• 4 ay önce
Bir zamanlar aile, bir evin içine sığmazdı... Dede, nine, amca, yenge, kuzen... Aynı avluda, aynı sofrada, aynı hasattaydı. Çocuk sayısı bir hanenin gücüydü; tarlada iş gücü, kapıda bekçi, yaşlılıkta güvenceydi. Bugün ise Türkiye'de bir hanede ortalama üç kişi yaşıyor. Yani evler ve aileler küçüldü. Doğum oranları düştü. Öyle ki yaşlanan anne ve baba, hâlâ evladına bakmakla yükümlü. Peki günümüzde aile kavramı neden değişti? Kuşaklar arasında aileye bakış açısı neden bu kadar farklılaştı? Ayrıntılar, CNN TÜRK muhabiri Emel Telli'nin dosya haberinde...

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:25İzlediğiniz için teşekkürler.
00:38İzlediğiniz için teşekkürler.
01:00Olmuyor. Bazen toplayamıyorsun o kişileri.
01:02Topram ne kadar zenginde olsun şu anda. O eski hava yoldur.
01:06Tek başımız artık eşimle birlikte kahvaltı yapıyoruz. Akşam yeminize rükle. Arada sırada uğrarlar. Soğuruyorlar.
01:12Günümüzde evet aile bağları zayıflıyor. Net bir şekilde bu görülüyor zaten. Hepimizde yaşıyoruz hatta bunu.
01:18Aile yalnızca sevginin değil, üretimin, dayanışmanın ve geleceğin merkeziydi. Çocuk 5 yaşında suya gider, 8 yaşında hayvan gider, 15 yaşında
01:28tarlaya girerdi.
01:29Çocuk sayısı arttıkça aile güçlenirdi. Çünkü tarlada çalışan da oydu, dükkanda babasına yardım edendi.
01:3513-14 yaşımızda annemize yardım ediyoruz. 10 yaşımızda başladık mesela.
01:40Şimdi tablo büyük ölçüde değişti. Değişen yaşam tarzı ve bireyselleşme aile yapısını dönüştürdü. Geniş ailelerin yerini çekirdek aileleri aldı.
01:49Geniş ailelerin çekirdek aileye geçiş bir çok kısa süre içerisinde oldu.
01:52Türkiye'de tek kişilik haneler ve tek ebeveynli haneler de en hızlı artış gösteren hane tipleri olarak karşımıza çıkıyor.
01:59Geçmişi özlüyor musunuz?
02:00Özlemez olur muyuz? Bir de çocukluğumuzda hepimiz bir arada kahvaltımızı yapardık. Ne bileyim ben akşam yemeğini yerdik, sohbetler edilirdi.
02:08Günümüzde aile yapısı zayıfladı mı?
02:11Çok, çok, çok.
02:13Aile veya yakın çevre oluşturma konusunda başarısız iseniz, ileriki yaşlarda ciddi anlamda psikolojik sorunlar yaşarsınız ve yalnız bir şekilde hayata
02:23veda edersiniz.
02:24Eskiden anne babalar evlatlarına bakar, evlatlarsa yaşlanan anne babalarının elinden tutar onlara bakardı. Şimdi ise döngü tam tersi oldu.
02:3330 yaşında, 40 yaşında evde oturan insan çok. Anne bakıyor, baba bakıyor bunlara.
02:38Birçok anne ve baba çocuklarının geleceğini güvence altına almak için ömrünü tüketiyor. Üniversite eğitimi, iş bulma mücadelesi, evlilik masrafları, hatta
02:48torunların bakımına kadar uzanan sorumluluklar.
02:50Anne ve babaların yükü hiç olmadığı kadar ağır.
02:53Hala ellerim üzerinde. Yardım ediyorum neyse ellerse. Elimin yettiği kadar, imkanım olduğu kadar diyorum işte al şunu al bunu.
03:0152 yaşındasınız, 29 yaşındaki çocuğunuza bakıyorsunuz.
03:04Evet.
03:04Büyü mü yala, 30 da olsa büyü mü yala, küçük de.
03:07Değişen aile yapısıyla birlikte gençler artık evlenmek istemiyor. TÜİK verileri de bu bilgiyi doğruluyor.
03:13Zira 2016'da 1 milyon 316 bin olan doğum sayısı 2025'de 895 bin 374'e geriledi.
03:21Yani 9 yılda yaklaşık 420 bin bebek eksildi.
03:2537 yaşında evlenmedi, bekar duruyor.
03:28Evde de anne baba yemek yapıyor, baba çalışıyor.
03:31Niye evleneyim ki diyor.
03:31Niye evleneyim ki diyor. Buradan rahat yer mi bulacağız?
03:34Sanal medyanın bir takım eğilimleri ve oradan etkilenme sonucu evlilik yaşları uzadı.
03:40Kimisi evlenmiyor.
03:41Daha geç yaşta evlenmek daha kısıtlı bir doğrganlık süresine ve daha az çocuk sayısına işaret ediyor aslında.
03:48Artık bir çocuk diyoruz, bir tane daha yok diyorlar.
03:51Çünkü gençler biraz mesuliyeti sevmiyorlar.
03:53Bunun bakış açısının değişmesi de özellikle hem çevresel hem de sanal medyanın dayatması sonucu olmakta.
03:59Üçünün de birer tane çocukları var.
04:01İkincileri...
04:02Yok istemiyorlar.
04:03Demiyor musunuz oğlum artık evlen bir torun seveyim.
04:06Diyorum ama maalesef.
04:08Hiç sıcak bakmıyor.
04:09Doğrganlık hızının azalması özellikle Türkiye'de daha yüksek bir yaşlı nüfusuna yol açacak.
04:16Aynı zamanda küçülen bir iş gücüne ve bakım yükünün artışına aynı zamanda sosyal güvenlik sistemi üzerinde ciddi bir baskı sorununa
04:24yol açabileceğini öngörebiliyoruz.
04:26Tüm bunlar gösteriyor ki toplumun omurgası olan aile tarihin en büyük dönüşümlerinden birini yaşıyor.
04:32Peki çözüm yolu ne olmalı?
04:34Toplumun yeniden güçlü aile bağlarına ve dayanışma kültürüne kavuşması mümkün mü?
04:39Yasal düzenlemeler yapmakla eski hale döndürmek çok kolay değil.
04:42Bunun için insanların kendi aralarındaki iletişimlerinde bu konu üzerinde durmaları gerekiyor.
04:47Çeşitli sivil toplum örgütleri, kanaat önderleri, iletişimi destekleyici programlar veyahut da söylemler içerisinde olması gerekiyor.
04:54Aile içi ilişki ve iletişim dinamiklerinin, aile içi rollerinin yeniden yapılanması ve bunun üzerine daha sık çalışmaların yapılması gerekliliği ortaya
05:02çıkıyor.
05:03Hem sanal medya hem klasik medya bu anlamda programlar yapmalı ve insanlara bunu aşılamalı.
05:09Doğurganlığı da evliliği de engelleyen, risk oluşturan bazı faktörler gündeme alınmalı. Örneğin dijital kumar bunlardan bir tanesi.
05:16Aksi takdirde parçalanmış ve duygusuz ve mutsuz bir toplum olma ihtimali ne yazık ki yüksek oluyor.
05:22Unutmamak gerekir ki aile sadece kan bağı değil. Aile güven, dayanışma. Geleceğe bırakılan en güçlü miras demektir.
05:30Belki de bugün asıl sorgulamamız gereken soru şudur. Biz aileyi mi değiştirdik yoksa değişen hayat bizi aileden mi uzaklaştırdı?
05:38Ama güçlü aileler olmadan güçlü bir gelecek inşa etmek kolay değil. Ve belki de bütün mesele yeniden aynı sofrada buluşabilmektir.
05:46Sizin bir tane çocuğunuz var. İkinciyi düşünüyor musunuz?
05:48Ben düşünüyorum.
05:49Şu an değil yani.
05:50Ama ikna edeceğim gibi gözüküyor.
05:52Şöyle ikna edin. Daha fazla çocuk, daha fazla aile bağ.
05:56Kesinlikle. Daha fazla çocuk, daha fazla aile bağ. Bunu unutma.

Önerilen