00:30Akıllara gelen soru şu Avrupa'da liderlik krizi mi yaşanıyor?
01:00Sarsılmasıyla biraz daha Avrupa'ya doğru yayıldığını görüyoruz.
01:04Çünkü Almanya aynı zamanda Avrupa Birliği'nin lokomotif ülkelerinden bir tanesi.
01:08Yine aynı şekilde baktığımız zaman Avrupa Birliği'nin lokomotif ülkelerinden birisi olan Fransa karşımıza çıkıyor.
01:14Fransa'da evet belli bir süredir Macron'un liderliğini görüyoruz ama Macron artık dünya siyasetinde çok önemli bir figür olmanın ya
01:22da sözü dinlenilen, sözüne itibar edilen bir lider olmanın dışında biraz daha bir magazin figürü haline gelmeye başladığını görüyoruz.
01:30Bugün yaşanan tabloyu sadece bir liderlik krizi okumak tabii ki eksik kalacaktır.
01:35Asıl mesele Avrupa'nın güçlü lider üretmesini sağlayan siyasi zeminin giderek ortadan kaybolması.
01:42Geçmişte hatırlayacağınız üzere Charles de Gaulle, Margaret Thatcher, Hermann Kohl veya Angela Merkel gibi liderlerin arkasında sadece kişisel karizmaları yoktu.
01:52Aynı zamanda bu isimlerin temsil ettikleri güçlü siyasi merkezler vardı.
01:56Geniş toplumsal koalisyonlar, ülkenin geleceğine ilişkin belirli stratejik vizyonları vardı, projeleri vardı.
02:02Bir zamanların güçlü kıtası Avrupa'da şimdilerde bir liderlik krizi yaşanıyor, İngiltere'de başbakanlar peş peşe istifa ediyor, Fransa'da başbakanlık seviyesinde siyaset
02:13krizi yaşanıyor, Almanya'da ise artık neredeyse Avrupa sahnesinden silinmiş durumda.
02:19Peki bu sürece nasıl gelindi?
02:21Aslında bugünün krizini anlamak için dünü hatırlatmak gerek.
02:24Avrupa 20. yüzyılın ikinci yarısında güçlü liderlerin kıtasıydı.
02:29Almanya'da Helmut Kolf, Berlin duvarının yıkılışının ardından iki Almanya'yı birleştiren adam olarak tarihe geçti.
02:36Onun izinden gelen Angela Merkel ise 16 yıl boyunca yalnızca Almanya'nın değil, fiilen tüm Avrupa'nın istikrar çıpası oldu.
02:43Fransa'da ise devlet geleneği güçlü liderlik figürleriyle özdeşleşti.
02:48Charles de Gaulle, 5. Cumhuriyet'in kurucusu olarak Fransa'ya bağımsız bir dış politika kimliği kazandırdı.
02:54Bir ulusal onur ve ekemenlik sembolüydü.
02:56İngiltere'de de tablo benzerdi.
02:59Margaret Thatcher, Demirley'de lakabıyla ülkesinin ekonomisini ve dünya sahnesindeki duruşunu kökten değiştirdi.
03:05Kararlılığın simgesi oldu.
03:07Peki bu isimlerin ortak özelliği neydi?
03:10Güçlü halk desteği, uzun görev süreleri ve dünya sahnesinde belirleyici bir ağırlık.
03:15İşte bugünkü tablo tam da bu üç unsurun kaybolduğu bir tabloya işaret eder nitelikte.
03:21I am a fighter and not a quetta.
03:24I have therefore spoken to His Majesty the King to notify him that I am resigning as leader of the
03:32Conservative Party.
03:33I will surely be seeing His Majesty the King to offer my resignation as Prime Minister.
03:38Every decision I have taken has been about putting the country I love first.
03:44That is why I will resign as leader of the Labour Party.
03:49I have spoken to His Majesty the King this morning to inform him of my decision.
03:54Beşik Krallık'ta tabi uzun süredir bir başbakanlık krizi meselesi var.
04:00Yani son yıllarda çok sık şekilde İngiltere'de başbakanların değiştiğini görüyoruz.
04:05İngiltere'de normal şartlar altında başbakanların görev süresinin uzun olduğunu, hükümetlerin görev süresinin uzun olduğunu biliyoruz.
04:13Yani genellikle yasama dönemini doldurduklarını veya buna yakın bir süre görev aldıklarını biliyoruz tarihsel süreç içerisinde.
04:20Ama son dönemde özellikle son 10 yıllık, 11 yıllık süreçte 2015'ten itibaren çok sıklıkla bir lider değişimine gittiğini görüyoruz.
04:28Ve lider profilleri parti içerisinden de çıksa seçim sonuçlarında da çıksa cidden birbirinden çok farklı profillerin ortaya çıktığını görüyoruz.
04:37Bu da aslında bize neyi gösteriyor?
04:39İngiltere'de hem politika yapıcıların hem de halkın bu anlamda hala belirli kararsızlıklarının olduğunu bize gösteriyor.
04:45De Gaulle'un bağımsız Fransa vizyonu örneğin diğer Avrupa ülkeleri için önemli bir emsar teşkil ediyordu.
04:51Kohl'ün Almanya'nın birleşmesi ve bütünleşmesi hedefinin olduğunu görüyoruz.
04:56Margaret Thatcher'ın İngiltere'nin ekonomisini ve derinliyet anlayışını dönüştürmede çok belirgin siyasi bir program ilerlettiğini görmekteyiz.
05:03Ve tabii ki Almanya'nın bir önceki şansölyesi Merkel'de krizler çağında gerçekten Almanya'yı Avrupa'nın merkez ülkesi hale getirdiğinde
05:12görüyoruz.
05:12Şimdi bugüne dönelim. Avrupa'nın üç büyük başkentinde ne olduğuna tek tek bakalım ve tablo hiç iç açıcı değil.
05:19Bu görüntülerde Fransa meclisinden bir zamanlar De Gaulle'ün ülkesi bugün adeta bir hükümet istikrarsızlığı sarmalında.
05:26Fransa hükümeti 1962'den bu yana ilk kez düştükten sonra ard arda gelen güvensizlik oylarıyla başbakanlar birbiri ardına devrildi.
05:34Cumhurbaşkanı Macron 20 ay içinde 5. başbakanını aramak zorunda kaldı.
05:40Fransa'yı, Almanya'yı ya da İngiltere'yi göz önünde bulundurduğumuzda Fransa'da bir De Gaulle efsanesi vardır.
05:47Almanya'da bir Merkel vardır Alman şansölyesi olarak ya da İngiltere'ye baktığımız zaman Margaret Thatcher gibi karakterler vardır, liderler vardır.
05:57Yine yakın zamana geldiğimiz zaman evet yine tartışmalı birçok konusu olsa bile işte Tony Blair gibi böyle biraz daha karizmatik
06:05liderlik dediğimiz ya da en azından istikrarlı liderlik dediğimiz liderler varken
06:10bugün baktığımızda işte Almanya'nın, İngiltere'nin başbakanı kimdir sürekli seçimler, sürekli bir istikrarsız durumuna karşı karşıyayız.
06:17Fakat şu anda Avrupa'nın büyük bir problemi var o da şu, liderler var ama o liderlerin çok büyük karizmaları
06:23yok.
06:24Bu bahsettiğimiz isimler kadar prestijli diyelim, karizması diyelim ve büyük projeleri yok aslında.
06:29En büyük eksiklik bu.
06:31Tabii bunların nedenlerine bakacak olursak ilk olarak Avrupa toplumları geçmiş oranla ciddi oranda kutuplaştığını, parçalandığını görüyoruz.
06:39Misal vermek gerekirse hayat, pahalılığı, göç, enerji maliyetleri, Ukrayna Savaşı tabii ki en büyük etkenlerinden biri
06:46ve güvenlikle Avrupa Birliği'nin geleceği konusunda da seçmenlerin birbirlerinden beklentilerinin yavaş yavaş uzaklaştığını görüyoruz.
06:54Ve İngiltere'de artık gelenek haline gelen istifalar, Listeras, Rishi Sunak ve şimdi de Keir Starmer.
07:00Londra hükümeti bir türlü dikiş tutturamadı.
07:03Almanya'da da benzer bir durum var.
07:05Merkel'in bıraktığı o güçlü istikrar çıpasının yerinde bugün içine kapanmış bir liderlik var.
07:10Şansölye Friedrich Merz, anketlerde çarpıcı bir %76 onaylamama oranıyla dünyanın en sevilmeyen liderleri arasında ilk sıralara yerleşti.
07:20Net onay oranı Haziran 2025'deki eksi 14'ten Şubat 2026'da eksi 48'e düştü.
07:27Bu izlenen liderler arasındaki en sert gerileme oldu.
07:30Bu durumda özellikle ABD'nin de Trump gibi bir liderin, Trump yönetiminin göreve gelmesiyle beraber Avrupa'nın aslında ABD'nin
07:40karşısında hizalanması gibi bir sonucu ortaya çıkartıyor.
07:43Ve Trump zaten aslında kendi hem kişisel yapısı itibariyle hem de ABD'nin siyasetinde çizmek istediği rota itibariyle ABD'yi
07:52zaten diğer Avrupa ülkelerinden çok daha üstün bir konumda nitelendirerek bu şekilde bir politika yapımı ortaya koymaya çalışıyor.
08:00Tabi burada karşısında güçlü bir liderlik olmaması, o ülkelerin çeşitli zaaflarının ortaya çıkması ya da karadalma mekanizmalarının istikrarlı bir şekilde
08:09işlemiyor olması Trump'ın burada elini ciddi şekilde güçlendiriyor.
08:12İkinci olarak da Avrupa artık ekonomi modeli üzerinde ciddi bir baskı var.
08:16Avrupa biliyoruz ki uzun yıllar boyunca güvenlik konusunda büyük oranda ABD devletlerine, enerji konusunda Rusya'ya bağlıydı.
08:24Ukrayna savaşıyla beraber zaten Rusya'ya büyük özellik çöktü, Çin'le rekabet sertleşti ve Trump döneminde de ABD'nin, Avrupa
08:32'nın güvenliğini eskisi kadar da koşulsuz üstlenmeyeceğini açıkladı.
08:36Yani bunun bir bedeli olacağını söyledi.
08:37Bu nedenden dolayı Avrupa aynı anda ekonomik, askeri ve coopolitik olarak da bir dönüşüm geçirmek zorunda kaldı.
08:45Ve hepimiz hatırlayacağı gibi Trump'ın karşısında o tesvih gibi dizilen Avrupalı liderlerin oturduğu meşhur fotoğrafın aslında sembolik olarak anlamının
08:53çok önemli olduğunu görmekteyiz.
08:54Ve ben bunu Avrupa liderleri Trump'ın karşısında el peçe divan durma şeklinde okuyabileceğimizi düşünüyorum.
09:02Peki bu üç kriz tesadüf mü? Görünen o ki hayır, ortak bir örüntü var.
09:07Karşısına Avrupalı liderleri dizip de neredeyse çocuk azarlar gibi diyebileceğimiz tarzda tabir yerindeyse görüntüleri ortaya koyduğunu görüyoruz.
09:16Tabi bu liderlik kriziyle beraber bu ülkelerin aslında dünya siyasetinden biraz daha koptuklarını da görüyoruz.
09:22Yani İran savaşı, Gazze meselesi, Suriye meselesi veya dünyanın diğer bölgelerinde Venezuela, Meksika gibi birçok bölgede ortaya çıkan sorunlar veya
09:33bu sorunların çözümü noktasında Avrupalı liderlerin ya da Avrupa ülkelerinin bir şekilde oyunun dışında kaldığını görüyorum.
09:41Ve tabi bu liderlik problemi dediğimiz hadise Avrupa'nın jeopolitik boyutunu da tam ortaya koyuyor ve bu krizle de bütünleşiyor.
09:49Ekonomik güç ile siyasi güç, asker güç arasında da bu bağlamda büyük bir makasla açılmış durumda.
09:55Mesela işte Fransa'da 5. Cumhuriyet zaten güçlü cumhurbaşkanı üzerinde kurulmuş bir sistemdi.
10:01Fakat Fransa'da artık parlamentoda bir parçalanma gözüküyor.
10:04Aşırı sağ, aşırı solumlu manada güçlendiği.
10:07İngiltere'de Brexit sonrasında çok farklı krizler var.
10:10Üst üste hükümetlerin çok isterikarsız bir şekilde devrilmesi.
10:15Yani son 10 yıldaki başbakan değişikleri zaten bunun bence en önemli göstergelerinden biri.
10:20Ve Almanya bence en önemli örneklerden biri olarak söyleyebiliriz.
10:24Merkel döneminde bilhassa Almanya'nın Avrupa'nın ekonomik ve siyasi ağırlık merkezi konumundaydı.
10:29Fakat bugün işte bu enerjideki sorun, sanayideki rekabet problemi ve tabii ki güvenlik harcamalarındaki artma bu manada Almanya'da oldukça zor
10:39bir duruma getirdiğini söyleyebiliriz.
10:42Yani artık sormamız gereken soru şu, Avrupa kendi güvenliğini sağlayabilecek, ekonomik rekabet gücünü yeniden oluşturabilecek ve tabii ki Washington'dan daha
10:51bağımsız bir karar verebilecek siyasi bir model kurabilecek mi?
10:55Sonuç olarak Avrupa'nın liderlik krizi tek bir ülkenin ya da tek bir ismin hikayesi değil.
11:00Kohl ve Merkel'in Almanya'sı, De Gaulle ve Chirac'ın Fransa'sı, Teşvir ve Bleyor'un İngiltere'si.
11:06Bu güçlü liderlik geleneğinin yerini bugün düşük onay oranları, kısa ömürlü hükümetler ve belirsiz halefler almış durumda.
11:13Bu boşluk 3 kritik sonucu beraberinde getiriyor.
11:16Birincisi Avrupa Birliği'nin motoru olan Berlin-Paris 80'i aynı anda zayıfladı ve karar alma kapasitesi daraldı.
11:23İkincisi Brexit'in yarattığı boşluk hala tam olarak doldurulamadı.
11:27İngiltere hem içeride hem dışarıda yönünü arıyor.
11:30Üçüncüsü ve en önemlisi Rusya ile gerilimin ve Ukrayna'ya desteğin tam da güçlü liderlik gerektirdiği bir dönemde Avrupa bu
11:37liderlikten yoksun görünüyor.
11:392026, 2027 ve 2028 yılları Avrupa'da seçim yılları olarak karşımıza çıkıyor.
11:44Ve biz burada aslında mevcut yönetimleri alternatifin bu aşırı sağ partiler veya liderler olabileceği öngörüsünde bulunuyoruz.
11:51Bu da aslında Avrupa'nın yeni bir krizinin ortaya çıkmasını, Avrupa'nın temel değerler olarak sunduğu çoğulculuk, çok kültürlülük, göç
11:59politikası veya insan hakları temelli, özgürlükler temelli politikalarının tam tersi politikalarının Avrupa'nın gündemine gelmesi sonucunu ortaya çıkartacak.
Yorumlar