- 6 saat önce
📌 'Süleymancılar' cemaati liderine 'suç örgütü' operasyonu
📌 Kimdir Süleymancılar, hangi siyasi yapılara yakınlar?
📌 Cemaat lideri Alihan Kuriş kimdir, neden gözaltında?
📌 Süleymancılar arasındaki çatlağın sebebi ne?
🎙️Yazar Orhan Gökdemir, Candan Yıldız'ın sorularını yanıtladı.
📌 Kimdir Süleymancılar, hangi siyasi yapılara yakınlar?
📌 Cemaat lideri Alihan Kuriş kimdir, neden gözaltında?
📌 Süleymancılar arasındaki çatlağın sebebi ne?
🎙️Yazar Orhan Gökdemir, Candan Yıldız'ın sorularını yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00TM4'ten bir kez daha merhaba.
00:02Türkiye çerçeve yasasını, Kürt meselesinin şiddet ve silahtan arındırılmasının zeminini hazırlayan,
00:10Kürt meselesini hukuki çerçeveye alacak, ilk adım olarak değerlendirilen çerçeve yasayı tartışırken
00:19bambaşka bir gündemle karşı karşıya kaldık.
00:21Süleymancılar cemaatine yapılan operasyonla.
00:25Uzun zamandır Ahmet Ünlü yani Cübbeli Ahmet'in Süleymancılara dönük menfi yöndeki ithamlarını, yayınlarını izliyorduk zaten.
00:40Ve aslında kimi cemaatlere operasyonlar gelebilir mi soruları da gündemdeydi.
00:47Uzun zamandır gündemdeydi diyemem ama bu tür operasyonların işaretinin verildiği çeşitli yayınlar ya da çeşitli açıklamalar
00:59biz gazetecilerin radarından kaçmıyordu.
01:03Süleymancılar cemaati de böyle bir cemaat.
01:06Çünkü uzun zamandır AK Parti ile yakın ilişkisi olduğunu söyleyemeyeceğimiz bir cemaat.
01:14Uzun zamandır değil aslında başından itibaren yer yer kimi isimler AK Parti'nin hem kurucularından hem de milletvekilliği sıralarında yer
01:24aldı.
01:24Ama genel olarak yaklaşık 1940'lara dayanan geçmişi olan cemaatin bugün bir operasyonla karşı karşıya kalmasının nedenlerini sorgulamak önemli.
01:37Kimle sorgulayacağız?
01:38Yazar Orhan Gökdemir ile Sayın Gökdemir'e hoş geldiniz.
01:43Kolay gelsin.
01:44Şimdi siz şaşırdınız mı Süleymancılar cemaatine operasyon yapılmasını?
01:51Çünkü 15 Temmuz uzun nedenlerinden bir tanesi aslında devlet içinde yapılanan Gülen cemaatine yönelik operasyon ve sonrasında aslında benzer cemaatlere
02:04bir kez daha devlette yer verilmeyeceği yönündeydi.
02:08Ama öyle olmadığını biliyoruz.
02:10Çeşitli bakanlıklarda çeşitli cemaat ve tarikatların etkili olduğunu biliyoruz.
02:14Süleymancılar böyle bir cemaatti, nasıl bir cemaatti, eğitimde etkili olduğunu biliyoruz.
02:19Siz biraz tarihçesinden bahsedebilir misiniz?
02:23Şimdi tabii birincisi kısmıyla başlayayım.
02:27Çok şaşırtıcı değil.
02:29Çünkü bu operasyonun başlama nedeni Süleyman Hilmi Tunağan'ın torunlarından bir tanesinin şikayeti.
02:39Bu şikayet, bu kavga AKP milletvekiliyle yaptığı kavga uzun zamandır biliniyordu.
02:45Bu şikayetin ardından Fuat Uğur gibi bazı gazeteciler Süleymancan'ın hedefte olduğu, devletin bu tarikata yönelik operasyonlar yapacağı neredeyse bir
02:56yıldır zaten konuşuluyor.
02:58Yani Fatih Süleyman Deniz Olgun'un şikayetlerinden bahsediyorsunuz değil mi?
03:03Evet, tabii. Hatta bu Alihan Kuriş'i terör örgütü olarak adlandıran kişi bizzat o.
03:11Yani açıklamasında bu adı kullanan bizzat oydu.
03:14Dolayısıyla şunu şöyle özetleyip, biraz tarihini konuşalım.
03:18Bu kavga aynı menzilde olduğu gibi, menzil tarikatında olduğu gibi,
03:22Süleyman Hilmi Tunağan'ın Tama tarafından torunlarıyla oğullarının torunları arasında bir paylaşım kavgası.
03:30Çok büyük para var. Yani kayı batıran şirket sayısı 32, 100 milyar liradan söz ediliyor.
03:37Yani bu tarikatlara artık bir tarikat olarak bakmak mümkün değil.
03:41Bunlar aynı zamanda, örneğin Koç Holding kadar büyük bir holding kayıza.
03:45Büyük paralara, ne diyorlar?
03:47Ayrıca şöyle söyleyeyim, ülke dışında da şeyleri var.
03:52Derin ilişkileri var.
03:53Biliyorsunuz bu Köln'deki İslam Kültür Merkezi çok konuşuluyor.
03:59Evet, onu da belki biraz bir parantez.
04:01İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi dedi ki, 70 milyon doların harcandığı bir İslam Kültür Merkezi'nden bahsediliyor, Köln'de.
04:12Şöyle söyleyeyim, ben bununla ilgili çalışmış bir destektaşımız olarak söyleyeyim.
04:17Türkiye'deki bütün tarikatların bir ayağı Avrupa'da ve Almanya'da.
04:22Hatta milli görüş aşağı yukarı bir Almanya çıkışta hareket sayılabilir.
04:28Diyanet İşleri Türk-İslam Birlikleri 12 Eylül'den sonra Milli Güvenlik Kurulu kararıyla kurulmuş bir örgüttü.
04:35Şu anda Avrupa'daki en büyük tarikat, Almanya'da, Alman devletiyle çok giriş ilişkileri var.
04:41Sadece Almanya'ya değil, Belçika'yla da ilişkileri var.
04:44Bu ülkeler bu tarikatları koruyor, kolluyor.
04:47Bu kuruluşları, öyle söyleyeyim, yol veriyor.
04:50Hatta şöyle söyleyeyim, Afrika'da, Türkiye Cumhuriyetlerdeki ilişkilerine de yol veriyor.
04:56Bu tarikatlar aracılığıyla oralara Alman İstihbaat Teşkilatı nüfuz ediyor.
05:02Yani ben, benim size söyleyeceğim şudur.
05:05Yani bir tarikata, Türkiye'de tarikat gözüyle bakamayız.
05:08O aynı zamanda Alman İstihbaatı'nın Türkiye Şubesi.
05:12Yani bakın, Kölü'ne kaçacak deniyor.
05:15Suudi Arabistan'a kaçmıyorlar dikkat ederseniz.
05:18Bağlantıları oralarda.
05:20Şimdi buraya döneriz.
05:21Ama böyle bir tarihine bakalım.
05:24Süleyman Hilmi Tunahan, Osmanlı Devleti'nde yaşamış bir kişi.
05:30O zaman bir Sufi, öyle söyleyeyim, bir mesleği yok.
05:34Yani bütün işi bundan ibaret.
05:36Osmanlı Devleti'nin zamanında devlet bu kişiye maaş bağlamış, yol vermiş, görev vermiş.
05:42Sonra Osmanlı Devleti yıkılmış, Cumhuriyet gelmiş.
05:461924'ten bu yana devletten maaş alarak, devletin gösterdiği adreslerde fayet göstererek
05:52tarikatını kurmuş.
05:54Bir kere bunu göz önünde bulundurmamız lazım.
05:57Yani Cumhuriyet, Osmanlı'nın tarikatlarla yaratma geleneğinde çok kısa bir kopuş oldu.
06:04Yani bir 10-15 yıl böyle bir şey ortaya çıktı.
06:07Sonra 1940'lı yıllarda hızla o geleneğe geri döndüler.
06:12Ve tarikatları geri çağırdı.
06:13Şimdi tabii bir parantez açmamız lazım.
06:16Tarikatlar deyince, ortada bir sürü cemaat adı zikredilince,
06:21zannediyor ki Türkiye'de böyle yüzlerce tarikat var ve devletle iş birliği yapmışlar ve çok yayılmışlar.
06:28Aslında bir tek tarikattan söz ediyoruz.
06:30Yani kökü Nakşi Bendiliktir.
06:34Asıl kökü de Nakşi Bendil'in Halid'i konudur.
06:37Molla Halid Süleymaniye çıkışlı bir şey kaderiydi daha önce.
06:441826'da biliyorsunuz bu vakayı hayliye saray Yeniçeri ocağını dağıtmaya karar verince,
06:52dağıtınca o zaman o Yeniçeri ocağıyla özdeşleşmiş Bektaşi'yi de kovaladı.
06:57Ama başka türlü bildiği bir şey yoktu.
07:00Bektaşi'leri kovalayınca yerine bu Nakşi'yi koydular.
07:04Ve onun halidi kolu Osmanlı Devleti'nin inayetiyle büyüdü ve gelişti.
07:10Dolayısıyla bugün adı geçen tarikat, cemaatlerin tamamı Süleymancılar dışında,
07:17işte İskender Paşalılar, bir adınızı da ne göstereyim, menzil,
07:21hepsi bu Molla Halid geleneğinin bir uzantısı.
07:25Nakşi Halidi.
07:26Peki, ve...
07:27Sadece Süleymancılar Halidi kolundan gelmiyor, Nakşi.
07:31Pardon, şey söyleyeceksiniz.
07:33Evet, biraz bu güncele de gelirsek.
07:36Şimdi dediğiniz gibi, Cumhuriyet'le tarikatların gerilimli ilişkisinin çok kısa sürdüğünü söylediniz.
07:43Yani gerçekten Türkiye'de hem Nakşiler, hem Nurcular,
07:49onun dışında farklı kollara da ait cemaat ve tarikatların sayısının fazla olduğunu biliyoruz.
07:57Ama kimi cemaatler daha öne çıkıyor.
08:00Şimdi bu son operasyondaki isme biraz odaklanım istiyorum.
08:06Alihan Kuriş.
08:08Herhalde değil mi?
08:10Kurucu Tuna Han'ın torunlarından bir tanesi.
08:14Anne tarafından torunlarından bir tanesi.
08:17Şimdi orada bir iktidar mücadelesi mi vardı ki,
08:21bugün böyle bir operasyonla karşı karşıya kaldı bu cemaat.
08:26Bir de iktidara yakın gazeteciler ve basın organları ısrarla bunun cemaate değil,
08:35Alihan Kuriş'e yönelik bir operasyon olduğunu söylüyor.
08:39Mali meselelerdeki sorunlar işte 100 milyon dolarlık bir hatta ondan daha fazla bir yurt dışına para akışından söz ediliyor.
08:52Masak raporlarının bunu söylediği iddia ediliyor.
08:56Böyle bir operasyon mu gerçekten yani Alihan Kuriş'le sınırlı bir operasyon mu yoksa cemaate dönük bir operasyon mu ve
09:10burada siyasi bir sayık var mı?
09:13Candan Hanım dışarıdan baktığınız zaman çok karışık bir gibi görünüyor aslında.
09:17Aslında çok sade bir tarih var.
09:20Süleyman Hilmi Tuna Han, bu tarikatın, cemaatin, aslında cemaatin tarikat diyoruz ama tarikatın kolları olması itibariyle,
09:28kurucusu, o ölünce yerine damadı Kemal Kacar geçmiş,
09:33o ölünce yerine torunu Arif Ahmet Dinizoğlu'nun geçmiş,
09:37sonra bu yeğen Alihan Kuriş geçmiş.
09:42Dolayısıyla bu daha önceki torun Arif Ahmet Dinizoğlu'nun soyundan gelenler biraz mağdur olmuş bu işte.
09:50Yani kasanın başına Alihan Kuriş geçmiş.
09:53Aralarında kavga tabii ki bundan kaynaklanıyor.
09:58Törtüşmelerin esası da bu.
10:02Tabii bir şey var, son seçimlerde hatta işte bu Ekrem İmamoğlu'nun ilk seçiminde
10:12Alihan Kuriş'in başında olduğu Süleymancılar Ekrem İmamoğlu'ndan yana tavır aldılar, tutum aldılar.
10:21Bu ilk defa bir tarikatın CHP'li birisini desteklemesi olarak yorumlandı.
10:26Ama asıl gövde AKP'de kalmaya devam etti.
10:30Başka işler var, yani Ekrem İmamoğlu'na takılmayalım diye söylüyorum.
10:37Süleymancıların AKP ile ilişkileri çok kötü.
10:40Örneğin Tayyip Erdoğan'ın annesinin Süleyman Hilmi Tunağan'ın yürüdü olduğu söyleniyorduk.
10:47Kaldı ki ölünce yakınında bir yere göndüler.
10:51Sonra Tayyip Erdoğan'ın babasının mezarını Kasımbaşa'dan aldık, aynı yere göndüler.
10:55Yani Süleyman Hilmi Tunağan'ın mezarının yanında bir ayrı kabristanı kuruldu.
11:01Bununla ilgili pek çok tartışma var.
11:03İsteyenler dönüp bakabilir.
11:05Tabii yani tarikatı yöneten Alihan Kuriş muharebetten yana tutulmadık ki,
11:12öbür yandan AKP'nin safında yer alan ve cemaati etkisi büyük.
11:20Pek çok bu Denizolgun ailesinden.
11:22Pek çok kişi vardı.
11:24Asıl Süleyman'cılar ta Demokrat Parti döneminden beri böyle her partiye oynamak eğiliminde olan bir tarikat.
11:30Bununla ilgili yoksa bir muhalif tavırları olması ile ilgili değil.
11:34Ayrıca bence yani bu tutumu açıklamaya çalışırken bu tür tarikatların işte örneğin Almanya'yla, Avrupa'yla, Amerika'yla, başka yerlerle
11:46ilişkilerini göz önünde bulundurmak lazım.
11:48Yani muhtemelen ellerine bir yerlerde başka bilgiler tutuşturuyorlar.
11:55Yani bence Alihan Kuriş'in Ekrem İmoloğlu'ndan yana tutum almasının sebebi kulağına gelen bir takım fısıltılar.
12:04Bu Arif Denizolgun bu şikayeti bulunurken bu kurişi teröristleri diyor.
12:15Arkasında esir alınmış bir siyasetçinin olduğunu söyledi örneğin.
12:19Yani bunu zikrettilerdi.
12:21Gizli saklı bir şey değil.
12:23Dolayısıyla bu tarikat işlerinin içerisinde bir tarafından bir kasabı ve sermaye kavgası var.
12:29Sermaye söz konusu olduğu zaman mutlaka iktidarla ilgili bir kavga var.
12:33Sadece bugünle ilgili değil, Türkiye'nin geleceğiyle ilgili de yatırımlar yapıyorlar.
12:39Yani böyle okumak lazım.
12:41Çok büyüdüler.
12:43Çok büyümeleri aslında yakın zamanın meselesi değil.
12:47Adalet Parti ile çok özdeşitmiş bir tarikat Süleymancılar.
12:50Yani bu Demokrat Parti'den kavgalıydılar.
12:53Sonra Süleyman Demirel Adalet Partisi'ni kurunca Adalet Partisi'nin içerisinde yer aldılar.
12:59Deniz Olgun, yani önceki Deniz Olgun.
13:01Orada uzun yıllar milletvekiliği yaptı.
13:04Anapta milletvekiliği...
13:05AK Parti'nin kurucuları arasında olan ismi söylüyorsunuz değil mi?
13:09Evet, Anapta'da var.
13:11Neredeyse adı geçen bütün partilerde, Cumhuriyet Halk Partisi'nde bir şeyleri var.
13:17Temsiliyetleri var.
13:18En son Cumhuriyet Halk Partisi'nde yoktu.
13:20Ekrem İmamoğlu'nun bu tarikatın yurtlarında yetiştiğine yönelik bir bilgi var.
13:26Bunun etkisi olabileceğini düşünüyor musunuz?
13:28Çünkü dediğiniz gibi Süleymancılar ağırlıklı olarak sağ partilerde etkili olan
13:34ya da sağ partilere oy veren, tabanını o yönde yönlendiren bir cemaat iken
13:41doğrudan bu Alihan Kuriş'in, Ekrem İmamoğlu'nun adını zikretmesi vs.
13:49bunun bir etkisi olabileceğini düşünüyor musunuz?
13:53Hazır seçimlerde yakınlaşmışken.
13:56Şundan söyleyeyim, Türkiye'de laiklik aşağı yukarı 12 Eylül ile beraber yıkıldı.
14:03Orada bir rejim değişikliği oldu.
14:05Şimdi zannediyor her defa ama o gün 12 Eylül ile beraber oldu.
14:09Yani milliyetçi batıcılıktı o dönemki Kemalist yönetimin ideolojisi.
14:14Bunu kaldırdılar.
14:15Bir tür dinci milliyetçilik, vurgusu milliyetçiliğe olan bir yeni rejim kuruldu.
14:20Sorunlu din dersleri ilk defa din anayasaya bir kurum olarak,
14:25yani Cumhuriyet'in kurulmasından sonra yeniden geri döndü.
14:28Dolayısıyla bir rejim değişikliği olmuştu zaten.
14:32Fethullahçıların devlet içinde büyümesi o rejim değişikliği ile beraber.
14:36Yani bunları biraz daha derinlemesine konuşmak lazım.
14:39Dolayısıyla sadece Fethullahçılar değil, bütün nakşi halideler bir şekilde devletle bağ kurdular ve geri döndüler.
14:46Şimdi ben size hatırlatayım, Ekrem İmamoğlu CHP değil zaten, Anap kökenliydi.
14:53Oradan CHP'ye gelmişti.
14:55Ve çok pragmatiz bir siyasetçiydi.
14:58Yani bir yandan rayık diye selam çakarken, öbür yandan işte cami önlerinde biliyorsunuz beyan etmiyor.
15:04Türkiye'de bir miting, siyasi miting ilk defa tilavetle tırnak içinde kullanıyordu.
15:10Onun zamanında açıldı.
15:11Koltuğuna imam duası eşliğinde oturdu.
15:14Yani bunlar Türkiye'de yeni rejimin, yeni ideolojinin göstergeleriydi.
15:20Gerçi Özgür Üzer'de benzer işler yaptı biliyorsunuz.
15:25Yani bunlar dolayısıyla bu tarikatlar için Cumhuriyet Halk Partisi ideolojik bir sorun olmaktan çıktı.
15:31Onu da destekleyebilirler haliyle.
15:33Yani yeni bir düzen kuruldu.
15:35Ve Cumhuriyet Halk Partisi o düzene uyum sağlamaya çalışıyor.
15:37Onun sancılarını yaşıyor büyük ölçüde.
15:40Böyle bakmak lazım.
15:41Ve Süleymancılar da bütün taş şeyleri oynar.
15:45Bütün kartları ayrı açar, ayrı partilere yatırım yapar.
15:50Aslında bu sermayenin bir geleneği biliyorsunuz.
15:53Yani bir yandan İktidar Partisi'ne gürücük dağıtırlar.
15:55Öbür yandan Muhayet Partisi'yle ilişki kurarlar.
15:57Yani Koç Holding'in Ekrem İmamoğlu'nun seçilmesinden sonra iki kere Ekrem İmamoğlu'nu ziyaret etmesi üstelik de göstererek ile
16:06Alihan Kureş'in İmamoğlu'nu desteklemesi arasında bir fark yok ki.
16:12İkisi de bir sermaye grubu.
16:14Çıkarlarını neyi gerektiriyorsa onu yapıyorlar.
16:18Dolayısıyla bu kadar siyasallaşmış, bu kadar dünyevileşmiş, maddileşmiş bir tarikatın bu siyasal kavgaların içerisinde yer alması kaçınılmaz.
16:30Yani şöyle özetleyeyim durumu.
16:32Bu son operasyon.
16:33İçişleri Bakanı şey demedi biliyorsunuz.
16:37Asla tarikat adını kullanmadı.
16:38Örgüt dedi sonra, önce örgüt sonra akım dedi.
16:43Evet, evet.
16:44Yani dediğin şu, bizim tarikatla sorunumuz yok.
16:47Tarikatın bizim istemediğimiz şekillerde yol almasıyla ilgili sorunumuz var dedi.
16:53Yani Alihan Kureş yoksa tarikat ne?
16:56O zaman şöyle dememiz lazım.
16:58Yani bu operasyon bir tarikatla ilgili bir mutlak puttan karara.
17:02Belki deniz olgunlardan birisi de şey atanacak, kayım atanacak tarikata demek.
17:10Yani o kadar şey ki şu anda AKP iktidarı hiçbir yerde boşluk kalmasına tahammülü yok.
17:17Ayakların altındaki zemini çok kaygan hissediyor.
17:20Ve her tarafı tutmaya çalışıyor.
17:23Daha yüz milyonlarca lira şey biriktirmişler.
17:26Para biriktirilmişler ve kayıt dışındaymış.
17:29Allah aşkına, yani Denizli Tarikatı'nda ne kadar para olduğunu bilmiyor muyuz?
17:34Yani diğer tarikatlara, ya devlet aktarıyor zaten.
17:38İskender Paşa'lılar, her yerde kamu binaları onlara aktarılıyor.
17:43Kamu kaynakları onlara aktarılıyor.
17:45Yani bir tane şey yakaladılar diyorsunuz.
17:49Hakimler ve Sözcüler Kurulu eski üyesi.
17:51Ahmet Gökçen.
17:53Peki şuraya, oraya geleceğim de Sayın Gökdemir.
17:57Bir şey söyleyeceğim.
17:58Bu kişi biliyorsunuz aynı zamanda bu tarikatın bir...
18:02Aladağ yangınında avukatıydı.
18:04Evet, onlara geleceğim de.
18:06Şunu merak ediyorum.
18:07Mesela bu mu?
18:08Ordunun yüzde yirmisinin Süleymancılardan oluştuğu söyleniyor.
18:11Sadece ona söyleyeyim.
18:12Bu tarikatı ayrı tutma meselesi bununla ilgili.
18:15Peki bu Süleymancılar tarikatını, diğer cemaatinin ayırıcı özellikleri ne diye sorsam ne dersiniz?
18:26Çünkü bildiğim kadarıyla mesela sakal uzatmayan, takım elbise giyen, kravatlı üyelerinin olduğu, son gözaltıdaki isimlere baktığımızda mesela hiç kadın görmedim.
18:40Kadın örgütlenmesinin olup olmadığını, olup olmadığına dair ne söylersiniz?
18:46Ayırt edici özellikleri nedir bu cemaatin, Süleymancıların?
18:52İç Anadolu'da nerelerde çok güçlüler?
18:55Herhalde bildiğim kadarıyla Toroslar'da çok güçlüler.
18:58Evet, Antalya'da operasyon da orada oldu biliyorsunuz.
19:01Yani ne çok yerde, devletin yol verdiği her yerde örgütlüler.
19:05Bir, sorularınıza hızlı cevap vereyim diye söylüyorum.
19:08İki, hangi tarikatta kadınlar görünür ki?
19:11Yani yok, kadın sadece bir şeyden ibaret, fondan ibaret, görünür olmasını istemiyorlar ve örtüyorlar.
19:19İki, ya bu kadar paranın döndüğü bir tarikat ister istemez de Mason örgütüne dönüşür.
19:26Fethullahçılar öyleydi biliyorsunuz.
19:28Yani gerektiğinde içki de içerlerdi, çok modern giyinirlerdi.
19:32Yani dışarıdaki Fethullahçıları sezinlemek çok mümkün değildi.
19:36Süleymancılar da çok kapalı bir örgüt bir yandan.
19:38Mesela Alman İstifat Örgütü'nün şeylerine baktım, raporlarına baktım.
19:43Diyorlar ki, bunların herhalde başka bir, bizim bilmediğimiz teşkilatı var diyorlar.
19:48Çünkü dışarıya görünen yüzü gayet şey, parlak, açık.
19:53Biz Müslümanların Alman topluluğuyla entegrasyonuna aracılık ediyoruz falan diyorlar.
20:00Ama gel gelelim, mesela Aladağ yangınındaki şey, bir mesele.
20:05Yangın merdiveninin erkeklerin girmemesi için kapatılmasıyla ilgili.
20:10Oradaki kız çocuklarına, babalarını görmelerine bile izin vermiyorum.
20:14Bu arada onu da hatırlatalım.
20:15Aladağ'da Süleymancılar ait bir yurtta, yaşları 6 ile 13 arasında değişen 11 kız çocuğu hayatını kaybetti o yangında.
20:25Bir de oranın herhalde bildiğim kadarıyla görevlisi hayatını kaybetti.
20:30Toplam 12 kişi.
20:32Peki görevliydi evet.
20:33Evet.
20:34Biliyorsunuz o yargılamalardan da öyle çok somut sonuç çıkmadı.
20:40Bu tarikat dediğimiz mevzu, Nakşi-i Halid'in tarikatı devletin kucağında büyümüş.
20:45Osmanlı ve Cumhuriyeti kastederek söylüyordu.
20:49Korunma, kollanma hali var.
20:52Bu yaygınlaşması, bu kadar para bulmaları, bu kadar sermaye biriktirmeleri, şirketleşmiş olmalarına rağmen direklenmemeleri
20:59ve biraz bununla ilgili simbiyotik bir şey var, ilişki var aralarında.
21:05Yani devlet geleneği, Osmanlı devlet geleneği, Cumhuriyet devlet geleneği, tarikatlarla yönetme geleneği.
21:11Şimdi orduyu açtılar tarikatlara.
21:13Zaten önceden de orduya açıktı.
21:16Yani 1826'daki kavga, ordudaki tarikatlar kavgasıydı.
21:21Bir tarikatı kovdular, öbür tarikatı getirdiler.
21:23Şimdi de benzer bir şey.
21:25Fethullahçılar orduyu yere geçirmişti, onları kovdular.
21:27Menzirciler, Süleymançılar oraya doluştu.
21:30Her yerde, Milli Eğitim'de, Sağlık Bakanlığı'nda, her yerde böyle bir durum var.
21:36Bunlar ara sıra kontrol edemiyor ve nüksediyor.
21:38Yani bu Aladağ'daki yangın vakalardan bir tanesi.
21:43Yani sayısını bilmediğimiz, özetleyemeyeceğimiz sayıda taciz, tecavüz, bir sürü tuhaf işler var.
21:50Çünkü yani bu orta çağ kurumunu şey yapıp, portlatıp, modern devlete entegre etme girişiminin tuhaf sonuçları bunlar.
22:02Şimdi Alihan Kuriş devleti.
22:04Evet ama ben tabii ki şunu da yani bu özellikle hem kadın cinayetleri hem kadına yönelik şiddet, çocuk istismarları bunlar
22:14hemen hemen her toplumsal kesimde yaşanıyor diye de bir not düşmek isterim.
22:19Yani devletin kurumlarında da, daha seküler kurumlarda da bu tür taciz hikayelerini biliyoruz zaten.
22:26Devam edin siz.
22:28Candan Hanım bir şey yapmam lazım.
22:30Yani artık layık devlet varmış gibi falan davranmamıza gerek yok.
22:34Ben bir tarih çizdim, 12 Eylül'den sonra o iş bitti zaten.
22:39Yani halkımız var zannediyor.
22:41Yok, halkımızın kendinde var layık şey.
22:44Yoksa devlet bu işten vazgeçmiş durumda.
22:47Dolayısıyla devletle bağlı seküler veya layık daha doğrusu bir kurum olduğunu söylemek çok mümkün değil.
22:54Devletin ideoloji artık eskiden Türk-İslam'dı, şimdi İslam-Türk sentezi.
23:00Ona göre şekilleniyor.
23:02Kadınla ilgili mesele de buna göre şekilleniyor.
23:04Yani tekil örnekler üzerinden konuşmuyoruz.
23:07İstanbul Sözleşmesi'nin kaldırılması bir tercihtir.
23:10Onun üzerinden konuşuyoruz.
23:13Devleti yöneten ideoloji kadının görünmez olmasını istiyor.
23:17Evde kalmasını istiyor, kapanmasını istiyor.
23:20Yani bunu konuşmazsak yanlış yapmış oluruz.
23:23Tarikatlar'da bu çok daha belirgin.
23:25Yani bunu, bu ideoloji kadınların kabul ediyor olması bu gerçeği değiştirmez.
23:31Bu ideoloji böyle bir şey.
23:32Yok, hani böyle şimdi odak kaymasın diye ben biraz bu Süleymancılar kimdir, ne yer, ne içerler, nasıl örgütlenirler meselesine odaklanalım
23:45istiyorum.
23:45Çünkü yurtlar meselesi, eğitim meselesi anladığım kadarıyla Süleymancılar için çok önemli.
23:52Mesela ben bir kitapta okudum.
23:561989'dan herhalde 100 bin öğrenciye barınma imkanı sağlayan, yurt sayısı bu rakamlara ulaşan bir yapıdan bahsediyoruz değil mi?
24:11Hala böyleler bu kadar güçlüler mi özellikle yurtlar mevzusunda?
24:17Cattı Hanım ben ne içtiklerini merak etmiyorum.
24:19Ama bir politika var, onu biliyorum.
24:22Yani bu Aladağ'daki yurt hikayesindeki o öğrencilerin oraya nasıl kaydolduğunu size hatırlatayım.
24:28Aladağ'da bir tane öğrenci yurdu var.
24:30Deprem sebebiyle yıkılıyor.
24:32Milli eğitime gidiyorlar, aileler ne yapacağız diye.
24:35Süleymancıların yurdunu gösteriyorlar, adres veriyorlar.
24:39Bu bir politika.
24:42Devletin yeterince yurt yapmaması bir politika.
24:46Bakın ben İstanbul'un banli üyesinde oturuyorum.
24:50500 metre yakınında İskender Paşalıların bir tane şeyi var.
24:55Kocaman bir tane binası var.
24:58İstanbul Valiliği ve İstanbul Belediyesi yaptı ve tarikata devretti.
25:03İçinde bir takım genç çocuklar görüyor.
25:06Okul çağında.
25:09Bakın ilk öğretim zorunlu.
25:11Yani herkes çocuğunu ilk öğretime göndermekle mümkün.
25:15Kapısında Kur'an kursu yazıyor ve içinde ilk öğretim çağında bir sürü çocuk yatılı olarak kalıyor.
25:22Yani bu devletin koruması olmadan sürdürülebilir bir şey değil.
25:26İmkansız.
25:27Çocuğunuzu göndermezseniz devlet sizin hakkınızda suç duyurusunda bulur.
25:30Tabii Aladağ'da da şey çok o dönem hatırlıyorum.
25:34Ben çok tartışılmış da çocukların eğitime ulaşabilmeleri için yurt çok hayatı önemli ve biraz mecburiyetten zaten göndermişler o yurda.
25:46Evet. Şu anda Milli Eğitim Bakanı adı lazım değil.
25:50Yani ben açıkça söylüyorum.
25:52Milli Eğitimi tarikatlar arasında paylaştırma bakanı.
25:56Milli Eğitimle hiçbir alakası yok.
25:58Milli Eğitimin olanaklarını, kaynaklarını tarikatlara paylaşıyor.
26:01Yani şu anda İmam Hatipler normal eğitimin önüne geçmiş durumda.
26:06Ama normal eğitimi de nasıl İmam Hatip'e de ölüştürüldü, çabalayıp duruyordu.
26:10İçine şey açalım, mesajı açalım, güzel din dersimiz zorunlu kılalım, dayatalım.
26:16Yani bununla uğraşıyorlar.
26:17Bütün mesele bu teori tedrisat ve eğitimi ortadan kaldırmak üzerine kurulu.
26:22Dolayısıyla bunu yaparken sadece dağıtmaları yetmez, bir de yerine bir şey kurmaları lazım.
26:27Bu tarikatlar o görevi görüyor.
26:30AKP'nin eski rejimi yıkıp yenisini kurmaya çalışırken yapamadığı işleri tarikatlarla kapatmaya çalışıyorlar.
26:38Hakkını verelim, FETÖ'ler bu işlere çok hazırlıklıydı.
26:41Yani yargıyı yere geçirdiklerinde hepimiz biliyoruz, gazeteci olarak hepimiz bunun şeyleriyle karşılaştık.
26:46Pek hazırlıklıydılar.
26:48Ve bu tür işleri, bu iddianemeleri daha hazırlıklı yazarlardı.
26:53Şimdi çok becerikli değiller ve göz göre göre yapıyorlar.
26:59Yani Süleymancılık, Türkiye'de tarikatlarla kurulmuş tembiyotik ilişkide bir şey, bir yol kazası, öyle söyleyelim.
27:07Orada tarikatları karaktırmadan halletmeye çalışıyordu.
27:10Peki Sayın Gökdemir, bu gözaltına alınanları biraz analiz ettiğimizde,
27:14işte neydi, Alihan Kuriş örgütü olarak şey yapıldı, duyuruldu.
27:23Bildiğim kadarıyla mühendis kendisi.
27:27İşte sonra ticarette falan o da uğraşmış vesaire.
27:30Mesela içinde eski HSK üyesi, artık yani artık HSK'da o dönem HSK üyesi, 2010'da bir isim var.
27:41İşte çeşitli akademisyenler var, iş dünyasından isimler var vesaire.
27:47Böyle bir profili analiz ettiğimizde, gözaltına alınanların profiliyle bu operasyonu ya da bu yapıyı analiz ettiğimizde,
27:58siz neler söyleyeceksiniz?
28:01Tarikat ilişkisi, biat ilişkisi.
28:04Yani Süleyman Hilmi Tunağan'ın Mehdi olduğuna inanıyordu mühürtleri.
28:10O büyük olasılık, yerine gelenleri de bilmiyoruz.
28:13Benzer şekilde karşılıyor.
28:15Dolayısıyla oradaki gözaltına alınanların veya alınmayanların aslında mesleklerinin ne olduğu, ne yaptıklarının çok fazla önemi yok.
28:25Belli ki bu tarikat içerisinde devlet, elinde bir istihbarat raporu var.
28:32Alihan Kuriş'in bağlantısı olan, ona sadık olan, ona biat etmiş olanları ayıklamak
28:41ve yerine oturacakları yeni kişiye yer açmak istiyorlar.
28:46Bununla ilgili ben söyledim, yani burada arkasından bir kayyum geliyor.
28:51Ama bunun şöyle bir şey tarafı var, olumlu bir tarafı var.
28:55Yani bu tarikatlar biliyorsunuz sivil toplum örgütü falan olarak adlandırılıyor.
28:59Öteki AKP'ye yakın isimler tarafından.
29:02Ama öbür yandan da bir böyle bir kutsallık halesi arkasında saklanıyor ileride.
29:08İş, derinlemesine dünye mi?
29:10Yani bu işin içerisinde gördüğünüz gibi dinsel olan, kutsal olan hiçbir şey yok.
29:16Bildiğiniz bir holding.
29:17Daha doğrusu din arkasına, kabuğuna saklanmış bir holding.
29:22İçinde büyük paralar var, uluslararası ilişkiler var.
29:26Bunun içinde yer alanlar sadece biat eden insanlar değil, aynı zamanda nemalanan insanlar.
29:32Dolayısıyla bundan sonra bunu bu dille, bu bakış açısının üzerinde konuşmakta yarar var.
29:39İyi, yani kutsallık halesinin kalkması gerekir zaten.
29:43Pek çok işte böyle.
29:45Yani biz 80'li yıllarda üniversitedeyken Max Weber falan tartışırdık.
29:50Derlerdi ki İslam'da şey yoktur, siz söyleyin ruhban sınıfı yoktur diyorlardı.
29:5612 Eylül'den bu yana devlet eliyle dinde bir ruhban sınıfı yaratıldı.
30:01Büyük paralar, sadece tarikatları değil, Diyanet Eşitleri'nin başkanlığı.
30:05Başkanın evinde kılıç da tutuştular ve halka kılıç gösterdiler.
30:08Yani Fransız devrimde biliyorsunuz bu kiliseye karşı hareketlerin temel sebebiydi.
30:15Dediğim gibi bir şey kuruluyor.
30:17Yeni rejim kuruluyor.
30:21Sadece siyasal partiler, işte başka meseleler, anayasa buna göre şekillenmek de kalmıyor.
30:28Dini de buna göre şekillendiriyorlar.
30:29Diyaneti buna göre şekillendiriyorlar.
30:31Tarikatlara buna göre yeni bir şekil vermeye çalışıyorlar.
30:36Bu itiş kakış, yük ölçü de bununla ilgili.
30:40Çok önemli değil.
30:41İşte Ali Oğan kuruş gider, yerine bir Deniz Olgun gelir.
30:44AKP ile daha uyumlu çalışmaya devam eder.
30:47Ama sorun ortalıkta tabii.
30:49Peki o zaman sizin bu yorumunuzdan yola çıkarak şunu sorayım.
30:56Bu operasyonun başka cemaatlere bir mesaj olduğunu o zaman çok düşünmüyorsunuz siz.
31:04Hiç düşünmüyorum.
31:07Yani sadece cemaatlerin değil, komedyenlerin bir ilişkisi AKP ile bağlantısıyla aşağı yukarı verileniyor.
31:14Muhalif olanı içeri atıyorlar.
31:16Olmayan işine devam ediyor.
31:19O biraz bununla ilgili.
31:20AKP'nin her şeyi kendine göre şekillendirme şeyi var.
31:23Her şeyi kontrol etmek istiyor.
31:25Çünkü her şey kontrolden çıkıyor büyük bir hızla.
31:29Kesinlikle bununla ilgili.
31:30Menzili de altlar zaten.
31:32Yani küçük cemaatler.
31:34Daha doğrusu şöyle söyleyeyim.
31:35Bir daha Fethullahçılar gibi garba yapacak kadar güçlenecek bir tarikat istemiyorlar.
31:41Belki bunu böyle özetleyebiliriz.
31:43AKP, MİT gidecek ve artık bundan sonra müdahale edecek.
31:49Bu Fuat Uğur'un söylediği şey de esasında bundan ibaret.
31:53Yeni Türkiye, yeni yüzyıl artık bu tarikatlara bu şekilde izin vermeyeceğiz.
31:58Hayır, tarikatları ortadan kaldıracağız değil.
32:01İstiyorlar tarikatlarla yönetmek.
32:03Ama Yeniçeriler gibi, Bektaşiler gibi devlete sorun yaratacak kadar güçlenmesini istemiyorlar.
32:11Kavga bununla ilgili.
32:12Bunun içerisinden Türkiye yarına bir şey çıkar mı diye soruyorsanız, bence çıkmaz.
32:18Peki.
32:19Bu arada Süleymancılarla ilgili ben de bir kimi notlar aldım.
32:25O notlardan siz neler söylersiniz?
32:29Yani mesela güç ve yaygınlık, yasallık, modernlik, disiplin ve itaat bu cemaate dönük tipik karakteristik özellikler olarak addedilebilir mi?
32:44Bu nakşibendiliğin özellikleri, kapalılık, kılık kıyafette bir örneklik, yani sır vermeme hali sadece Süleymancılar'ın değil nakşibendiliğin özellikleri olduğu gibi
33:00almışlar.
33:01Ben söyledim zaten.
33:03Türkiye'deki adı geçen iktidarla anılan diğer tarikatlar, ben şöyle diyorum, turistik olmayan tarikatlar, mevrivilik gibi, tamamı nakşibendiliğin Halid'i kolundan
33:13geliyor.
33:15Süleymaniye çıkışlı bir tarikat, Kürt kökenli bir tarikat.
33:19Aslında nakşibendiliğin de öyle.
33:21Örneğin Barzani ailesi, biliyorsunuz Molla Mustafa Barzani'ydi onun kurucularından bir tanesi.
33:26Molla olmasının sebebi bu Halid'i tarikatıyla beraber büyümüş olmasından, çok iç içe geçmiş olmalarından kaynaklanıyor.
33:33Bir kökenli orası.
33:35Nakşibendiliğin biraz daha tırnak içerisinde, yerli ve milli bir tarikat.
33:39Osmanlı'nın içinde, Osmanlı Sarayı'yla daha yakındı.
33:44Süleymancı'dan tek farkı bu, daha kapalılar.
33:47Halid'iler de kapalı.
33:48Yani bu tarikat olma hali böyle, bir ata dayalı.
33:52Yani şöyle söyleyeyim, örneğin, Turgut Özal ilk nakşi cumhurbaşkanıydı.
33:59Hepsinde var.
34:00Yani dışa açık yüzünde başka bir şey var.
34:04Tarikat yüzünde başka bir şey var.
34:05Bu böyle olur.
34:07Yani şeyi hatırlasanıza, Fethullahilerin içinde koca koca adını sanını bildiğiniz öğretim üyeleri,
34:14işte peçetezini kapmak için, kirli çamaşırlarını koleksiyon yapmak için birbirleriyle itip takarlardı.
34:20Yani bu iş başka bir türlü bir iş.
34:23Tarikat işi öyle.
34:24Onun için söylüyorum.
34:25Orta çağ kalıntısı işler.
34:27Biraz Osmanlı geleneği.
34:29Osmanlı'nın kuruluşunda biliyorsunuz, işte Bektaşiliğin ilişkisi var.
34:35Bu söyleniyor.
34:37Yani ne kadar doğrudur bilmiyorum.
34:38Ama Anadolu'ya göçüp gelen, Osmanlı'yı kuran aşiretler, iç içeri tarikatlara birlikte doğal sonucu.
34:46Ama bugünkü tarikat düzenini şekillendiren şey, Yavuz Selim zamanında İran'la olan, Safavi Devleti'de olan itiş, kakışlar,
34:56Osmanlı'nın açık bir tercihi yoktu bu işin içerisinde mesleksiyon olarak.
35:02İran'la karşı karşıya geldiği zaman, İran'daki Safavi Devleti şiiri, resmi meslek ilan ettiği için,
35:09Osmanlı'da bu Suni tarikatları desteklemek, atları çizmek, arkasında durmak durumunda kaldı.
35:16Ben şey diyorum, yani Yavuz Selim zamanında, işte bu sınıra, Sünni Kürt aşiretlerinin ilk Türk İslam sentezi politikası,
35:28oralardan başladı.
35:29İşte bugünkü tarikatlar da oralardan geliyor, kaynakları oralarda.
35:33Osmanlı Devlet gelirliği de çok iç içe geçmiş durumdular.
35:36Dolayısıyla devletin dışında bir sivil toplum şeyi, payesi vermek bence çok mümkün değil.
35:41Bu tarikatlar tarihini bilmemekten kaynaklanıyor.
35:45Tabii bunun da şeyleri var.
35:47Örneğin Mevlevilik bizde bir Osmanlı devrinde de bir aydın tarikatı görünümündeydi.
35:56Mustafa Kemal, Nazır Hikmet biliyorsunuz ilk zamanlarında Mevlevilik'e meylediyordu.
36:02Doğal bu, bu var ama Mevlevilik o anlamda bir tarikat görüntüsü yok.
36:06Dolayısıyla tarikat deyince, ben tekrarlayayım, tarikatlar falan değil.
36:12Konuştuğumuz tarikat, Nakşi-i Mevlevilik, onun da özellikle Halid'i kolu.
36:18Anladım.
36:18Yani şöyle, Osmanlı'nın da ki modernleşme hareketlerini, Kurtuluş Savaşı'ndaki biliyorsunuz pek çok ayaklanma var.
36:28Şehzait ayaklanması, Menemen ayaklanması.
36:30Yani geçmişe baktığında hatırlayacağımız bütün ayaklanmalar aslında Nakşi-i Halid'e ayaklanması.
36:36Dolayısıyla bugünkü mesele de oradan kaynaklanan meseleler.
36:41Peki, Orhan Gökdemir çok teşekkürler.
36:44Biraz işte Süleymancılara yönelik bu operasyon şaşırtıcı mıydı?
36:49Bunun siyasi anlamı neydi?
36:52Arkası gelir miydi?
36:53Ve bu cemaat nasıl bir cemaat?
36:56Diğerlerinden farklı hangi karakteristik şeylere sahip, niteliklere sahip?
37:02Biraz bunları anlamlandırmaya çalıştık.
37:05Yorumlarınız ve değerlendirmeleriniz için çok çok teşekkürler.
37:10Kolay gelsin.
37:11Evet, Tm4 takipçileri.
37:14Bakalım operasyon nasıl ilerleyecek?
37:1717 ilde eş zamanlı yapılan bir operasyon.
37:2149 kişilik bir listeden söz ediliyor.
37:25Herhalde 30'dan fazla bir gözaltı var ama evde bulunmayan ya da adreslerinde bulunamayan ya da yurt dışında olduğu tespit edilenler
37:34de var.
37:35Masak raporları belli ki soruşturmanın önemli bir ayağını oluşturuyor ve bunun ardından gerçekten siyasi ne tür sonuçlar çıkacak?
37:48Bir butlan kararı mı bu operasyon ve ardından bir kayyum mu atanacak Orhan Gökdemir'in değerlendirmesiyle?
37:59Bunları da takip etmiş olacağız.
38:01Başka bir yayında görüşmek üzere.
38:03Hoş kalın, hoşça kalın.
38:05YouTube kanalımıza kalın, beğenin, paylaşın, çoğaltın.
38:08Bağımsız ve özgür gazeteciliği destekleyin.
Yorumlar