin son olarak aslında programımızın sonuna geldik.
37:47Son sözlerini alacağım ancak onunla birlikte de yani aslında bu kadar hem savaş dili hem medyanın aslında kadın cinayetlerindeki diline
37:59dönük de ne söylemek istersin?
38:01Yani bu dilin aslında daha barışçıl bir dil ya da toplumdaki şiddeti aza indirgeyebilecek bir dil kullanması için bir gazeteci
38:12olarak nasıl bir çağrı yapmak istersin?
38:15Aslında bu süreçte sadece basında değil yani siyasetçileri ve toplumun bir bütününe gerçekten büyük sorumluluklar düşüyor.
38:25Bu sorumlulukların bir gereği de aslında o kullandığımız dilin barışa yönelik olması, barışa karşı olmaması.
38:34Tabii ki biz hem kadın katliamlarında hem şu süreç boyunca dille ilgili gerçekten problemler yaşıyoruz.
38:42Mesela özellikle hani sosyal medyada yani inanılmaz şu an gördüğümüz çok kötü bir dil kullanılıyor.
38:50Çok ayrıştırıcı, çok birbirini manipüle eden, provoke eden bir dil kullanılıyor ve bu gerçekten o sorumluluğumuz gereği hani şöyle hani
39:02herkes o dili kullanırken ya ben kullandım ne olacak diye düşünmemeli.
39:06Çünkü bir kişinin kullanması, iki kişinin kullanması, üç kişinin ciddi bir kitleyi ortaya çıkarıyor ve bu ciddi bir engel de
39:13teşkil ediyor.
39:14Biz bugün hani bir sürece girdiysek belki hani yani bu sürecin pratikleri, eylemleri, adımları tartışılır.
39:26Tabii ki de tartışılır, tabii ki de eleştirilebilir.
39:29Ancak barış dili çok farklı bir şey.
39:32Bir insana eleştirirken hani pozitif eleştiri olması gerekiyor.
39:38Eğer sen şeyi de yani bu süreci desteklemiyor olsan da bunu görüşlerinle belirtebilirsen de maalesef sosyal medyada ciddi bir buna
39:48hani neredeyse savaş dili diyebileceğimiz bir dil kullanılıyor.
39:52Ve bu gerçekten toplumu zaten hali hazırda yıllardır çok daha ayrıştırılan, çok daha kutuplaştırılan toplumu birbirinden daha da kutuplaştırıyor.
40:01Ve en son belki şey Ame Spor örneğinde görebiliriz cinsiyetçi söylemler, ayrıştırıcı dil yani birbirinin düşmanlaştırıcı dilin kullanılması çok tehlikeli.
40:13Tabii ki de çağrımız hani bu dilin kullanılmaması, eleştiri yapılabilir, bir şeye destek vermek zorunda değil hani kamuoyu.
40:22Ancak o barış diline gerçekten sahip olmak zorunda bence.
40:26Son olarak da hani şüphel ki yine kadın cinayetlerine, kadın katliamlarına dönecek olursak yani gerçekten bu çok ciddi bir mesele.
40:37Hala bu tabloyla karşı karşıya kalmak gerçekten insanı çok yani üzen bir mesele.
40:45Yani buna ciddi tedbirler, ciddi önlemler, ciddi dönüşümler gerekiyor.
40:51Bunun ciddi adımlar atılıyor.
40:52Bugün mesela biz barışı nasıl sahipleniyorsak, barışı nasıl destekliyorsak, bir barış dilinin inşa edilmesine kadar istiyorsak emin olun hani kadın
41:04katliamlarına karşı da aslında o ciddiyeti göstermemiz gerekiyor.
41:08Bu sadece hani kadınların sorunu değil, bu bir bütün toplumun sorumluluğu.
41:13Nasıl ki barışı inşa etmek istiyorsak kadınlara yönelik bu şiddeti de, bu şiddet dilini de, bu katliamları da durdurmak zorundayız.
41:24Ve bunun için öncelikli olarak devletin bu yönlü politikalar geliştirmesi gerekiyor.
41:29Belki hani bu en azından şimdilik 6284 sayılı kanunun etkin bir şekilde yürütülmesi, kadının beyanı olduğunda, bir beyanı olduğunda onu
41:40gerçekten esas alması, ona gerekli güvenlik korunma tedbirlerini uygulaması ve hani kadını sadece eve kapatmaya çalışan o zihniyetten vazgeçmesi gerekiyor.
41:55Peki Şirin çok teşekkür ediyoruz programımıza katıldığın zaman ayırdığın için.
42:00Evet sevgili izleyiciler haftanın gündemi programının sonuna geldik.
42:05Bu hafta konuğumuz gazeteci Şirin Bayık ile Türkiye ve Kürdistan kentlerinde yaşanan kadın cinayetlerini, kadına yönelik şiddet ve şüpheli kadın
42:14ölümleriyle birlikte kadınların vermiş olduğu barış ve özgürlük mücadelesini konuştuk.
42:19Önümüzdeki hafta farklı bir konu ve konukla tekrar karşınızda olmak dileğiyle. Hoşçakalın.
42:37İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Comments