- 7 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:17Müzik
00:19Adalet Defteri'nden merhaba sevgili izleyenler.
00:22Bir programla daha karşınızdayız.
00:24Yakın zamanda hepimiz televizyonlarda izledik aslında.
00:27Çok da fazla tartışıldı.
00:28Önce Zonguldak'ta Kürt mevsimlik işçilere saldırılar oldu.
00:33Ardından Düzce'de gördük.
00:35Bakanlık seviyesinde bunların müferriti olduğunu yönelik açıklamalar da oldu.
00:39Ancak hak savunucuları özellikle ayrımcılığa karşı mücadele edenler
00:44özellikle mevsimlik işçilik zamanında, Kürt işçilerin mevsimlik işçiliğe gittiği zamanlarda
00:50bu saldırıların sistematik olarak çıktığını da söylüyor.
00:53Onunla da kalmadı. Daha sonra bir Ahmet Spor maçında rakip taraftardan,
00:59Kocaeli Spor'un taraftarının bulunduğu staddan
01:03Sarı Torba açıldığını gördük.
01:06Bu devam etti.
01:08Bazı mahallelerde Sarı Torbaları görmeye başladık.
01:11En son da Ahmet Spor forması giyen bir kadına bir saldırı oldu.
01:15Bunları müferrit olarak görmek de mümkün.
01:18Yoksa bunları bir vakalar silsesi mi olarak okumak gerekiyor?
01:23Ayrımcılığa karşı, ışıkçılığa karşı bu tip olayların önünün alınması için
01:28neler yapılması gerekiyor?
01:29Mevzuat ne söylüyor?
01:30Bunları İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi
01:33ışıkçılık ve ayrımcılığa karşı komisyondan
01:35Avukat Özge Akgüz'e konuşacağız.
01:37Hoş geldiniz yerin.
01:37Hoş bulduk.
01:38Öncelikle biraz bu açarken de bahsettiğim bağlantıdan sormak istiyorum.
01:44Çünkü evet mevsimlik işçiler ya da Ahmet Spor maçları
01:47söz konusu olduğunda bunları defalarca kez görüyoruz.
01:51Bu ilk defa olan bir şey de değildi.
01:53Daha önce daha kötü vakalar da gördük.
01:55Mahallelerin basıldığını da gördük.
01:57Bu tip şeyler de yaşandı.
02:00Maçlarda yaşananlar daha böyle futbol içerisinde tartışılıyor.
02:03İşin toplumsal boyutu yokmuş gibi.
02:05Ve buna yönelik cezalar veriliyor mesela.
02:07Ama bunlar müferit mi?
02:10Nasıl yaklaşmak gerekiyor?
02:11Bunlar arasında bir bağlantı yok mu gerçekten?
02:13Yani şöyle bu yaşananlar kişilerin bireysellikleri sebebiyle yaşanan şeyler değil.
02:19Bu yaşananların her biri bu kişilerin Kürt kimlikleri sebebiyle maruz kaldıkları saldırılar.
02:25Dolayısıyla burada aslında biz bu mevsimlik işçilerin yaşadıkları şeyleri der başvuruları her yıl alıyoruz.
02:31Amet Spor'da zaten uzun süredir böyle şeyler sizin de bahsettiğiniz gibi yaşanıyor ne yazık ki maçlarda vesaire.
02:39Dolayısıyla aslında burada şunu görüyoruz.
02:41Yani toplumsal bir örüntü var ve farklı mecralarda bu örüntü tekrar ediyor.
02:46Yapısal bir sorun var dolayısıyla.
02:48Şimdi bazen bu işte tarla da oluyor.
02:51Bazen bir mahallede görüyoruz bunu.
02:54Bazen de sokakta ya da stadyumda görüyoruz spor sahasında.
02:58Bunların hiçbirini tabii ki de müferit olarak ayırmıyoruz.
03:03Bir kimlik sebebiyle yaşanan şiddet olayları olarak görüyoruz.
03:08Bazı zamanlar mesela bu mevsimlik işçilerin yaşadıkları şey mesela memleketinizde iş yok mu sorusu.
03:17Yani Kürt komşu istemiyoruz denilerek bu insanlara barınma hakkından yoksun bırakılmasından farklı bir bağlamda biz bunu ele almıyoruz.
03:26Dolayısıyla bir coğrafyada aslında bu insanlar Kürt kimlikleri sebebiyle siz buraya ait değilsiniz.
03:31Siz yabancısınız deniliyor ve burada bir aslında gerek ekonomik bir aşağılanmaya maruz kalıyorlar.
03:37Gerek kültürel bir aşağılanmaya maruz kalıyorlar.
03:40Böyle yapısal bir ne yazık ki sorun var yani.
03:43Bunu sadece son gramda Kürt kimliği üzerinden yapılan saldırıları üzerine konuştuk.
03:48Ama mevsimlik işçiler dediğimiz hatta sadece mevsimlik işçiler demeyelim belki ama
03:53mesela yakın zamanda yani sadece 2-3 yıl öncesinde hatta siyasi parti liderlerinin de kışkırtmasıyla diye adlandıracağım.
04:00Bu konuda zaten davası da görüldü.
04:03Suriyelilere yönelik bu tarz olaylar gördük.
04:06Yani bir kimlik üzerinden biçimlenip de bunun daha sonrasında o kimliğin bir hedef haline gelmesi,
04:13bir şiddet, fiziksel bir saldırının hedefi haline gelmesi, söylemin hedefi haline gelmesi
04:19Türkiye tarihinde aslında çok fazla olan bir şey.
04:23Şu an mesela Aleviler üzerinden bir tartışma dönüyor benzer şekilde.
04:27Dolayısıyla biraz şeyi sormak istiyorum.
04:30Şimdi sizin ihade olarak da bununla ilgili zaten daha önce de başvurularınız olmuştu.
04:34Baktığımızda söz konusu ayrımcılık olduğunda, ırkçı söylemler olduğunda yargı makamları nasıl yaklaşıyor?
04:41Mesela bununla ilgili emsal örnekler var mı?
04:44Sizin gerçekten olumlu, ele alındı ve uygulandı diyebileceğimiz örnekler var mı?
04:48Yoksa, çünkü bu da Adalet Bakanı seviyesinde dahi bir müferit vaka olarak adlandırıldı.
04:54Ya burada şöyle oluyor.
04:55Kamuoyu tepkisi önemli olabiliyor.
04:58Soruşturmanın hızlı açılması açısından.
05:00Son süreçte de Ahmet Spor'da da işte Baro'nun, Ahmet Sporlu Hukukçular Derneği'nin vesaire şikayetleri doğrultusunda da bunun örneklerini
05:09gördük.
05:09Soruşturmalar hızlı açılıyor fakat kovuşturmalarda ya da işte kıyok kararları verilebiliyor.
05:14Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar.
05:17Saldırılar ifade özgürlüğü boyutuyla sadece sınırlı tutulabiliyor.
05:22Bizim yaptığımız başvurularda da gazetecilerin yaptığı ırkçı söylemlere, işte siyasilerin yaptığı ırkçı söylemlere dair de biz başvurular yapıyoruz.
05:32Ve buradan aslında olumlu örnek aklıma gelmiyor.
05:36Bir elin parmaklarını muhtemelen geçmez.
05:38Genelde uygulama şey oluyor.
05:40Yani işin ırkçılık sayıkiyle yapılması sebebiyle bir ağırlaştırılmış unsur olmaktan ziyade ondan bağımsız işte bu mevsimlik işçilerde de gördük.
05:51İki ailenin anlaşmazlığı deniliyor mesela.
05:53Bir görünmezlik kılıfı var.
05:55Oysa hani Türkiye'de resmi ideolojinin dışında olan kimlikler işte sizin de söylediğiniz gibi yani Türk, Sünni ve Müslüman değilse
06:02kimi zaman göçmenler, Kürtler, Ermeniler, Yahudiler ya da işte Hristiyanlar ya da Romanlar.
06:10Yani buna farklı, pek çok farklı kimlik.
06:13O resmi ideolojinin dışındaki kimlik maruz kalabiliyor.
06:17Böyle söyleyebilirim.
06:19Yargılamalarda aslında nasıl ilerliyor?
06:21Türkiye'de bir nefret suçu yasası yok.
06:24Bazı düzenlemeler var.
06:26Mesela TCK 122 var.
06:28Nefret ve ayrımcılık suçunu düzenliyor.
06:30İşte TCK 216 ve 214 genelde buradan açılabiliyor dosyalar.
06:35216 halkı kim ve düşmanlığa tahrik ve aşağılama.
06:38214'te suç işlemeye alenen tahrik.
06:43Yani bu suçlamalarla aslında soruşturma açılabiliyor.
06:46TCK 122'den çok az dosya açılıyor.
06:51Ya açılsa da fiilen bunun aslında işlenemez bir madde, işlevsiz bir madde olduğunu düşünüyoruz.
06:58Çünkü şöyle nefret ve ayrımcılık suçunu aslında diyor ki bir kişinin çeşitli kimlikleri sebebiyle nefret duyarak ve bazı davranışlar sayılıyor.
07:08Diyor ki işte kamuya arz edilmiş bir taşınır, taşınmaz malın satışını engellemek, işe alınmayı engellemek, hukuka uygun bir ekonomik faaliyeti
07:16engellemek gibi.
07:17Şimdi burada bir mesele bir kimliğe dayalı nefret duyma meselesi.
07:23Yani bir davranışın kimliğe dayalı kimlik sebebiyle yapılması normalde hate crime olarak uluslararası literatürde böyle geçiyor nefret suçu.
07:31Bir kimliğe dayalı bir şiddet uygulanıyorsa burada bir sayık vardır.
07:36Yani ırkçılık sayıkı, ayrımcılık sayıkı vardır ve bu bir ağırlaştırıcı suçtur.
07:40Objektif olarak ispatlanabilir.
07:41Kürt olduğu için saldırıyor ama bir kimliğe dayalı nefret duyarak dediğinizde orada sizin nefret duyup duymadığını, yani soyut bir şey.
07:50Ökçülerde zaten.
07:51Evet, soyut bir duyguyu aslında ön plana çıkartmak gerekiyor.
07:54Bir bu, bir de aslında bahsettiğim gibi belli ekonomik davranışlarla, davranışlar sayılmış o maddede.
08:00Ama mesela birinin böyle yaralamak, yani kasten öldürmenin, kasten yaralamanın ağırlaştırıcı bir unsuru olarak nitelikli halinde sayılmıyor bu.
08:09Dolayısıyla evet, Türkiye'de bir nefret suçu yasası yok diyebiliriz ve buna ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.
08:17Onun dışında 216 ve 214, halka kim ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suç işlemeye de alenen tahrik.
08:27Şimdi bu ikisinde de şöyle bir mesele var, bir açık ve yakın tehlike gibi bir ölçüt aranıyor.
08:35Diyor ki mesela, halka kim ve düşmanlığa tahrik ve aşağılama suçu için bu nedenle kamu güvenliği açısından açık veya yakın
08:42bir tehlikenin ortaya çıkmış olması gerekir.
08:44Bunun somut olgularla da, bu tehlikenin de somut olgularla da yine gösterilmesi gerekir.
08:50Bu da aslında soyut kalabiliyor ve aslında bu maddede de buradan doğru bir teknik bir eşeğe takılabiliyor yani dosyalar.
08:59Ayrıca şeyi de belirtebilirim, bununla birlikte ırkçılık dediğimiz şey her zaman doğrudan bazı davranışlarla değil, çok minimal alanda da kendini
09:09gösterebiliyor.
09:10Dolayısıyla buna yönelik bütünlüklü bir yaklaşıma ihtiyaç var.
09:13Biz geçtiğimiz yıllarda İHA'de ırkçılığa, ayrımcılığa karşı komisyon olarak mesela bazı Kürtçe sözcüklerin toplumda gündelik dilde hakaret olarak kullanılmasına da
09:25aslında bunun bir parçası olduğunu söyledik.
09:28Mesela Kuro sözcüğü, Kuro'dan geliyor.
09:32Keko mesela abi, Kek, Kuro, Oğul demek mesela normalde.
09:37Bunlar toplumda hakaret olarak kullanılıyor.
09:39Yani ırkçılık dediğimiz şey çok örtük, ince yerlerde de olabiliyor.
09:43Sosyal medyada da bunu çok görüyoruz.
09:45Bu konuda yapılan zaten aktivistlerin hazırladığı, vakıfların hazırladığı raporlarda da medyada, iletişimde bunun çok yaygın örneklerinin olduğunu görebiliyoruz.
09:55Dolayısıyla aslında evet, yani mesela bir şeyi de söyleyeyim, onu da atlamayayım.
09:59Mesela TCK 214-216'dan yargılamalardan bahsediyoruz.
10:03Bizim şikayetlerimiz evet, genelde ifade özgürlüğü çerçevesinde ele alınıyor ve red alabiliyoruz başvurularımızdan.
10:10Fakat buna karşılık mesela Kürt gazeteciler, Kürt aktivistler, siyasi temsilciler bu insanlara yönelik ya da kurumlara yönelik yapılan şeyler ifade
10:24özgürlüğü çerçevesinde eline alınabilirken,
10:26bu insanlar çokça TCK 301'den, 214'den falan yargılandılar.
10:32Dolayısıyla aslında burada şunu bakış açısı olarak görebiliriz.
10:35Yani burada bir koruma aracı olarak mı kullanılıyor bu bir kimliği, ırksal olarak aşağılanan bir kimliği yoksa aslında oraya yönelik
10:43bir bastırma aracı olarak mı kullanılıyor?
10:46Buna değinebiliriz.
10:47Halkın kimliği düşmanlığa tahrik suçlamasından bahsedince zaten bu bir Türkiye'de kamuoyunda çok bilinen bir suç.
10:55Hani en ünlenen bir tanesi Charlie Hebdo, yakın zamanda Leman davası yanlış hatırlamıyorsam bu suçlamaları içeriyordu.
11:06Şimdi sizin başlarken bir kimlik, bir üst kimlikle tanınamayacağın bir resmi kimlik mi demek gerekiyor?
11:13Resmi ideoloji kapsamında korunan bir kimlik gibi.
11:16Kimlikten bahsettik işte Türk, Sünni, erkek, heteroseksüel olması, Müslüman olması gibi bir sıralamadan.
11:25Bu kimlikleri pekiştirecek şekilde de aslında bu maddelerin kullanıldığını görüyoruz.
11:30Bu maddelerden tam olarak ben şey hatırlıyorum.
11:34Bu yasada düzenleme ya da ekleme 2013'te ya da 2014'te yapılmış olması lazım.
11:41Ve o zaman da artık kimseyi kimliğinden ötürü aşağılayamayacaklar.
11:46Ayrımcılık uygulayamayacaklar diye bir sayıkla çıktı bu yasa.
11:50Ve şeyi hatırlıyorum tabii ki o zaman en çok tartışılan konularından bir tanesi başörtülü vekiller konusuydu aslında.
11:57Ve en çok da başörtülü konusunda konuşuldu ki herkes de destek verdi.
12:01Hani kadınlar bu ayrımcılığın ortadan kalkması üzerinden.
12:04Ve tabii ki bu cinsel yönelim de ileride ekleneceği umut ediliyordu o zamanki tartışmalarda ama
12:11şimdi bugüne geldiğimize bu yasanın tam tersi bir noktada da hani kullanıldığını görüyoruz sanki.
12:18Ya evet tabii yani hem zaten içerik itibariyle de hani az önce bahsettiğim gibi ispat mağdura yükleniyor maddede mesela.
12:28Bir de burada bütünlüklü bir yasa zaten yok bir madde var sadece o da çok sınırlı olarak ele alınıyor.
12:33Ve ne yazık ki uygulamada evet şunu görüyoruz yani bu bir bastırma aracı olarak kullanılıyor.
12:40Yani bu da aslında şey yapısal bir sorunun yansıması.
12:43Yani ırkçılık dediğimiz şey genelde şöyle bu davranış ırkçılık değil deniliyor.
12:49İşte bu saldırıyı gerçekleşen kişinin suç kaydı varmış işte zaten alkollüymüş o an iki aile birbiriyle anlaşmazlığa düşmüş gibi bağlamdan
13:00koparılıyor.
13:01Ama burada bir gördüğümüz gibi bir inkar da var.
13:03Şimdi bu inkar çok yapısal bir şey ırkçılıkta ve Türkiye'de de çok yapısal yani.
13:09Bir şeyi görünmez kılmak yani orada özgün bir durumu görünmez kılarak aslında onu inkar etmiş oluyorsunuz.
13:15Bu söylediğiniz şey de aslında bir parçası bu.
13:19Bir parçası yargılamada bunun görülmemesi.
13:22Hangi göz görüyor bunu neyi görüyor ve neyi görmüyor meselesi.
13:26Bu aslında bunların çok yapısal bir sorun olduğunu.
13:29Bunun çözümünün de dolayısıyla yapısal değişikliklerle geleceğini bize gösteriyor.
13:34Cezasızlık peki bu soruşturmaların sonuca ulaşmamasında kararların çıkmasında nasıl bir yer ediyor?
13:40Nasıl bir etkisi var?
13:41Ya şöyle ırksallaşmış bir sistemin aslında hukukta, psikolojide, çeşitli alanlarda karşımıza çıkması,
13:48hukukta da bunun görünmez olması, bunun bir yaptırmanın olmaması da aslında işte böyle bir olgu yok demek.
13:56Yani böyle bir ırkçılık problemi yok yani bu coğrafyada.
14:00İşte zaten bahsettiğim gibi inkar kültürü bu coğrafya bunun, inkar kültürünün aslında hukuktaki bir yansıması gibi.
14:07İnkar kültür bu coğrafyadaki azınlıkların yaşadıklarını görmemek bir inkar.
14:11Yani bu çok temel bir mesele bu coğrafya için.
14:14Cezasızlık da bunun aslında hukuktaki yansıması olarak okunabilir.
14:18Böyle söyleyebilirim sana.
14:19Yani bir şekilde hani normalde bahsettiğimiz, sıklıkla bahsettiğimizi ifadelendireyim.
14:25Erkek işleti vakalarında bunun bir cesaretlendirme unsuru olarak kullanıldığını görüyor muyuz?
14:30Yoksa zaten o kadar iltiselleşmiş bir konu ki ceza zaten ceza alma ihtimali çok göz önünde değil gibi mi?
14:37Ya hepsi iç içe hem ceza almama meselesi o davranışı daha doğru toplumsal olarak ve bunu yaptığımız şeyin bir yaptırma
14:47yok, bir karşılığı yok gibi bir yere hem koyabiliyor.
14:50Hem cezaların arttırılmasının caydırıcılığı bir yerde tartışılabilir ama mesele sadece cezalandırma kültürü de değil.
14:57Ama hiç ceza verilmemesi de bambaşka bir boyutu zaten yani bambaşka bir yokluk tartışması.
15:03Çeşitli katmanlarla dolayısıyla ele almak gerekiyor sanırım cezasızlığı da.
15:07Peki özellikle sizin bahsettiğiniz başvuruların çoğunun ifade özgürlüğü kapsamını değerlendirdiği dolayısıyla da kıyok ya da sona erdirilmesiyle değil sonuçlanmasından bahsettiniz.
15:18Ben şunu sormak istiyorum. Peki bunun sınırı nerede başlıyor?
15:22Evet bizim Türkiye'deki yargılamadaki böyle bir tespit yapılabilir ama ideal anlamda bir hukukçu olarak baktığınızda ne kadara kadar ifade özgürlüğü
15:31saymak gerekiyor?
15:32Ne kadara kadar toplumsal bir dönüşüm cezalandırma yerine öneriyorsunuz?
15:36Hangi noktada mesela ifade özgürlüğü kapsamından artık çıktığını, bunun artık bir nefret söyleme haline geldiğini, nefret suçu haline geldiğini söylüyorsunuz?
15:45Bu ayrılması yapılması gerekiyor.
15:47Yani şöyle şiddet içerdiği noktada zaten kanunda bu bazı şeyler zaten hakaret, tehdit, aşağılama bunların hepsi kanunda zaten sayılı.
15:56Bunların bir kimlik sebebiyle yapılması halinde de bu ağırlaştırıcı bir nitelik kazanmalı ve burada bir aslında nefret suçu doğuyor.
16:05Yani bir kimlik sebebiyle bunu yaptığınızda ağırlaştırıcı bir unsur olarak bu dahil ediliyor.
16:10Ve aslında bu suçların böylesi bir yerden işlenmesiyle gerçekleşiyor.
16:14Hani bunu söyleyebiliriz ama tabii ki de meselenin yapısal çözümü, tek başına somut hukuki adımlar atılması çok önemli bir parçası.
16:23Ama sadece buradan değil yani bir eğitim sürecinin yeniden, bir yaşananların artık tanınmasıyla,
16:31bir eğitim süreciyle, bir hafızanın böylesi bir yerden yaratılmasıyla bütünlüklü olarak çözülecek bir mesele.
16:38Bunu zaten bütünlüklü çözüme dair sormak istiyorum.
16:41Çünkü ihade olarak da sizin çalışmalarınız var.
16:43Bir kısmından da bahsettiğiniz zaman nasıl bir mücadele hatta çizilmesi gerekiyor?
16:47Hani bunu hem, yani bütünlükten ben de bütünlükten olarak soruyorum.
16:51Yani işin eminim bir okul boyutu vardır, eğitim boyutu vardır, bir toplumsal boyutu.
16:56Ama biz bu ayrımcılık ya da ıkçılık örneklerini artık sağlık kurumlarında da görüyoruz,
17:03sokakta da görüyoruz ya da işte karakolda da, mahkeme salonda da görüyoruz.
17:08Hani nasıl bir hat çizilmeli?
17:10Yani şöyle, bir verilen eğitimlerde bunun bir yansımasının olması önemli.
17:14Kurum disiplin yönetmeliklerine bu dahil edilebilir.
17:18Yani yasalarda ve yönetmelikte bunun karşılık bulması önemli.
17:21Bununla ilgili de bütünlüklü, personele eğitimin bu doğrultuda verilmesi,
17:26işte okullarda, kamu kurumlarında eğitimlerin bu şekilde verilmesi,
17:30bunlar da tabii ki önemli.
17:32Politik söylemlerin bundan ayrı yapılması çok önemli tabii ki.
17:37Bir yandan da evet hukuki şeylerinde, az önce de bahsettim,
17:41bu doğrultuda ele alınmasını da önemli buluyoruz.
17:44Yani yapısal bir dönüşüm derken aslında bunu tarifliyoruz.
17:47Tabii ki de bu tek başına böylesi bir yerden yeter değil,
17:50bir bilgi üretiminin de bu şekilde yapılması gerekiyor.
17:53Çünkü işte bir inkardan bahsediyoruz.
17:56İşte yasada bir şeyin görülmemesi, kimin neyi ne kadar gördüğü,
17:59hangi bilginin üretildiği meselesi de bunun bir parçası.
18:02Dolayısıyla işte eğitimin içerisinde verilen bilgilerin ya da farklı yerlerde,
18:08işte medyada paylaşılan bilgilerin işte,
18:12bunların sadece bir kısmına işte mesela orada Kürtler nasıl ele alınıyor,
18:17diğer halklar, kimlikler nasıl ele alınıyor,
18:20bunların da görünür kılınması,
18:22burada bir duygudaşlığın da aynı zamanda sağlanmasıyla ancak mümkün olabilir.
18:25Böyle bir yapısal dönüşüm ancak mümkün olabilir diyebiliriz.
18:29Şunu tam buradaki aslında,
18:31hani yasaya da bu kadar eleştirde bulunmuşken,
18:33şeyi de sormak istiyorum.
18:34Nasıl bir yasa olmalı o zaman?
18:36Çünkü evet,
18:38bir somut temelin oluşturulamayacağı bir yasadan ya da kötü bir uygulamadan bahsettik.
18:43Ama mesela hani dört başı mamur,
18:46hani hukuki zeminde bu sorunun çözümüne imkan yaratacak türden bir yasa nasıl olmalı?
18:54Yani bunların tanımlamasının yapılması,
18:56nefret nedir, ırkçılık nedir, ayrımcılık nedir,
18:59bu tanımlamaların yapılmasının yasada önemli olduğunu düşünüyoruz.
19:02Bunun dışında örneğin bir,
19:06işte bu sayıkla işlenen suçların bir ağırlaştırıcı nitelik olması,
19:10bu yasanın yine bir parçası olabilir ya da ispat yükünün mağdurda değil,
19:15mağdurda olmaması yani.
19:17Bu da yasa açısından önemli olabilir.
19:19Biraz böyle şeylerle aslında yasa yeniden yapılandırılabilir,
19:22ayrı bir yasa yapılabilir ya da.
19:24Yeni bir yasa belki yapılabilir.
19:25Evet, nefret suçu yasası mesela yapılabilir yani.
19:27Şimdi başlarken aslında biraz da bahsettim,
19:32hani bu sistematik olarak görüyoruz,
19:34siz de söylediniz mesela bu saldırıları ama,
19:36bir yandan da ne zaman ortaya çıktıkları bir konu.
19:39Çünkü ben şey hatırlıyorum,
19:40mesela Türkiye'de milyonlarca mülteci var.
19:44Hani 3-5 demiyoruz.
19:46İşte şu kadar Suriyeli, şu kadar Afganlı, şu kadar Afrikalı diye.
19:50Hani bir sürü kategorizasyon var ama,
19:53bir dönem geliyor ve diyoruz ki,
19:55hani Suriyeli mülteciler bir hedef unsurhanı yiyor.
19:58Bir dönem geliyor, Afganlar mesela hedef unsurhanı,
20:02geliyor.
20:03Şu an mesela bir çözüm süreci devam ediyorken,
20:06işte Kürtler söz konusu,
20:08LGBT arslar benzer şekilde,
20:10yani herkesin sırası geliyor diyeceğim artık.
20:12Yani bir şekilde gündeme bağlı olarak,
20:14bunun bir kimin öne çıktığını görüyoruz.
20:17Ya da işte şu an devam eden,
20:18İsrail soykırmızı seviyeli Türkiye'deki,
20:20Yahudilere mesela bir dönem çok fazla,
20:23insanların hedef haline getirildiği örnekler gördük.
20:25Şimdi özellikle içinde bulunduğumuz bir süreç var.
20:29Ve çok fazla da aslında yasalara odaklandığımız bu süreçten geçiyoruz.
20:33Nedir bu?
20:34İşte çerçeve yasa çıkacaktı, geri dönüşler olacaktı vs.
20:37ama en çok getirilen bu sürece dair her kesimden getirilen eleştirilerden bir tanesi de,
20:42Barış'ın toplumsallaşması kısmı.
20:45Bu perspektiften baktığımızda,
20:47hani mevcut bu söylemlerin ortaya çıkması,
20:51hangi sayıklarla mesela ne zaman oluyor ve
20:54Barış'ın toplumsallaşması açısından bu konulara nasıl cevap vermek gerekiyor?
20:59Yani çünkü çok,
21:01yani evet Türkiye'de 50 yıllık bir sorundan bahsediyoruz,
21:05sıcak bir sorundan, 50 yıllık sıcak bir sorundan bahsediyoruz Kürt meselesi derken.
21:09Ama işte son 2 yıllık sürece baktığımızda,
21:12çok daha farklı, çok daha yoğunlaştırılmış bağlamlar içerisinde
21:16Kürt sorununu, Kürt kimliğini konuşuyoruz bir yandan.
21:19Eminim ki bunun da mevcut söylemlerin ortaya çıkmasına bir gerekçesi,
21:24bir sebebi vardır, onun bir etkisi vardır.
21:26Ya tabii, yani tarihsel olarak ırkçılık da dünden bugüne
21:31ya da son 2 yılda gelişen bir şey değil bu coğrafyada.
21:33Ne yazık ki yani uzun yıllara dayanan bir şey.
21:3719. yıldızı, 100 yılından beri yani ırkçılık çeşitli boyutlarıyla
21:41dünyada da Türkiye'de de bir şey,
21:44biyolojik ırkçılık olarak, kültürel ırkçılık olarak vesaire
21:47hani ele alınıyor.
21:48Ama tabii ki barış süreci aslında olarak adlandırılan bu süreçte
21:53bu da şeylerin bu kadar gündem olması tesadüf müdür?
21:56Bence de tesadüf değildir.
21:58Ama tabii ki bir nedensellikle doğrudan da bağlamıyoruz.
22:01Çünkü yani sadece bu dönemde ortaya da çıkmadı.
22:03Sadece provokatiftir, dönemseldir de demek de doğru olmaz.
22:07Ama hiçbirini tabii ki de birbirinden keskin bir biçimde ayıramıyoruz.
22:10Hepsi çok iç içe süreçler.
22:11Toplumsal barış dediğimiz şey toplumdaki tüm kimliklerin aslında
22:14kendini güvende hissettiği bir ortamı tarifliyor.
22:18Şimdi birisi Kürt kimliği sebebiyle bir yerde
22:21kendi memleketinde bir şeyin yok mu?
22:23Bu memlekette senin ne işin var dediğinde
22:25aslında orada bir toplumsal barıştan tabii ki
22:28yani bunun tersi ne bir şeyin yaşandığından bahsediyoruz.
22:32Buna biraz da şundan sordum aslında.
22:34Şöyle şimdi bir mevzu tartıştırırken
22:38hani bir ortadan tartışan ya da birleştirici tartışanlar var.
22:41Bu gerçekten doğal bir şeydir.
22:43Bir yandan da bir dikotomilerle
22:46işte ikillileştirme, karşı karşıya getirme yoluyla tartışılanlar var.
22:50Bu her zaman aslında her konu için kullanılır.
22:53Şimdi son süreççiye dair konuşuyorken
22:56çok fazla biz barış gazeteciliğini
22:58ya da barış dinini oluşturmasından bahsediyoruz
23:00ya da çok fazla şiddet ifadesinin olmasından bahsediyoruz.
23:04Ama bu sadece süreçle de geçerli.
23:05Atıyorum son Türkiye'deki siyasetin
23:073 yılında 4 yılında baktığımızda
23:09artık Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bile
23:11siyaset dininin kutuplaştırıcılığından uzaklaşmamız gerek
23:15dediği bir dönemden geçtik mesela baktığımızda.
23:18Dolayısıyla şimdi en çok da geliden eleştiri
23:23biraz da burası da bizim de konumuz olduğu için
23:25gazetecilere yönelik, medya kuruluşlarına yönelik
23:28bu söylemlerin aslında işte çatışmayı derinleştirmeye dair.
23:34Böyle bir süreç gidiyorken
23:36çünkü biraz evvel siz de bahsettiğiniz için söylüyorum
23:38hani gazetecilik açısından ya da tanımış kişilere
23:42artık gazeteciliği sadece gazetecilerle de sınırlayamıyoruz.
23:45işte fenomeninden sosyal medya içerik üreticisine,
23:48yorumcusuna, köşe yazarına
23:51başka bir rol düşüyor gibi.
23:52Yani bu söylem işin toplumsallaşmasından,
23:55bu ıkçılığın, ayrımcılığın buradan uzaklaştırılmasından bahsetmek,
23:58mümkün kılmak için ne gibi bir strateji geliştirmesi gerekiyor?
24:03Nasıl bir dilik oluşturulması gerekiyor?
24:05Tabii burada işte medya çok yaygın olarak herkesin erişebildiği,
24:10pek çok alana girebilen bir araç artık.
24:13Dolayısıyla burada kullanılan değil,
24:14burada neyin gösterildiği, nasıl gösterildiği
24:17insanlar da çok önemli etkiler yaratıyor.
24:19Çok geniş kesimlere burası aracılığıyla ulaşılabilir.
24:21Dolayısıyla bunu ne için kullanacağız?
24:23Yani bunu az önce de söylediğimiz gibi
24:25hangi bilgiyi, hangi doğruyu üretmek,
24:28kimi göstermek, kimi göstermemek için kullanacağız.
24:31Bu çok önemli.
24:32O yüzden de en ince örtük kısmından işin,
24:36majör kısmına kadar bunun,
24:40buna dair hem kişilerin kendini sorgulaması her gün.
24:44Yani çünkü ıkçılığı şöyle de ele alıyoruz.
24:47Bugün biz biraz bazı kimliklerimiz sebebiyle,
24:50bazı rahatlıklara sahipsen birileri de yok ama bu coğrafyada artık.
24:53Ve dolayısıyla biz bunun yarattığı bir imkanla da buradayız.
24:57İnsanların bu konularda konuşurken de,
25:00bireyler olarak da, kurumlar olarak da sürekli bir kendilerini de sorgulaması da gerekiyor.
25:05Çünkü çok bizim cenahın içerisine de sirayet eden bir literatüre,
25:09burada bir dil konuşma, bir üslubu falan karşı karşıya kalabiliyoruz.
25:13Ciddi bir kişilerin ve kurumların kendini sorgulaması,
25:17neyi üretiyor ve neyi hizmet ediyor,
25:18ne kadar sirayet etmiş bu bizim yaşamlarımızın en küçük alanlarına bile.
25:22Bunun üzerine bir sorgulamanın olması gerektiğini düşünüyoruz.
25:27Bir araya gelip tartışmalar olabilir.
25:30Bu konuda bir sürü akademisyen var yani ve aktivist var.
25:33Eğitimler alınabilir, tartışmalar yürütülebilir.
25:35Böyle şeylerle geliştirilebilir yani.
25:38Kapatmadan son olarak siz İHA'de ırkçılık ve ayrımcılığa karşı komisyon olarak neler yapıyorsunuz?
25:43Yani suç duyurusunları kısmını konuştuk ama
25:46bu tip durumlarda da ilk açıklama yapan tepki veren kurumlardan birisi olduğunuz için
25:51ben biraz da sizden onu öğrenmek istiyorum.
25:53Şöyle İHA'de ilk kurulduğunda,
25:55bizim komisyonumuz, ırkçılık ve ayrımcılığa karşı komisyonun ilk kurulduğunda
25:58azınlık hakları izleme komisyonuydu biraz ondan bahsedebilirim.
26:01Sonrasında bu meseleyi o dönemden arkadaşlar şey diye tarifliyor
26:06yani bir zamanlar köylerinde kazalarında çoğunluk olan insanları
26:09nasıl azınlık olarak tarif edildiği üzerine düşündük ve
26:12aslında 20 Mart 1997 ırkçılığa ve ayrımcılığa karşı komisyon olarak ismini
26:16yani çünkü bunun aslında meseleyi daha dar bir yerden ele aldığını
26:20gerçek sorunu ortaya koymakta eksik kaldığını düşünmüşler
26:24ve bu isim değişikliğine gidilmiş.
26:272003 yılına kadar da pek çok aslında Türkiye coğrafyası için
26:31ilki gerçekleştirdi komisyonumuz.
26:33Mesela 6-7 Eylül sergisi açıldı.
26:36İşte Tuzlu Ermeniya Çocuk Kampı sergisi gerçekleştirildi.
26:39Bir de o dönem için çokça işte gözaltında kayıpların,
26:44köy yakmaların filan yaşandığı bir dönemde
26:46işte diğer halkların kimlikleri sebebiyle yaşadıklarına
26:50aslında dikkat çekmek komisyonu
26:52şey diğerlerinin diğer komisyonların dışında da bir yere
26:55ayrıca bir yere de koydu.
26:57Sonrasında 2005 yılında Soykırım Sözcüğü'nü ilk kullanan
27:02Türkiye'deki şeylerden biri oldu, kurum oldu komisyonumuz.
27:07Biraz o günden bugüne aslında işte çeşitli çalışmalar yapıyoruz.
27:10Her yıl 24 Nisan'da düzenli açıklamalar yapıyoruz.
27:15Düzenli olarak aylık bültenler çıkartıyoruz şu anda.
27:18Bir ırkçılık temsili bir olay gördüğümüzde onunla ilgili
27:24başvurularda savcılık soruşunu, hukuki süreçlere gidebiliyoruz.
27:27Şimdiki çalışmalarımız biraz bu şekilde.
27:29Kampanyalar düzenleyebiliyoruz çeşitli dönemlerde.
27:31Çok teşekkür ederim.
27:32Özellikle şimdi siz de hatırlatmışken 6-7 yıl öncesinde
27:36bu konuyu konuşmak da ayrı bir gereklilikte belki.
27:39Çok teşekkürler yayınımıza katılınız için.
27:40Biz teşekkür ederiz.
27:42Sevgili izleyenler bir bölümün daha sonuna geldik.
27:44Önümüzdeki hafta başka bir dosyayla yeniden karşınızda olacağız.
27:47Şimdilik hoşçakalın.
Comments