- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:28Transcription by CastingWords
00:36Transcription by CastingWords
01:08Transcription by CastingWords
01:17Transcription by CastingWords
01:21Transcription by CastingWords
01:23Transcription by CastingWords
01:32Transcription by CastingWords
01:37Transcription by CastingWords
01:46Transcription by CastingWords
01:59Transcription by CastingWords
02:00Transcription by CastingWords
02:11Transcription by CastingWords
02:14Transcription by CastingWords
02:25Transcription by CastingWords
02:32Transcription by CastingWords
02:33Yasa olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanun Teklifi,
02:40dün Meclis Genel Kurulu'nda 468 oyla kabul edildi.
02:44Yasanın görüşüldüğü dakikalarda siyasetçiler hangi mesajları verdi, haberimizde izleyelim.
02:53Teklif kabul edilmiş ve kanunlaşmıştır. Hayırlı olsun.
02:59Kamuoyunda çerçeve yasa olarak bilinen kanun teklifi oy çokluğuyla kabul edildi.
03:05Oy sayısı 562, kabul 468, rep 88.
03:10Genel Kurulu'daki oylama öncesi siyasi partiler görüşlerini açıkladı.
03:14Bugün burada söylenen her söz, atılan her imza yarının Türkiye'sine miras kalacak.
03:21Bu meclisin tutanakları bir gün çocuklarımızın en çok gurur duyacağı sayfalar arasında yerini alacak.
03:28Demokratik siyasetin alanını genişletmek, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek,
03:33AYM ve AHİM kararlarını uygulamak, ifade ve örgütlenme özgürlüğünü sağlamak,
03:39ana dilin kamsal yaşamda ve eğitimde özgürce kullanılmasının önündeki engelleri kaldırmak,
03:45seçilmişlerin ve halk iradesinin güvence altına alındığı bir demokratik düzeni hep beraber geliştirmek zorundayız.
03:53Oylama sonucu İYİ Parti milletvekili ret oyu verirken, CHP ve Yeni Parti ise destek verdi.
03:59Çerçeve yasının kabul edilmesinin ardından DEM Parti Eşkenel Başkanı Türey Hatimoğulları ve İmralı heyeti üyesi Pervin Buğdan şunları söyledi.
04:07Hayırlısı olsun, öyle değil. İşimiz uzun, yolumuz uzun.
04:12Çerçeve yasanın bütün Türkiye'nin barışına hayırlı olmasını kılıyorum.
04:17Çok önemli tartışmalar yaşandık bizim genel durumda.
04:22Birçok kesin paygısını da dile getirdi elbette.
04:26Bizler de bu yasanın bir çerçeve oluşturmasını önerdeki dönemde barışın bu topraklarda tesis edilmesi için büyük bir çözüm olarak değerlendiriyoruz.
04:39Bu sebeple de bu yasayı önemli bir için de destekledik.
04:43Bu yasadan sonra esas atılacak söz konumlar çok önemli.
04:48Yasanın hayata geçmesi için bir an önce kurulun oluşması, MGL kanun raporunu hazırlayıp eski gazetede yayınlaması ve böylece yürürlüğe girmesi
04:59yasanın çıkması kadar önemli bir hayatıydır.
05:03Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'tan da çerçeve yasanın kabulü sonrası kısa bir açıklama geldi.
05:08Tamamen 468 kabul oyu biraz beklentilerin üzerinde. Bununla ilgili bir değerlendirme yapar mısınız?
05:14Bu çok nadir görülen bir şey. Anayasa oylamalarında bile bu kadar yüksek bir konsensus ortaya çıkmaz.
05:22Fevkalade büyük bir mesele ve bu sürecin siyasi partiler eliyle millet tarafından da sahiplenildiğini gösteriyor.
05:31Yani eğer bu siyasi partilerin bağlıları, bu siyasi partilere destek olan insanlar destek vermemiş olsalardı, milletvekilleri ve onların bağlı olduğu
05:41siyasi partiler gelip bu kadar büyük bir desteği ortaya koyamazlardı.
05:45Tarihi bir başarıdır, onun için çok önemsiyoruz.
05:48Bu aynı zamanda şunu da gösteriyor, Türkiye eğer iyi çalışılır, üzerinde tizlikle müzakere edilirse en zor meselesini bile ittifakla aşabilecek
05:58bir siyasi kudrete sahip.
05:59Çok teşekkür ederim.
06:03Peki dün kabul edilen çerçeve yasanın yürürlüğe girmesi için süreç bundan böyle nasıl işleyecek sırada hangi adımlar var haberimize bakalım.
06:14Milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi kanun teklifi Meclis Genel Kurulu'nda yapılan görüşmelerin ardından kabul ediyedi.
06:2312 maddeden oluşan kanun 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oyla meclisten geçti.
06:35Oylamanın ardından meclis tatile girerken milletvekilleri 1 Ekim'e kadar çalışmalarını ara verdi.
06:40Böylece gözler kanunun kabul edilmesinin ardından yürürlüğe girmesi için atılacak adımlara çevreyedi.
06:46Kanunun yürürlüğe girebilmesi açısından tespit ve teyit süreci kritik bir aşama olarak değerlendiriliyor.
06:52Kanun kapsamında uygulanacak süreci takip etmek ve değerlendirmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulacak.
07:00Bunun yanı sıra Meclis Başkanlığı tarafından bir izleme komisyonu kurulması öngörülüyor.
07:05Bu kurulların oluşturulması kanunun uygulanması ve sürecin izlenmesi bakımından önemli bir aşama olacak.
07:11Kanun önünde ayrıca bazı soruşturma ve kovuşturmaların belli sürelerle ertelenmesine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.
07:17Kanunun yürürlüğe girmesi için gerekli MGK sürecinin ne zaman işletileceği ise henüz netleşmiş değil.
07:23İki ayda bir toplanan MGK'nın son toplantısı 6 Ağustos'ta kanun teklifinin meclise sunulmasından hemen önce gerçekleşmişti.
07:31Bir sonraki MGK toplantısının ise Ekim ayı başında yapılması bekleniyor.
07:35Meclisinde 1 Ekim'e kadar tatilde olması nedeniyle tespit ve teyit sürecinin zamanlaması önümüzdeki dönemin en önemli başlıklarından biri olacak.
07:48Çerçeve yasanın kabul edilmesi gündemi urursal arası medyada da geniş yankı buldu.
07:54Değerli izleyenler gündemi önemli bir adım olarak gören dünya medyası yasanın bölgesel etkilerinin olabileceğini açıkladı.
08:05Meclis Genel Kurulu'nda yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilen milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi kanun teklifi uluslararası basında geniş
08:15yer buldu.
08:16Dünya basını yasanın kabulünü, tarihi, önemli ve bölgesel etkileri olabilecek bir adım olarak değerlendirdi.
08:22ABD merkezi Associated Press kanun teklifinin oy çokluğuyla kabul edildiğini aktardı.
08:27AP haberinde yasanın bölgesel etkileri olabilir başlığını kullandı.
08:31Haberde on binlerce kişinin hayatını kaybettiği çatışmanın sona erdirilmesi yolunda atılan bu adımın Türkiye sınırlarının ötesinde de etkiler yaratabileceğine dikkat
08:40çekildi.
08:41Çin'in resmi haber ajanslarından Hin Hua'da yasanın kabulünü gündemine aldı.
08:45Ajans kanun teklifinin kabul edilmesini önemli bir adım olarak değerlendirdi.
08:49Birleşik Arap Emirlikleri Merkezi, Voice of Emirates, gelişmeleri Türkiye Meclisi PKK ile barış sürecine ilerletecek tarihi yasayı onayladı başlığıyla duyurdu.
08:59Meclisin yasayı onaylamasının Türkiye'nin yakın dönem siyasi tarihinde kritik bir dönem noktası olduğu ifade edildi.
09:06Irak merkezi, The New Region, yasayı Abdullah Öcalan'ın 2025 yılında yaptığı silah bırakma ve hedeflere barışçıl yollarla ulaşma çağrısının
09:14ardından gelen önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
09:17Türkiye Devleti'nin çatışmayı sona erdirmeye yönelik attığı bugüne kadarki en kapsamlı yasal adım olarak nitelendirdi.
09:24Hindistan Merkezi, India Today'de kanun teklifinin kabul edildiğini duyurdu.
09:29Haberde yasanın içeriğinde Abdullah Öcalan'a yönelik düzenlemelerin bulunmadığı belirtildi.
09:38Bu yasanın taşıdığı önemi, içeriğini ve etkilerini Demparti MHK üyesi Seftap Aktağ ile konuşacağız.
09:49Değerli Seftap Aktağ, yayınımıza hoş geldiniz.
09:54Merhaba, hoş bulduk. İyi yayınlar.
09:56Teşekkür ediyorum. Evet, dünya medyasında önemli bir yer buldu bu kanun teklifinin yasallaşması.
10:05Yasanın bölgesel etkilerini olacağını duyurdu dünya medyası.
10:11Siz ne düşünüyorsunuz yasayla ilgili?
10:14Tek başına bu yasa bölgesel bir etki yapmaya yeterli olacak mı?
10:23Birincisi, bizim bakış açımızdan bu yasa henüz yürünmesi gereken demokratikleşme ve toplumsal barışın inşası açısından ilk adım ya da başlangıç
10:40adımı denilebilecek,
10:41başlangıç adımlarından biri kabul edilebilecek düzeyde henüz.
10:46Elbette bir çatışmasızlık halinin netleştirilmesi ve bunun sonuçlarının ortadan kaldırılmasına dönük bir yasal zeminin inşa edilmiş olması
10:56bir yanıyla Kürt sorununun hukuki anlamda Türkiye Cumhuriyeti yasaları tarafından kabul edilmiş olması anlamında önemli bir karşılık geliyor, bir duruma
11:11karşılık geliyor.
11:12Ancak henüz toplum açısından baktığımızda birincisi bu yasanın kendisinin uygulama süreçlerine bakmak gerekiyor,
11:21bir toplumsal barışın inşası ve demokratikleşme süreci açısından.
11:25İkincisi de bu yasayla yetinmeyip gerçek anlamda bir refah, barış ve demokrasi ortamının oluşması için gerekli çok çeşitli seviyede adımlar
11:40söz konusu.
11:40Bunlara bakmak gerekiyor.
11:42Şimdi bütün bunlarla beraber baktığımızda, bütün bunların aynı zamanda mücadele süreciyle beraber inşa edilecek bir şey olarak baktığımızda,
11:52bizim açımızdan bu yasayla tanımlanmış olan süreç, bu yasada bir başlangıcını bulmuş olan bu sürecin kendisi,
12:02bölge açısından da Türkiye'ye halklar açısından da önemli bir karşılık geliyor.
12:08Özellikle dünyada ciddi bir savaş ve silahlanma yarışının gerçekleştiği,
12:14işte bölge ülkelerinin çeşitli savunma parklarını yeniden ve yeniden kurmaya başladığı
12:20ve şu an hala bölgenin bir ciddi ateş toplumun içerisinde olduğu koşullar açısından baktığımızda,
12:28buradaki toplumsal barışını sağlamış olan Türkiye'nin bunu sağlayabildiğimiz koşullar açısından bakmak gerekiyor.
12:36Bunu sağladıktan sonra tüm bölgede de, bütün bunların inşa edilmesi, bölge halkları arasında kardeşliğin eşit bir arada yaşamını
12:49ve bir dayanışmanın kurulması ve savaş ve çatışma üzerinden alan kurmalar,
12:57kendi hegemonyasını geliştirtmeye dönüştük savaşlar ve benzeri sürecinin karşısında da
13:04bir olumlu zemini inşa etmek anlamına gelecektir.
13:08Tabii bütün bunları sadece Türkiye Cumhuriyeti'nin şu ana kadar ki politik yaklaşımlar açısından baktığımızda,
13:17çok hızla, iyimser olmak için erken olduğunu söylemek gerekir.
13:24Ama bu sürece karşılıklı olarak halklarımızın barış ve demokrasi talepleriyle birlikte inşa edilecek
13:32ve bunun üzerinden kurulacak bir zemin olarak baktığımızda ise önemli bir açılım anlamına gelir diye düşünüyorum.
13:40Evet, çokça eleştiriler de var elbette ki.
13:43Özellikle de halklardan, toplumlardan, kadınlardan doğru hem tarihsel bir önemi var,
13:51stratejik tarihsel bir önem atfediliyor yasaya.
13:54Fakat eleştiriler eksik kalan boyutlar da var.
13:58Özellikle de yasada Kürt sorunun tanımının doğru yapılmamış olması ve halen yasada güvenlikçi markajdan sorunun ele alınması,
14:12yine bu sürecin temel aktörü olan, bu sürece büyük emek veren Kürt halk önderi Abdullah Öcalan'ın bu süreçte oynayacağı
14:22rolün belirlenmemiş olması gibi
14:25birçok konuda eleştiriler, karşı çıkışlar da var elbette ki.
14:31Peki ne tür adımlar ile bundan sonrası açısından sürece ivme kazandırılabilir?
14:40Yani birincisi yasanın henüz yürürlüğe girmesi için bir MGK kararının tespit değil anlamında bir karşılığı olması beklenen MGK kararına ihtiyaç
14:53var.
14:55Umuyoruz ki bu karar bir önce gerçekleştirilebilir ki biz yasanın uygulama etaplarına geçebilelim.
15:02Buraya geçtiğimiz aşamada da biraz şunlarla karşı karşıya kalacağız.
15:07Yani bu yasanın uygulama alanları açısından iktidarın bu meselenin çözümünde ne kadar demokratik yaklaşımlara sahip olduğunu,
15:16ne kadar kendi belirlediği alan dışına çıkmayan ve her şeyi buna mahkum etmeye çalışan bir yaklaşımın içinde olduğunu da biraz
15:24gözlemlemiş olacağız.
15:26Bu açıdan önce bu etaplar bundan sonra yürünecek yol açısından önemli diye düşünüyorum.
15:33Bu başladıktan sonra çünkü sizin de söylediğiniz gibi bu yasanın kapsamı içeriği ve ortaya koyduğu temel zemin açısından bakıldığında çok
15:45fazla sayıda eksiği ve giderilmesi gereken yönü var.
15:49İşe iş açısından da bunların ciddi sorunlar çıkarma kapasitesine sahip olduğunu da şimdiden söylemek çok da erken olmayacaktır.
15:58Ancak bu sorunların, aşağı çıkan sorunların çözümü konusunda da mutlaka bir müzakere sürecine,
16:05Sayın Öcalan'la iyi bir iletişime çünkü Kürt siyasi hareketi baş müzakereci olarak Sayın Öcalan'ı tanımlamış olduğuna göre,
16:17onunla gerçek anlamda ve eşit koşullarda bir müzakere süreciyle beraber bunun yürütülmesi meselesi son derece önemli.
16:24Şu ana kadar bu yasaya yansıdığını görmediğimiz bu yaklaşımın yasa çıktıktan sonra en azından uyuklama aşamasında bir karşılık bulması temennimizdir.
16:35Çünkü pek çok sorun barındırma kapasitesine sahip olan bir şey de hızlandırmak, çözüm gücü olmak meselesi.
16:45Bu sürecin yaklaşık iki yıllık hikayesine baktığımızda da bütün kritik anlarda, bütün sıkışma süreçlerinde,
16:52ön açıcı müdahalelerde bulunduğu kamuoyuna da yansıyan Sayın Öcalan'ın,
16:58buradaki hem konumlanışının hukuki zemine taşınması hem de açığa çıkacak sorunların demokratikleşme yönünde çözülmesi,
17:08demokratik damirler çerçevesinde çözülmesi meselesi önemli.
17:11Ve bununla beraber sadece bu yetmez, meselenin gerçekten Kürt sorunu basında,
17:19Kürt halkının eşit vatandaşlık talepleri çerçevesinde bir zemine oturtulması açısından da
17:25düzenleyici yasaların bir an önce çıkması, bu da yetmez.
17:29Bununla beraber, çünkü Kürt sorunun Türkiye'nin demokratikleşmesi meselesindeki en önemli sorunlardan biri olduğu Ayşikar,
17:37ama bu aynı zamanda diğer demokrasi sorunlarıyla da beraber ele alınması gereken bir başlık.
17:43Kayyum kararlarının uygulanmasından tutalım, kayyum uygulamalarının ortadan kaldırılmasına,
17:49yerel yönetimler meselesindeki bu merkezli iç yaklaşımının ortadan kaldırılmasına,
17:55ana dili ve eğitim ve kamu hizmeti haklarının tanınmasına dönük,
18:00açılımların yapılmasına kadar terörle mücadele kanunun ortadan kaldırılması,
18:04CYV kanunun düzenlenmesi gibi pek çok adımın atılmasına ihtiyaç var.
18:10Bunların birbirini güçlendirecek şekilde ve en kısa zamanda hayata geçilmesi,
18:14bu anlamda da meclis kapanacak bu şeyden sonra açıldığı zaman,
18:21bütün bunları hızla gündemine alması meselesi,
18:24bizim tüm demokrasi güçleriyle beraber yan yana gelerek gündem yapacağımız başlıklar olacak.
18:31Peki, kadınların bu süreçteki rolünü de elbette ki sizinle konuşmak istiyorum.
18:37Ondan önce bir kısa haberimiz var, sizi bir kısaca bekleteceğim.
18:43Haberimizden sonra kadınların barış ve demokratik toplum sürecindeki rolünü de konuşmuş olacağız.
18:52Evet, değerli izleyenler, sıradaki haberimizle devam edeceğiz.
18:56Kadın siyasetçiler ve teca aktivistleri kabul edilen çerçeve yasanın önemine ilişkin konuştular.
19:04Süreçte kadınların kurucu rolüne dikkat çekilerek demokratik geleceği inşa etmede ortak mücadelenin önemini hatırlattı kadınlar.
19:13Haberimize bakalım.
19:17Çerçeve yasaya ilişkin maya konuşan teca aktivisti Dilek Başalan,
19:22yasada kadınların taleplerinin yok sayıldığını belirtti.
19:25Kadının olmadığı bir barış sürecinin zayıf kalacağını hatırlattı.
19:29O yüzden böylesi bir somut adım eksiklikleriyle beraber, eleştirilerimizle beraber çok kıymetlidir.
19:35Fakat bu yasal zeminden sonra, çünkü yine söylüyoruz eksiklik ve eleştiriler var.
19:40Bundan sonrasını biz barışın toplumsallaşması için, barışın inşası için nasıl örgütleyeceğiz?
19:46Çünkü yasa geçti ama biliyoruz bazı yasalar geçer.
19:50Yürürlükte, pratikte neler olur?
19:52Bunu aslında toplumsal dinamiklerin de varlığıyla, sivil toplum örgütlerinin sivil alanında güçlenmesiyle birlikte inşa edebiliriz.
20:00Kadının olmadığı bir barış süreci aslında toplumsal karşılıkta da çok zayıf kalacaktır.
20:06Çünkü barışın inşasını konuşurken, kadınların bu süreç içerisinde, çatışmalı süreç içerisinde
20:12maruz kaldığı şiddeti, cinsel suçları da görmeyen bir yerde olacaktır.
20:17Biz o yüzden kesinlikle kadın perspektifiyle, kadın hareketinin, feminist mücadelenin de içinde olacağı,
20:24kadın örgütlerinin içinde olacağı ve bu yasadan sonra birlikte neler yapabiliriz?
20:28Çerçeve yasayı değerlendiren Demparti İstanbul İleş Başkanı Arife Çınar ise sürecin toplumsallaşmasında mücadelenin önemini hatırlattı.
20:37Tüm sivil toplum kuruluşlarıdır, farklı toplumsal dinamiklerdir, kesimlerdir.
20:42Bunlarla yan yana gelerek, birlikte mücadele ederek, Türkiye'nin artık geleceğini sadece bir kesime bırakarak değil,
20:54buluşarak bu haksızlıkların karşısında ancak durabiliriz ve Türkiye'yi demokratikleştirebiliriz.
21:00Tam da bu süreç bunu gerektiriyor ve bu sorumlu Türkiye halklarının her kesimin taşıması gerektiğini düşünüyorum.
21:11Yasa gündemiyle ilgili Nujinhay'a konuşan tecaa aktivisti Sebahat Tuncel, sürecin demokratik mücadeleyle tamamlanması gerektiğini ifade etti.
21:21Sadece iktidardan, devletten bekleyen değil, aksine kendi geleceğini kendi inşa eden bir yerden bakmamız gerekiyor.
21:28Bu süreç bizlerin, Kürt halkının daha örgütlü, daha dirençli, daha ciddi bir çalışmaya, yan yana durmasına ihtiyaç var.
21:39Yani bir yandan Kürt ulusal birliğini sağlamaya, bir yandan da Türkiye halkları ile güçlü bir ittifak ve diyalog bu sürecin
21:48başarısı açısından önemli.
21:50O açıdan hepimize büyük bir ev düşüyor.
21:53Yaşayıp göreceğiz.
21:55Çerçeve yasaya ilişkin CİNİVS'e konuşan DEM Parti Milletvekili Burcu Gülüçubuk ise,
22:00herkesin geleceğiyle ilgili bir meseleyi pazarlık çabalarına bırakamayız dediği toplumsal sorumluluğa işaret etti.
22:09Mücadeleyle kazanılmış, geri adım atmamayla kazanılmış bir barış masası var.
22:14Savaşan taraflar masada oturuyor ve kalkmasını engelleyen bir irade var.
22:19Bu iradenin açığa çıkması, bu iradenin bugün bu meclise karşılık bulmasıyla ilgili yasaya dair tutumumuzu belirliyoruz.
22:26İklimin değişmesi meselesi diyorsak, bizlerin yan yana gelmesi, ezilenlerin yan yana gelmesi diyorsak,
22:33yapmamız gereken bu yasayı takip edecek kendi mekanizmalarımızı oluşturmayı tartışmakta lazım.
22:40Burada bir eksiğimiz var, burada bir açığımız var.
22:43Evet, devlet bir mekanizma tanılamış olacak yasayla birlikte.
22:46Bu mekanizmayla ilgili eleştirilerimiz de var.
22:49Ama onun dışında biz ne yapacağız?
22:51Bugüne kadar bu süreç devam ediyorsa hala halkın mücadelesiyle devam ediyor.
22:57O zaman bu mücadeleyi yükselteceğiz.
22:58Ve bunun sorumluluğunu sadece halkın da değil.
23:01Bunun sorumluluğun hepimizin üzerinde.
23:03Çünkü hepimizin geleceğiyle ilgili bir meseleyi.
23:05Biz başkalarının iki dudağın arasına, anlık kararlarına, kendi hesaplarına, pazarlık yapma çabalarına bırakamayız.
23:15En başında dedik ki, biz pazarlıksız, amasız, fakatsız barış için mücadele ediyoruz.
23:21İklimin değişmesi meselesi diyorsak.
23:24Evet değerli izleyenler, DEM Parti MYK üyesi Sevtap Akdağ ile süreci, süreçteki mücadeleyi ve kadınların rolünü konuşmaya devam edeceğiz.
23:38Evet değerli Sevtap Akdağ, kadınların bu süreçte oynayacağı rolü sormak istiyorum.
23:45Kadınlar barışın ve çözümün, kadınlar olmaksızın gelişmeyeceğini belirtiyor.
23:52Peki bu nasıl mümkün olabilir?
23:56Yani özellikle de sürecin ivme kazanabilmesi için sokakta daha güçlü bir kadın mücadelesi ihtiyacı açığa çıkmıyor mu?
24:07Kesinlikle haklısınız.
24:09Birincisi, çatışmalı süreçlerde en fazla zarar görenler, bu işin en fazla bedelini ödeyenler genel olarak kadınlar olurlar.
24:21Birincisi, bu sürecin içerisinde kadınlara dönük telafi edici uygulamaları hayata geçirmek, bunları tespit etmek, uygulamak için çeşitli kurulların kurulması gerektiğini
24:41düşünüyorum öncelikle.
24:42Ve bu kurullarda kadınların rol alması ve gerek siyasi partilerdeki kadınların, gerek çeşitli demokratik örgütlerindeki kadın hareketinin içerisindeki kadınların bu
24:57konuda öncelikle rol alması gerekiyor.
25:00Bu yaslanın uygulanması sonucu, hayatlarında değişim meydana gelecek olan kadınların hayatlarına sahip çıkmak açısından da öncelikle bu adımların atılması gerekiyor.
25:11Ama mesele sadece bununla bitmiyor.
25:14Sözünettiğimiz gerçek anlamda barış, hayatın eşit, özgür koşullarda inşasıyla söz konusu olabilecek.
25:22Bunun için de tüm toplumsal eşitsizliklerin ortadan kaldırılacağı bir zemini kurma meselesi, barışın gerçek alanını inşa etmek anlamına geliyor.
25:38Burada da en fazla sorumluluk kadınlara düşüyor.
25:42En fazla sorumluluk kadınlara düşmüyor aslında.
25:44En fazla bu konuda, hepimize ortakça düşüyor ama bu konuda en fazla rol alan, en fazla bu hayatı kurma, değiştirme,
25:54inşa etme ve bunun için gerekli enerjiyi ortaya çıkarma konusunda en fazla inisiyatif alabilen kadınlar oluyorlar.
26:03Çünkü kadınlar şimdiye kadar mücadeleleriyle bunu ortaya koydular.
26:08Ama şu ana kadar ortaya koyduğumuz mücadele haklarımıza dönük saldırılara karşı bir direnç inşa etmeye dönüktü.
26:17Şu aşamadan sonra sadece bu direnç inşa etmek değil, bunun hayatın her alanında inşa edilmesini, hayatın her alanın için özgür
26:27şekilde kurulmasını sağlayacak bir yeni yaşama aslında inşa etme sürecidir.
26:33Bu anlamıyla bütün barış süreçlerinde ilk harekete geçenlerin kadınlar olması meselesi de bize bu konuda yol açıcı bir zemin inşa
26:46ediyor.
26:47Bu barış süreçlerinin hayata geçme aşamasında da hayatın değişip dönüştürülmesi konusunda en büyük beceriyi, en büyük emeği, inisiyatif gösterenler de
26:58kadınlar oluyorlar.
26:59Bu anlamıyla biz Den Parti Kadın Meclisi olarak aynı zamanda tüm kadın örgütlenmeleriyle, tüm emekçilik kadınlarla, tüm Alevi kadınlarla, her
27:12toplumsal kesimden kadınlarla ve onların sorunlarıyla beraber
27:15bu sorunun demokratik çözümü ve eşit yurttaşlığın ortak coğrafyada inşa edilmesi anlamında birlikte mücadele yükseltme konusunda,
27:25çatışma süreçlerin açığa çıkardığı bütün mağduriyetlerin giderilmesi ve herkesin burada daha özgür, daha eşit koşullara ulaşması konusunda,
27:36ciddi bir çaba ortaya koyma konusunda ısrarcıyız. Bu konuda bir iddia içerisindeyiz. Önümüzdeki dönem planlamalarımızı da bu çerçevede hayata geçirmek
27:48için çalışmaları başlatmış zorundayız.
27:51Peki, çok teşekkür ediyorum değerli Sevtap Akdağ, Den Parti MYK üyesi yayınımıza katıldığınız için.
27:59Ben teşekkür ediyorum. Kolaylıklar, iyi yayınlar diliyorum.
28:02Teşekkürler. Evet, devam ediyoruz. Ahmetli Kadınlar çerçeve yasağı, süreç ve kadınların rolüne ilişkin temeni ve eleştirilerini aktardı.
28:12Kadınların sürece dair beklentileri neler, detaylar Rüken Önen'in hazırladığı özel haberimizde izleyelim.
28:20Merhaba değerli izleyiciler, sizin de bildiğiniz üzere bu hafta çerçeve yasaya dair birçok gelişmeler oldu.
28:26Bizler de Ahmet halkının çerçeve yasaya dair düşüncelerini alıp ekranlarınıza yansıtacağız.
28:31Barış süreci hakkında düşüncelerinizi öğrenebilir miyiz?
28:34Tabii, bundan sonraki süreçler için en azından annelerimiz, kadınlarımız, genç kızlarımız için daha güzel günler umut ediyoruz.
28:46Daha fazla gözyaşı dökülmesini isteriz biz.
28:49Bence güzel günleri hepimiz hak ediyoruz. Daha güzel yarınlara hep birlikte inşallah.
28:54Bunun durmasını biz de istiyoruz. Artık hani yeter diyoruz. Bir an önce hani bu çözümün de gelmesini istiyoruz.
29:01Çerçeve yasa hakkında neler düşünüyorsunuz?
29:03Öncelikle bu çerçeve yasa için şunu söyleyebiliriz, hukuksal olarak atılmış bir ilk adım olarak değerlendirebiliriz bu durumu.
29:12Sonrasında işte gelişen bu çerçeve yasa ile ilgili olarak eleştirilmesi gereken noktalar falan var bu bağlamda.
29:22Öncelikle Kürt Halk Öneri Abdullah hocalarının fizik özgürlüğü için herhangi bir yasada, çerçeve yasa içerisinde herhangi bir ibare bir şey
29:31falan bulunmuyor.
29:32Biz bu bağlamda hani bunları eleştiril olarak baktığımızda hani bunlarla ilgili daha çok geniş kapsamlı bir çerçeve yasası falan geliştirmesi
29:42gerekiyor tabii.
29:43Atılması gereken adımların ileride çok daha geniş kapsamlı bir şekilde atılması yönünde umut ediyoruz.
29:49Atılması gerekiyor. Kalıcı bir barış için, demokratik bir toplum için de bu tür adımların atılması gerektiği kanaatindeyiz.
29:58Bu sürecin en önemli aktörlerinden bir tanesi kadınlar zaten. Bunlar için gerekli mücadelelerin yapılması gerekiyor.
30:06Çok daha fazlasına da ihtiyaç var. Bundan sonraki süreçlerde de bile kadınlar alanlarda çok daha güçlü bir şekilde, devrim etkisi
30:15yaratacak bir şekilde, güçlü bir şekilde bu sürece bir katkı sunması gerektiğine inanıyoruz.
30:21Kalıcı bir barış için, demokratik bir toplum için herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini söylüyorum.
30:28Bütün Kürt halkı için, toplumları için herkesi mücadeleye davet ediyorum.
30:34İlk atılan adım hepimiz için çok güzel oldu, başarılı oldu. Daha ileriye gitmesini isteriz. Daha güzel şeylere vesile olmasını isteriz.
30:47Hiçbir annenin yüreği yanmasın. Bu saatten sonra hiç kimsenin zarar görmesini istemeyiz.
30:53Savaş olmadan, kan dökülmeden daha güzel, daha özgür günlerimizin olmasını isterim.
31:02Gençlere yönelik bir şeylerin olmasını isterim. Geçenlerde bir meclis toplantısında oldu. Hani nasıl söyleyeyim, bir kadın rahat bir şekilde yolda
31:15yürüdüğünde arkasına dönüp bakmadan yürümesini isterim.
31:19Gençlerimizin sokaklarda orada burada dolaşmasındansa bizim kendi meclislerimizde toplanıp orada muhabbet ve sohbet bilinçlenmelerini istiyoruz.
31:29Peki süreç hakkında...
31:33Ahmetli kadınların sürece dair görüşleri böyleydi. İtalya'nın Bresa kentinde Türkiye'de barış süreci, perspektifler ve beklentiler başlıklı bir panel düzenlendi.
31:45Neler konuşuldu izleyelim.
31:49Bresa merkezli bağımsız yayın kuruluşu Radyo Onda Durtu, 1992'den bu yana her yıl geleneksel olarak festival organize ediyor.
31:58Festival kapsamında Türkiye'de barış süreci, perspektifler ve beklentiler paneli düzenlendi.
32:03Paneli, HDP eski milletvekili İdris Baluken, hukukçu ve insan hakları savunucusu Şerife Ceren Uysal ile sanatçı Rusida Koyuncu konuşmacı, gazeteci
32:13Murat Çınarsın moderatör olarak katıldı.
32:15Panelde kalıcı barışın sağlanması için demokratik halkların güvence altına alınması, dil ve kimlik özgürlüğünün tanınması, siyasi örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması
32:25ve toplumun demokratik dönüşümünün gerekliliği öne çıktı.
32:28Şerife Ceren Uysal, barış bir sorumluluktur başlıklı sunumunda barışın yalnızca silahların susması değil, demokratik, eşitlik ve adaletin sağlanması anlamına geldiğini
32:37belirtti.
32:38Şerife Ceren Uysal, barışın sorunlar çözüldükten sonra verilen bir ödül değil, aksine bu sorunların çözülmesini mümkün kılan temel koşul olduğunu
32:46ifade etti.
32:46Sanatçı Rusya da koyunca da barışın toplumun bütün kesimleri için gerekli olduğunu ve sürecin toplumsallaştırılması gerektiğini belirterek, demokratik inşaat süreci
32:55tamamlanmadan kalıcı barışın sağlanamayacağını vurguladı.
32:58İdris Balukendi, Kürt Özgürlük Hareketi'nin ve Önder Abdullah Öcalan'ın sadece Kürt halkının değil, tüm Türkiye ve Orta Doğu
33:05halklarının nefes alabileceği ortak bir model hedeflediğini aktardı.
33:09İtalya Kürt Enformasyon Merkezi üyesi Serkan Havuz adlıysa yürütülen mücadelenin ve başlatılan sürecin önemine dikkat çekti.
33:23Dünya çözüm ve barış deneyimlerine bakacağız.
33:27Angola'da 1975'te başlayan ve yüz binlerce insanın hayatını kaybettiği iç savaş 27 yıl sürdü.
33:36Peki 27 yılın ardından çatışmasızlık nasıl sağlandı?
33:40UNITA hareketi siyasi hayata yeniden nasıl döndü?
33:44Angola'nın savaştan barışa, silahlı mücadeleden siyasi mücadeleye uzanan sürecine bakalım.
33:54Angola'da 1975'te başlayan ve 2002'de sona eren iç savaş yaklaşık 27 yıl sürdü.
33:59Çatışmalarda yüz binlerce insan hayatını kaybetti.
34:02500 bin ölümden söz edilirken bir milyondan fazla kişi de ülke içinde yerinden edildi.
34:08ABD ve Güney Afrika'nın desteklediği UNITA ile Angola hükümeti arasındaki savaş aynı zamanda dış güçlerin müdahil olduğu uzun süreli
34:16bir vekalet savaşına dönüştü.
34:18Savaşın sonlar dirilmesi için 1989'da Zaire'nin Gobalat kentinde bir gelişimde bulunuldu ancak kalıcı bir sonuç alınamadı.
34:26Daha kapsamlı görüşmelerin ardından Angola hükümeti ile UNITA, 31 Mayıs 1991'de bir Kays Antlaşması'nı imzaladı.
34:35Antlaşmayla ateşkes sağlanması, silahlı güçlerin tasfiyesi, ortak bir ulusal ordu kurulması ve çok partili seçimlere gidilmesi kararlaştırıldı.
34:441992'de seçimler yapıldı.
34:47MPELEA parlamento seçimlerinde %53.74, UNITA ise %34.1 oy aldı.
34:53Başkanlık seçiminde Jos Eduardo Santos %49.57, John Savinbey ise %40.07 oy aldı.
35:02%50 barajı aşılamadığı için ikinci tur gerekiyordu.
35:06Ancak UNITA, hile yapıldığını ileri sürerek seçim sonuçlarını kabul etmedi, çatışmalar yeniden başladı.
35:12Savaşın şiddetlenmesi üzerine taraflar yeniden müzakere masasına döndü ve 20 Kasım 1994'de Lusaka protokolü imzalandı.
35:21Anlaşmayla UNITA'nın askeri gücünün tasfiye edilmesi, yeni ulusal ordunun kurulumunun tamamlanması, UNITA üyelerinin devlet kurumlarına dahil edilmesi ve siyasi
35:31yaşama katılması öngörüldü.
35:334 Nisan 2002'de ise Luana mutabakatı imzalandı ve Angola'daki silahlı çatışmalar sona erdi.
35:40Anlaşmayla UNITA'nın silahlı güçlerinin kışlalarda toplanması, silahlarını teslim etmesi ve askeri kanadının tasfiye edilmesi kararlaştırıldı.
35:49Süreç, silah teslimi, kayıt, terhis, meslek edindirme, topluma, entegrasyon aşamalarıyla yürütüldü.
35:56UNITA savaşçılarının silahsızlandırılması ve terhis süreci Ekim 2002'ye kadar tamamlandı.
36:03Barış anlaşmasının en önemli noktalarından biri UNITA savaşçılarının tamamının orduya alınmamasıydı.
36:09UNITA açısından temel dönüşüm ise tamamen siyasi bir parti olarak mücadele etmeye yönelmek oldu.
36:15Silahlı mücadele, silahsızlanma, siyasi parti, seçim, parlamento.
36:48MÜZİK
36:51Evet değerli izleyenler, diğer önemli bir gündemle devam edeceğiz.
36:56Serikani'liler 7 yıldır yerlerinden, yurtlarından uzaklaştırılan, evleri işgal edilen Serikani'liler dün evlerine, topraklarına geri dönmeye başladı.
37:10Dün ilk konvoy Serikani'ye ulaştı fakat silahlı bir grubun saldırısına uğradı değerli izleyenler.
37:18Bunun üzerine Rojava'nın birçok kentinde halk sokaklara çıkarak bu saldırıyı protesto etti.
37:287 yıldır yerlerinden edilen Serikani'liler dün evlerine dönmek için Hesekie'nin Tüena köyünden yola çıktı.
37:36Serikani'ye ulaşan ilk kafile silahlı bir grubun saldırısına uğradı.
37:40Saldırı sonucu kimi siviller yaralanırken konvoydaki araçlar tarif edildi.
37:45Bu saldırının akabinde Rojava'nın birçok kentinde halk alanlara çıkarak saldırıyı protesto etti.
37:52Kamışlu, Hesekie, Tiltemir, Dirbesi kentlerinde gerçekleştirilen eylemlerde halk saldırıya karşı öfkesini sloganlar ile haykırdı.
38:02Yapılan konuşmalarda ilgili taraflara saldırganlardan hesap sorulması istendi.
38:07Eylemciler yerinden edilenlerin güvenli ve onurlu bir şekilde evlerine dönüş hakkını güvence altına alma çağrısında bulundu.
38:14Akşam saatlerinde ise Değrik, Gırkelegi, Tirbesbiye ve Kobani halkı da saldırılara karşı öfkesini alanlardan dile getirdi.
38:23Bu kentlerdeki eylemlerde de faillerin hesap vermesi istendi.
38:28Eylemciler, sivillerin korunması, haklarının garanti altına alınması ve onurlarının korunmasının ilgili taraflarının sorumluluğunda olduğunu hatırlattı.
38:38Yapılan konuşmalarda devam eden saldırıların çatışmaları körükleyeceği uyarısı yapılarak iç barışın korunması çağrısı yapıldı.
38:47Saldırılara ilişkin açıklama yapan HESEKİ İç Güvenlik Üçleri Komutan Yardımcısı Mehmud Kalil,
38:53Serikani illere yönelik saldırıda yer alanlardan bir kısmının tutuklandığını ve soruşturmalarının sürdüğü bilgisini paylaştı.
39:01KS'de Genel Komutanı Mazlum Abdi X hesabından yaptığı açıklamada,
39:06Serikani illerin dönüşünün Suriye Devleti ile koordinasyon içerisinde gerçekleştirildiğini hatırlatarak geri dönen ailelere yönelik saldırıları kınadı.
39:15Mazlum Abdi, geri dönen sivillerin korunması ve saldırılarda sorumluluğu bulunanların hesap vermesi gerektiğini belirtti.
39:23Öte yandan, BM Mülteciler Yüksek Komiseri Berhem Salih, Suriye'nin başkenti Şam'a gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında,
39:31Geçici Suriye Hükümeti Başkanı Coulani ile bir araya geldi.
39:34Görüşmede, Geçici Suriye Hükümeti ile BM Mülteciler Yüksek Komiserliği arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi ve mültecilerin gönüllü ve güvenli dönüşü için
39:44yürütüren çalışmaların konuşulduğu öğrenildi.
39:51Rojin Kabayış dosyasındaki soruşturma devam ediyor.
39:54Soruşturma kapsamında, Van 100. Yıl Üniversitesi Rektörü Hamdullah Şevli ve yeğeni Enes Şevli'nin DNA'sı alındı.
40:0527 Eylül 2024'te kaybolan ve 15 Ekim'de Van Gölü kıyısında cenazesi bulunan Rojin Kabayış'ın şüpheli ölümüne dair dosyada yeni
40:14bir gelişme yaşandı.
40:16Van Cumhuriyet Başsavcılığı, Van 100. Yıl Üniversitesi Rektörü Hamdullah Şevli ile yeğeni Enes Şevli'den DNA örneği alınması kararı verdi.
40:26Bu karar doğrultusunda Hamdullah Şevli ve Enes Şevli'nin DNA örnekleri alınarak dosyaya eklendi.
40:54İran ile devam edeceğiz.
40:55Bölgesel ve Uruçlararası Kamuoyu'nun tepkilerine rağmen İran cezaevlerindeki hak ihlalleri, baskı ve işkenceler sürüyor.
41:06İran'da siyasi tutuklular, kadınlar ve farklı inanç gruplarına mensup kişilere yönelik baskı ve hak ihlallerinin devam ettiği bildirildi.
41:13Cezaevlerinde sağlık hizmetlerine erişimin engellendiği tutukluların hukuki belirsizlik içinde tutulduğu ve idam cezalarının uygulandığı aktarıldı.
41:21Şiraz'daki Adalabat Cezaevinde tutulan Bahay'ı inancından Rojha Sabit'in yaralanmasının üzerinden bir aydan fazla süre geçmesine rağmen gerekli tedaviye
41:31erişemediği belirtildi.
41:32Bahar, Akyani'nin ise 7 aydan uzun süredir tutuklu olmasına rağmen hukuki durumunun netleştirilmediği kaydedildi.
41:38Ertebil Merkez Cezaevinde, Ocak ayındaki protestolar sırasında gözaltına alınan en az 29 kişinin herhangi bir duruşma yapılmadan tutulduğu belirildi.
41:47Şayan Muhammed'in de gözaltından 22 gün sonra hala Şiban Cezaevinde bulunduğu aktarıldı.
41:5220 yaşındaki Kürt güreşçi Şehriyar Muhammed'i Berimandu'nun 2 yıl hapis cezasına çarptırıldığı öğrenilirken,
41:59Bahit Rahdiyani'ye ise 5 yıl hapis ve 74 kırbaç cezası verildiği aktarıldı.
42:03Kazakvin, Tebriz ve Zencan cezaevlerinde aralarında Marziya Nehri, Emrullah Duşti, Hüccet Hayyat ve Yusuf Bakır'ın bulunduğu tutukluların idam edildiği
42:12aktarıldı.
42:13İran cezaevlerinde baskı ve tutuklular sürerken bazı tutukların ise kefalet veya cezalarının tamamlanmasının ardından serbest bırakıldığı öğrenildi.
42:22Şahrad Zamir'in 50 milyar tümen, Süheyla Hüseyin'in ise 4 milyar tümen kefalet karşılığında serbest bırakıldığı belirtildi.
42:29İnsan hakları aktivistlerinden alınan bilgilere göre Arzu Azerem Set ve Merdar Geribani de hapis cezalarını tamamlamaların ardından evin cezaevinden tahliye
42:38edildi.
42:59Geçen arkadaşlarım adına iyi akşamlar diliyorum.
43:30Altyazı M.K.
43:31İran
43:33Ser rất
43:36Gülast
43:36Wanda
43:431
43:48Artesim
44:00Ç
44:17We have been hereges,
44:22Blancos of a ball,
44:29Reminds of a hogar,
44:34hunger of their weapons.
45:08We have been here today.
Comments