00:00Update naman po tayo sa efekto ng malalakas sa pagulang dulot ang habagat sa lalawigan ng Bataan,
00:06gaya sa bayan ng Hermosa, na 7 barangay po ang binaha.
00:10Makausap po natin ngayong umaga, Bataan Governor Jose Enrique Garcia III.
00:15Governor Garcia, sir, magandang umaga po sa inyo. Thank you for joining us.
00:19Hi, magandang umaga, Ibal, at sa lahat ng mga naman naman naman.
00:23Sa pangkalahatan, kumusta po ang lalawigan ng Bataan?
00:26Bukod po sa Hermosa, alin po yung mga lugar na binaha dyan sa inyong probinsya?
00:33Bukod po sa Hermosa na nabanggit ninyo, ang bayan po ng Dinalupinan,
00:38meron din po tayong mga barangay na binaha.
00:42Meron din po sa Marivele.
00:44At sa ngayon naman, medyo humupa na rin po yung baha.
00:50Bukod na lang po dito sa Almasen, Pulo, Hermosa, at saka Pika na mabinik.
00:57So sa mga sandaling ito, habang nag-uusap po tayo, may mga lugar pa po ba dyan sa Bataan na
01:03yung baha ay parang medyo isolated pa yung mga lugar?
01:06O lahat naman po naabot natin?
01:08Lahat naman po naaab.
01:10Medyo mahirap lang po talaga dito sa Hermosa.
01:14Ito talaga yung dinadaanan ng tubig palabas ng Manila Bay.
01:18At dahil itong nakaraang labing walong araw, tuloy-tuloy yung pagulan,
01:25umabot na Ivan, itong windfall, yung dami, yung bumagsak na tubig,
01:33mga nasa more than 1,400 millimeters.
01:36Kaya medyo saturated na talaga yung lupa.
01:40At kapag biglang umuulan ngayon na malaka, hindi na rin talaga maabsorb.
01:46Kaya bumaba.
01:48Pero lumalabas din naman sa agad.
01:49Yung numero po na yun, yung dami ng ulan, may impormasyon mo ba kayo kung ito'y katumbas na?
01:56Is that one month's worth of rain?
01:59Ganun po ba?
02:00Yes, more than one month's worth of heavy rain na po yan.
02:04Oho, oho.
02:05Ganun po karaming apektadong pamilya sa buong lalawigan at may mga nasa evacuation center pa rin po ba?
02:12Umabot tayo sa may git 4,000 individuals ang nailagay sa evacuation center.
02:19Meron namang mga higit 4,000 din na nailagay po naman nag-fit ng shelter sa kanina-kanina po mga
02:26kamag-anak.
02:28Pero ang mabigat din yung mga kababayan namin na hindi nakapasok, hindi nakapagtrabaho.
02:37Kaya umabot na po yan sa halos majority na aming mga kababayan.
02:41Kaya po kahapon sa aming feed ring emergency council meeting, nag-recommend na rin po kami ng state of calamity.
02:54Kaya alam ko ngayong araw yan pag-uusapan ng pangguliang panalawigan.
02:59Gov, ang hinaing po ng ilang residente na nakausap ng GMA News dyan, dekada na raw yung problema ng mga
03:05pagbaha dyan sa Hermosa Particular.
03:07Ano ho bang ginagawa aksyon dito ng lokal na pamahalaan?
03:10Actually, matagal na ho'y yan na nakapila na mga proyekto na nire-request po natin sa DPWH.
03:20Nasa medyo malalaking plug control ang kinakilangan po dyan.
03:25Yung mga ilog din natin palabas, halos mababaw na rin.
03:30Kaya po yung mga desilting ang kinakilangan din po dredging, desilting ang kinakilangan din po.
03:36At ang maganda naman, nung isang araw lang ay bisita namin si USEC Charles Salima ng DPWH.
03:43Siya po yung in-charge sa OPLAN kontrabaha.
03:47At minap-out nila yung mga pwedeng gawin third term.
03:52At syempre, naka-ilalign up at nakipag-coordinate sa regional director sa ating mga district engineers.
03:59Para nang sa ganun ay finally magkaroon po tayo ng pangmatagalang solusyon.
04:05And Iran, siguro gusto ko lang rin banggitin.
04:07Go ahead.
04:08Sa itong mga patuloy na ginagawang flood control within the province,
04:14ang nakikita po namin talagang mas permanenteng solusyon
04:19ay yung magkaroon po tayo ng coastal defense system mula po bataan pampang mulahan.
04:29Ito po ay naisubmit na rin po yan sa Regional Development Council at pinag-aaralan na po ito ng national
04:37government.
04:38And hopefully, mamay makasama rin tayo katulad ng mga institusyon, katulad ng ADB,
04:44para makapaggawa po ng pre-feasibility study.
04:47Kasi yung bigat na tubig ulan na bumabagsak po taon-taon dito sa tatlong probinsya na ito,
04:55na nagagaling pa rin sa mga bundok, yung tubig pababa.
04:59Lahat po yan palabas ng Manila Bay.
05:02Tapos ang Manila Bay, syempre kapag high tide, tinutulak naman yung tubig papasok.
05:06So, hindi po talaga kakayanin ng mga interventions within the barangay, within the municipalities.
05:15Kinakailangan mo talaga ng massive coastal defense system.
05:20Yun po yung mas nakikita po nating mga katulong sa tatlong probinsya.
05:25Definitely comprehensive at long-term solutions po ang kailangan natin.
05:30Maraming salamat po sa...
05:33Parang ganito po yung ginawa sa Netherlands, likada na nakaraan.
05:37Parang ganun po yung kinakailangan dito sa area namin.
05:40Bataan Governor Jose Enrique Garcia III, maraming salamat.
05:43Magandang umaga po sa inyo dyan sa Bataan.
05:45Maraming salamat. Magandang umaga po.
