Unang Balita - Part 1 (September 1, 2026) | Unang Hirit - video Dailymotion

GMA Public Affairs

Narito ang mga nangungunang balita ngayong September 1, 2026    - Mga bumibiyaheng pa-norte sa NLEX, pinapalabas muna sa Sta. Rita, Bulacan exit dahil baha pa rin sa San Simon, Pampanga   - Operator ng NLEX na MPTC, magpapatupad ng flood control measures para maibsan ang traffic na dulot ng baha   - Ilang lugar sa Hagonoy, Bulacan, lubog pa rin sa baha   - Ipuipo, namataan sa dagat; ilang gamit, nilipad   - 3-anyos na batang lalaki, patay matapos tangayin ng baha | Makapal na putik, naiwan matapos humupa ang baha sa Brgy. Sta. Rita, Olongapo City | Solar farm project sa bundok, itinuturong sanhi ng baha ng mga taga-Brgy. Sta. Rita, Olongapo City | Maraming pinutol na puno para sa solar project, ayon sa grupong propel; paratang, itinanggi ng DENR Region 3 | DENR Region 3: nakita sa impact assessment ng solar project na posible ang pagbaha, pero puwedeng mapigilan | Phase 2 ng solar project sa Brgy. Sta. Rita, Olongapo City, tinutulan ng mga residente; giit ng Aboitiz na nagpagawa sa proyekto, sumunod sila sa lahat ng standards   - 10 barangay sa Panglao, nagpasiklaban sa street dancing at ritual showdown sa Hudyaka Festival 2026    Unang Balita is the news segment of GMA Network's daily morning program, Unang Hirit. It's anchored by Arnold Clavio, Susan Enriquez, Ivan Mayrina, and Mariz Umali, and airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 5:30 AM (PHL Time).    For more videos from Unang Balita, visit http://www.gmanetwork.com/unangbalita. For Kapuso abroad, subscribe to GMA Pinoy TV (http://www.gmapinoytv.com/) for GMA programs.   #GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews  Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app.  Download now on Google Play and App Store.  Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!  GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.  For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta  For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de  Breaking news and stories from the Philippines and abroad:  GMA News Portal: http://www.gmanews.tv  YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026  Facebook: http://www.facebook.com/gmanews  TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews  Twitter: http://www.twitter.com/gmanews  Instagram: http://www.instagram.com/gmanews  GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Transcript

00:00To be continued...

00:33Igan, mabigat pa rin ang daloy ng trapiko sa bahagi ng North Luzona Expressway

00:38dahil sa pagbaha sa San Simon, Pampanga.

00:41Kapilang sa mga problemado, ang mga delivery truck.

00:44May unang balita live si James Agustin.

00:49James!

00:53Igan, good morning. Simula kagabi hanggang sa mga oras na ito,

00:57hindi pinapadiretso yung mga motorista patungo doon sa area ng Enlex San Simon

01:01dahil pa rin po doon sa pagbaha doon sa area na iyon.

01:04At dinadivert yung mga motorista patungo dito sa Santa Rita Exit

01:08para makadaan sila sa Maharlika Highway.

01:11Ang problema ay kanya-kanyang diskarte na yung mga motorista dito,

01:14lalo na yung mga truck na naiipit sa traffic.

01:21Alas 10.40 kagabi nang i-divert ng pamunoon ng Enlex

01:24ang lahat ng motorista pa northbound sa Santa Rita Exit.

01:27Hindi na sila pinadiretso sa bahagi ng Enlex San Simon

01:30dahil pa rin sa pagbaha dulot ng pag-apaw ng Pampanga River.

01:35Inabisuhan ng mga motorista na dumahan sa Maharlika Highway

01:37patungo sa Central Luzon Link Expressway.

01:41Apektado ang maraming motorista.

01:43Gaya ni Victor na patungo ang bataan at sambales

01:45para i-deliver ang mga karga motorsiklo.

01:48Ito nakatambay.

01:52Hindi namin alam kasi ang mga dahan dito.

01:54Ibang mamaya, bahad din.

01:56Lahat din ng bus pa norte ay sa Santa Rita Exit Pinadaan.

02:00Ang mga paseheron ng bus na ito patungo sa kagayan.

02:03Mas madadagdagan daw ang oras na kanilang biyahe.

02:06Sa layo pa ng biyahe namin.

02:08O, talagang abahala itong baha.

02:14Pansamantalang isinara sa mga motorista

02:16ang Santa Rita Northbound Entry.

02:18Si Adriana pabuelta na lang

02:19at humanap ng ibang madaraanan para makauwi sa pulilan.

02:23Sobra kasi katulad yun.

02:25Magtutulad na may pasok pa tomorrow morning.

02:27So, anong oras pa ba?

02:30Kasi siguro mga paswa na akong makauwi ng pulilan.

02:32Ang ibang motorista ipinarada na ang kanilang sasakyan

02:35para magpalipas sa magdamap.

02:38Si Arnel naghatid ng kanyang kaibigan sa Naiya.

02:41Hating gabi na hindi pa siya nakakabalik sa Angeles City, Pampanga.

02:44Kaya nagdesisyo magpahinga muna.

02:46Pagod na ako, maghapon na ako nagdadrive eh.

02:49Ganun din po, useless din kung may mga baha din naman dyan eh.

02:53Kahit dito, pinadadaan kami eh.

02:55Ganun din, mas malalin pa lubog sa mga car tour.

02:58Pila rin ang mga sasakyan na daraan sana sa Pulilan Northbound Entry.

03:01Pero pansamatala itong isinara.

03:04Problemado ang mga truck driver na biyahing mga probinsya sa norte

03:07na ilang oras nang naiipit sa traffic.

03:09Mahirap talaga sir, sobra.

03:12Grabe talaga.

03:13Sinabihan kami doon na pina-exit kami Santa Rita,

03:15tapos dito ro ang daan.

03:18Sarado rin pala dito.

03:19Kaya kita mo dito, dito lahat ang truck.

03:20Mahirap, syempre eh, traffic eh.

03:22Walang, wala madaanan.

03:23Tapos, mayista kami, madedelay yung trabaho namin.

03:29Paano yan?

03:30Wala, wala tayong mga gawa.

03:32Maghihintay talaga.

03:39Samantala, Igan, papakita ko lamang yung sitwasyon.

03:41Ngayong pasado lang sa isang umaga dito sa Santa Rita, Exit.

03:45Itong mga sasakyan po na ito, ito yung galing sa NLEX

03:47na pumasok po dito na dadaan sana sa Maharlika Highway.

03:51Kagabi pa po traffic dito sa lugar.

03:53Itong pila naman ng mga truck na ito,

03:56ito yung ilang oras na naghihintay dito

03:58dahil isinara pa simula kagabi, Santa Rita, Northbound Entry.

04:02Yung iba dyan, umikot na doon sa area ng Pulilan

04:04para makapasok nga sa NLEX.

04:06Pero sarado din yun, simula pa kagabit.

04:08Bumalik na lamang sila dito at hihintay na lang daw.

04:11Dahil sinasabi sa atin ng mga driver

04:12na kung iikot pa sila sa Maharlika Highway,

04:16ay napakalayo po nung ikutan nila.

04:18Mula dito sa ating live point,

04:19ay nakikita natin, Igan,

04:20na may ilang mga motorisa na pinapadiretso

04:23ulit pa tungo doon sa area ng NLEX San Simón.

04:25Pero kumukuha pa tayo ng karagdagan detalye

04:27mula sa pamunuan ng NLEX.

04:30Yaman ay Litas, mula po dito sa Bulacan.

04:31James Agustin, Jemay News.

04:35Magpapatupad ng flood control measures

04:37ng operator ng North Luzon Expressway

04:39para maibsan ang matinding traffic

04:41na dulot ng pagbaha.

04:42Ayon sa Metro Pacific Tollways Corporation,

04:45maglalagay sila ng 300 metrong flood control barriers

04:48sa magkabilang lane ng NLEX.

04:50Magpapadala rin sila ng mga track

04:52para higupin at ipump

04:54ang naipong baha sa San Simón, Pampanga.

04:58Magbubukas daw ang NLEX

04:59ng counterflow lane

05:00para sa mga emergency

05:01at response equipment.

05:03Kumihingi ng pangunawa

05:05at paumanhin ang MPTC

05:06sa mga biyahero.

05:10Bantay-baha po tayo

05:12dito po sa Hagonoy, Bulacan

05:13at narito po tayo ngayon

05:15sa Mary the Queen Subdivision

05:17dito po particular

05:18sa San Sebastian,

05:21barangay San Sebastian

05:22na matagal na pong lubog sa baha.

05:24Katunayan, ayon po sa mga residente rito,

05:26aabot na po ng 7 taon

05:28silang lubog sa baha.

05:30At hindi humupa-hupa

05:32yung baha rito.

05:34Kaya naman marami po

05:35sa mga bahay dito

05:36ay inabandon na.

05:38Inabandon na na.

05:39Kahit na makikita ninyo,

05:40mataas po yung mga bahay nila.

05:42May mga second floor.

05:43Ayan po,

05:44ang gaganda ng mga bahay.

05:45At talagang

05:46very solid.

05:48Pero dahil nga po

05:49sa problema ng baha,

05:51eh kailangan na po nilang

05:52abandonahin

05:53yung mga ipinundar po nila.

05:55At ayon sa mga residente rito,

05:57nung mga nakaraang taon naman,

05:59eh humuhupa pa

06:00yung baha rito.

06:02Pero ngayon talaga,

06:02talagang

06:03antindi na

06:04nang problema rito.

06:06Ganito po yung sitwasyon.

06:07Dito po sa kinatatayuan ko,

06:08makikita ninyo,

06:09eh hanggang

06:1020 na lamang po,

06:11no?

06:11Yung

06:12baha rito.

06:14Ako po ay nasa 5-6.

06:15Yan po ang reference.

06:17Pero kapag pumasok daw po kayo

06:18dun sa looban,

06:20eh aabot pa hanggang

06:22bewang,

06:23yung iba hanggang

06:24lagpastao pa

06:25ang taas

06:26ng baha.

06:28At

06:29318 po ang mga bahay

06:30sa subdivision na ito.

06:31Pero makikita nyo po,

06:33eh halos lahat na nga

06:34makikita natin

06:35mga bahay dito,

06:36eh

06:36inabandonan na.

06:37Nasa 30% na lang po

06:39ng mga bahay

06:40ang may nakatira pa.

06:41At gaya rito sa

06:42dalawang bahay na

06:45may nanunuluyan pa,

06:46para makapasok,

06:47kailangan nila magsuot

06:48ng jumper boots

06:49o di kaya yung mga

06:50katulad ng suot ko po

06:51na wader,

06:52ano?

06:53At

06:55kailangan po nila ito

06:56bilang protection po

06:57laban sa leptospirosis.

06:58Ang ilang mga residente rito

06:59o di kaya yung mga estudyante,

07:01kailangan sumakay po sila

07:02sa bangka

07:03o di kaya sa tikling

07:05para sila po ay

07:06makapunta sa mga eskwelahan,

07:08sa kanilang mga trabaho,

07:09sa kanilang destinasyon.

07:10Dahil nga po

07:10napakahirap na

07:11sumuong sa ganitong klase

07:13ng baha.

07:14Bukod sa mahirap na,

07:15eh nandun pa yung

07:16banta ng leptospirosis.

07:17Sa punto po nito,

07:18eh makakausap po natin

07:19ang

07:20Vice President

07:21ng Hagonoy Bulacan

07:22Homeowners Association

07:23na si Sir Luis Sito

07:25Juliano.

07:26Maganda umaga po sa inyo,

07:27Sir.

07:27Good morning po.

07:28Maraming salamat po

07:29sa pagpa-unlak po ninyo.

07:30Alika, dito po kayo.

07:31Alright,

07:32unahin na po natin,

07:33nabanggit ko na po

07:34kasi yung matinding problema

07:36na kayo po ay binabaha.

07:37Seven years na po

07:38ang sinasabi nyo,

07:40Na ganito ang sitwasyon.

07:41Paano kayo nakakapamuhay

07:42na ganito katindi

07:44ang sitwasyon?

07:45Binabaha po kayo.

07:46Yun nga po yung aming

07:47sanang hinahing

07:48na iyayakap na lang

07:49namin po yung sitwasyon.

07:51Bagamat,

07:52napakahirap para

07:53sa mga taga rito.

07:55Pero mga kapuso,

07:56ang mas matindi pa rito,

07:57binabaha na nga sila,

07:59eh ninanakawan pa rao po kayo.

08:01Kumusta po yung siguridad po

08:03ba rito sa inyong lugar

08:04at paano nangyayari na

08:06kayo po ay ninanakawan?

08:08Ano po yung mga instances na yan?

08:09Marami na po ba kayo?

08:10Sinasamantala,

08:10limang-lima ng bahay na po

08:12ang napasok dito.

08:13Bali po,

08:13kasagsagan po

08:14ng kalakasan ng ulan

08:16at kalakihin ng tubig

08:17na hindi namin na monitor

08:18na napapasok na pala kami

08:20ng mga taga-labas.

08:21Ito po yung latest lang,

08:23most recent na bagat?

08:24Opo, bali mga nung nakarang

08:26ano lang po,

08:27nakarang linggo lang,

08:28napasok yung aming,

08:29nagugulat na lang kami

08:30pagka-chinik ng aming security,

08:33eh yung pinto,

08:34sinira talaga,

08:35mayroong force entry

08:36ang nangyari.

08:37Kaya nagugulat kami

08:38na napasok na,

08:40natangay na ho pala,

08:41nahalungkat na lang.

08:41Paano po yung mga ninakaw?

08:43Yung nga isang masakit

08:45na yung TV,

08:47refrigerator,

08:48at saka yung mga split type

08:49na air condition,

08:50natangay nila

08:51na paano na ilabas

08:53dito sa subdivision?

08:54Wala po ba

08:55mga CCTV camera po

08:56dito sa area?

08:57Yun nga po,

08:58base po sa pagkakano ko,

09:00eh madaling araw po nila

09:02na dadali,

09:04alas tres ng madaling araw,

09:05kung kailan talagang payapat,

09:07natutulogan lahat ng mga,

09:09yun po talaga yung isang

09:10naging problema namin dito.

09:11Oo, tignan lang natin,

09:14ito po yung mga itsura

09:14ng mga tikling,

09:15para lang makita ninyo.

09:16Ganyan na po kataas,

09:18para nakataas yung makina,

09:20nakataas din po yung sasakyan.

09:21Pero,

09:23pinakita ko lang po

09:23dahil medyo maang tikling.

09:25Pero anyway,

09:25Sir, so,

09:27gaya na siyang sabi nyo,

09:27alas tres ng madaling araw,

09:29pero sabi nyo,

09:29limang bahay yan.

09:30Limang bahay po yung...

09:31Ibig sabihin,

09:32magkakaibang instances,

09:33hindi po ba

09:33mas pinaiting na yung seguridad

09:34para maiwasan na yung pagdanak?

09:36Hindi po namin masyadong monitor,

09:38nung ma-alarma lang po kami,

09:40nung isang homeowner,

09:42nag-declare na siya ay napasok.

09:44Kaya,

09:45yung halos lahat ng mga umalis,

09:47e,

09:47binalikan yung kanilang mga tahanan.

09:49Doon namin na-discover na,

09:51limang tao pala yung napasok.

09:53Limang bahay?

09:54Limang bahay yung napasok.

09:55Opo,

09:56limang bahay,

09:56kabahayan ang napasok dito.

09:58O, ano po yung balak nyo gawin?

09:59Paano nyo po mas paiiktingin pa yung seguridad?

10:01Ano po sabi ng polis?

10:02Yun nga po yung naging ano namin,

10:05pansamantala,

10:05lahat kami maging bantaya,

10:08kanya-kanya po kami ng pag-roronda.

10:11Kung sakalit may mapansin tayo,

10:12hanggit aga rito,

10:14e,

10:14sitahin na po natin lalo 11,

10:16alas 11 ng gabi,

10:17hanggang,

10:18alas 4 ng madaling araw.

10:20Pero sir,

10:20yung mga perpetrators,

10:22yung mga suspect,

10:23ano ba,

10:23hindi pa sila nauhuli?

10:25Walang pagkakakilanlan?

10:26Nagkaroon na po kami ng pag-uusap

10:28sa barangay,

10:29isang harapan.

10:30Yun nga po ang inaano ng mga magulang,

10:32ang pinaki-uusap sa amin,

10:33ibigyan ng isa pang pagkakataon

10:35para,

10:36papano naman po kakuha

10:37kung ganyan ang magiging trabaho nila,

10:40in the future,

10:41baka hindi lang ang Mary the Queen

10:43ang magawa nila

10:43ng hindi maganda.

10:45Paano po kakuha?

10:46Dapat po kakuha,

10:47ibigyan din natin

10:48ng moral support

10:49yung mga bata

10:50na hindi na gumawa

10:51ng kahit na ano pang

10:52mga pangit na trabaho.

10:54Ibig sabihin mga bata,

10:55minority edad itong mga perpetrators?

10:57Meron pong 15 years old,

10:58hanggang ngayon 21 years old po,

11:01bali po sa aming,

11:03ano eh,

11:03walo po silang

11:04mga kabataang.

11:06Na sila po ang nagnakaw

11:08sa lahat ng limang bahay?

11:10Opo,

11:10bali.

11:11Wala pa nakukulong

11:11o na,

11:12ano,

11:12na umuli sa kanila?

11:14Meron na pong tatlong paghaharap

11:15sa barangay,

11:16isang ano na lang po

11:17at maglaano na ng file action.

11:20Ang ibig sabihin,

11:21kilala nyo

11:21yung mga yun?

11:22Opo,

11:23bali,

11:23natukoy po namin

11:24na meron po kasi

11:25isa na nagturo

11:27na kung sino

11:27yung mga kasamahan nila.

11:29Alright,

11:30so at least,

11:31so ano rin sila?

11:32Homeowners din sila rito?

11:34Hindi po sila mga homeowner,

11:36yun nga po,

11:37ano namin,

11:37kung nasamantala kami

11:39na ang pagpasok eh,

11:41ang paalam po sa gwardya eh,

11:44merong nagpapahakot

11:45ng gamit

11:46para ilipat.

11:48Kasi,

11:48siyempre po,

11:49hindi naman kami nakapagduda

11:50dahil sa,

11:52ang ano nila eh,

11:53merong homeowner

11:54na tumawag sa kanila

11:55para maglipat bahay.

11:57Yun po yung

11:59napagsamantalahan kami

11:59ng yanong

12:00klaseng proseso.

12:01Sana po,

12:02magawan nyo po

12:02ng paraan yan ah,

12:03in the meantime,

12:04yung sabaha,

12:05ano pong balak

12:05nyo gawin dito?

12:06Yun nga po,

12:07sana nananawagan kami

12:08sa lahat ng ahensya

12:09ng ating gobyerno

12:10na sana yung proyekto,

12:12na sana inauukol,

12:13ay naigawa ng tumpak

12:15at wasto.

12:16Siguro,

12:16hindi namin daranasin

12:18ang ganiring mga pagdurusa.

12:20Naraming salamat po,

12:21Sir Luisito Juliano.

12:22Siya po ang Vice President

12:23ng Hagonoy Bulacan

12:25Homeowners Association

12:26sa inyong panahon

12:27at sana po,

12:28eh,

12:28maresolba na

12:28ang mga problema

12:29ang kinakaharap nyo po

12:30dito sa Hagonoy Bulacan.

12:32Namata na isang ipo-ipo

12:33sa dagat na sakop

12:34ng Magsingal Ilocosur.

12:37Ayon sa isang residente,

12:38mabilis ang pagdaan

12:39ng ipo-ipo

12:39na nagdala ng malakas

12:40na hangin sa lugar.

12:42Nilipad pa ang ilang gamit

12:43ng mga residente

12:44dahil diyan,

12:45walang napaulat

12:46na nasaktan.

12:52Tutulang mga residente

12:53ng barangay Santa Rita,

12:55Olongapo City

12:55na ipagpatuloy

12:56ang isang solar farm project

12:58sa kanilang lugar.

13:00Ito kasi ang makikita nilang

13:01sanhiraw ng pagbaha

13:02sa lugar nitong weekend,

13:03bagay na itinanggin naman

13:05ng developer ng proyekto.

13:07Para naman sa DNR

13:08at lokal na pamahalaan,

13:09tumaas ng 150%.

13:11Ang dami ng ulan

13:12na bumuo sa Olongapo City,

13:14kaya raw bumaha.

13:15May unang balita

13:16si Darling Kai.

13:22Lampas tao ang kulay putik

13:24na baha sa bahaging ito

13:25ng Forestry,

13:26Olongapo City

13:27nitong Sabado.

13:28Sa pagragasan ng tubig,

13:30isang batang lalaking

13:31edad tatlo

13:32ang natangay

13:33ng pasuki ng baha

13:34ang kanilang bahay.

13:35Kinabukasan,

13:36natagpuan siyang wala

13:37ng buhay sa SBMA boardwalk.

13:40Ay!

13:41Alam mo ka bumasok sa inyo!

13:44Tila rumagas ang ilog din

13:46ang baha sa Barangay Santa Rita

13:48at sa gitna niyan

13:49namataan ang isang ahas.

13:54Naperwesyo rin ang baha

13:55ang mga tagapurok

13:56uno sa Barangay Santa Rita pa rin.

13:58Dalawang araw kasunod nito,

14:00umupa na ang baha

14:01pero hindi ang makakapal na putik

14:03na iniwan ito.

14:04Sobrang hirap po bukod sa

14:05inaalip po nga ka na,

14:07hindi ka na nakakapaglinis.

14:08Ang kapal ng putik,

14:09mataas pa yung baha

14:10sa loob ng bahay.

14:11Wala ang tubig dito

14:12pero sa loob namin

14:12mayroon pa rin.

14:13Kanyan din ang sitwasyon

14:15sa Marilag

14:15sa Barangay Santa Rita pa rin.

14:17Uninervyos kami,

14:18lalo na pag

14:18andyan ang baha

14:19nag-iisa lang

14:20ang nag-iisa lang po yung

14:21hirap.

14:22Pag-akit ng gamit po,

14:23hirap po talaga.

14:25Hindi rin makapasok sa trabaho

14:26ang anak ni Aling Desiri.

14:28Kung tutuusin,

14:29sanay naman daw

14:30ang mga residente sa baha

14:31pero kakaiba raw ngayon.

14:33Nilabog po kami

14:34noong pinakamalaking baha

14:35ng 2013 at 2018.

14:37Tapos naulit na naman po yan.

14:38Siguro po yung ulit po ngayon

14:40kasi po siguro

14:41dahil sa ginagawa nilang

14:42mga solar sa bundok.

14:44Ngayon lang ito nangyari.

14:45Dati wala naman eh.

14:47Pagmulaan ka yung solar na yan.

14:49Ang sinisisi ng mga residente

14:51ang phase one

14:52ng solar farm project

14:54na itinayo sa bundok

14:55ng AP Renewable Energy Corporation

14:57na pag-aari ng

14:58Aboytis Renewables Incorporated.

15:00Inaprobahan ng

15:01Department of Environment

15:02and Natural Resources

15:03ang phase one nito

15:04noong 2022.

15:06284 hectares

15:07ang sakop nito

15:08at natapos nito lang

15:09December 2025.

15:11Sabi niyang grupong

15:12Propel

15:13o Pro People Engineers

15:14and Leaders

15:15kung pagbabatayan

15:16ng satellite imaging,

15:18libong mga puno

15:19umano ang pinutol

15:20para sa proyekto

15:21kaya hindi na malayong

15:23maging sanhi ito

15:24ng matinding pagbaha.

15:25Dahil hindi na-absorb

15:26so ito na

15:27pag malalakas ang ulan

15:28ito na ngayon

15:30yung nalalaglag

15:31sa halupaan

15:33kaya

15:36nagkakaroon na

15:36mas baha

15:37kung panahon

15:38ng tag-ulan.

15:40Kung panahon

15:40naman ng tag-araw

15:41natutuyo naman

15:43dahil wala namang

15:44hindi na re-recharge

15:45yung ating

15:46groundwater.

15:47Pero giit

15:48ng DNR Region 3

15:50kaunti lamang

15:51ang pinutol na puno

15:52dahil grassland

15:53o damuhan

15:54ng ibabaw

15:54ng bundok.

15:55Hindi rin daw

15:56pinatag ang bundok

15:57at ipinatong na lamang

15:58ang mga solar panel.

15:59Mga damuhan

16:00ang majority

16:01ng area po nito

16:03and hindi

16:04dinisturb

16:05yung natural

16:06contour

16:07ng lupa.

16:08So sa pagitan

16:09ng mga solar panels

16:10ma'am

16:11open pa rin po yan

16:12na bumabagsak

16:13yung tubig

16:14at na-absorb

16:16nung grasslands

16:17natin

16:17yung tubig.

16:18Kung titignan

16:19ng mapa

16:20downstream

16:20o nasa ibabang

16:21bahagi

16:22ng solar farm

16:23ang barangay

16:23Santa Rita.

16:24Aminado ang DNR

16:25na nakita sa

16:26Environmental Impact

16:27Assessment

16:28ang posibleng

16:28pagragasa

16:29ng tubig

16:29mula sa bundok.

16:30Pero inaprubahan

16:32pa rin daw

16:32ang proyekto

16:32dahil may potensyal

16:33mang magbaha.

16:34Masasagot naman ito

16:36ng mga

16:36engineering measure.

16:37Kung dumaan

16:39ito sa proseso

16:40ng aplikasyon,

16:41nakita na

16:42merong

16:43potential impact

16:45ito

16:45sa volume

16:46din ng tubig

16:47na maaaring

16:48makadagdag

16:48sa

16:49kaya po

16:50meron pa

16:51yung mga

16:51conditions

16:51na sinetid

16:52for the

16:53proponent

16:54to address

16:54yung

16:55flood concern

16:55katulad

16:56yung paglalagay

16:57nila

16:57ng

16:59floodwater

16:59drainage

17:00yung

17:00pagkatanim

17:01nila

17:02ng

17:02mga

17:03pulong

17:03kahoy.

17:04Iimbisigahan

17:05daw ito

17:05ng DNR

17:06pero posibleng

17:07kaya raw

17:08bumaha

17:08dahil

17:09mas mataas

17:10ng

17:10150%

17:11ang bumuhus

17:12na ulan

17:12sa Olongga

17:13nitong

17:13Sabado.

17:14Ito rin

17:14ang sinabi

17:15ng mayor

17:15ng Olongga

17:16po.

17:16Definitely

17:17po hindi

17:17po siya

17:17yung cause.

17:18Yung level

17:19po ng tubig

17:19talagang

17:20ibang klase

17:20po yung

17:21ngayon

17:21admittedly.

17:22If you

17:22see the

17:22map,

17:23yung farm

17:24is here.

17:26So

17:28kaya po

17:29medyo

17:29nako-confirm

17:29po namin

17:30na yung

17:30rainfall

17:31talaga

17:31yung

17:31problema.

17:32I mean

17:32hindi

17:33po siya

17:33talaga

17:33yung issue

17:34kasi

17:34yung

17:34speed,

17:35yung

17:35volume

17:36po

17:36ng tubig

17:36na buwa

17:37ba

17:37from

17:37here

17:37is

17:38same

17:38as

17:39yung

17:39buwa

17:39ba

17:39po

17:39sa

17:40part

17:40na

17:40to.

17:41So

17:41parang

17:49may balak

17:50pa ang

17:50kumpanya

17:50na

17:50magtayo

17:51ng

17:51phase

17:512

17:52sa

17:53228

17:53hectares

17:54sa

17:54kabundukan

17:54bagay

17:55na

17:56tinututulan

17:56ng

17:57mga

17:57residente.

17:58Ayaw po

17:58namin

17:58matuloy

17:59yung

17:59phase

17:592

18:00bilang

18:00po

18:00mga

18:01mamamayan

18:02na rin

18:02ng

18:02barangay

18:02Santa Rita

18:03hindi

18:03lang

18:03po

18:03mga

18:04leader.

18:04Yung

18:04ating

18:04kabundukan

18:05nga

18:05po

18:06is

18:07dyan

18:07po

18:07talaga

18:07yung

18:08pinagkukuha

18:08na po

18:08nila

18:09ng

18:09kanilang

18:09pangkabuhayan.

18:10Nasaan po

18:11wala na pong

18:11bundok

18:12na makakalbo

18:14wala na pong

18:14kalikasan

18:15na

18:18masisira

18:19kasi

18:21ang kalikasan

18:21may buhay

18:22din po

18:22sila

18:25na maganda

18:26na yung

18:26ginawa

18:27ng Diyos

18:29para sa

18:30mga tao

18:31sa atin

18:32bilang katutubo

18:33isa po

18:34kaming

18:34nagpo-protekta

18:36sa kalikasan

18:37noon pa

18:37sa mga

18:38ninuno pa

18:38po namin.

18:40Kaya

18:40sana po

18:41wala na pong

18:42mga katutubo

18:43na makalayas

18:45sa aming

18:47lupaing

18:47ninuno.

18:48Sa isang

18:49pahayag

18:50sinabi naman

18:50ng

18:50Aboytis

18:51Renewables

18:51Inc.

18:52na sinusunod

18:53nila

18:53ang lahat

18:54ng mga

18:54alituntunin

18:55ng DNR.

18:56Pati

18:56daw nilang

18:56flood

18:57pro

18:57ng

18:57Olonga

18:57Positina

18:58bahagi

18:58ng

18:59Kalaklan

18:59River

18:59Basin.

19:00Kaya

19:01dinisenyo

19:01ang

19:01solar

19:02farm

19:02para

19:02hindi

19:03makadagdag

19:03o

19:04magpalala

19:04ng

19:04problema

19:05sa

19:05baha.

19:06Batay

19:06raw

19:06sa isang

19:07independent

19:07third-party

19:08study,

19:09hindi

19:09palalalae

19:10ng

19:10power plant

19:11ang

19:11pagbaha

19:11sa

19:11downstream

19:12communities.

19:13Sinunod

19:13din

19:14daw

19:14nila

19:14ang

19:14free,

19:15prior,

19:16and

19:16informed

19:16consent

19:17sa ilalim

19:18ng

19:18Indigenous

19:18People's

19:19Rights

19:19Act

19:20of

19:201997.

19:21Nagsasagawa

19:22rin

19:22daw

19:22sila

19:22ng

19:23annual

19:23tree

19:23planting

19:24activities.

19:25Sinusubukan

19:25din

19:25namin

19:26kuna

19:26ng

19:26pahayag

19:26ang

19:27Department

19:27of

19:27Energy.

19:28Patuloy

19:28namang

19:28nakaalerto

19:29ang LGU

19:30ng

19:30Olonga

19:30po.

19:30Ito

19:31ang

19:31unang

19:32balita.

19:33Darlene

19:33Kai,

19:34GMA

19:34News.

19:37Nagpasiklaban

19:38ng

19:38sampung

19:38barangay

19:39na taon

19:39ng

19:40Hudyaka

19:40Festival

19:41sa

19:41Panglao

19:42Bohol.

19:43Kanya-kanyang

19:43gimmick

19:44ang mga

19:44kalahok

19:44sa

19:44street

19:45dancing

19:45at

19:45ritual

19:46showdown.

19:47Tamog

19:47dyan

19:47ang

19:47makulay

19:48at

19:48masiglang

19:48pagtatanghal

19:49na hangon

19:49sa

19:49kanilang

19:50mga

19:50tradisyon

19:50at

19:50pananampalataya.

19:52Ang

19:52barangay

19:53Danao

19:53ang

19:53itinanghal

19:54na kampiyon

19:54sa

19:54street

19:55dancing

19:55competition.

19:56Ang

19:57barangay

19:57poblasyon

19:57naman

19:57ang

19:58nagwagi

19:58sa

19:58showdown

19:58competition

19:59at

19:59nagkamit

20:00ng

20:00Best

20:00in

20:01Choreography

20:01Award.

20:02Ayos

20:02sa LGU,

20:03ang

20:03Hudyaka

20:03Festival

20:042026

20:05ay

20:05pasalamat

20:06sa

20:06mga

20:06biyayang

20:07natanggap

20:07mula

20:07sa

20:07kanilang

20:08patron

20:08na

20:08si

20:09San

20:09Agustin.

20:10Ang

20:10Hudyaka

20:11ay

20:11salitang

20:11bisayan

20:12ang

20:12ibig

20:12sabihin

20:12ay

20:12masayang

20:13pagdiriwang

20:13o

20:14selebrasyon.

Unang Balita - Part 1 (September 1, 2026) | Unang Hirit

Category

Transcript

Recommended