- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:14İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Herkese merhabalar. Bu hafta konuğumuzla Türkiye cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerini, tutsakların durumunu ve barış ve demokratik toplum süreci kapsamında ailelerin
00:40süreçten beklentilerini konuğumuzla konuşacağız.
00:43Ancak konuğumuza geçmeden önce konuya dair hazırladığımız bir dosyamız var. Dosyamızı izleyelim.
00:49Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın 27 Şubat 2025'te başlattığı barış ve demokratik toplum süreci Türkiye, Kürdistan ve Orta Doğu'da
00:57yeni gelişmelere kapı aralamaya devam ediyor.
00:59Barış ve demokratik toplum süreci kapsamında sürecin hukuki zemini oluşturmak amacıyla hazırlanan milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine dair kanun,
01:10meclis genel kurulunda kabul edilmesinin ardından resmi gazetede yayınlandı.
01:14Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın kök yasa olarak nitelendirdiği, kamuoyunda ise çerçeve yasa olarak tanımlanan düzenlenmenin yürürlüğe girmesiyle birlikte
01:23gözler,
01:23sürecin bundan sonraki hukuki adımlarına çevrildi.
01:26Yasanın ardından özellikle tusaklar ve ailelerin beklentileri öne çıkarken yeni düzenlemelerin,
01:32kapsamı ve hayata geçirilecek hukuki adımların nasıl olacağı beklentisi sürüyor.
01:37Şimdi gözler meclisin gündemine gelecek yeni düzenlemelerde, tusakların durumuna ilişkin atılacak adımlar,
01:43sürecin hukuki boyutunu nasıl ilerleyeceği ve toplumsal bütünleşmeye yönelik düzenlemelerin,
01:47kapsamı önümüzdeki dönemin temel başlıkları arasında yer alacak.
01:52Bundan sonrası da bu eksiklikleri gidermek gibi bir sorumluluğumuz da var.
01:57Bugün bizim önümüzdeki en büyük sorumluluk aslında bugün yapılan, atılan bu adımı büyütmek, bu başlangıcı büyütmek.
02:07Çünkü barış yalnızca bir yasayla gelmez, gelmeyecek.
02:12Barış hukukta, siyasette ve toplumsal yaşamın bütün alanlarında atılacak demokratik adımlarla ancak kalıcı hale gelebilir.
02:21Özgürlük İçin Hukukçular Derneği ile MET tutuklu ve hükümlü aileler ile Hukuki ve Dayanışma Dernekleri Federasyonu geçtiğimiz günlerde yaptığı basın
02:30açıklaması ile
02:31Türkiye'deki 112 hapishanede yapılan ziyaretler sonucu hazırladıkları,
02:35Türkiye hapishanelerinde 2026 yılı Ocak-Haziran dönemi hak ihlalleri raporunu açıkladı.
02:40Raporda, cezaevlerinde başlı sağlık, haberleşme ve yayın hakkı olmak üzere çok sayıda temel hakkın sistematik biçimde sınırlandırıldığı belirtildi.
02:50ÖHD ve MET Tuat Fed'in açıklamasına göre geçmiş yıllarla kıyaslandığında,
02:55cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin niteliğinde önemli bir değişiklik yaşanmadı.
03:00Sağdaki ziyaretlerde en sık karşılaşılan ihlallerin başında ise sağlık hakkına erişimine engellenmesi geldi.
03:06Hasta mapusların hastane sevklerinin aylarca geciktirildiği,
03:10idare ve gözlem kurullarının kararları nedeniyle tahliyelerin ertelendiği belirtildi.
03:15Raporda ayrıca haberleşme ve yayın hakkına yönelik kısıtlamalar,
03:19Kürtçe yayınların engellenmesi, disiplin cezalarının baskı aracına dönüştürülmesi,
03:24çıplak arama ve ağız içi arama gibi uygulamalara dikkat çekildi.
03:28Dernekler bu uygulamaların mapusların temel haklarını kullanmasını giderek zorlaştırdığını belirterek,
03:33mapusların en temel haklarını kullanabilmesi istisna haline gelirken,
03:38halkların sınırlandırılması adeta kural haline gelmiş durumda, derlendirilmesinde bulundu.
03:44İnsan hakları ihlallerinin en çok yaşandığı alanlardan biri olan hapishanelerde,
03:49işkence ve kötü muamele uygulamaları, keyfi disiplin cezaları, ailelerinden koparılarak sürgün edilmeler,
03:55tahliyesi yaklaşanların soyut gerekçelerde infazlarının uzatılması ve yakılması,
04:00sosyal faaliyet ve iletişim haklarının engellenmesi,
04:03sağlık hizmetlerine erişim hakkının sistematik biçimde ihlal edilmesi
04:07ve özellikle ağır hasta mapuslarının tedavisiz bırakılarak ölüme terk edilmesi artık istisna değil,
04:13kural haline geldiği gözlemlenmiştir.
04:15Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Kadın Meclisi Sözcüsü Halide Türkoğlu,
04:20partisinin genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu,
04:26barış, demokrasi, eşitlik, özgürlük için atılan adımların,
04:30Kürt halkı önderi Abdullah Öcalan'ın ortaya koyduğu irade ile
04:33tarihsel ve hukuki bir eşiğe geldiğine dikkat çeken Halide Türkoğlu,
04:38Evet, mücadele edeceğiz.
04:40Çünkü kalıcı barış, demokrasi mücadelesinden bağımsız değildir.
04:45Adaletsizliğin, eşitsizliğin yaşandığı her alanda barışın yansımasını sağlamak için mücadele edeceğiz.
04:53Bugün dışarıda barış konuşulurken,
04:56cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin derinleşmesi asla kabul edilebilecek bir şey değildir.
05:03Tutsakların özgürlüğü konuşulurken,
05:06cezaevlerinde ayrı bir hukuk uygulanamaz.
05:09Bakın yakın zamanda Özgürlük İçin Hukukçular Derneği ve
05:14METTUATBED'in 2026 yılının ilk 6 ayına ilişkin raporu,
05:19hapishanelerde çok ciddi hak ihlallerinin devam ettiğini ortaya koymuştur.
05:25Marmara bölgesinde bulunan cezaevlerine yönelik 3 aylık hak ihlalleri raporunu açıklayan İHD İstanbul Şubesi,
05:31cezaevlerinde işkence, kötü muamele ve onur kırıcı davranışlar gibi ihlallerin devam ettiğini belirterek,
05:38farklı başlıklarda 355 hak ihlalinin tespit edildiğini duyurdu.
05:42İHD Merkez Yürütme Kurulu üyesi Gülseren Yoleri,
05:45Türkiye'deki cezaevlerinin kapasitesinin üzerinde dolu olduğunu vurgulayarak,
05:49bunun hak ihlallerine neden olduğunu dile getirdi.
05:53Toplam 15 cezaevinden başvuru aldıklarını söyleyen Gülseren Yoleri,
05:57toplamda 355 hak ihlalini tespit ettiklerinin altını çizdi.
06:01Bu rapor döneminde 57'si Marmara bölgesi hapishanelerinden olmak üzere,
06:06Nisan ayında 12, Mayıs ayında 12, Haziran ayında 41 olmak üzere,
06:10toplam 65 başvuru yapılmış olup, bu başvuruların 37'si kadın, 28'i erkek,
06:16ikisi göçmen ve 9'u adli, 56'sı politik nedenlerle hapiste olan mabuzlar tarafından gerçekleştirilmiştir.
06:23Basın taraması yolu ile tespit ettiğimiz 49 ihlalin yanında,
06:27derneğimize Nisan 12, Mayıs 12, Haziran 41 olmak üzere yapılan toplam 65 başvuru da,
06:33Marmara bölgesi hapishanelerinden Nisan ayında 87, Mayıs ayında 90, Haziran ayında 99 olmak üzere toplam 276 ihlal tespit edilmiştir.
06:44Marmara dışı hapishanelerden gelen başvurularda,
06:47Mayıs ayında 12, Haziran ayında 18 olmak üzere 30 ihlal tespit edilmiştir.
06:52Başvurulardan tespit edilen toplam ihlal sayısı 306,
06:56basın taraması ile tespit edilen 49 ihlal dahil toplam ihlal sayısı ise 355 olmuştur dedi.
07:31İzlediğiniz için teşekkür ederim.
07:32Dosyamızı izledik, şimdi konuğumuza dönelim.
07:35Konuğumuz Twider yönetiminden Sayme Çiçek.
07:37Sevgili Sayme programımıza hoş geldiniz.
07:40Hoş gördük, iyi yayınlar.
07:41Teşekkürler.
07:42Sevgili Sayme biliyorsunuz çok kritik bir dönemden geçiyoruz.
07:46Barış ve Demokratik Toplum süreci, Kürt halk önderi Sayın Abla Öcalan'ın 2025-27 Şubat tarihinde yaptığı tarihi çağrıyla birlikte
07:58devam ediyor.
07:59Ve bu süre zarfında da birçok gelişmeye tanıklık ettik.
08:02Sizler de aslında bu sürecin içinde çalışmalarınızı aralıksız bir şekilde sürdürüyorsunuz.
08:09Yani bu sürecin en diyelim öncelikli boyutlarından biri olan tutsak yakınlarıyla sizler ilgileniyorsunuz.
08:18Yine cezaevindeki yaşanan sorunlarıyla birebir ilgileniyorsunuz.
08:23Bu anlamda Twider'in yürütmüş olduğu çalışmalar ne durumda yine ailelerin bu süreçten beklentilerini nasıl görüyorsunuz?
08:32Merhaba.
08:33Tabii ki biz Twider olarak her zaman ailelerin yanında, omuz umuza, yan yana durmaya gayet ve özen gösteriyoruz.
08:40Her bir ailemiz bizim için çok değerli ve çok kıymetli.
08:44Tabii süreç başlamadan önce de her zaman ailelerle yan yanaydık.
08:49Başlamadan önce aslında şöyle şurada bir dokunmak istiyorum.
08:54Cezaevlerindeki direnişlere karşı aileler her zaman onlar da dışarıda bir direniş halindeydi.
09:01Bunun örneği adalet nöbetleriydi.
09:04Anneler her zaman çocuklarının yanında olduğunu ve onların sesine ses kattılar.
09:09Tabii sonradan başlayan süreçle beraber tekrar her türlü duyguyu ailelerle beraber yaşadık ve her şeye tanık olduk.
09:18Ailelerle bazen sahada, bazen cezaevi kapılarında, bazen gelen tahliyelerle beraber havalimanında, otogarda bütün doygularına şahit olduk.
09:30Bazen son dönemde çok otuz yıllıklar yine otuz yılı aşmış kutsaklar da tahliye edildi.
09:38Bu da aslında çok büyük bir atmosfer yarattı.
09:43Aynen öyle.
09:44Aslında otuz yıllıklarını bitirip gelen arkadaşlar hem bazen aileleri üzüntüye boğdu, bazen de büyük bir sevince.
09:56İkisini bir arada.
09:57Aslında ailelerini her zaman o iki duyguyu bir arada yaşıyorlar.
10:00Tabii her zaman Tuader deyince sadece bir dernek olarak düşünmeyelim.
10:04Çünkü Tuader bütün tutsakların evi ve ailesi.
10:08Onun için biz hep beraber bir aile olduk.
10:12Aynı hisleri paylaştık.
10:14Aynı beklentiler içinde olduk.
10:16Her zaman dayanışma ve hem duygu olarak hem bilgi olarak yan yana durmaya çalıştık.
10:22Otuzluk yıllar, otuz yıldan sonra gelen arkadaşlar gerçekten ailelere ve bize de göç kattılar.
10:29Sayım aslında otuz yıllık dediğinizde yani böyle çok da şey ele almamak gerekiyor.
10:35Yani bu cezaevi kapılarında olsun, havalimanında olsun, otogarda olsun aileleriyle birlikte birçok yerde birlikte karşıladınız.
10:46Ve duygusal anlar yaşandı.
10:48Bu karşılamalarda yine bunlarla birlikte ailelerin sevincine ortak oldunuz.
10:54Biraz belki bu duyguları bizimle paylaşabilirsiniz.
10:56Yani otuz yıl ardından özgürlüklerine kavuşan kişileri ilk olarak siz karşılıyorsunuz.
11:02Hem ailelerin duygularına ortak oluyorsunuz.
11:05Hem cezaevinden çıkan otuz yıllık tutsakların duygularına ortak oluyorsunuz, şahitlik ediyorsunuz.
11:12Belki bu anlamda varsa böyle aklına gelen o anıları da anlatabilirsiniz.
11:18Aslında şöyle ilk otuzluğuma gittiğimde şöyle bir hisse katılmıştım.
11:26Yani insan ilk cezaevine girdiğinde otuz yıl sonra çıkacaksın dediğinde ne düşünür?
11:31Hatta sormuştum o arkadaşa sonradan.
11:34Onu sonra anlatıyor, önce karşılamaya geçelim.
11:37Sonra mesela havalimanında şöyle bir konuşma olmuştu aileler arasında.
11:42İşte burada zaten Kürt'ün direnişi çıkıyor ortaya.
11:47Aileler için de mesela büyük bir umut olmuştu.
11:50Otuz yıldan sonra da tekrar ailesine ve halkına, ülkesine dönebiliyor.
12:01Şunu da gördük.
12:03Yani otuz yıl deyince de kimse orada pes etmemiş.
12:06Kimse teslim olmamış.
12:08Kimse yaşamından bir kesinti bırakmamış.
12:14Her zaman direnmiş, her zaman dinç durmuş, her zaman örgütlü onu yaşatmış.
12:20Ve orada gelen arkadaşlar gerçekten şunu hissettirdi hep bize.
12:25Sanki yıllardır bir akademiye, özel üniversitelere gidip okumuş, kendini yetiştirmiş.
12:33Yani çoğusu ben şunlara şahit oldum.
12:37Bedensel olarak da çıktıklarında, en fiziksel en bedensel olarak ailelere mesela böyle bir dinç göründüler.
12:45Sevinç, sevinçlerini gözlerinden görebiliyordun.
12:49Ve bu da ailelere de yansıyordu.
12:51Aileler de tabii ki şunu söylüyordu.
12:55Otuz yıldan sonra mesela anneler şükürler olsun.
12:58Hala geldiler, hala o umutla, hala o enerjiyle.
13:03Ve her zaman çıkan her arkadaş şunu söyledi.
13:05Ben geldim mutlu değilim.
13:08Evet umutluyum, umutlarımı hiçbir zaman yitirmedim.
13:11Ama arkada kalan yoldaşım kaldığı için her zaman özgünüm dedi.
13:16Bunu hiç bir sırasız bütün tutsaklar söyledi.
13:19Hemen hemen yüzde yüz.
13:21Belki o anın heyecanıyla bir kişiye dile getirmemiş ama beden diliyle her zaman bize hissettiler.
13:27Bu da onların ne kadar yoldaş olduğunu ve beraber olduğunu bize gösterdi.
13:31Dayanışma içinde hem fiziksel hem düşüncesel olarak yan yana durduklarını gösterdi.
13:38Demek ki direnişi ve direnmeyi yıllar durdurmuyor.
13:45Ya da yıllar bunu kırdırmıyor sende.
13:48Eğer sen kararlıysan, gördüğün şeyde inanmış ve o yola gitmeye kararlıysan yerin neresi olduğu fark etmiyor.
13:57Yani dört duvar arasına gittiğinde duracak, pes edecek, direnci kırılacak, düşünceleri belki fesh edecek.
14:08Biz bunların hiçbiriyle karşılaşmadık.
14:10Hatta otuz yıl yattıktan sonra gelişiyle bizlere ve ailelere çok büyük bir güç kattı.
14:18Demek ki direnmek, direnmektir yeri fark etmiyor.
14:22Zamanı fark etmiyor.
14:23Dört duvar arası dediğimiz ama şu an mesela çoğu arkadaşlar tek hücrede ve tek başına o direnci gösteriyor.
14:33Tek başına gördüğü, bildiği, inandığı şeyle kendi ideolojisiyle kendine yaşam alanı yaratıyor.
14:42Ve bunu sürdürüyor, bununla yaşıyor, bununla otuz yılı geçiriyor.
14:47E tabii bunu gidip şahit olan gelen aileler onlar da birbirine destek oluyor.
14:52Onlar da o cezaevinden aldığı dirençle birbirine göç katıyor.
14:58Dedik ya biz ailelerle gerçek yani bağ kurduk ve aile olduk.
15:03E sürecin başlamasıyla başta sorduğunuz gibi şu an ailelerin o gözlerindeki hem yorgunluğu ama hep umutlu bekleyişi de hissediyoruz artık.
15:13Aslında biz artık birbirimizin beden dillerini okuyoruz.
15:16Konuşmasak bile bir annenin gözlerine baktığında, bir eşin gözlerine baktığında artık beklentisi.
15:23Çünkü dedim ya Tuader onun evi ve biz yoldaş olduk.
15:27O beklentilerini, bekleyişi hissediyorum.
15:30O bekleyişi tamamen cevap olamıyoruz.
15:35Çünkü biz de onlar gibi süreci takip ediyoruz.
15:38Ama o duyguyu gerçekten dile getirmek çok zor.
15:43Bunu şu an anlatmak, o ailenin bekleyişi, umutla bekleyişi, pes etmemesi, anlatmak gerçekten benim için bayağı zor.
15:53Biraz da şeye değinmek istiyorum.
15:55Evet yani 30 yıllıklar çıktı.
15:58Hala cezaları tamamlanmamış olanlar var.
16:01Ve Türkiye cezaevlerinde yaklaşık 5000'e yakın siyasi tutsak bulunuyor.
16:07Aslında bir süreç de yürüyor ve bu süreçle birlikte biliyorsunuz Türkiye ilk kez yasal bir adım attı somut olarak.
16:16Ve bu yasa da meclis onayıyla geçti.
16:19Önümüzdeki dönemde yine Milli Güvenlik Kurulu'nun onayıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.
16:27Bu anlamda da belki birçok tutuklu tahliye olacak.
16:30Ancak hala Türkiye cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri de var biliyorsunuz.
16:35Yani bu anlamda aslında öncelikli olarak tutsakların tahliye edilmesi, özgürlüklerine kavuşması konusunda nasıl bir adım bekliyorsunuz?
16:46Yani şöyle söyleyeyim.
16:47Evet, yeni bir yasa elbette ki var.
16:51Ve yankı da uyandırdı.
16:54E tabii şunu da söylemek istiyorum.
16:57Yani anneler için, eşler için, çocuklar için özellikle.
17:01Çünkü çocuklarımız gerçekten cezaevi yollarında büyüdü.
17:06Ve ister istemez çocuklar zamanla cezaevinin ne olduğunu, babalarının özgürlük hakkını elinden alındığını ve babasızlığın verdiği duyguyla bazı çocuklardan farklı
17:24büyüyor.
17:25Ve onun için daha çabuk her şeyi kavruyor ve daha fazla araştırmacı ruha sahip oluyor.
17:33Yani o çözümlemeyi yapıyor.
17:35Böyle gidip babasını dört duvar arasında görmek ona bu şartları dayatıyor.
17:42Şimdi şöyle söyleyelim.
17:45Mesela cezaevlerinde şöyle bir şey de var.
17:49Tutuklu ile aile genelde aynı şehirde kalmıyor.
17:53O başka bir şehirde.
17:55Aile başka bir şehirde.
17:57Şimdi mesela yaşlı bir anneyi gitmek istese bile 24 saat yolda bir saat göreceği için.
18:06Yani cezaevindeki yoldaşımız bunu kabul etmiyor.
18:10Yani bunca yıl, bunca kilometre yol geleceksin ve hasta, çoğu anne hasta artık ve bir saatlik için.
18:19Ve orada gördükleri psikoloji, baskı, mağmele ailelerde gerçekten büyük bir hayal kırıklığı ve kırılmaya ister istemez insan olarak.
18:28Hakkari'den Tekirdağ'a ya da Edirne'ye gitmek için.
18:31Aynen öyle.
18:31Yani biz daha bunun maddi durumunu, maddi boyutunu ele almıyoruz.
18:37O da var yani o da bir gerçeğimiz, o da yani işin yarısı.
18:40Ama yani biz şu an sağlık durumlarını göz önünde koyduğumuzda aileler tabii ki bundan dolaylı şey yani her dakika yasayı
18:53takip ediyor.
18:54Her dakika gözü mecliste ve her dakika televizyon başlarında ya da yetkili biri gördüğünde hemen bu soruyu soruyor.
19:03Yasa ne oldu?
19:04Ne zaman çıkacak?
19:05İlk adımlar ne zaman atacak?
19:07Çocuklarımız ne zaman özgür kalacak?
19:10Ya da kendi çocuğunun ismini söylüyor.
19:12Ya da babasının ismini soruyor.
19:16Yani öyle bazen oluyor ki mesela ben şuna da şahit olmuştum.
19:20On sekiz yaşındaydı çocuğumuz.
19:22Anne karnındayken babası cezaevine girmişti.
19:26Şu soruyu babasının ismini öyle bir o an o duyguyu bana geçirdi ki sanki yasa sadece onun babası içinmiş gibi.
19:33Benim babam ne zaman çıkacak?
19:36Benim babamın ismi var mı listede?
19:39Öyle bir heyecanla sormuştu ki bir vekile.
19:43Tabii vekil de onu anlamıştı.
19:45Babasının ismini sormuştu cezaevini falan.
19:48Aileler artık ister istemez her gördüğü kişiye yasayı nasıl gittiğini, nereye geldiğini, nereye gideceğini soruyor.
19:56Soruyor.
19:56Özellikle kendi tutsağıyla ilgili tabii herkese her zaman genel bir bırakılma tahliye beklerken de o insani duyguyla kendi tutsağının ismini
20:09söyleyerek soruyorlar.
20:11Bu da bir gerçek yani şimdi sürecin sürdüğünü görmek, sürdürdüğünü de görmek halkın en büyük talebi ve beklentisi önce siyasi
20:21tutsakların tahliyesi.
20:23Tahliyesi. Bu da kulaktan kulağa, dilden dile de hemen yayıldı.
20:29Beklentilerin olması gayet doğal ve yani doğrusu da bu.
20:34Önce biz her zaman şöyle söyleriz, aileler şöyle söyler.
20:38Ne zaman hasta tutsaklar bırakılırsa ya da tahliyeler olursa biz sürecin iyi gideceğine inanıyoruz.
20:45Bunun için onlar da bu sürecin takipcisidir.
20:47Evet Sayım aslında şeyde sormak istiyorum yani kamuoyunda kök yasa veya çerçeve yasa olarak tanımlanan düzenlemenin kapsamını nasıl değerlendiriyorsunuz?
20:57Yani sizce yasa barış ve demokratik toplum sürecinin duyduğu hukuki zemini oluşturabilecek mi yoksa önemli eksiklikler barındırıyor mu?
21:06Siz bu yasadaki eksiklikleri ya da aslında olması gerekenlerin içinde olduğunu nasıl tanımlıyorsunuz?
21:15Doğrusunu istersen mesela ben Tuader yöneticisi olarak ailelerle yan yana çok gelirim.
21:24Bu dediğim gibi yani sağda da oluyor, dedik ya tahliyelerde oluyor.
21:30Hastalanan ailelerimizin yanında oluyoruz.
21:34Vefat eden hasta tutsakların ailelerin yanında oluyoruz.
21:39Onun için bizim genelde yüzde doksan dokuz konuşmalarımız, söhbetlerimiz ailelerle tabii ki yasadır, tabii ki süreçtir, tabii ki tahliyelerdir.
21:53Dediğim gibi yani o bekleyiş, o umut hiçbir zaman bitmedi.
21:58Beklemek de tabii ki takip etmek de onların en doğal hakkı.
22:03Kök yasa deyince mesela ailelerin çoğunu anlamıyor bile yani.
22:09Ben her zaman derim mesela anneler şunu sorar.
22:13Hani bizim anlayacağımız şekilde gelin bize söyleyin.
22:16Mesela televizyonda izler, dinler, çerçeve yasa der.
22:20Mesela bunu anlamaz.
22:22O direkt sonuca bakar.
22:24Sonuca artık gidilmesini ister.
22:26Çünkü şöyle der.
22:27Biz diyor ki şöyle geçen bir anne güzel bir örnek vermiştik.
22:32Biz Türklerle bir iki elmanı yarısı gibiyiz.
22:35Ama biz bir yarı elma hep yerinde durup onlar ellerinden geldikçe bizi çürümeye bırakıp yok etmeye çalıştılar.
22:46Ama öbür taraf kendini geliştirip bizim üzerimizden tam olmaya çalıştır.
22:52Ama biz bunu kabul etmedik.
22:54Biz etsek bile çocuklarımız etmedi.
22:57Biz üniversitelere çocuklarımızı gönderirken çocuklarımız varız diye bir mücadele verdiler.
23:05Ve onun için şu an zindanlarda.
23:06Ve şu an çerçeve yasa dedikleri, kök yasa dedikleri şey yani bizim emeğimizin üzerine ya da bekleyişimin üzerine verdiği isimdir
23:18diye sormuştu bana.
23:19Ne olursa olsun biz o elmanın yarısıysak biz bu dünyanın ya da Türkiye'nin yarısının haklarına sahibiz.
23:30Ve mücadelemizi, çocuklarımızın mücadelesi budur.
23:33Onun için bir an önce yani onlar zaten aileler hep yetersiz gördü.
23:40Ama kıymetli de buldu bu süreci.
23:43Yani her iki yünden de baktı.
23:45Yani elmayla örnek verdik.
23:47Onu da elmay olarak ben örnek vereyim.
23:50Hem yetersiz buldu çerçeve yasayı dağı kük desek, süreç desek.
23:55Yani halktan gelen genel tepki.
23:58Sadece Tuader ailesi değil.
24:00Yani bizim burada sahalara indiğimizde tabii ki hepimiz biriz.
24:07Hepimizin düşüncesi, fikri, amacı, isteği artık barış içinde çocuklarımızı bizim de büyütmemiz.
24:14Kendi dilimizi konuşmak.
24:16Ben şu an bile konuşurken gerçekten zorlanıyorum.
24:21Biz köyçe büyüdük.
24:23Köyçe doğduk.
24:24Köylerde yaşamımızı sürerken köylerimizden göç edildik.
24:29Ve metropollara, şehirlere geldik.
24:31Ve bu bize ait olmayan dili diyeceğim, öğrenmek zorunda kaldık.
24:38Ama ne olursa olsun ben şu an bile konuşurken çok zorlandığımı dile getirmek istiyorum.
24:44Anneler de şöyle, Kürt halk önderinin başlattığı sürece her zaman destekçisi oldu.
24:52Tabii her zaman baştan başa şöyle dediler, o söylerse doğru söyler.
24:59O yapıyorsa doğru söylüyordur.
25:01Sorgulama olmadı.
25:03Aslında şöyle mesela şunu da söylemek istiyorum.
25:06Dün koşu yolunda bir anne şöyle demişti.
25:12Bizim çocuklarımızın dediği mamostesi gibi.
25:16Biz mamosteler yanlış yapmaz dedi öğretirken.
25:21Ve şu an eğer o da verdiği bir kararsa biz de çocuklarımız da buna oyarız ve bunun takipçisi oluruz.
25:29Yani dediğim gibi adının ne olduğu önemli değil.
25:33Halkın kararlı olduğunu, halkın bekleyişte olduğunu ve halkın bir tarafın sürekli adım atması, sürekli fedakarlık yapması.
25:44Ondan biraz yorgunluk ve sabırsızlık hissettiriyorlar bize.
25:52Yani bir an önce artık o mecliste ne çıkacaksa çıksın diye seslerini yükseltiyorlar.
25:58Evet sevgili sayım aslında siz koşu yoluna değindiniz.
26:00Ben de oradan size bir soru sorayım.
26:02Çünkü biliyorsunuz yani bu mücadelede 52 yıllık bir mücadeleden söz ediyoruz.
26:08Ve bu kapsamda da birçok bedel ödemiş aileler var.
26:11Bu anlamda bir kısmı cezaevinde yine bir kısmı da dağlarda üzgürlük savaşı verirken şehadete ulaşmış ve işte şu an şehadetleri
26:21açıklanmış ve koşu yolu parkında da taziyeler kabul ediliyor.
26:26Belki bu anlamda da bir mesaj vermek istersiniz.
26:28Evet bir yandan tutsak aileleri var, öbür yandan yine yaşamını yitirmiş geril aileleri var.
26:36Bu anlamda nasıl bir mesaj vermek istersiniz?
26:40Şöyle söyleyeyim, dün gün boyunca ben de oradaydım.
26:45Çünkü benim halkımın, benim komşumun, benim akrabamın çocuğunun şehadeti gelmiş.
26:55Orada durduğumda çok farklı duygularla karşılaştım.
27:01Ve ben bir Tuader yöneticisi olarak çoğu aileyi tanıyordum.
27:05Şöyle bir düşünceyi orada yani gözlemledikten sonra kapıldım.
27:12Yani elinde çocuğunun resmi ve artık gerçekten anneler yani ağlamaktan gözyaşları kurumuşken hala dimdik duruyorlardı.
27:26Hala çocuklarının onlara verdiği yüreklerinde yaşadığı acıyla yerlerinde otururken mesela tanıdığım birkaç annenin yanına giderken hala diyordu ki benim yüreğim
27:43yanmış başka annenin yüreği yanmasın feryatlarını doydum.
27:46Bu acıyı diyordu hiçbir anne yaşamasın.
27:52Bunu dinlerken insanın tövleri yani ürperliyor.
27:56Yani mesela Kürt annesi hiçbir zaman şöyle demedi.
28:00Benim çocuğum ölmüş başkasının da çocuğu ölsün.
28:03Benim çocuğum gitmiş çocuğumun intikamı alınsın demedi.
28:07Kürt annesi bir değil iki değil üç değil bile çocuğunu vermiş.
28:11Hala diyor ki artık yeter.
28:14Artık meclise söylüyor.
28:17Tabi tabi tabi tabi hala diyor ki ne olur artık bir an önce adımlar atılsın barış olsun ve hiçbir annenin
28:26çocuğu hiçbir anne derken bunu asker ve polis çocuğu annesine de sesleniyor aslında.
28:34Çünkü kendisi de biliyor anne yüreği nasıl yandığını.
28:38O da biliyor ki evlat acısına kadar zor olduğunu.
28:41Onun için şöyle diyor ben yaşadım artık yaşamayayım.
28:45Yani yetkililere de sesleniyor.
28:47Bunu da duyulması lazım.
28:49Bak eğer bir anne evladını kaybettikten sonra hala barış diyorsa o barış bir an önce gelmeli.
28:58Yani onun artık ertelenmesi, durması ya da başka bir malzeme olması kabul edilemez.
29:05Bu kırılmaya yol açar.
29:09Özellikle anneler için bile kalsa hızlanması lazım ve bekletilmemesi lazım.
29:14Evet, sevgili sayım aslında yani evet süreç devam ediyor.
29:19Yasa onaylandı, meclisten geçti ancak henüz cezaevlerindeki hak ihlalleri son bulmuş değil.
29:27Yani biliyorsunuz sağlık, yine haberleşme, yayın ve tahliye hakkı başta olmak üzere birçok sayıda ihlal raporu,
29:36ihlaller raporlara yansıyor ve aslında bu da bu sürecin aslında gerçekliğini de bir yandan devletin tutsaklara yönelik yaklaşımını da ortaya
29:47koyuyor.
29:48Yani bir yandan barış ve demokratik toplum süreci devam ederken bir yanda cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerini nasıl okuyorsunuz, nasıl görüyorsunuz
29:59bunu sormak istiyorum.
30:01Yani biliyorsunuz birçok yine raporlar yayınlandı ÖHD tarafından yine METTUATFET tarafından.
30:10Bu raporlara da yansıdı aslında cezaevinde yaşanan hak ihlallerinin.
30:14Yani bu süreçte bu ihlallerin yaşanması siz Tuayder olarak bunları nasıl değerlendiriyorsunuz?
30:21Aslında sadece yasal düzenlemenin yetmeyeceğini biz de yıllardır acısını, tecrübesini yaşıyoruz.
30:33Halk ihlalleri hiçbir zaman bitmedi.
30:36Ama şöyle söylüyoruz yani şu an bir sürecin başlandığı için artık bu halk ihlalleri gerçekten ailelerin canını acıtıyor.
30:45Yani cezaevinin kapının önünde bekleyen aileler cezaevinin keyfi muamelesine kalmış her şey.
30:53Yani oradaki kurul kendini savcı hakim yerine koymuş.
30:57Canı isterse yani sudan sebeplerle saçma sapan sonuçlarla infazlar yakılıyor.
31:05Ve ailelere bunu da haber vermiyorlar.
31:08Geçenlerde giden ailemiz Yozgat'ta 6 saat bekledikten sonra o da ailenin sürekli sorması üzerine demek ki birileri bıkmış artık.
31:21Demiş ki ertelenmiş gidin.
31:24Oysa bunu zaten keyfi mağmele.
31:27Peki bu kurullar da cezaevinden cezaevine değişiyor mu?
31:30Tabii ki tabii ki tabii ki. O da ona da aileler üzerinden ve avukatlarımızın üzerinden şahit oluyoruz yani.
31:38Yani gerçekten orada kendi hani diyor ya sistemini kurmuş bir sistem var.
31:44Sistemden bağımsız bir sistem de cezaevlerinde kurulmuş.
31:48Yani istersem sanki şunu yansıtıyor arkadaşa da ve ailesine de tutsağa da ailesine de.
31:56Ben istersem çıkarsın. Ben sende o pişmanlığı göreceğim.
32:00Canı istememiş gibi.
32:03Yani sen o kararları bu süreçte hele yaptığınızda büyük kırılmalara yol açılıyor.
32:09Geçen Ahmet cezaevinde Çınar'da çıkan bir yoldaşımız aileye cumadan haber veriliyor ki artık ilişkim kesildi.
32:25Ben çıkacağım ama sabah kendi avukatı da var.
32:28Biz gittiğimizde avukat hala içeride. Sabah 10'da bırakılacak hafta sonu da olduğu için.
32:34Aile, çolukla, çocukla neredeyse 20 kişi saat 10'da orada bekliyor.
32:40Tabii biz Tuader olarak saat 6'ya kadar.
32:43Ve arkadaş çıkınca ilk yaptığı açıklama bu oldu.
32:46Ben 6 saattır elimde siyah poşetle ayakta oturacak yer bile bir sandalye vermeden beni ayakta durdurmuşlar.
32:55Müdürün imzası eksik diye.
32:58Peki bu arkadaşın cumadan beri ilişkisi kesiliyorsa neden orada bu imzadan atılacağı bildirmiyor ya da atacak kişi yok?
33:09Keyfi yani.
33:10Biz bunlara keyfi diyoruz.
33:11Bu zulümdür siz yapıyorsunuz hem ailelere hem tutsağa.
33:16Evet.
33:17Sevgili Sayma biraz da hasta tutsakların durumuna da gelmek istiyorum.
33:21Ama öncesinde şey de sormak istiyorum.
33:23Mesela 30 yılını tamamlanmış ama hala 1 yıl ertelenen tutsaklar da var.
33:29Siz de değindiniz.
33:30Yani bu süreçle bağlantılı olarak sormak istiyorum.
33:33Yani böyle bir süreçte yasanın da aslında meclisten geçmesinden sonra hala eğer ki cezaevi kurulları tutsakların infazını yakıyor ve 1
33:46yıl bu cezayı uzatıyorsa bunu siz nasıl okuyorsunuz, nasıl görüyorsunuz?
33:52Evet en yakın zamanda Nida Tezer yanlış söylemiyorsam bizzat yani aileyle sürekli görüştüğümüz ailede tuaderi yalnız bırakmıyor ve gerçekten yani
34:07arkadaşın sağlık durumu hiç iyi değil.
34:10Cezaevinde kalacak durumda değil yani normal şartlarda da insani olarak da amansız ve kuralsız bir şekilde hemen çıkması gerekirken cezasını
34:22bitirdiği halde hasta tutsak bir de 1 yıl erteleme yani.
34:28Biz buna bir anlam veremedik.
34:30Aile de veremedi tabii ki.
34:32Bu da diğer ailelerde tabii ki kırılmaya yol açıyor.
34:35Tabii ki Kürt halk önderinin başlattığı sürece ne kadar inansalar da karşı tarafa güvensizlik artık dibe vurdu ailelerimizde bu ertelemeden
34:51sonra.
34:51Ve onun gibi bir sürü arkadaş şu an hasta, bakıma muhtaç, ilaçlarına erişemiyor, istediği hastalığına göre beslenemiyor.
35:03Aile yeterince görüşme sağlayamıyor ve bu arkadaşların bir an önce çıkmasını bekleyen ailelere gelen haber erteleme olunca tabii ki bir
35:15yıkılma oluyor, bir kırılma oluyor ve gerçekten insani olarak da kabullenemeyecek bir karar.
35:25Evet, sevgili Sayın Aslında bu anlamda yani mesela yasaya baktığımızda Kürt halk önderi Sayın Abdullah Öcalan'ın da fiziki özgürlüğünü
35:36statüsünü kapsamıyor.
35:37Bu anlamda siz tutsak aileleriyle dayanışma derneği olarak bunu nasıl okuyorsunuz, bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
35:46Aslında sadece biz tutsak aileleri ya da tuader olarak değil. Bu dünyanın göndemi aslında. Şu an Dünya Kürt halk önderi
35:54Sayın Abdullah Öcalan'ı konuşuyor.
35:57Çünkü mahatabı devlet. Şimdi devlet kaldığı yer saray olunca karşı tarafın tecrit boyutunda dört duvar arasında kalınca yani trajetik komik
36:14oluyor yani.
36:14Bu sadece dernek ya da tuader ya da Ahmet diye bir şey değil. Bu dünyaya tuhaf geliyor.
36:20Eğer gerçekten birine elini uzatacaksan, onunla müzakere edeceksen şartların aynı olmasını söylüyor.
36:28Tabii ki ailelerin ve herkesin konuştuğu bu. Herkes önce Kürt halk önderinin Sayın Abdullah Öcalan'ın şartlarının iyileşmesini ve onun
36:40da özgürlüğe kavuşmasını bekliyor.
36:42İlk talepleri bu. Çünkü müzakerenin baş masanın baş müzakerecisi o. Eğer ben seninle başlayacaksam seninle göz güze gelmiyorum. Seninle şartlarımız
36:57aynı olacak.
36:59Sen dört duvar arasında ol. Ben istediğim zaman sana geleyim. Ben istediğim zaman seninle iletişime geçeyim.
37:05Peki ya ben de iletişime girmek istersen, ben de yeni şeyler katmak istersen, öneriler yapmak istersen, ben bunu on gün
37:14bir ay geçen kırk gün beklemek sonra.
37:17Bu nasıl bir çelişki? Bu nasıl bir barış süreci?
37:20Yani ister istemez kendileri de fark etmeden dünya gündemine oturttular bunu.
37:28Bir barış oluyor. Biri dört, bir lider, halkın, Kürt halk lideri dört duvar arasında diğer Türk Cumhuriyeti lideri de sarayda
37:39oturuyor.
37:40Gerçekten terazi altısı oldu. Dengeler altısı oldu ve bu da gündem oldu.
37:46Yani ister istemez aileler de halk da bunu adil bulmuyor ve bir an önce biraz daha samimi ve ciddi barış
37:56dediğimiz gerçekten deniliyorsa samimi ve ciddi adımlar atılması lazım.
38:02O zaman halkın desteğini yüzde yüz alırlar. Halk şu an sadece Kürt halk önderliğine inanıyor.
38:11Her zaman oradan gelecek, her an bir yakınla karşı karşıya gelecek şeyle bekliyor, tedirginliğiyle bekliyor.
38:23Bunu da yaratan onlar çünkü o güvenceyi halka vermediler.
38:27O adımları, o samimiyeti göstermediler.
38:30Sen önce halkın peşinde gittiği, önemsediği Kürt halk önderini, şartlarını düzetecektin ve aynı masada oturacaktın ya da bunu yasıtacaktın.
38:42Evet, sevgili Sayma biz de programımızın sonuna geldik.
38:45Son sözlerimizi de alalım.
38:47Hem Ahmet Tuayder adına nasıl bir çağrı yapmak istersiniz, hem siyasi tutsakların tahliyeleri, ailelerin süreçten beklentilerine cevap olabilecek adımların atması
38:59konusunda nasıl bir mesaj vermek istersiniz?
39:02Yani ben kısa ve öz söyleyeyim, gerçekten halkın beklentisi, halkın kulakları, halkın gözleri sürekli bekletmede bekliyor.
39:15Yani ben şöyle diyebilirim, artık Barış'ı anneler rüyalarında bile her gece görüyor, o beklentiyle, o hasretler rüyalarına bile geçiyor.
39:25Ve artık ciddi adımların atılması lazım.
39:28Gerçekten Barış'ın artık gelip en azında yaşlı anneler için bu Barış'ı görmeliler.
39:37Bunu hak ediyorlar.
39:39Yüreği yanan, evladını kaybeden anne ve babalar gerçekten Barış'ı görmeden artık şehadete gitmesinler.
39:48Ve ciddi adımları biz de bekliyoruz Tuayder olarak.
39:52Ve bizim son ve ilk isteğimiz mutlaka dedik ya şartsız ve amansız hasta tutsakların tahliyesini bekliyoruz ve beklemeye de devam
40:04edeceğiz.
40:05Evet, çok teşekkür ediyoruz sevgili Sayme programımıza katıldığın zaman ayırdığın için.
40:09Ben teşekkür ediyorum, tekrardan iyi yayınlar.
40:13Evet sevgili izleyiciler, haftanın gündemi programının sonuna geldik.
40:17Bugün Ahmet Tuayder yöneticisi Sayme Çiçek ile birlikte cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri yine yasadan ailelerin beklentilerini konuştuk.
40:27Önümüzdeki hafta farklı bir konu ve konukla tekrar karşınızda olmak dileğiyle.
40:31Hoşçakalın.
40:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Comments