00:00...ukrai艅skich nacjonalist贸w.
00:0211 kolumn symbolizuj膮cych 艣wiece,
00:06tak jak 11 powiat贸w wojew贸dztwa wo艂y艅skiego
00:09stoj膮cych na symbolicznej mapie Wo艂ynia.
00:11I s艂owa na p艂ycie.
00:13Biegli艣my, lecz 艣mier膰 miewa艂a bli偶ej, gdy sz艂a od wsp贸艂ziomk贸w.
00:18A obok miecz, krzy偶, pomnik wo艂y艅skiej dywizji.
00:22To dla nich ma艂y Wo艂y艅.
00:25Wyobrazi艂em sobie cie艅 mieca
00:28rzucony na ten plac i to stanowi.
00:31W tej chwili tego nie wida膰, ale tu jest jakby cie艅 mieca,
00:36na kt贸rego skrzy偶owaniu le偶y tablica informuj膮ca o wszystkim.
00:41Pod kolumnami Wo艂yniacy umie艣cili urny z ziemi膮
00:44ze swoich by艂ych powiat贸w, po艣wi臋cone przez biskupa Mariana Dusia.
00:48I tu dzi艣 w Warszawie, tak jak przedwczoraj w Porycku,
00:51od偶ywaj膮 wspomnienia.
00:53My Wo艂yniacy chcieliby艣my us艂ysze膰 te s艂owa, powiedzmy,
00:57te s艂owa, przepraszamy.
01:01W tej chwili jako艣 mnie zatka艂o, prosz臋 mi powiedzie膰.
01:05Wo艂yniacy zapami臋tali te偶, 偶e na pomnikach w Porycku
01:08Ukrai艅cy zmienili ustalone wcze艣niej epitafia.
01:11Mam wra偶enie, 偶e ta administracja wo艂y艅ska,
01:15ona by艂a pod wielkim naciskiem tych przeciwnik贸w,
01:19przeciwnik贸w tego rodzaju uroczysto艣ci
01:22i zwolennik贸w dawnej organizacji ukrai艅skich nacjonalist贸w i UFA.
01:27I to zadecydowa艂o, 偶e oni pod tym naciskiem ulegli,
01:31ulegli pod tym naciskiem.
01:32To jest niedobrze.
01:34Mimo to co艣 si臋 zaczyna zmienia膰 w 艣wiadomo艣ci
01:37i Polak贸w, i Ukrai艅c贸w.
01:38Zar贸wno uroczysto艣ci na Ukrainie z udzia艂em prezydent贸w,
01:42jak i wsp贸lna deklaracja,
01:44to jest jeszcze nie pojednanie,
01:46ale otwarcie drzwi do pojednania.
01:47I teraz potrzeba b臋dzie sporej pracy.
01:49To te偶 podkre艣la艂 w czasie mszy biskup Marian Du艣.
01:53Niekt贸rzy maj膮 swoje zastrze偶enia
01:56uwarunkowane prze偶yciami z przesz艂o艣ci.
01:59I to jest zrozumia艂e.
02:01To jednak jest to wyra藕nie krok ku pojednaniu.
02:05Uroczysto艣ci w Porycku zerwa艂y te偶 zas艂ony milczenia
02:08z wo艂y艅skich mord贸w.
02:09W PRL-u ta prawda by艂a wymazywana ze wszystkiego.
02:13Pojawi艂y si臋 bez mojej wiedzy pewne dziwne poprawki
02:18w moim 偶yciorysie,
02:20偶e ojca mojego zamordowali faszy艣ci,
02:22a to zamordowali nacjonali艣ci ukrai艅scy.
02:26W 1943 roku.
02:28Bo ojciec genera艂a s艂u偶y艂 na Wo艂yniu
02:30w oddzia艂ach samoobrony.
02:32I tam spoczywa.
02:33Tam ro艣nie teraz ju偶 wysoki las
02:35i kwiaty, kt贸re zabra艂em,
02:38zabra艂em ze sob膮.
02:41Po艂o偶y艂em w tym lesie,
02:42gdzie艣 tak w przypuszczalnym miejscu,
02:45gdzie gr贸b taty jest.
02:47Teraz najwa偶niejszy wydaje si臋
02:50swobodny dost臋p do cmentarzy
02:51i o to, jak deklaruj膮,
02:53zadbaj膮 politycy.
